Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Élmu alam

Cara medar rupa-rupa widang ulikan loba ditangtukeun ku kasapukan historis (*historical convention*) nepi ka jadi harti kecap nu lumaku kiwari.

Gambaran tradisional pikeun **élmu alam** nyéta ulikan ngeunaan aspék fisik dunya *nonhuman*. Salaku kumpulan, di hiji sisi élmu alam dibédakeun ti téologi jeung *élmu sosial*, di sisi séjén dibédakeun ti seni jeung kamanusaan. Matematika lain mangrupa élmu alam, tapi nyadiakeun loba bahan jeung métode dasar pikeun élmu alam. Élmu alam umumna usaha nerangkeun gawéna alam dunya leuwih ngaliwatan prosés alami batan prosés *divine*. Istilah **élmu alam** ogé dipaké pikeun mikawanoh "élmu" salaku hiji disiplin nu nuturkeun métode ilmiah.

Di sagigireun pamakéan tradisional ieu, kiwari kecap "élmu alam" mindeng dipaké dina harti nu leuwih deukeut kana harti sapopoé. Dina jihat ieu, "élmu alam" bisa jadi frase pilihan pikeun élmu biologis (kajeujeut na prosés biologis), sarta dibédakeun ti élmu fisik (kajeujeut na hukum kimia jeung fisika nu ngadadasaran mayapada).

## Élmu-élmu alam

* Astronomi
* Biologi
* Kimia
* Élmu bumi
* Ékologi
* Fisika

## Élmu-élmu terapan jeung rékayasa

* Élmu tatanén
* Rékayasa listrik
* Élmu taneuh

## Tempo ogé

* Daptar disiplin akademis

## Tumbu kaluar

* Sajarah Élmu jeung Téhnologi Mutahir
* Ulasan Buku-buku Ngeunaan Élmu Alam Situs ieu ngandung leuwih ti 50 ulasan buku-buku élmu alam, ditambah sababaraha éséy.
# Garis datar

Dina géografi, **garis datar** atawa **garis lintang** nyaéta garis rékaan anu dipaké pikeun nangtukeun patempatan di muka Bumi nujul ka garis hatulistiwa (kalér atawa kidul). Posisi garis datar biasana dilambangkeun ku perlambang dina aksara Yunani φ. Garis-garis datar dingaranan luyu jeung sudut anu diwangunna nujul ka hatulistiwa. Garis datar di hatulistiwa ngabentuk sudut 0° ari garis-garis datar nu aya di kutub ngadeukeutan 90°.

Peta Bumi anu némbongkeun garis datar anu dina gambar ieu lempeng datar (horizontal), tapi sabenerna mah buleud ngurilingan bumi kalayan jari-jari nu béda-béda.
## Garis datar anu penting

Garis datar anu cukup penting nyaéta Tropik Cancer (23°27′ DKa), Tropik Capricorn (23°27′ DKi), Bunderan Arktik (66°33′ DKa), sarta Bunderan Antarktik (66°33′ DKi).

## Tempo ogé

* navigasi langit
* dead reckoning
* garis nangtung
* sistem koordinat géografi
* navigasi
* sekstant
* zona waktu
* jarak bunderan badag ngécéskeun cara nangtukeun jarak di muka Bumi lamun dua lokasi dipikanyaho garis nangtung jeung garis datarna.
* sistem géodesik
# George Washington

|  |
| --- |
| **George Washington** ᮍᮨᮇᮛ᮪ᮍᮨ ᮝᮞ᮪ᮠᮤᮀᮒᮧᮔ᮪ |
|  Potrét resmi ku Gilbert Stuart |
| Jabatan | Présidén Amérika Sarikat ka-1 |
| Masa Jabatan | 30 April 1789 – 4 Maret 1797 |
| Wakil Présidén | John Adams |
| Pasangan (Istri) | Martha Washington |
| Murangkalih | *Teu gaduh katurunan kandung* (2 murangkali téré) |
| Lahir | 22 Pébruari 1732 |
| Pupus | 14 Désémber 1799 (yuswa 67) |
| Tanda Tangan |  |

**George Washington** (ᮍᮨᮇᮛ᮪ᮍᮨ ᮝᮞ᮪ᮠᮤᮀᮒᮧᮔ᮪; gumelar di Westmoreland County, Virginia, 22 Pébruari 1732 – pupus di Mount Vernon, Virginia, 14 Désémber 1799 dina yuswa 67 taun) nyaéta pamingpin militér, nagarawan, sarta Présidén Amérika Sarikat anu munggaran (1789–1797). Anjeunna dianggap salaku "Bapa Nagara" (*Founding Father*) anu pangmimitina ngawangun pondasi démokrasi di Amérika Sarikat.

## Silsilah sarta Karuhun

Dumasar kana panalungtikan sajarah, kulawarga Washington miboga akar anu kuat di Inggris. Karuhun anjeunna, Lawrence Washington ti Sulgrave, Inggris, mangrupa dadasar silsilah kulawarga ieu sateuacan maranéhna pindah sarta netep di wewengkon Virginia dina abad ka-17.

## Atikan sarta Karakter Moral

Sajaba ti kakuatan militer, Washington dipikawanoh ku ajén kajujuran sarta integritasna anu janten rujukan dina dunya atikan karakter. Kamampuh Washington pikeun mikir sacara wijaksana sarta miboga rasa tanggung jawab anu luhur saprak anjeunna masih anom janten dadasar pikeun kapamingpinanana di mangsa hareup.

## Karakter sarta Warisan

Nurutkeun Charles Sumner, Washington mangrupa perlambang tina *integritas* anu sampurna. Anjeunna henteu ngan saukur mingpin perang, tapi ogé mingpin kalayan kawijaksanaan anu jero. Warisan utamana nyaéta pengkuh dina ngajaga kamerdikaan sarta kakuatan watek anu janten pangrojong pikeun gerakan kabébasan di sakuliah dunya.

## Karir Militér sarta Pamaréntahan

Nalika Perang Révolusi Amérika mecenghul, Washington dipilih janten Panglima Pangluhur *Tentara Kontinental*. Anjeunna miboga peran anu kacida pentingna dina ngatur siasat sarta ngajaga sumangat pasukan sanajan kaayaanana kacida héséna.

Salaku présidén munggaran, Washington netepkeun rupa-rupa tradisi penting:

* Sistem Kabinét: Ngawangun kelompok panaséhat menteri resmi.
* Watesan Jabatan: Mundur saatos dua periode, netepkeun conto yén présidén sanés saurang raja anu ngajabat saumur hirup.

## Dicutat tina

## Tutumbu Kaluar

* **(en)** Loka Resmi George Washington di Mount Vernon
* **(en)** Biografi Washington di WhiteHouse.gov Archived 2024-01-01 di Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |