# Biola

Biola ditingali ti hareup jeung ti gigir
**Biola** nyaéta pakakas musik kését dumawéi anu mibanda opat senar anu disetél béda nu hiji jeung nu lianna kalayan *interval* sampurna kalima. Nada anu panghandapna nyaéta nada G. Biola mibanda nada pangluhurna di antara kulawarga biola, nyaéta viola sarta cello. Pakakas musik gésék anu aya senaran anu séjénna, bas, sacara téhnis asup dina kulawarga viol. Kertas musik pikeun biola ampir sok ngagunakeun atawa ditulis dina konci G.

Hiji ngaran anu sawajarna dipaké pikeun biola nyaéta fiddle, sarta biola remen ogé disebut fiddle lamun dipaké pikeun nabeuh/maénkeun lagu-lagu tradisional.

Dina basa Indonésia, jelema anu maénkeun biola dawam ngan disebut pamaén biola, tacan aya istilah husus pikeun hal éta. Jelema anu nyieun atawa anu ngoméan pakakas musik anu mibanda senar, kaasup biola, disebut luthier.

**Biola** kaasup salah sahiji jinis ti sakumpulan Violin, anu diwangun ti: biola leutik, biola tengahan, biola badag sarta biola bass, bédana perenahna dina ukuranana, tapi cara disada sarta cara résonansina sarua.

Biola ditabeuh atawa di paénkeunna ku cara digésék, umumna disebut: pakakas musik gésék. Asal-usul pakakas musik gésék ieu lumayan lila di jero sajarah umat manusa, kalayan sumebarna kabudayaan sarta parobahan sajarah, ku alatan éta di wewengkon nu lianna kamungkinan aya sebutan anu béda pikeun hiji pakakas musik anu sarua, atawa bisa waé hiji sebutan anu sarua tapi anu dimaksud pakakas musik béda, saeutik-saeutik kaayaan éndemikna mangka geus ngembang jadi pakakas musik anu anéka-ragam.

## Sajarah

Lukisan altar Gereja San Zaccaria (detail), Venesia, Giovanni Bellini, 1505
Pakakas musik anu kaasup di jero kulawarga biola dimimitian di Italia dina abad ke-17. Kulawarga kasebut miboga anggota opat instrumén, biola, viola, cello, sarta bass. Kumpulan pakakas musik ieu kagolong minangka pakakas musik gésék atawa pakakas musik dawai anu dicoo kalayan digésék.

### Kalahiran

Numuutkeun catetan kuna bangsa Aria di India, dina 5.000 taun anu baheula, raja Ravana ti nagara Sri Langka geus nyiptakeun pakakas musik anu ngagunakeun senar atawa busur, nyaéta Ravanastron. Saterusna Ravanastron nyebar ka Afghanistan sarta Persia, dina mimiti abad ka hiji. sawaktu jaman karajaan Tokharistan di Afghanistan, wangun instrumén musik éta robah jadi wangun Pipa (pakakas musik petik ti Tiongkok), papan luhurna datar, tonggongna asalna tina kai gembleng anu dipahat kewung, rada lemes, nada sarta résonansina rada badag. Dina abad ka 7 nyebarna di wewengkon Arab sarta sawaktu jaman kaemasan Islam ngaranna dirobah jadi Rebab.

### Sumebarna ka Éropa

Kira-kira abad ka 8, saluyu jeung perluasan pangaruh Islam, Rebab asup ka Spanyol, basa éta Spanyol dikawasa ku dinasti Aragon. Urang Spanyol nyebutkeun instrumén kasebut minangka *Rebec* atawa *Rebeca*. Dina waktu babarengan ogé ngasupan Roma, Yunani, Éropa Wétan sarta Italia.

Dina abad pertengahan di Éropa, daérah perkembangan pakakas musik gésék nyaéta di Italia, Jerman sarta Perancis, sanajan asal-usul pakakas musik gésék lain di Éropa, tapi geus digedékeun sarta jaya di Éropa. Pakakas musik gésék anu mula-mula asup ka Éropa diwangun ku dua macem nyaéta: Cecekelan vértikal sarta Cecekelan di luhur lengan.

Biola jeung panyekel anu nangtung/vértikal nyaéta cara panyajian mimiti ti pakakas musik gésék. Saprak mimiti Rebab Arab nepi ka ka *Rebeca*, nepi ka sanggeus ratusan taun parobahan ti *Rebeca* jadi *Viol*. Kabéhanana ditabeuh dina kaayaan nangtung, nepi ka abad ka 18 digantikeun kalayan kamashuna biola.

Tapi cara cecekelan vertikal nepi ka ayeuna bisa dibéla dina pakakas musik sagala rupa daérah, contona: Hu Qin (baca: *Hu Jin*) ti Tiongkok, Gadulka ti Éropa Wétan, Sarangi sarta Sardi ti India, Morinchur ti Mongolia sarta nu séjénna.

Biola dicekel di luhur lengan dicoo kalayan nyimpen *Rebeca* di luhur tak-tak leungeun atawa dihompét di handapeun rahang, kamungkinan kapangaruhan ku Lyra ti Mesir. ku sabab pangaruh paméntasan panyair galandangan Éropa kalayan seniman nomaden, éta pisan pionir/bentuk mimiti ti biola modern.

*Viol* mecenghul leuwih tiheula saabad dibandingkeun Biola. Alatan peganganna vértikal, mangka manéhna lain wangun mimiti Biola. Kadua pakakas musik éta éksis babarengan salila dua abad.
Sora Viol écés sarta manis, lembut sarta élegan, sababna biasana dicoo di forum atawa masarakat kelas luhur, kawas di jero karaton. Sedengkeun volume Biola rada badag, sorana brilian sarta éndah, bisa dicoo antara level kuat sarta lemah, mangka éta leuwih luyu jeung forum anu lega, kawas Gedong pasamoan sarta *ball room hotél* sarta nu séjénna.

Kira-kira abad ke-17 (1650), écés pisan yén biola leuwih dipikaresep ku dunya, kaperluan sarta posisi Biola saprak éta ngaleuwihan Viol.

### Kalahiran Biola Modern

Dina pertukaran sarta hantaman budaya, Biola modérn mimiti muncul dina abad ka 16 (sabudeureun taun 1520) di Italia Utara. Abad 16 ni ieu paling gemilang ti zaman Renaissance.

Kalayan kasang tukang Renaissance, laun-laun Biola ngarah kana wangun modérn ayeuna ieu, nyieunna lemes, prosés/téhnologi gambarna luyu jeung téhnologi sarta prinsip éstétika. Leuwih deui sorana anu éndah sarta nyaring, kuat sarta lincah nonjolkeun ciri pakakas musik jaman ayeuna. Ditambah deui kalayan pengembangan saterusna ku *Cremona* sarta 3 *klan* nu nyieun biola pangkacelukna nyaéta, Titénan, Stradivari sarta Guarneri.

Nepi ka kiwari biola jieunan maranéhanana masih waé jadi barang rebutan koléktor modérn, ampe ayeuna ieu masih diaku minangka biola pangalusna di dunya. Nu nyieun biola jaman modérn loba anu giat narékahan perombakan sarta pembaharuan, tapi sok waé teu sanggup ngaleuwihan rarancang generasi baheula.
Sanajan aya sajumlah style pribadi atawa parobahan leutik, tapi tetep teu bisa ucul ti pola mimitina. Éta pisan sababna aya anu miboga anggapan, biola nyaéta barang anu geus maksimal di jero sajarah téhnologi umat manusa.
Téknik maénna sarta kalungguhan biola dina ahir abad ka 16 tacan ngahontal puncakna. Najan kitu, perkembangan pakakas musik nuturkeun sarta silih ngeusian antara pamaén sarta komponis.
Dina mangsa pertengahan abad ka 17, para komponis mimiti khusus pikeun nengetan hiji wangun musik pikeun pintonan nu tangtu, kawas musik biola atawa musik akustik, mangka sacara lalaunan biola ngagantikeun peran Viol.

Komponis Italia, Monteverdi sacara resmi ngasupkeun biola ka dina pintonanana, sarta geus nyiptakeun sababaraha téhnik cara maénkeun biola, ngahasilkeun leuwih jembar deui nada sarta sora biola.

Marini geus loba nulis musik solo pikeun biola. Sedengkeun *Corelli* anu disebut minangka “Bapa téhnik biola modern”, nyaéta saurang pakar pintonan proféssional sarta saurang komponis. Manéhna mimitian nyiptakeun sonata gaya biola sarta 12 buah konsér badag *philharmonic orchestra* (konser badag nyaéta wangun mimiti ti konser).
Disebabkeun geus ayana para komponis kawas anu geus kasebut di luhur anu nyieun perkembangan sarta posisi biola geus maju pesat, sarta geus mangaruhan komponis ti aliran klasik kawas: *Bach*, *Georg Friedrich HäNDEL*, *Mozart* sarta nu séjénna.

Dina jaman *Barocco* alatan kamajuan musik biola, musikna laun-laun ucul ku cara paméntasan musik akustik geréja. Sarta ngabentukna pintonan musik dina rohangan. Nepi ka jaman ahir *Barocco*, skala wangun orkéstra sarta karumitanna beuki nambahan, sarta téhnik pintonan pakakas musik ogé beuki lila beuki rumit sarta miboga anéka ragam.

Téhnik biola dina mimiti abad ka 19 ogé dibawa ka penclutna ku pakar biola Italia, Paganini.

### Asup ka Tiongkok

*Ravanastron* anu disebut-sebut dina mimiti tulisan ieu, (dina awalna) tacan nyebar ka Tiongkok. Aya anu asup ka India jadi Ka Jia Kum.
Pamustunganana dina abad ka 13 kakara asup ka Tiongkok, éta téh Hu Qin—ekor kuda ti jaman dinasti *Song*.
Sageus liwat 400 taun, biola modérn anyar kalayan asupna misionaris sarta padagang dina jaman dinasti *Qing* (baca: Ching) asup ka Tiongkok. Sumebarna mimiti biola ngan kawates dina kagiatan misionaris di jero karaton, sanggeus perang Candu, biola ngaliwatan sajumlah misionaris katut jelema bulé anyar anu nyebar ka masarakat Tiongkok. Gereja sarta sakola seminari ngabrul ngadegkeun jumplukan musik *philharmonic orchestra* sarta geus ngatik sarta ngabina anggota musik ala kulon.
Nepi ka taun 1927 *Cai Yuanpei* sarta *Xiao Yumei* di Shanghai ngadegkeun puseur musik nagari. Ieu téh sakola musik tingkat luhur anu diwangun pangmimitina di Tiongkok, sarta saprak harita geus dimimitian sorangan atikan personil pintonan. (*Cai Huizhi*/*The Epoch Times*/*whs*)

### Bagian Biola

Bagian-bagian Biola
Hiji biola dibagi jadi sawatara bagian: awak biola, beuheung biola, jembatan biola, watang panghubung, senar, sarta sawatara macem pakakas anu ngarojong. Pakakas éta di antarana paseuk panyetél pikeun saban senar, buntut biola pikeun nahan senar, pin sarta tali pikeun nahan buntut biola, sawatara panyetél tambahan dina buntut biola lamun diperlukeun, sarta hiji panyangga gado. (Penyangga gado kasebut bisa kagabung jeung buntut biola atawa dipasang di palebah kéncana).

Awak biola diwangun luhur dua papan sora anu bingkeng, dihijikeun ku kai anu disebut iga biola. Biola di lém ngagunakeun lém kulit sato, atawa résin. Iga biola biasana diwangun ti bagian luhur kaopat sudut, bagian handap, sarta gurat ipis anu disebut lapisan dina, anu mantuan ngabéla lekukan dina iga biola, sarta memperluas permukaan pikeun pangeléman. Awak biola nyarupaan wangun jam keusik. Dua buah lekukan nyarupaan hurup C dina kadua sisi gigireun / sabeulah biola sarta méré rohang pikeun busur biola pikeun usik.

Tiang panyangga di jero biola anu katempo ngaléwatan lobang F
Umumna bagian biola dijieun ti kai spruce, sajenis kai cemara, anu dipahat ku kituna mibanda wangun anu simétris sarta dibéré dua liang sora (atawa lobang-f, dibéré ngaran kitu alatan bentukna). Liang sora kasebut mangaruhan kalenturan sora biola, sarta minangka "liang nafas" biola dina waktu hawa résonasi di jerona. Dina sisi permukaan ieu, dijieun hiji lekukan gurat anu disebut purfling. Tujuanana nyaéta ngahalangan retakan anu asalna ti sisi. Hiji balok kai leutik dipasang di jero permukaan luhur biola, sajajar kalayan jembatan biola di luhurna, pikeun nambahan massa sarta kekerasan permukaan luhur biola.

Bagian-bagian biola dijieun ti kai mapel, dawam dipilih anu mibanda alur sarua. Bagian tukang biola umumna dijieun ti kai gembleng anu dipahat sacara simétris. Bagian ieu mindeng ogé dijieun purfling sanajan dina hal ieu henteu sabaraha berpengaruh ka biola éta sorangan. Sawatara biola antik dibéré tulisan leungeun atawa dibéré lapisan cat minangka ganti purfling dina bagian tukang biola. Hiji tonjolan satengah bunderan leutik anu aya dina bagian anu deukeut jeung beuheung biola méré permukaan tambahan dina waktu pangeléman. Tonjolan kasebut penting pikeun sambungan antara beuheung sarta awak biola, tapi dina waktu ngukur panjang biola bagian ieu henteu dipaliré.

Beuheung biola biasana dijieun ti kai mapél anu satipe jeung bagian tukang sarta gigireun / sabeulah awak biola. Dina beuheung biola aya papan ramo anu dijieun ti kai éboni atawa kai séjén anu dicét hideung. Kai éboni mindeng dipilih ku pangrajin biola alatan sipatna anu teuas, menawan, sarta tahan lila(awét). Sawatara biola anu pohara kolot ngagunakeun kai mapél pikeun papan ramo, sarta dipernis kalayan kai éboni. Dina tungtung papan ramo anu luhur aya sagurat kai anu nonjol, dawam kai éboni atawa gading, anu disebut *sadel luhur*. Tonjolan ieu dipaké pikeun nahan senar, sarua kawas jembatan biola dipaké pikeun hal anu sarua di bagian awak biola.

## Posisi maénkeun Biola

pikeun jelema awam, maénkeun biola kacida capéna sarta cangkeul. Tapi, lamun urang maén biola kalayan posisi anu bener, urang moal ngarasa cangkeul.
dina maénkeun biola, posisi anu perlu diperhatikeun:

* Posisi leungeun kénca minangka tumpuan biola.

Tumpukan biola dina antara indung ramo sarta ramo curuk dina leungeun kénca anjeun, jadikeun éta minangka tumpuan utama. usahakeunn kabéh beungbeurat tertumpu di dinya sarta ulah ngajadikeun telapak leungeun minangka tumpuan ogé. sarta leungeun kénca urang leuwih gampang gerakna.

* Teundeun gado anjeun kana panyangga gado sarta jepit ku bahu.

Téangan posisi anu merenah ku supaya posisi biola stabil. Pikeun latihan, gerakkeun biola kalayan ngajepit ku gado supaya henteu dicekel.

* Posisi lengan kénca.

lamun leungeun kénca anjeun geus nyekel biola sarta bahu anjeun geus diteundeun di panyangga gado, pastikeun lengan kénca anjeun ngambang leupas kalayan nyieun sudut kira-kira 120 darajat. Kenyang sikut anjeun ka luhur ku kituna genggaman leungeun kénca anjeun rada doyong.

* Leungeun katuhu nyekel *bow*.

Teundeun indung ramo di hiji sisi, sarta opat ramo séjénna di sisi sabalikna. Saterusna miringkeun posisi ramo-ramo anjeun ku cara metot leungeun rada ka handap sarta tonjolkeun pangkal leungeun rada ka luhur.

* Waktu maénkeun biola, leuwih hadé nangtung. Supaya anjeun leuwih gampang gerak.
* Maén paké téhnik

1. a Metik

Ieu téh téknik panggampangna. Maksudna, sawaktu urang maén biola, henteu kudu senar kudu digésék kalayan bow tapi dina kasempetan nu tangtu, urang bisa metik éta senar. hal ieu dipigawé pikeun variasi aransemén lagu.

1. b 2 nada dina hiji gésékan

Umumna urang ngagésék hiji nada jeung hiji géséka anu saarah tapi, urang ogé bisa maénkeun 2 nada dina hiji gésék sakaligus. Téhnik ieu dawam dicoo dina lagu syahdu nan sendu.

1. c gésékan banting *(spicato)*

lamun salila ieu anu urang weruh ngan ngagésék dawam kalayan gésékan anu hiji jeung anu séjénna nyambung, urang ogé bisa megatkeun ku cara ngabanting gésékanana. Maksudna nyaéta, sanggeus urang ngagésék hiji nada, urang ngangkatna, saterusna teundeun deui kalayan rada dibanting pikeun gésékan saterusna. Téhnik ieu dawam dipaké pikeun lagu jeung wirahma gancang sarta stakato anu loba.

1. d Tremolando

Pangulangan anu pohara gancang anu dipigawé jeung penclut busur. Biasana hiji nada waé, tapi sakapeung leuwih ti hiji.

1. e Geter (vibrato)

nyaéta kalayan ngusikkeun ramo urang ka luhur ka handap sacara lemes sarta stabil ku kituna sora anu dihasilkeun ngageter. vibrato anu alus nyaéta vibra di mana sora anu dihasilkeunana stabil, henteu kadéngé parobahan nada, gancang sarta lemes.

### Téhnik Mimiti

* Néangan nada

Dina dasarna, biola distem kalayan senar G-d-a-e (ti handap ka luhur). Jadi, nada dasar biola nyaéta do=G dina biola, euweuh frét panunjuk nada. Jadi, anjeun kudu néangan nada dasar anjeun sorangan. Gunakeun feeling anjeun, éta baris ngababarikeun néangan nada ti do nepi ka si. Supaya gampangna, pernada biasana miboga jarak saramo anu renggang. Kajaba pikeun mi ka fa, sarta si ka do, jarakna hiji ramo rapet.

* Cara ngagésék

bow mibanda ukuran sarta beurat anu béda-béda. Kakuatan sarta lemes henteuna sora biola anu dihasilkeun gumantung ti cara anjeun ngagésék bow dina senar. Mimitian kalayan mecakan ngagésék saban senar. Unggal ngagésék atawa saban nada, dipaké hiji arah gésékan (ti handap ka luhur atawa ti luhur ka handap). Gésékan mimiti kecepatan anu pendék, sedeng, sarta luhur. Usahakeun kakuatan sarta sada gésékan stabil. INGET! ulah mencét teuing senar, sarta ulah ngambang teuing dina senar.

* Maén nada

gabungkan poin a sarta b. Gésék dina nada-nada béda. Latih pikeun perpindahan bowti hiji senar ka senar anu séjénna.

## Busur

Busur Biola
Busur biola diwangun ti sabatang kai sarta helai-helai buuk kuda anu dipasang ti hiji tungtung iteuk ka tungtung anu séjén. Dina tungtung handapna aya sarupaning sekrup anu dipaké pikeun ngenceungkeun (sawaktu dicoo) atawa ngendorkeun (waktu baris ditunda) buuk kasebut. Di deukeut sekrup aya cecekelan jempol sarta ramo-ramo anu séjén. Buuk anu dipaké pikeun busur biola ieu biasana dicokot ti buuk tungtung kuda bodas jalu (buukna ogé sok miboga warna bodas kaemasan), sanajan busur-busur anu leuwih murah ngagunakeun serat sintétis. Lamun busur biola getol digosok kalayan gala (Basa Inggris: *rosin*) baris nyieun 'cengkeraman' busur ka senar jadi leuwih stabil sarta ka kontrol (henteu gampang ucul), sarta bisa mantuan téhnik geter. Watang kai anu dipaké biasana dijieun ti kai *pernambuco* pikeun hasil anu pangalusna atawa ti kai brasil anu leuwih murah, sarta busur anu murah biasana ngagunakeun serat gelas. Inovasi pamungkas geus matak bisa serat karbon pikeun dipaké minangka matéri pembuatan watang kai busur biola.

## Senar

Gambar anu di tempokeun nyaéta jambatan sarta senar Biola
Senar dijieun ti peujit domba, direntangkeun, digaringkeun, tuluy dipelintir. Dina hiji sabot kapanggih yén senar peujit ieu bisa dimekarkeun ku cara dicampur logam. Hasil anu ditampa ti prosés ieu téh senar anu leuwih kuat sarta leuwih saimbang, sarta alatan leuwih mundel bisa disetel kalayan tekanan anu leuwih badag, ngahasilkeun volume anu leuwih badag ogé. Dibandingkeun jeung senar sintétis anu loba dipaké ayeuna, senar peujit mibanda sada anu leuwih haneut, kawas sora nyanyian.

Senar anu acan di pasang
Senar modérn ngagunakeun waja mundel, waja untingan, atawa sagala rupa bahan sintétis. Kabéh senar untingan sarta sawatara senar mundel dilapisan ku macam-macam logam pikeun nyesuaikeun massana, diaméterna, sarta kadar caina. Senar pangluhurna E biasana ti waja mundel, anu sakapeung dicampur aluminium pikeun nyegah "siulan". Lapisan emas nyegah karat dina senar sarta ogé ngurangan *"siulan"*. Waja tahan karat ngahasilkeun sora anu saeutik béda. Senar anu inti sintétis ngagabungkeun kualitas anu dihasilkeun senar peujit biasana sok awét sarta stabilitas penyetélan. Senar ieu leuwih sénsitip ka parobahan kelembaban batan senar peujit, sarta henteu pati sénsitip ka parobahan temperatur batan senar logam.

## Ukuran biola

Barudak anu mimitian diajar biola dina waktu tacan bertumbuh maksimal biasana ngagunakeun biola anu ukuranana leuwih leutik anu dimimitian ti anu pangleutikna 1/16, 1/10, 1/8, 1/4, 2/4 (1/2), 3/4, sarta biola pikeun dewasa 4/4. Sakapeung sakapeung biola ukuranana 1/32 ogé dipaké (ukuranana pohara leutik).
Panjang awak (henteu kaasup beuheung) biola 'pinuh' atawa ukuran 4/4 nyaéta kira-kira 36 cm (atawa leuwih leutik nurutkeun sawatara modél ti abad ka-17). Biola 3/4 sapanjang 33 cm, 1/2 sapanjang 30 cm. Minangka perbandinganna, viola 'pinuh' ukuranana kira-kira 40 cm.
Pikeun nangtukeun ukuran biola anu cocog dipaké ku budak, biasana budak dititah nyekel hiji biola sarta leungeunna kudu nepi ka ngahontal nepi ka ka gulungan sirah biola. Sawatara guru ogé bisa méré ukuran anu leuwih leutik beuki alus.
Anu munggaran diajar maén biola biasana urang kudu ngagunakeun tanda di papan ramo pikeun nandaan posisi ramo leungeun kénca. Tapi biasa mangka baris dilepaskan. Cara anu séjén nyaéta kalayan méré satitik 'tip-ex' bodas minangka tanda posisi ramo anu lila-lila baris leungit lamun terus latihan.
Biola biasana dipaké jeung leungeun katuhu pikeun nyekel busur sarta leungeun kénca mencét senar, sanajan jelema kasebut nyaéta kédé, tapi dina sawatara perkara sakapeung hiji jalma ogé bisa maénkeun kabalikanana.

## Maén Biola

Sanajan aya sawatara pamaén biola anu maénkeun kalayan kédé, tapi mayoritas pamaén biola, kédé atawa henteu kédé, maén biolamah angger wé kalayan biola di leungeun kénca sarta busur di leungeun katuhu. Cara anu bener pikeun maén biola nyaéta kalayan nyekel biola jeung leungeun kénca, sarta panyangga gado dina biola diaping jeung gado sarta taktak kénca, bisa dibantuan kalayan panyangga punduk, tapi loba pamaén anu milih henteu maké. Maén biola bisa dipigawé kalayan nangtung atawa diuk di korsi, luyu seléra pamaén.

Cara maénkeun biola bisa kalayan digésék ku busur atawa dipetik ku ramo leungeun katuhu (téhnik ieu disebut *pizzicato*). Sanajan pikeun pamaén dawam metik senar biola jeung téhnik *pizzicato* sok dipigawé jeung ramo leungeun katuhu, tapi aya ogé pamaén anu metik jeung leungeun kénca sarta lagu-lagu husus anu merlukeun kacepatan luhur antara ngagésék kalayan busur sarta metik ku ramo. Ku kituna ramo leungeun kénca anu dipaké.

### Leungeun kénca

Alatan biola henteu mibanda *frét* kawas gitar minangka tanda ramo, saurang pamaén biola kudu bener-bener weruh di mana lokasi hiji nada kalayan ngagunakeun parasaan. Hal ieu ngan bisa dipigawé kalayan latihan terus-terusan ku kituna ramo-ramo leungeun bisa sacara otomatis mencét nada anu dipikahayang kalayan pas (ingatan otot). Sajaba ngalatih ramo, pamaén biola ogé kudu ngalatih ceuli ku kituna bisa ngabédakeun nada-nada sumbang, sanajan ngan saeutik waé.

Téhnik anu dipaké ku anu mimiti diajar biola nyaéta nandaan lokasi nada dina biola antara lainna nyaéta maké sélotip anu ditémpélkeun dina beuheung biola, atawa kalayan ngagunakeun Tip X bodas pikeun nandaan posisi ramo. Sanggeus latihan kalayan getol, saurang pamula diharepkeun baris bisa ngingeut-ngingeut sarta ninggalkeun padika-padika di luhur sarta ngandelkeun réfléks waé. Padika ieu dianggap kurang kitu alus alatan ngandelkeun indra panglihatan, lain pikeun ngadéngé, sedengkeun dina maén biola nyaho posisi ramo lain ngaliwatan panglihatan, alatan pamaén ogé kudu maca not musik, tapi kudu ngaliwatan ceuli.

Ngalatih pendengaran pikeun pamula leuwih hadé dipigawé ti awal mula latihan sangkan fondasina kokoh. Salah sahiji téhnik anu mindeng dipaké nyaéta kalayan ngalatih sora anu sarua. Kaopat senar biola mibanda opat 'nada kabuka' atawa 'senar kabuka', nyaéta G-d-a-e (dibéré kelir hideung dina gambar), nada anu aya soraan lamun senar digésék tapi henteu dipencét ku ramo. Kaopat nada kabuka ieu baris terus miboga sora lamun nada sarupa dina senar séjén dibunyikeun (alatan persamaa frékuénsi), contona senar D baris berbunyi lamun nada D (kénca handap dina gambar) dina senar G dibunyikan. Dina posisi kahiji aya salapan 'nada katutup' (atawa 'senar katutup', nyaéta nada anu sorana lamun dipencét ku ramo) anu mibanda résonansi akustik jeung kaopat nada kabuka di luhur.

* Posisi ramo

Posisi Ramo dina fret biola
Ramo leungeun biasana dibéré nomer 1 (curuk) nepi ka 4 (cingir), sarta not-not musik, utamana pikeun pamula, dibéré panomoran kitu pikeun nandaan ramo mana anu kudu dipaké. Nomer 0 hartosna nada kabuka (ramo henteu mencét senar). Bagan di gigireun / sabeulah némbongkeun posisi kahiji dina biola, nyaéta nada-nada anu bisa dipencét ku ramo anu henteu kudu ngagésér posisi leungeun. Anu henteu kasampak dina gambar di gigireun / sabeulah nyaéta jarak antara nada-nada kasebut anu beuki luhur beuki leutik jarakna. Gurat bulao nandakeun posisi sélotip pikeun ramo 1-2-3 anu dawam dipaké ku pamula.

Posisi ramo, kawas anu geus jéntrékeun di luhur, mangrupa istilah pikeun ngagambarkeun lokasi leungeun rélatif ka beuheung biola. Posisi natural (nyaéta posisi dasar) disebut Posisi 1; dina posisi ieu leungeun kénca nyekel beuheung biola sacara natural, ramo-ramo leungeun bisa dipaké pikeun maénkeun sakumna tangga nada G mimitian ti senar G kalayan nada pangluhurna nada B dina senar E. Dina biola atawa pakakas-pakakas musik gésék séjénna posisi ieu mangrupa posisi anu pang mindengna dipaké.

Kalayan ngagésér posisi leungeun kénca turun ka arah awak biola mangka disebutkeun posisina geus robah. Posisi 2 dihontal kalayan ngaposisikeun ramo curuk (ramo 1) dina ramo 2 di posisi 1, kalayan kecap séjén posisi ramona ngagésér hiji; Posisi 2 mibanda hontalan mimitian ti nada réndah B di G sarta nada pangluhurna C# di E. Posisi katilu ti C di G nepi ka D# sarta saterusna. Sanggeus Posisi 5 biasana ngan pamaén anu mahér anu makéna pikeun bisa memainkan nada-nada luhur di senar E, sarta biasana geus henteu dibéré ngaran deui (mis. sanajan sacara téori aya Posisi 15, posisi anu dianggap pangluhurna, tapi hal kasebut henteu kungsi diajarkan sacara lisan). Wates luhur nada biola gumantung dina tingkat kamahéran saurang pamaén biola, anu bisa kalayan gampang maén dua tangga nada dina hiji senar, atawa maksimal opat tangga nada dina kaopat senar. Posisi pang rendahna biasana disebut Posisi ½, nyaéta di antara nada kabuka sarta Posisi 1, sanajan posisi ieu jarang dipaké.

Senar anu dipaké pikeun maénkeun hiji nada biasana mangaruhan kualitas nada, atawa anu disebut kalayan timbre, anu dihasilkeun. Contona, sanajan nada E pendék bisa dicoo di senar G (Posisi 2 - Posisi 5) sarta di senar D (Posisi 1), tapi sakapeung nu nulis musik hayangeun nada kasebut dicoo di senar nu tangtu, contona kalayan markah sul G anu hartosna 'dicoo di senar G' sarta saterusna. Lamun henteu disebutkeun sacara éksplisit, mangka saurang pamaén bisa sacara leupas ngagunakeun senar anu dipilihna.

* Senar kabuka

 Nada Dasar dawai Biola
Ngagésék atawa metik nada kabuka (senar kabuka) nyaa éta nada anu dibunyikeun ku cara henteu mencét senar maké ramo anu mibanda sora anu has sarta béda kalayan nada anu sarua anu dibunyikeun sacara katutup (dipencét ku ramo), contona nada kabuka D (di senar D) sarta nada D dina senar G. Hal ieu disebabkeun geter senar anu leuwih sabaraé dina sadel luhur lamun henteu dihalangan ku ramo leungeun. Sajaba ti nada G pendék, anu ngan mibanda hiji cara pikeun maénkeunana, biasana pamaén musik biola klasik condong nyingkahan sora nada kabuka, alatan kualitas nadana anu leuwih 'garihal' — utamana nada kabuka E — dibandingkeun nada-nada katutup séjénna, sarta pamaén henteu bisa ngagunakeun téhnik geter (vibrato) dina nada kabuka, sanajan pikeun pamaén anu mahér hal ieu bisa diakalan ku cara ngalakonan téhnik vibrato dina nada anu saoktaf leuwih luhur ti nada kabuka kasebut.

Sawatara nu nulis musik bisa ngabubuhkeun tanda di musikna lamun hiji nada perlu dicoo kalayan ngagunakeun senar kabuka, kawas dina karya-karya mimiti komponis kawas Bach. Nada kabuka ogé bisa dicoo dina bagian musik anu gancang, anu sorana kurang leuwih henteu bisa dibédakeun.

* *Pemberhentian dobel*

*Pemberhentian dobel* mangrupa istilah pikeun téhnik maénkeun biola kalayan ngagésék dua nada katutup dina dua senar anu béda sacara babarengan, anu ngahasilkeun sada *kord*. Téhnik *pemberhentian dobel* ogé bisa dicoo ngan ukur ku hiji nada katutup sarta nada séjénna mangrupa Senar kabuka. Tilu atawa opat nada ogé bisa dicoo sacara babarengan ku pamaén anu mahér, anu sok disebut kalayan 'pemberhentian dobel tilu' sarta 'pemberhentian dobel opat' (nada-nadana bisa dicoo sacara babarengan atawa kalayan ngalakonan téhnik pemberhentian dobel dua kali)

* Geter

Geter atawa *vibrato* mangrupa téhnik ngageterkeun senar jeung ramo ku cara mencét senar.

* Harmonik

Nada harmonik dina biola disadakeun kalayan nyabak (lain mencét) senar dina posisi nu tangtu anu ngabalukarkeun timbulna sora anu leuwih luhur ti sora nada dina posisi anu sarua lamun dipencét.

### Leungeun katuhu

Ku leungeun Katuhu
Leungeun katuhu minangka pemegang busur mibanda lalakon penting dina nyiptakeun sora. Leungeun katuhu tanggung jawab dina hal kualitas nada, ritme, dinamik, artikulasi, sarta timbre. Kalayan nyaho téhnik-téhnik ngagésék busur anu alus, mangka saurang pamaén bisa mengatur sora anu dihasilkeun ku biola.
Téhnik anu pangpentingna dina ngagésék biola nyaéta cara nyekel busur. Biasana busur dicekel kalayan jempol anu diasupkeun antara tungtung handap busur. Ramo-ramo anu séjén diteundeun palebah luhur busur.
Sora anu dihasilkeun baris leuwih teuas lamun busur digésék kalayan kacepatan luhur atawa kalayan méré tekanan dina senar biola. Kualitas sora anu dihasilkeun béda, lamun senar beuki dipencét ku busur, mangka sora anu dihasilkeun baris beuki garihal.
Posisi senar anu digésék ogé mangaruhan sora anu dihasilkeun. Senar anu digésék di deukeut jembatan biola (*sul ponticello*) baris leuwih badag sorana batan lamun digésék jauh ti jembatan biola.
Aya loba téhnik ngagésék biola anu matak bisa sagala rupa pamaén pikeun ngahasilkeun sagala rupa sora, kaasup di antarana nyaéta *legato*, *collé*, *ricochet*, *sautillé*, *martelé*, *spiccato*, sarta *staccato*.

## Petikan

Petikan atawa *pizzicato* (*disingget pizz*) nandakeun téhnik metik senar biola jeung ramo leungeun katuhu.

## Téhnik busur séjénna

* Col legno

(Italia: col legno - kalayan kai) - Ngabunyikeun senar jeung bagian kai busur, lain suraina.

* Spicacto

mantulkeun busur dina senar kalayan kecepatan sedeng, biasana dilakukeun jeung permainan ramo anu gancang.

* Tremolando

pangulangan anu pohara gancang (biasana hiji nada waé, tapi sakapeung leuwih ti hiji) anu dipigawé jeung penclut busur.

## Peredam sora

Peredam Sora
Hiji peredam sora bisa dipasangkeun dina jembatan biola pikeun ngahasilkeun nada anu leuwih anca. Pakakas ieu bisa mangrupa jepitan kawas penjepit baju tina plastik atawa hiji pangganjel ti karét atawa beusi.
Sajaba pikeun latihan di tempat anu henteu matak bisa pikeun bersuara teuas, sawatara musik ogé sacara husus dituliskeun *con sordino* (mindeng disingget *con sord*, *sord*, *sordino*) anu hartosna "cicing" dina basa Italia. Pamaén tuluy masangkeun peredam sora kasebut. Lamun dina musik ditulis *senza sordino* (atawa *senza sord*) mangka pakakas kasebut dileupas.

Dina musik basa Inggris, istilah anu dipaké nyaéta *mute* atawa *unmute*. Ékuivalensina dina basa Jerman sarta Perancis nyaéta *mit DäMPFER* (*DäMPFER auf*)*—ohne DäMPFER* (*DäMPFER ab/weg*) sarta *sourdine*.

Lamun basa jadi hahalang, mangka saurang pamaén biola bisa ngabubuhkan tanda *Mute-on* sign anu hartina "cicing" sarta peredam sora dipasang sarta *Mute-off* anu hartina peredam sora dileupas dina kertas musik maranéhanana. Contona nyaéta dina karya kawas Simfoni No.4 (*Mahler*) dina basa Jerman anu deudeuieun aya patunjuk pikeun masangkeun sarta ngalepas peredam sora.

## Pamaén biola

## Komposer musik biola

Itzhak Perlman bermain biola di Gedung Putih
Umumna maranéhanana ogé bisa maén biola

1. Johann Sebastian Bach
2. Balabhaskar
3. Arcangelo Corelli
4. František Drdla
5. Fritz Kreisler
6. Antonio Lolli
7. Wolfgang Amadeus Mozart
8. Otto Funk
9. Niccolò Paganini
10. Zoltan Paulinyi
11. Florizel von Reuter
12. Oskar Rieding
13. Alessandro Rolla
14. Camille Saint-Saëns
15. Pablo de Sarasate
16. Arnold Schoenberg
17. Luka Sorkočević
18. Giuseppe Tartini
19. Teodorico Pedrini
20. Henri Vieuxtemps
21. Antonio Vivaldi
22. Henryk Wieniawski
23. Eugéne Ysaÿe
24. Andrea Zani

### Komposer anu bisa maén biola

1. Édouard Lalo
2. Bedřich Smetana

### Pemain anu geus kawéntar

1. Itzhak Perlman
2. Vanessa Mae
3. Sarah Chang
4. Yehudi Menuhin
5. Hillary Hahn
6. Joshua Bell
7. Jascha Heifetz
8. Nigel Kennedy

### Tokoh geus kawéntar dina maén biola

1. Thomas Jefferson
2. Albert Einstein
3. Orson Welles

Fiktif:

1. Sherlock Holmes

### Pamaén biola Indonesia

1. W. R. Soepratman
2. Luluk Purwanto
3. Idris Sardi sarta anakna Santi Sardi
4. Maylaffayza Wiguna

### Tokoh anu geus kawéntar di Indonésia dina maén biola

1. Gilang Ramadhan

## Tempo Ogé

* Concerto pikeun biola
* Sonata pikeun biola
* Biola Carnatic
* Biola barok
* Luthier

## Rujukan