Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 18 Juni

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Juni** | >> |
| Ah | Se | Sa | Re | Ke | Ju | Sa |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |   |
| **2026** |

 |
|

|  |
| --- |
| Tanggal ieu dina sawatara taun panungtung |
| 2019 | 2018 | 2017 | 2016 Baca ogé: Kalénder kajadian |

 |

**18 Juni** nyaéta poé ka-169 dina sataun (ka-170 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 196 poé.

## Kajadian

* 618 – Li Yuan jadi Kaésar Gaozu ti Tang, ngamimitian tilu abad pamaréntahan Dinasti Tang di China.
* 656 – Sayidina Ali jadi khulafaur rasyidin nu kaopat..

* 1429 - Jeanne d'Arc ti Perancis ngéléhkeun pasukan Inggris di Patay dina Perang Saratus Taun Inggris-Perancis.
* 1805 - Diresmikeunna Muhammad Ali Pasha jadi pamingpin Mesir sanggeus révolusi rahayat jeung élmuwan nu nurunkeun tahta Gubernur Usmaniyah, Khurshid Pasha.
* 1812 - Amérika Sarikat ngedalkeun perang ka Inggris.
* 1815 - Pasukan Inggris jeung Prusia ngéléhkeun pasukan Perancis nu dipingpin ku Napoléon Bonaparté di Waterloo, Bélgia.
* 1983 - Astronot Sally K. Ride jadi awéwé Amérika Sarikat munggaran di luar angkasa sanggeus manéhna jeung opat sohibna ngaluncur maké *Challenger*.
* 1989 - Parobahan ngaran "Birma" jadi "Myanmar" ku pamaréntahan junta militér Birma.
* 2003 – Google medalkeun AdSense,
* 2011 - Trans Studio Resort Bandung dibuka pikeun umum.
* 2014 – Raja Juan Carlos ti Spanyol nyérénkeun makutana ka anakna, Felipe VI.

## Nu babar

* 1942 – Paul McCartney, musisi Inggris (The Beatles)
* 1946 – Fabio Capello, manajer bola Italia
* 1952 – Isabella Rossellini, artis Italia
* 1976 – Blake Shelton, musisi Amérika
* 1986 – Richard Madden, aktor Skotlandia

## Nu pupus

* 1999 – Motinggo Boesje, sastrawan Indonésia (l. 1937)

## Poé peré / poé panginget-nginget

## Tumbu luar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Wayback Machine

*Wayback Machine*| Wayback Machine logo 2010.svg |
| URL | web.archive.org  |
| Rupa | Arsip |
| Régistrasi | Opsional |
| Nu mibanda | Internet Archive |
| Mimiti | 24 Januari 1996 |
| Réngking *Alexa* | Citakan:DecreasePositive 162 () |
| Status | Aktif |

**Mesin Wayback** nyaéta arsip *digital Waring Wera Wanua* sareng inpormasi sanésna tina Internét anu diciptakeun ku *Internet Archive*, ieu organisasi *nirlaba* anu matuhna di San Fransisco, California. Situs ieu ngahaja diprogram ku Brewster Kahle jeung Bruce Gilliat, sarta meunang eusi/kontén ti Alexa Internet. Ladenan ieu ngamungkinkeun pamaké pikeun nempo arsip kaca wéb saban waktu atawa naon nu disebut "indéks tilu diménsi."

Ngaran Wayback Machine sorangan dipilih tina hiji pakakas dina séri kartun animasi, The Rocky jeung Bullwinkle Show. Dina salah sahiji bagéan kartun animasi, Peabody's *Improbable History*, tokoh utama Mr. Peabody sareng Sherman rutin ngagunakeun mesin waktos anu disebut "mesin WABAC" (dibaca "Wayback") pikeun nyaksian, ilubiung, sareng, remen. Ngarobah hiji kajadian anu kawentar dina sajarah.

## Dicutat tina
# Taun

**Taun** (basa Hormat: **Warsih**) nyaéta hiji unit wanci keur ngitung tarékh. Di dunya ada dua satuan taun:

* Taun Syamsiah atawa Tahun Panonpoé
* Taun Komariah atawa Tahun Bulan

## Tempo ogé

* Daptar taun

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Senén

**Senén** (Basa Indonésia *Senin*) nyaéta poé kadua dina saminggu. Senén atawa **Isnain** ti basa Arab nu hartina dua.

Ngaran séjén keur Senén nyaéta Soma, ti basa Sangsakerta nu hartina bulan.

## Tempo ogé

* Poé

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Salasa

**Salasa** (Basa Indonésia: *Selasa*) (Basa Sunda Indramayu: **Slasa**) nyaéta poé katilu dina saminggu. Salasa ti basa Arab nu hartina tilu.

Ngaran séjén keur Salasa nyaéta Anggara, ti basa Sangsakerta nu hartina planét Mars.

## Tempo ogé

* Poé

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Rebo

**Rebo** (Basa Indonésia *Rabu*) nyaéta poé kaopat dina saminggu. Rebo ti basa Arab nu hartina opat.

Ngaran séjén keur Rebo nyaéta Budha, ti basa Sangsakerta nu hartina planét Mérkurius. Kudu dibédakeun harti kecap **Budha** jeung kecap **Buddha**.

## Tempo ogé

* Poé

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Kemis

**Kemis** (Basa Indonésia *Kamis*) nyaéta poé kalima dina saminggu. Kemis asalna ti basa Arab nu hartina lima.

Ngaran séjén keur Kemis nyaéta Wrehaspati, Wrespati atawa Respati ti basa Sangsakerta nu hartina planét Yupiter.

## Tempo ogé

* Poé

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Jumaah

**Jumaah** (Basa Indonésia *Jumat*) nyaéta poé kaopat dina saminggu. Jumaah ti Basa Arab nu hartina ramé.

Ngaran séjén keur Jumaah nyaéta Sukra ti basa Sangsakerta nu hartina planét Vénus.

## Tempo ogé

* Poé

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Saptu

**Saptu** (basa Indonésia: *Sabtu*) nyaéta poé katujuh dina saminggu. Saptu asalna tina basa Ibrani *sabbat* nu hartina "manéhna eureun". Ngaran séjén keur Saptu nyaéta Saniscara tina basa Sangsakerta nu hartina planét Saturnus. Basa séjén keur Saptu aya dina basa Jawa, nyaéta tumpek. Di Bali mah tumpek téh keur poé Saptu Kliwon.

## Tempo ogé

* Poé
* Pancawara

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Minggu

**Minggu** nyaéta poé kahiji dina saminggu, dina basa Arab disebut ogé *Ahad* nu hartina hiji. Ngaran séjén keur poé ieu nyaéta Aditya, Raditya, Redite atawa Dite ti basa Sangsakerta nu hartina panonpoé. Di Indonésia jeung lolobana nagara, poé Minggu mangrupa poé pakanci. Keur jalma nu agemannana Kristen, poé ieu mangrupa poé keur ibadah.

## Tempo ogé

* Poé

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel ngeunaan kalénder *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Jam

**Jam** (basa Hormat: **Tabuh**) nyaéta hijian waktu. Lila 1 jam nyaéta 1/24 (hiji per duapuluh opat) poé. Jam bisa dibagi jadi hijian waktu anu leuwih leutik deui.

Hiji jam diwangun ku:

* 60 menit
* 3600 detik
# Detik

**Detik** atawa **sékon** (Basa Inggris: *second* Basa Walanda: *seconde*) nyaéta hijian waktu dina sistem internasional (SI), anu ditetepkeun minangka selang waktu salila 9.192.631.770 kali période radiasi transisi atom sesium-133 ti dua tingkat *hyperfine* dina kaayaan *ground state* dina suhu enol kelvin.

Dina pamakéan anu pangilaharna, hiji detik nyaéta 1/60 ti 1 menit, sarta 1/3600 ti 1 jam.

## Sajarah

Mimitina, istilah second dina basa Inggris dipikawanoh minangka "second minute" (menit kadua), anu hartina bagian leutik tina 1 jam. Bagian anu kahiji dipikawanoh minangka *prime minute* (menit perdana) anu sarua jeung menit kawas anu dipikawanoh ayeuna. Babagian ieu maku maku kana 1/60, nyaéta, aya 60 menit dina jero 1 jam sarta aya 60 detik dina jero 1 menit. Ieu meureun dilantarankeun ku pangaruh urang Babilonia, anu ngagunakeun itungan sistem dumasar kana basis 60 (sexagesimal). Istilah jam sorangan geus kapanggih ku urang Mesir nu netepkeun puteran bumi minangka 1/24 ti rata-rata poé. Ku kituna itungan detik jadi 1/86.400 ti rata-rata poé.

Dina taun 1956, International Committee for Weights and Measures (CIPM), dumasar mandat anu dibikeun ku General Conference on Weights and Measures (CGPM) ka sapuluh dina taun 1954, ngawincik detik dina période puteran bumi ngurilingan panonpoé dina waktu *epoch*, alatan dina waktu éta geus jadi kasadaran yén puteran bumi dina sumbuna teu cukup saragem pikeun dipaké minangka standar waktu. Gerak bumi éta digambarkan dina *Newcomb's Tables of the Sun* (Daptar panonpoé Newcomb), anu méré rumusan pikeun gerak panonpoé dina epoch dina taun 1900 dumasar kana observasi astronomi nu dijieun salila abad ka dalapanbelas sarta salapanbelas. Ku kituna detik didéfinisikan minangka

*1/31.556.925,9747 bagian tina taun panonpoé dina tanggal 0 Januari 1900 jam 12 waktu ephemeris.*
Ku dijieunana jam atom, mangka ditetepkeun pamakéan jam atom minangka dasar pikeun nangtukeun detik, lain deui ku puteran bumi.

Tina hasil gawé sababaraha taun, dua astronom di United States Naval Observatory (USNO) jeung dua astronom di National Physical Laboratory (Teddington, Inggris) nangtukeun hubungan antara frékuénsi atom sesium transisi *hyperfine* jeung detik *ephemeris*. Minangka hasilna, dina taun 1967, General Conference on Weights and Measures netepkeun detik ti waktu atom dina SI minangka

*Selang waktu salila 9.192.631.770 période tina radiasi transisi antara dua tingkat hyperfine ti ground state atom sesium-133.*
Ground state téh didéfinisikeun salaku euwuehna (enol) médan magnét. Detik anu didéfinisikan kasebut nyaéta sarua jeung detik *ephemeris*.

Définisi detik anu saterusna nyaéta disampurnakeun dina pasamoan BIPM pikeun nambahan kalimah:

*Définisi ieu nujul kana atom sesium anu cicing dina suhu 0 darajat K.*
## Rujukan

* Second ti wikipedia berbahasa Inggris. Dicokot tanggal 28 Juli 2005.

## Tempo ogé

* jam atom

## Tumbu ka luar

* Official BIPM definition of the second
* Public domain article about definition of seconds and leap seconds Archived 1996-11-26 di Wayback Machine
* wiktionary:en:second
# Menit

**Menit** nyaéta hiji hijian waktu. Samenit nyaéta 1/60 (sapergeneppuluh) jam. Samenit diwangun ku 60 detik. Menit lain hijian dina sistem internasional (SI), tapi tetep bisa dipaké babarengan jeung hijian SI.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Bulan (wayah)

Kalender Masehi
**Bulan** nyaéta ngaran sagunduk-gundukna poé nu maké tanggal dina sataun, basa lemesna **Sasih**.Jero sataun aya 12 bulan.

Ngaran Bulan Arab di antarana Muharam atawa Sura, Safar, Rabiulawal, Rabiulahir, Jumadilawal, Jumadilahir, Rajab, Saban, Ramadhan, Dulhijjah atawa Sawal, Dulkaidah, Dulhijah . Bulan Sunda atawa Jawa di antarana Muharam atawa Sura, Sapar, Mulud, Silihmulud, Jumadilawal, Jumadilahir, Rajab, Rewah, Puasa, Sawal, Hapit, Haji atawa Rayagung.

Ngaran Bulan Maséhi nyaéta Januari, Fébruari, Maret, April, Méi, Juni, Juli, Agustus, Septémber, Oktober, Nopémber, Désémber. Ngaran Bulan nurutkeun mangsa atawa Pranata Mangsa nyaéta Kasa, Karo, Katiga, Kapat, Kalima, Kanem, Kapitu, kawolu, kasanga, kasadasa, Desta, Sada.

## Catetan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |
# Peuting

Mangsa peuting di dayeuh Melbourne
**Peuting** nyaéta hiji mangsa (waktu) di mana hiji tempat keur aya dina posisi anu henteu pahareup-hareup jeung panonpoé, sarta ku lantaran éta jadi poék. Dina waktu beulahan planét bumi keur ngalaman mangsa peuting ieu, beulahan séjénna baris ngalaman waktu beurang. Peuting sakapeung didéfinisikeun minangka waktu antara surupna panonpoé di tungtung deuleu (sisi langit) palebah kulon nepi ka meletékna panonpoé di sisi langit palebah wétan dina poé isukna.

Alatan rotasi bumi anu muter ti kulon ka wétan, mangka beurang jeung peuting baris silih selang, sarta ngajadikeun hiji poé kawangun ku 24 jam.

Lilana waktu peuting béda-béda gumantung usum, utamana pikeun wewengkon anu deukeut jeung kutub. Di nagara Amérika Sarikat contona, dina waktu usum panas (bulan Juli jeung Agustus) peuting baris leuwih pondok batan dina waktu usum tiis (bulan Désémber jeung Januari).

|  | Bagéan poé |  |
| --- | --- | --- |
|
Tumorék • Janari leutik • Janari gedé • Kongkorongok hayam sakali • Haliwawar • Kongkorongok hayam dua kali • Janari • Subuh • Balébat • Carangcang tihang • Murag ciibun • Pecat sawed • Haneut moyan • Rumangsang • Tengah poé/lohor • Méngok \* Lingsir ngulon • Asar • Pasosoré • Ngampih laleur • Tunggang gunung • Sariak layung • Sareupna/Magrib • Harieum beungeut • Isa • Sareureuh budak • Sareureuh kolot • Peuting • Tengah peuting |
# Wikikamus

**Wiktionary** (atawa, dina édisi Sunda katelah **Wikamus**) mangrupa proyék sadulur Wikipédia nu tujuanana pikeun nyusun hiji kamus wikiwiki nu bébas (kaasup tésaurus & léxikon) dina sadaya basa. Nuturkeun pamanggih Daniel Alston, Wiktionary mimiti disusun 12 Désémber 2002. 29 Maret 2004 dua Wiktionary munggaran diwangun dina basa Prancis jeung basa Polandia. Basa séjénna geus mimiti dikembangkeun, nu beuki dieu beuki euyeub. Nu saméméhna mangrupa URL samentara, nepi ka 1 Méi 2004 dipindahkeun jadi URL pinuh. Wiktionary kiwari geus mibanda leuwih ti 45,000 éntri. Kira sapuluh tumbu anyar dijieun unggal poéna (1 Méi).

Teu siga kamus ilaharna nu monolingual atawa bilingual, Wiktionary mangrupa kamus multibasa jeung antarbangsa, nu ngandung harti ngusahakeun bisa ngawengku sadaya kecap ti unggal basa nu aya.

## "Jandéla" na Wikipédia

Anjeun bisa nyieun "jandéla" ka Wiktionary ti Wikipédia. Carana, tambahkeun **{{Wiktionary}}** na kaca Wikipédiana.

## Tumbu kaluar

* Wiktionary
* Statistikna aya na Wiktionary:Multilingual statistics