# Kalénder

| Kalénder **[  ]** |
| --- |
| Kagunaan Umum |
| Tiongkok · Islam · Gregorian · Thai: Bulan – Panonpoé . Tanggal minggu ISO · Astro · Julian |
| Tipe Kalénder |
|  Lunisolar · Solar · Lunar |
| Kagunaan Lianna |
| Arménia · Bahá'í · Bengali · Berber · Buda · Koptik · Étiopia · Jérmanik · Yahudi · Hindu · India · Iran · Irlandia · Jepang · Jawa · Malayalam · Maya · Nanakshahi · Nepal · Nepal Sambat · Tamil · Tibet · Zoroaster |
| Julian asli · Runik |

**Kalénder** atanapi **pananggalan** nyaéta sistem nu ngatur méré ngaran dina période waktu sapertos dinten, sasih, sareng taun, dumasar kana aturan anu tangtu pikeun administrasi sareng sosial. Dasar utama tina sistem pananggalan sacara *astronomis* nyaéta dumasar kana gerakan Bumi muter dina porosna (*rotasi*) sarta gerakan Bumi ngurilingan Panonpoé (révolusi). (sapertos poé, hiji contona). Ngaran ieu disebut tanggal kalénder. Tanggal ieu bisa dumasar kana robahna tempat saperti Panonpoé jeung Bulan.

## Klasifikasi Kalénder

Dumasar kana patokan gerakan banda langit, sistem kalénder kabagi janten sababaraha golongan:

* **Kalénder Surya (*Solar*):** Sistem ieu ngitung waktu dumasar kana peredaran Bumi ngurilingan Panonpoé anu lilana 365,2422 dinten. Conto anu panglobana dianggo nyaéta Kalénder Grégorian.
* **Kalénder Komariyah (*Lunar*):** Sistem anu dumasar sagemblengna kana fase peredaran Bulan muter ngurilingan Bumi, dimana rata-rata lilana sataun nyaéta 354 dinten (siklus *sinodik*). Conto utamana nyaéta Kalénder Hijriah.
* **Kalénder Candra-Surya (*Lunisolar*):** Sistem pananggalan anu ngagabungkeun siklus Bulan sareng Panonpoé kalayan nambihan sasih *interkalasi* dina kurun waktu anu tangtu. Contona nyaéta Kalénder Saka.

## Rupa-rupa Kalénder

Aya rupa-rupa sistem pananggalan anu parantos dianggo ku rupa-rupa peradaban di dunya:

### Kalénder Maséhi (Grégorian)

Ieu kalénder mangrupikeun sistem anu paling loba dianggo sacara internasional ayeuna, anu mimitina diwanohkeun ku Paus Grégorius XIII dina taun 1582 salaku panyampurna tina Kalénder Julian.

### Kalénder Hijriah

Sistem pananggalan umat Islam anu dimimitian itunganana tina hijrahna kangjeng Nabi Muhammad saw. ti Mekah ka Madinah. Ieu kalénder murni ngagunakeun *siklus* Bulan (*lunar calendar*).

### Kalénder Saka

Kalénder anu asalna ti India sarta kungsi dianggo sacara lega di Nusantara dina jaman karajaan Hindu sarta Budha. Di Indonésia, ieu kalénder diropéa janten Kalénder Jawa sarta Kalénder Bali.

### Kalénder Sunda (Kala Sunda)

Hiji sistem pananggalan tradisional masarakat Sunda anu gaduh itungan husus dumasar kana rasi béntang sarta kacerdasan lokal (*local wisdom*) dina widang tatanén sarta upacara adat.

## Rujukan

## Tutumbu ka Luar

* NASA: Basics of Space Flight - Calendar Systems
* Encyclopedia Britannica - Calendar
* Pusat Riset Antariksa BRIN (LAPAN)
* Digital Library - Mengenal Penanggalan Hijriyah

Kalénder Jepang

|  |
| --- |
|
Kalénder 2026 |
| Citakan:JanuaryCalendar2026Source | Citakan:FebruaryCalendar2026Source | Citakan:MarchCalendar2026Source |
| Citakan:AprilCalendar2026Source | Citakan:MayCalendar2026Source | Citakan:JuneCalendar2026Source |
| Citakan:JulyCalendar2026Source | Citakan:AugustCalendar2026Source | Citakan:SeptemberCalendar2026Source |
| Citakan:OctoberCalendar2026Source | Citakan:NovemberCalendar2026Source | Citakan:DecemberCalendar2026Source |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |