Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1892

|  |  |
| --- | --- |
| **Abad:**  | abad ka-18 - **abad ka-19** - abad ka-20 |
| **Dékade:** | 1860-an 1870-an 1880-an **1890-an** 1900-an 1910-an 1920-an |
| **Taun:** | 1889 1890 1891 - 1892 - 1893 1894 1895 |

Taun ka-**1892** Maséhi dina Kalénder Grégorian.

## Kajadian

## Nu babar

## Nu pupus

## Poé peré

## Tumbu luar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# 1446

|  |  |
| --- | --- |
| **Abad:**  | abad ka-14 - **abad ka-15** - abad ka-16 |
| **Dékade:** | 1410-an 1420-an 1430-an **1440-an** 1450-an 1460-an 1470-an |
| **Taun:** | 1443 1444 1445 - 1446 - 1447 1448 1449 |

Taun ka-**1446** Maséhi dina Kalénder Grégorian.

## Kajadian

## Nu babar

## Nu pupus

## Poé peré

## Tumbu luar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Vatikan

| *Stato della Città del Vaticano*Nagara Kota Vatikan |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **Lagu** "Inno e Marcia Pontificale"  (Italia) "Lagu jeung Mars Pontifikal" |
| Location of Kota Vatikan Lokasi  Vatikan  (héjo)di Eropa  (kulawu kolot)  —  [Legenda] |
| **Ibu kota** | Vatican City 41°54′N 12°27′E |
| Basa resmi | Italia |
| **Grup étnis**  | Italia, Swiss (Garda Swiss), nu séjén |
| Pamaréntah | Kagaréjaan, sacerdotal-monarchical |
|  -  | Paus | Paus Leo XIV |
|  -  | Présidén Pamaréntah | Giovanni Lajolo |
| Kamerdékaan | ti Karajaan Italia  |
|  -  | Traktat Lateran | 11 Pébruari 1929  |
| Aréa |
|  -  | Total |  0,44 km² (ka-231) 0,17 mil²  |
| Populasi |
|  -  | Perkiraan  Juli 2009 | 826 (ka-220) |
|  -  | Kapadetan | 1877 /km² (ka-6) 4859 /mil² |
| Mata uang | Euro (€) (`EUR`)  |
| Zona wanci | CET (UTC+1) |
|  -  | Usum panas (DST) | CEST (UTC+2) |
| TLD Internét | .va |
| Kode telepon | +379 |

**Vatikan**, kalawan ngaran resmi **State of the Vatican City** (Basa Itali: *Stato della Città del Vaticano*, mangrupa nagara merdika nu aréana pangalitna di dunya. Vatikan mangrupa hiji énklave nu aya dina wewengkon kota Roma di Italia. Vatikan mangrupa padumukan Paus jeung wewengkon Tahta Suci, otoritas puseur Garéja Katolik.

## Tempo ogé

* Daptar nagara
* Italia
* Katolik
* Konsili Ekumenis
* Konsili Vatikan Kadua
* Konsili Vatikan Kahiji

## Réferénsi jeung Catetan suku

## Tumnbu kaluar

* Loka resmi
# Abjad Jawi

Aksara Pegon. Diagramna dibaca ti katuhu ka kénca, ti luhur ka handap.
**Aksara Pegon** atawa **Arab Pegon** (disebut ogé **aksara Jawi**) nyaéta aksara Arab nu diadaptasi pikeun nulis basa Malayu, basa Jawa, jeung basa Sunda (jeung di Nusantara umumna nu kapangaruhan Islam?). Aksara ieu mangrupa salah sahiji aksara resmi di Brunéi, sarta (kungsi) di paké di Malaysia, Filipina, Indonésia, jeung Singapura, utamana di kalangan Muslim.

## Sajarah

Aksara Pegon geus aya di Nusantara ti sababaraha abad ka tukang, tumuwuh nalika datangna Islam ka wewengkon ieu. Aksara ieu méh sarua jeung aksara Arab, ngan katambah ku sababaraha aksara pikeun nyaluyukeun jeung basa-basa nu dipaké di Nusantara.

Aksara Pegon mangrupa salah sahiji tulisan munggaran nu dipaké di Malayu, dipaké ti mangsa Pasai, nepi ka mangsa Kasultanan Malaka, Johor, jeung Acéh abad ka-17. Bukti ngeunaan ieu bisa kapanggih dina prasasti Trengganu, taun 1303 (702 H), sedengkeun aksara Latin dipaké kira panungtungan abad ka-19.

## Aksara

| Aksara | Nyorangan | Awal | Tengah | Tungtung | Alih aksara |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ا | ﺍ |   |   | ﺎ | alif |
| ب | ﺏ | ﺑ | ﺒ | ﺐ | ba |
| ت | ﺕ | ﺗ | ﺘ | ﺖ | ta |
| ة | ة |   |   | ـة‎ | ta marbutah |
| ث | ﺙ | ﺛ | ﺜ | ﺚ | sa (tha) |
| ج | ﺝ | ﺟ | ﺠ | ﺞ | jim |
| چ | ﭺ | ﭼ | ﭽ | ﭻ | ca |
| ح | ﺡ | ﺣ | ﺤ | ﺢ | ha |
| خ | ﺥ | ﺧ | ﺨ | ﺦ | kha (khO) |
| د | ﺩ |   |   | ﺪ | dal |
| ذ | ﺫ |   |   | ﺬ | zal |
| ر | ﺭ |   |   | ﺮ | ra (rO) |
| ز | ﺯ |   |   | ﺰ | zai |
| س | ﺱ | ﺳ | ﺴ | ﺲ | sin |
| ش | ﺵ | ﺷ | ﺸ | ﺶ | syin |
| ص | ﺹ | ﺻ | ﺼ | ﺺ | sad (sOd) |
| ض | ﺽ | ﺿ | ﻀ | ﺾ | dad (dOd) |
| ط | ﻁ | ﻃ | ﻄ | ﻂ | ta (tO) |
| ظ | ﻅ | ﻇ | ﻈ | ﻆ | za (zO) |
| ع | ﻉ | ﻋ | ﻌ | ﻊ | ain |
| غ | ﻍ | ﻏ | ﻐ | ﻎ | ghain |
| ڠ | ڠ‎ | ڠـ‎ | ـڠـ‎ | ـڠ‎ | nga |
| ف | ﻑ | ﻓ | ﻔ | ﻒ | fa |
| ڤ | ﭪ | ﭬ | ﭭ | ﭫ | pa |
| ق | ﻕ | ﻗ | ﻘ | ﻖ | qaf |
| ک | ک | کـ | ـکـ | ـک | kaf |
| ݢ | ݢ | ݢـ | ـݢـ | ـݢ | ga |
| ل | ﻝ | ﻟ | ﻠ | ﻞ | lam |
| م | ﻡ | ﻣ | ﻤ | ﻢ | mim |
| ن | ﻥ | ﻧ | ﻨ | ﻦ | nun |
| و | ﻭ |   |   | ﻮ | wau |
| ۏ | ۏ |   |   | ـۏ‎ | va |
| ه | ﻩ | ﻫ | ﻬ | ﻪ | ha |
| ء | ء |   |   | ء | hamzah |
| ي | ﻱ | ﻳ | ﻴ | ﻲ | ya |
| ی | ی |   | ‎  | ﻰ | ye |
| ڽ | ڽ | ﭘ | ﭙ | ـڽ | nya |

## Bacaan salajengna

* **H. S. Paterson & C.O. Blagden**. 'An éarly Malay Inscription from 14th-century Trengganu', *Journ. Mal. Br.R.A.S.*, II, 1924, pp. 258–263.
* **R.O. Winstedt**. 1962. *A History of Malaya*, ed. révisi. kaca 40.
* **J. G. de Casparis**. 1975. *Indonesian Paleography*. Kaca 70-71.

## Tumbu kaluar

* Omniglot article about written Malay
* The Evolution of The Malay Script and Language
# 1970-an

|  |  |
| --- | --- |
| Abad: | Abad ka-19 - **Abad ka-20** - Abad ka-21 |
| Dasawarsa: | 1950-an 1960-an - **1970-an** - 1980-an 1990-an |
| Taun: | 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 |

Dasawarsa **1970-an** diwangun ti warsih-warsih saprak 1970 nepi ka 1979

## Kajadian

## Nu babar

## Nu pupus
# 1891

|  |  |
| --- | --- |
| **Abad:**  | abad ka-18 - **abad ka-19** - abad ka-20 |
| **Dékade:** | 1860-an 1870-an 1880-an **1890-an** 1900-an 1910-an 1920-an |
| **Taun:** | 1888 1889 1890 - 1891 - 1892 1893 1894 |

Taun ka-**1891** Maséhi dina Kalénder Grégorian.

## Kajadian

|  |
| --- |
| **Oktober** |
| Sn | Sl | Rb | Km | Jm | Sp | Mn |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |

* 28 Oktober - Lini Mino-Owari, lini panggedéna dina sajarah Jepang, kajadian di Préféktur Gifu.

## Nu babar

|  |
| --- |
| **Oktober** |
| Sn | Sl | Rb | Km | Jm | Sp | Mn |
|   | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |

* 12 Oktober - Fumimaro Konoe, Perdana Mentri Jepang ka-34, 38 jeung 39.

## Nu pupus

## Poé peré

## Tumbu luar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# 1906

|  |  |
| --- | --- |
| **Abad:**  | abad ka-19 - **abad ka-20** - abad ka-21 |
| **Dékade:** | 1870-an 1880-an 1890-an **1900-an** 1910-an 1920-an 1930-an |
| **Taun:** | 1903 1904 1905 - 1906 - 1907 1908 1909 |

Taun ka-**1906** Maséhi dina Kalénder Grégorian.

## Kajadian

## Nu babar

## Nu pupus

## Poé peré

## Tumbu luar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |