Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Plazas de soberanía

Téritori daulat sareng Céuta, Mélilya, jeung Isla de Alborán.
Plazas de soberanía (palapalan Spanyol: [ˈplaθaz ðe soβeɾaˈni.a]) atawa **téritori daulat**, disebut ogé salaku **Afrika Kalér Spanyol** atawa Afrika Spanyol, nyaéta téritori Spanyol di daratan kalér buana Afrika nu wawatesan jeung Maroko, salian ti kota otonom Céuta jeung Mélilya.

## Tempo ogé

* Daptar Perang Kolonial Spanyol di Maroko
* Spanish Sahara

Citakan:Spain topics
Citakan:Administrative divisions of Spain

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan géografi ti hiji nagara atawa wewengkon *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Kai

Kai golondongan, Veluwe, Walanda
**Kai** mangrupa bahan hétérogén, higroskopik, sélulér, jeung anisotropik nu dihasilkeun ku tatangkalan nu kaian, gedéna gumantung ka jenis tangkalna. Kandungan utamana nyaéta serat selulosa (40%–50%) jeung hémiselulosa (15%–25%) nu dirapet ku lignin (15%–30%) .

## Guna

Manusa geus ngagunakeun kai ti jaman baheula pikeun rupa-rupa tujuan, salah sahiji guna nu paling kuna nyaéta salaku suluh. Kai ogé dipaké salaku bahan pikeun nyieun karya seni, parahu, wangunan, mébel, kapal laut, pakarang, jeung rupa-rupa parabot. Saméméh aya bahan wangunan lianna, kai téh sok dipaké pikeun nyieun wangunan, boh imah atawa wangunan lianna. Malah, nepi ka kiwari, loba kénéh masarakat nu sacara tradisional ngagunakeun kai pikeun bahan wangunanana. Pikeun pindingna, lian ti kai dina bentuk papan, nu ilahar dipaké téh nyaéta bilik, sisitan awi beunang nganyam. Lian dipaké bahan weuteuhna, kai ogé bisa direcah, nu salajengna bisa diolah deui jadi kertas, papan partikel, jeung bahan sintétik lianna. Kai oge bisa dijadikeun kai lapis. Aya baku mutu air limbah industri kayu lapis.

## Kandungan kimia

Zat kimia nu dipibanda dina jero kai kacida penting dina nangtukeun kagunaan kai, ku dipikanyahonn kandungan kimia dina kai ogé bisa nangtukeun golongan kai sarta ngabédakeun *kualitas* jeung kakuatanna.

Komposisi unsur-unsur kimia dina kai| No  | Unsur Kimia | Komposisi | Ukuran |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | *Karbon* | 50 | % |
| 2 | *Hidrogen* | 6  | % |
| 3 | *Nitrogen* | 0.04 - 0.10  | % |
| 4 | *Abu* | 0.20 - 0.50  | % |
| 5 | *Oksigen* | Sesana | % |

## Baca ogé

Garéja Kizhi, Rusia, Situs Warisan Dunya nu sagemblengna diwangun ku kai, tanpa sambungan logam.
* Tangkal
* Komposit kai plastik
* Kai lapis

## Rujukan

* Hoadley, R. Bruce. (2000) *Understanding Wood: A Craftsman’s Guide to Wood Technology*. Taunton Press. ISBN 1-56158-358-8

## Tumbu kaluar

* Wood Identification Website Archived 2005-02-05 di Wayback Machine
* TRADA: Timber Research And Development Association Archived 2010-03-06 di Wayback Machine
* Wood moisture
* Xiloteca Manuel Soler (One of the largest private collection of wood samples)
* International Wood Collectors Society

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# 1989

|  |  |
| --- | --- |
| **Abad:**  | abad ka-19 - **abad ka-20** - abad ka-21 |
| **Dékade:** | 1950-an 1960-an 1970-an **1980-an** 1990-an 2000-an 2010-an |
| **Taun:** | 1986 1987 1988 - 1989 - 1990 1991 1992 |

Taun ka-**1989** Maséhi dina Kalénder Grégorian.

## Kajadian

## Nu babar

|  |
| --- |
| **Désémber** |
| Sn | Sl | Rb | Km | Jm | Sp | Mn |
|   | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |

* 10 Désémber: babarna Dearly Dave Sompie atawa Dirly, penyanyi Indonesia finalis Indonesian Idol

## Nu pupus

### Januari-Pébruari

|  |
| --- |
| **Januari** |
| Sn | Sl | Rb | Km | Jm | Sp | Mn |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

* 7 Januari - Hirohito, Emperor of Japan (babar 1901)

|  |
| --- |
| **Pébruari** |
| Sn | Sl | Rb | Km | Jm | Sp | Mn |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 |

## Poé peré

## Tumbu luar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# McDonald's

**McDonald's** (McDonald's Corporation), di Indonésia sering disebut McD. nyaéta jaringan rumah makan panggedéna di sakuliah dunya anu ngahidangkeun hamburger, hayam goréng, jeung sajabana nu dihidangkeun kalayan énggal-énggal.

Pausahaan ieu diadegkeun munggaran taun 1940 ku dua sadulur Dick jeung Mac McDonald anu satuluyna ngawanohkeun prinsip rumah makan siap saji taun 1948. Sedengkeun pausahaan nu ayeuna mangrupa hasil pangembangan Ray Kroc anu meuli McD tur satuluyna ngawanohkeun McD ka sakuliah dunya.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan pausahaan *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Prosa

**Prosa** nyaéta karangan dina rakitan basa sapopoé; lancaran, tanpa ngolah atawa ngatur intonasi anu matok.
Wanda prosa aya nu heubeul jeung aya nu anyar.
Karya sastra anu heubeul dina wangun prosa nyaéta Dongéng.
Dongéng rupa-rupa pisan jenisna. Aya Fabel, Farabel (Pamuk, jalma-jalma teu ilahar, mite, sage, legenda jeung jurig).
Karya sastra anu kaitung anyar nyaéta carita pondok, roman jeung novél.
Wanda karangannana tangtu waé lisan.
Carita pondok ogé aya anu disebut carpon (*short story*), carita pondok pisan (*short short story*), jeung carita pondok nu panjang (*long short story*).
Wanda karanganna nu ieu mah sumebarna ngaliwatan tulisan, aksara, teks.
Nu disebut carita pondok di urang ilaharna panjang karanganna 4-6 kaca 1,5 spasi.
padahal di Barat mah éta kaasupna *short short story* ( carita pondok pisan ).
Upama maké standar Manglé nu disebut carita tilu bagian téh ilaharna 10-15 kaca, carita dua bagian téh biasana 7-10 kaca.
Carita dua bagian ieu nu meujeuhna disebut *short story*di Barat, sedengkeun Cartibag éta leuwih méré nah disebut *long short story* ( malah di leuwih ti 15 kaca, meureun nepi ka 20 kaca ).
Kitu deui novél tangtu baé panjang pisan.
Novél-novél aripis dina karya sastra Sunda nu umumna 60-100 kaca, éta méré nah disebut *Novellet*,novél-novél pondok.
Wangenan novél jeung Roman,ku Wellek jeung Warren dibédakeun hartina dumasar kana pamanggih Clara Reeve.
Novél mah réalistis, Roman mah puitis jeung epis sipatna leuwih mitos.

## Rujukan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Sinar X

Hiji poto sinar X (radiograf) nu dicokot ku Röntgen
**Sinar X** atawa **sinar Röntgen** nyaéta salah sahiji bagian tina radiasi éléktromagnétik kalawan panjang gelombang di antara 10 nanométer jeung 100 pikométer (frékuénsi antara 30 PHZ nepi ka 60 EHZ). Sinar-x umumna dipaké dina diagnosis gambar médis sarta Kristalografi sinar-x. Sinar-x nyaéta bentuk radiasi ion sarta bisa nyilakakeun.

## Tempo ogé

* Kristalografi sinar-x
* Astronomi sinar-x
* Mesin sinar-x

|  |
| --- |
| **Spéktrum éléktromagnétik**
Gelombang radio | Gelombang mikro | Infrabeureum | Spéktrum cahaya katémbong | Ultraviolét | Sinar X | Sinar gamma

---

 |
# 310 SM

|  |  |
| --- | --- |
| **Abad:**  |  abad ka-5 SM  - **abad ka-4 SM** - abad ka-3 SM  |
| **Dékade:** |  340-an SM  330-an SM  320-an SM -  310-an SM - 300-an SM  290-an SM  280-an SM
 |
| **Taun:** | 313 SM 312 SM 311 SM - **310 SM** - 309 SM 308 SM 307 SM |

**310 SM dina kalénder séjén**| Kalénder Gregorian | 310 SM  |
| Ab urbe condita | 444 |
| Kalénder Arménia | *N/A* |
| Kalénder Cina | 2327/2387 ([[Daur séksagenari|]]年)*— nepi ka —*2328/2388 ([[Daur séksagenari|]]年) |
| Kalénder Étiopia | -317 – -316 |
| Kalénder Yahudi | 3451 – 3452 |
| Kalénder Hindu |  |
| - *Vikram Samvat* | -254 – -253 |
| - *Shaka Samvat* | *N/A* |
| Kalénder Iran | 931 BP – 930 BP |
| Kalénder Islam | 960 SH – 959 SH |
| Kalénder Jepang |  |
| - *Taun penjajahan* | Kōki 351 (皇紀351年) |
| - *Jaman Jōmon* | 9691 |
| Kalénder panonpoé Thai | 234 |
| t·s·é |

**310 SM** nyaéta taun ka-310 Saméméh Maséhi dina Kalénder Gregorian.

## Kajadian

## Nu babar

## Nu pupus

## Rujukan

## Tempo ogé

## Tumbu luar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Taun kabisat

**Taun kabisat** (Basa Inggris: *Leap year*) nyaéta taun nu ngalaman nambahan sapoé anu tujuanana keur nyaluyukeun jeung tanggal taun astronomi. Dina sataun teu campleng 365 poé, tapi 365 poé 5 jam 48 menit 45,1814 detik. Lamun ieu hal euweuh lajuning lakuna, unggal 4 taun bakal kakurangan ampir sapoé (pernahna 23 jam, 15 menit 0,7256 detik). Keur ngonvérsi ieu hal, unggal 4 taun sakali (taun anu bisa dibagi 4), dibéré sapoé tambahan: 29 Pebruari. Tapi sabab 5 jam 48 menit 45,1814 detik kurang ti 6 jam, ku kituna taun-taun anu dibagi 100 (unggal taun 1600), lain taun kabisat, iwal nu bisa dibagi 400 (seperti taun 2400).

### Algoritma

Aya algoritma nu gampang dipikaharti keur nangtukeun taun nu kaasup kana taun kabisat anu dijéntrékeun ieu di handap.

1. Lamun angka taun bisa dibagi 400, éta taun pasti taun kabisat.
2. Lamun angka taun teu bisa dibagi 400 tapi bisa dibagi 100, éta taun pasti **lain** taun kabisat.
3. Lamun angka taunna teu bisa dibagi 400, henteu bisa dibagi 100 tapi bisa dibagi 4, éta taun kaasup taun kabisat.
4. Lamun angka taunna teu bisa dibagi 400, henteu bisa dibagi 100, teu bisa dibagi 4, éta taun **lain** kaasup taun kabisat.

Taun Kabisat nurutkeun wangenan di luhur aya sanggeus lumakuna kalender Gregorian (1582). *1009 SM* keur nangtukeun sataun nu mangrupa *tahun kabisat* atawa *lain*:

```
if year modulo 4 is 0
then
if year modulo 100 is 0
then
if year modulo 400 is 0
then
is_leap_year
else
not_leap_year
else is_leap_year
else not_leap_year
```
atawa

```
if year is divisible by 400 then is_leap_year
else if year is divisible by 100 then not_leap_year
else if year is divisible by 4 then is_leap_year
else not_leap_year
```

## Kalénder Tionghoa jeung Yahudi

Kalénder Tionghoa jeung Yahudi ngagunakeun 19 taun keur 7 bulan dina19 matahari.

| Bulan | Taun | Selisih taun |
| --- | --- | --- |
| 0 | 0 | 0 |
| 1 | 3 | 3 |
| 2 | 6 | 3 |
| 3 | 8 | 2 |
| 4 | 11 | 3 |
| 5 | 14 | 3 |
| 6 | 17 | 3 |
| 7 | 19 | 2 |

Dina taun kabisat kalénder Tionghoa nambahan sabulan (30 poé) anu disebut *Lun,*ari Yahudi  sabulan (30 poé) dina taun Adar.

## Kalénder Hijriyah

Kalénder Hijriyah ngagunakeun 29 taun keur 11 bulan dina 29 matahari.

| Bulan | Taun | Selisih taun |
| --- | --- | --- |
| 0 | 0 | 0 |
| 1 | 2 | 2 |
| 2 | 5 | 3 |
| 3 | 8 | 3 |
| 4 | 10 | 2 |
| 5 | 13 | 3 |
| 6 | 16 | 3 |
| 7 | 18 | 2 |
| 8 | 21 | 3 |
| 9 | 24 | 3 |
| 10 | 26 | 2 |
| 11 | 29 | 3 |

Dina taun kabisat kalénder Hijriyah bakal nambahan sapoé (30 poé) dina taun Dzulhijjah.

## Rujukan
# Taman nasional

Taman Nasional Gedé Pangrango
**Taman nasional** nyaéta hiji wewengkon pikeun ngamumulé alam anu boga ékosistem asli, anu dikokolakeun kalawan sistem *zonasi* dimangpaatkeun pikeun tujuan panalungtikan, élmu pangaweruh, atikan, budaya, *pariwisata*, jeung rékréasi. Taman nasional mangrupa salah sahiji wanda kawasan konservasi anu ditangtayungan, biasana ditangtayungan ku pamaréntah.8

## Tingali ogé

* Cagar alam
* Taman
* Leuweung

## Rujukan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# 1980

|  |  |
| --- | --- |
| **Abad:**  | abad ka-19 - **abad ka-20** - abad ka-21 |
| **Dékade:** | 1950-an 1960-an 1970-an **1980-an** 1990-an 2000-an 2010-an |
| **Taun:** | 1977 1978 1979 - 1980 - 1981 1982 1983 |

Taun ka-**1980** Maséhi dina Kalénder Grégorian.

## Kajadian

## Nu babar

## Nu pupus

|  |
| --- |
| **Juni** |
| Sn | Sl | Rb | Km | Jm | Sp | Mn |
|   | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 |

* 12 Juni - Masayoshi Ōhira, Perdana Mentri Jepang ka- 68 jeung 69.

## Nu ngadeg

|  |
| --- |
| **Juli** |
| Sn | Sl | Rb | Km | Jm | Sp | Mn |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |

* 30 Juli: Nagara Vanuatu di Oséania merdika

## Poé peré

## Tumbu luar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Nobusuke Kishi

Nobusuke Kishi
**Nobusuke Kishi** (岸 信介 *Kishi Nobusuke*, 13 Nopémber 1896–7 Agustus 1987) nyaéta salah saurang pulitikus Jepang tur Perdana Mentri Jepang ka-56 jeung 57 ti 25 Pébruari 1957 nepi ka 12 Juni, 1958 sarta nepi ka 19 July 1960.

## Rujukan

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Saméméhna Mamoru Shigemitsu | **Mentri Luar Negri Jepang** 1956–1957 | Sanggeusna Aiichiro Fujiyama |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |