Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Selandia Anyar

**New Zealand
*Aotearoa|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bandéra
 | Lambang
 |

 |
| Motto: teu aya (baheulana *Onward*) |
| Lagu: God Defend New Zealand God Save The Queen1 |
| Lokasi Selandia Anyar |
| **Ibukota** | Wellington 41°17′S 174°47′E |
| **Kota panggedéna** | Auckland2 |
| **Basa resmi** | Inggris3, Māori, New Zealand Sign Language |
| **Pamaréntahan** | Monarki konstitusional |
| Pupuhu Nagara Gubernur Jéndral Perdana Mentri | Ratu Elizabeth II Cindy Kiro Jacinda Ardern |
| **Merdika** (Ti UK) | 26 Séptémber, 19074 |
| **Wewengkon** |   |
|  - Total | 268,680 km² (ka-75) |
|   | 103,738 sq mi  |
|  - Cai (%) | 2.1% |
| **Populasi** |   |
|  - Perkiraan taun {{{population\_estimate\_year}}} | 5,132,690
population\_estimate\_rank = ka 121 (2021) ([[Daptar nagara dumasar populasi|]]) |
|  - Sénsus taun | 4,699,755
population\_census\_year = 2018 |
|  - Kapadetan | 19/km² (ka-193) 49/sq mi  |
| **GDP** (PPP) | 2005 (éstimasi) |
|  - Total | $97.59 miliar (ka-58) |
|  - Perkapita | $24,769 (ka-27) |
| **HDI** (2003) | 0.933 (ka-19) – luhur |
| **Mata uang** | Dolar Selandia Anyar (`NZD`) |
| **Wewengkon wanci** | NZST6 (UTC+12) |
|  - Summer (DST) | NZDT (Okt-Mar) (UTC+13) |
| **Internét TLD** | .nz |
| **Kode telepon** | `+64` |
| 1 *God Save The Queen* resmi minangka lagu kabangsaan tapi ilaharna dipake ukur dina upacara raja jeung wakil raja.
2 Auckland mangrupa wewengkon urban panggedéna. Kota Auckland mangrupa kota pausahaan panggedéna.
3 Basa Inggris mangrupa basa resmi *de facto*, lianna boga status resmi *de jure*.
4 Loba teuing tanggal nu dianggep tanggal kamerdikaan. *Tempo Kamerdikaan Selandia Anyar*.
5 Populasi peuting hasil sénsus sawatara taun 2006, nu kawates oge.
6 Kapuloan Chatham ayana 45 menit miheulaan wanci Selandia Anyar. |

**Selandia Baru** (*New Zealand; Aotearoa*) mangrupa salah sahiji nagara di Samudra Pasifik.

## Tumbu kaluar

* "Zeal" - Aotearoa Archived 2005-02-05 di Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Wawancara

Wawancara
**Wawancara** téh dina basa inggris disebutna *interview,* asal tina kecap *inter* (antara lolongrang ) jeung *view* ( paniten panempo ). Nilik kana rucatan kecap kitu, wawancara téh bisa dihartikeun kagiatan guneman atawa tanya jawab antara dua urang atawa leuwih sacara langsung atawa anu ngawawancara jeung nu diwawancara. Kuayana kamekaran teknologi, wawancara ge bisa dilaksanakeun jarak jauh ngaliwatan media internet anu disebut *video conference.*

## Pakakas

##### Téhnik Observasi

Téhnik observasi (niténan) mangrupakeun salah sahiji cara pikeun ngumpulkeun informasi ngeunaan obyék atawa kajadian anu sifatna bisa katémbong ku panon.

## Rujukan
# Pérs

**Pérs** mangrupa lembaga sosial jeung wahana komunikasi massa pikeun ngalakonan kagiatan jurnalistik, saperti néangan, meunangkeun, mikaboga, nyimpen, ngolah jeung nepikeun informasi, boh dina bentuk téks, sora, gambar, sora jeung gambar, kitu ogé data jeung grafik sarta dina bentuk séjén ngagunakeun média citak, media elektronik, sareng sadaya saluran nu sadia.

Dina elmu komunikasi, harti pérs nyaéta:

1. Usaha pacitakan atawa penerbitan,
2. Usaha ngumpul jeung siaran warta,
3. Nyiarkeun warta ngaliwatan koran, majalah, radio, jeung televisi,
4. Jalma nu dina aktipitas siaran warta,
5. Média panyiaran warta, nyaéta koran, majalah, radio, jeung televisi.

## Fungsi Pers

Pers nasional miboga fungsi salaku média informasi, atikan, hiburan, jeung kontrol sosial. Salian fungsi-fungsi éta ayat (1), pers nasional bisa ngawula salaku lembaga ékonomi.

Sahanteuna aya opat fungsi pérs salaku kontrol sosial, nu ngandung makna demokrasi, di jerona aya unsur-unsur di handap ieu:

* *Social participation* (partisipasi masarakat dina pamaréntahan),
* *Social responsibility* (akuntabilitas pamaréntah ka rahayat),
* *Social support* (pangrojong rahayat ka pamaréntah ),
* jeung *Social control* (kontrol masarakat ngalawan lampah pamaréntah).

## Rujukan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Téhnologi

**Téhnologi** mibanda leuwih ti hiji harti. Nu hiji mangrupa tumuwuh jeung tumerapna parabot, mesin, bahan, jeung prosés nu nulungan manusa méréskeun masalah sarta nedunan pangabutuh. Salaku kagiatan manusa, téhnologi ngamangsa boh élmu boh rékayasa. Istilah *téhnologi* ku sabab kitu mindeng dicirikeun ku papanggihan-papanggihan jeung *gadget* maké prinsip jeung prosés ilmiah nu anyaran kapanggih. Tapi, papanggihan nu geus heubeul pisan saperti gilinding gé mangrupa conto téhnologi.

Harti séjén—dipaké na widang ékonomi—nilik téhnologi salaku wujud *mutahir* pangaweruh urang dina cara ngagabungkeun rupa-rupa sumberdaya pikeun ngahasilkeun produk nu dipikahayang (jeung pangaweruh urang kana naon waé nu bisa dihasilkeun). Ku kituna, urang bisa nempo **parobahan téhnologis** nalika pangaweruh téhnis urang ningkat/nambahan.

## Téhnologi jeung idéologi

Mindeng pisan, "anyar" dianggap boga harti "leuwih hadé" dina puseuran téhnologi jeung rékayasa. Pamanggih ngeunaan téhnologi tepat guna nu tumuwuh dina abad ka-20 pikeun ngagambarkeun kaayaan di tempat nu teu pati miharep ayana téhnologi mutahir atawa téhnologi nu merlukeun ayana infrastruktur atawa suku cadang atawa kaahlian nu diimpor. *Pergerakan eco-village* ogé milu ketak dina masalah ieu. Téhnologi panengah, nu loba patalina jeung masalah ékonomi, nu dimaksudkeun salaku jalan tengah antara téhnologi puseur nu mahal di nagara maju jeung nagara tumuwuh nu ngarasakeun cukup éféktif pikeun nyerep pagawé nu sakitu lobana dina kaayaan monétér nu seuseut seuat. Sacara umum, téhnologi nu "tepat guna" sakaligus bakal "panengah".

Dina ékonomi, harti atawa anggapan ngeunaan kamajuan atawa *pertumbuhan* mindeng dipatalikeun jeung hiji atawa leuwih anggapan di luhur. Challenging prevailing assumptions about technology and its usefulness has led to idéas like uneconomic growth or measuring well-being. These, and economics itself, can often be described as technologies, specifically, as persuasion technology - a concern covered in its own separate article.

## Konsép-konsép na téknologi

* *Technological singularity*
* Prinsip pencegahan
* Strategi téhnologi (ngamangpaatkeun kamajuan téhnologi sacara strategis)
* Téhnokapitalisme
* *Emergent philosophy*
* Transhumanisme
* Poshumanisme
* Téhnologi panengah
* Téhnologi tepat guna
* Alih téhnologi
* Daur hirup téhnologi
* *Technology acceptance model*
* Internét

## Tempo ogé

* *Golden hammer*
* Sajarah élmu jeung téhnologi
* Téhnik
* *Technology assessment*
* *Timeline of inventions*
* *Technological convergence*
* Daptar téhnologi
* Daptar -ologi

Tempo téhnologi dina Wikikamus, kamus bébas.
# Kaamanan

Mesin sinar-X jeung detektor logam dipake keur ngadlikeun naon waé nu diidinan pikeun ngaliwatan périméter kaamanan bandara
*Security spike* nyegah *gated community* di tungtung wétan London
**Kaamanan** nyaéta hiji kaayaan di mana sagalana kalindung tina bahya, kacilakaan atawa karugian, nu biasana datang ti luar.

Dina telekomunikasi, istilah *kaamanan* mibanda harti:

* Kondisi nu dihasilkeun tina ngadeg jeung dijagana pangukuran nu sipatna nyegah (protéktif) nu nu mastikeun kaayaan teu kaganggu ku pangaruh luar.
* Kondisi nu ngahalangan jalma nu heneu dibéré kawenangan pikeun ngakses informasi resmi nu perlu dilindungan patali jeung kaamanan nasional.
* Pangukuran ku unit militer, hiji aktivitas atawa instalasi keur nyalindungan tina sagala aksi nu ngaganggu efektifitasna.

*Sumber: ti Federal Standard 1037C jeung ti Department of Defense Dictionary of Military and Associated Terms*

## Kategori kaamanan

### Tipeu kaamanan

* Kaamanan internasional
* Kaamanan nasional
* Kaamanan fisik
* Kaamanan imah
* Kaamanan informasi
* Kaamanan jaringan
* Kaamanan komputer
* Kaamanan aplikasi
* Kaamanan manusa
* Kaamanan pangan
* Kaamanan bandara
* Satpam

### Konsep kaamanan

Sababaraha konsép aya dina widang kaamanan.

* Résiko - kamungkinan kajadiannu nyababkeun leungit
* Anceman -métodeungaréalisasikeun resiko
* Countermeasure - cara ngeureunkeun anceman
* Pertahanan dina ka jeroan - ulah saukur gumantung kana hiji cara ngamankeun wungkul.
* Jaminan - hambalan jaminan yén hiji sistim kaamanan bakal jalan saperti nu dipiharep.

## Ahli kaamanan

* Richard A. Clarke
* David H. Holtzman
* Bruce Schneier

## Rujukan

* **(en)** Monahan, Torin, ed. (2006), *Surveillance and Security: Technological Politics and Power in Everyday Life* Archived 2011-09-07 di Wayback Machine. New York: Routledge: ISBN 0-415-95393-6
# Basa

Kulawarga basa utama di dunya.
**Basa** mangrupa sistem komunikasi anu diwangun ku tata basa jeung kosa kata. Ieu mangrupa sarana primér pikeun manusa nepikeun harti, boh dina wangun lisan jeung tulisan, sarta bisa ogé nepikeun ku jalan basa isarat. Ulikan ilmiah ngeunaan basa disebut linguistik.

## Dépinisi

Basa téh hiji sora anu bijil tina alat ucap jelema, lain sora anu kaluar tina pakakas séjén. Basa bijil tina ambekan anu kaluar tina paru-paru tuluy ngageterkeun pita sora dina tikoro anu engkéna kaluar tina baham. Hawa anu kaluar tina paru-paru aya anu kahalangan aya ogé anu henteu kahalangan, aya anu kaluar tina baham, aya ogé hawa anu kaluar tina irung.

Basa ogé nunjual kana sakumpulan sora anu *sistematik*, hartina hiji basa mibanda sakumpulan sistem anu tangtu anu dipiwanoh ku anu ngarucapkeunna. Basa ogé *arbitrer* hartina basa anu diwangun sacara *manasuka* luyu jeung konvérsi anu marakéna.

Basa téh hiji wujud ungkapan anu wujud dasarna ucapan, atawa basa téh alat komunikasi unggal warga masarkat ditepikeun kujalan ucapanna.

Basa mibanda sipat *universal*, hartina sakabéh basa mibanda kasaluyuan sacara umum. Basa nangrupikeun ucapan jalmi, mibanda rundayan, konvénsional, dipaké pikeun alat komunikasi, basa malahan mibanda sipat anu *universal* sarta poténsina timimiti gumelar.

Basa téh hiji wujud ungkapan anu wujud dasarna ucapan, atawa basa téh alat komunikasi unggal warga masarkat ditepikeun kujalan ucapanna.

## Dicutat tina

## Tumbu kaluar

* World Atlas of Language Structures: database badag sipat struktural (fonologis, gramatikal, leksikal) basa.
* Étnolog nyaéta katalog komprehensif ngeunaan sakabéh basa hirup anu dipikawanoh di dunya

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |