# Bronkitis

Skéma bronkitis akut.
Virus bronkitis.
**Bronkitis** nyaéta radang dina saluran hawa atawa saluran bronkus. Bronkus mangrupa saluran anu patali jeung bayah beulah kénca. Ieu bagian saluran napas anu bentukna jiga ngarancabang nepi ka disebut cabang tikoro. Waktu salurah hawa radang inféksi, hawa bisa asup jeung kaluar tina bayah jadi ngurangan. Waktu ngalaman radang bakal kabentuk lendir atawa reuhak kandel nepi ka batuk sabab terus narékahan terus ngaluarkeun tina baham.

## Wanda bronkitis

* Nyingreup haseup roko bisa jadi faktor keuna panyakit bronkitis.Bronkitis akut dipikawanoh ogé flu dada nyaéta radang atawa bareuh dina saluran nafas anu aya dina jero bayah. Ieu panyakit disebabkan virus anu sarua jeung influenza. Ieu kaayaan biasana cageur sorangan dina waktu saminggu atawa bisa jadi leuwih parna lamun teu diubaran. Gejalana batuk leungit sanggeus sababaraha minggu, ayana reuhak anu waranana bodas, kulawu jeung konéng semu héjo jeung nafas pondok utamana waktu geus ngaluarkeun tanaga.
* Bronkitis kronis mangrupa panyakit anu gejalana batuk aya reuhakan. Ieu kondisi bisa kaalaman ampir unggal poé dina sabulan atawa tilu bulan dina sataun. Anu kakeunaan bronkitis kronis bisa ogé dibarengan ku panyakit emfisema. Lamun geus kakeunaan duanana mah panyakitna jadi paru obstruktif kronis (PPOK). Radang kronis mangrupa kaayaan jangka panjang sanajan bisa diubaran tapi can tangtu cageur deui cara bihari. Gejala bronkitis kronis nyaéta loba reuhak dina jero tikoro anu matak ngaganggu, warna reuhakna bisa hérang, bodas, konéng, kulawu atawa semu héjo, hésé nafas sabab saluran hawa katutup ku reuhak, pilek jeung batuk unggal poé anu ngabalukarkeun tatu dina bayah. Ieu bronkitis disababkeun ku nyingreup haseup roko lamun jadi nu ngaroko pasif jeung nyingreup haseup tina kagiatan industri, polusi jeung prosés réaksi kimia.

## Faktor

* Roko nyababkeun bronkitis ngaliwatan sistem nafas dina bayah. Sakali ngaroko aya opat rébu bahan kimia anu asup kana awak, misalna TAR, karbon monoksida, nikotin, arsenik jeung sajabana. Haseup roko anu asup ngaliwatan irung bakal nyababkeun bulu-bulu lemes teu bisa ngalangan zat anu bahaya asup kana awak. Salian éta, resiko kasingreupna haseup roko nyaéta rusakna silia, lapisan pinding bronkus jeung ngabalukarkeun sinusitis kronis.
* Virus flu biasa bakal mangaruhan saluran pernapasan kaasup bronkus. Virus bronkitis anu sering keuna ka manusa nyaéta Rhinovirus jeung patogén anu nyababkeun flu. Bronkitis anu disababkeun ku virus bisa cageur kitu waé atawa dina waktu saminggu, utamana lamun anu kakeunanana miboga sistem imun anu kuat.
* Baktéri, teu loba bronkitis anu disababkeun baktéri. Tapi sakalina beunang bakteri bisa keuna bronkitis akut. Obatna nyaéta antibiotik anu diinum luyu jeung aturan. Wanda bronkitis anu keuna ka barudak nyaéta mychoplasma pneumoniaé. Bronkitis alatan ku baktéri bisa kajadian tina kontak hawa jeung barang anu geus kakontaminasi.
* Rhinitas alérgi, radang mémbran irung anu muncul alatan réaksi anu kaleuleuwihi tina sistem imun kana alergén (nu ngabalukarkeun alergi). Anu dimaksud alergén téh nyaéta kebul, tetep, lukut, jeung sél [[kulit] pangleutikntina awak sato. Prosés radang bayah anu kaalaman téh tangtu disababkeun ku loba teuing alergén anu asup kana awak ngaliwatan irung. Waktu karasa panyakit bronkitis, loba reuhak anu nyangkaruk dina saluran nafas.

* Gangguan sistem imunitas, ieu kajadian bisa nyababkeun awak lemah utamana keur ngalawan inféksi anu asup kana awak. Lamun awak leuleus pasti bakal gampang gering boh sabab katépaan baktéri atawa virus.
* GERD (asam lambung), bisa mangaruhan kana sistem pernapasan. Asam lambung anu asup kana bayah tuluy kana tikoro bisa nyababkeun iritasi anu nyababkeun reuhak pinuh ngahalangan dada.
* Péptisida, zat anu bisa maéhan hama anu aya dina pepelakan di kebon, huma, sawah jeung tempat lianna. Péptisida téh eusina baruang anu kacida bahayana. Bentuk péptisida anu ngeprul lamun disemprotkeun téh bisa kasingreup ngaliwatan bayah. Balukar tina péptisida nyaéta pneumonitis, baeuhna bayah jeung tilar dunya.

# Rujukan