Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Personal Computer

Een **Personal Computer** [ˈpœːɐ̯sənɛl kɔmˈpjuːtɐ], kuut **PC**, is een (Mikrocomputer), die der fuul elektroniske Seeken moakje kon.

## Apbau

Komponenten fon een PC
Een aktuellen PC ferföiget maastens uur do naiste Komponenten:

1. Bieldeskärm/Monitor
2. Muurboud
3. Haudprozessor (CPU)
4. RAM-Stoapel
5. Uutwiedengskoarte
6. Stroomfersuurgenge
7. CD/DVD Station
8. Fäästplatte
9. Muus
10. Tastatuur

## Sjuch uk

* Computer
# Chongqing

Chongqing
**Chongqing(zh:重慶 / 重庆, mäd juu Pinyin-Uumeskrift Chóngqìng)* is ne chinesiske Stääd, juu in juu Ferwaltenge ap juu Stappe fon ne Provinz stoant. Juu häd offiziell ne Flakte 82.403 km2, is also bolde so groot as Aastriek, häd mäd 32.000.000 Ienwoonere bolde fjauer moal so fuul as Aastriek un jält deermäd as juu grootste Stääd fon juu Waareld. Me mout oaber beoachtje, dät die Kääden fon juu Stääd bloot 4.700.000 Ienwoonere häd, wan me deer dät ticht bebaude Gebiet buute hääruume toureekend, sunt dät 7.700.000 Ienwoonere. Die ganse Räst fon dät Ferwaltengsgebiet is tän besiedeld un me kon eegentelk nit fon een touhoopehongjende Stääd baale.
# Chineeske Muure

Ju **Chinesiske Muure** is ne 6.400km loange Muure, ju fon dät 5. Jierhunnert f.Kr. bit tou dät 16. Jierhunnert ä.Kr. baud, ferstäärked, uutbaud un wierapbaud wuuden is. Ju Chinesiske Muure, uk wäil *Groote Muure*, is dät loangste moanskelke Bauwierk ap de Waareld. Ju Muure waas deer uum in ju Tied fon do chinesiske Dynastien ju noudelke Gränse fon dät chinesiske Riek tou schutsjen.

Fuul Moanskene toanke dät me ap ju Moune ju chinesiske Muure sjo kon. Me kon uut dät Al wai ju Muure fon 500 km Oustand sjo, man jie mouten dan wäil wiete wier me kiekje mout.

|   **Bauwierke buuten Seelterlound un do Fräislounde** |  |
| --- | --- |
| **Säärken**
Bäärsel | Elisabethfeen | Ooldenait St. Vitus | Kloppenbuurich St. Andreas | Basilika Bethen | Groote Säärke Nijkerk | Dom fon Utert | Fräisensäärke Room | Päiterssäärke Fatikaanstääd
**Määlne**
Bäärsel | Geelenbierich | Kloppenbuurich

**Uur**
Pfannitouden Kloppenbuurich | Chinesiske Muure | Eiffeltouden | Taj Mahal | Kolosseum | Hagia Sophia | Anitkabir
  |
# 1949

|  |  |
| --- | --- |
| **Jierhunnert:**  | 19. Jierhunnert · **20. Jierhunnert** · 21. Jierhunnert |
| **Jier:** | < · 1947 · 1948 · **1949** · 1950 · 1951 · > |

|  |
| --- |
|  **Kalännere** |
| Gregorioansken Kalänner | 1949 *MCMXLIX* |
| ab urbe condita | 2702 |
| Armeensken Kalänner | 1398
*ԹՎ ՌՅՂԸ* |
| Chineesken Kalänner | 4645 – 4646
乙子 – 丙丑 |
| Äthiopisken Kalänner | 1941 –1942 |
| Hebräisken Kalänner | 5709 – 5710 |
| Hindu-Kalännere |  |
| - *Vikram Samvat* | 2004 – 2005 |
| - *Shaka Samvat* | 1871 – 1872 |
| Iroansken Kalänner | 1327 –1328 |
| Islamisken Kalänner | 1368 –1369 |

## Foarfaale

* 11. Januoar: Do toufoarne düütske Rebätte aastelk fon't Oder-Neiße-Skeed wäide unner poolske Ferwaltenge stoald.
* 14. Februoar: Ap dän 15. fon dät Mound Schewat 5709 ätter dän Juudsken Kalänner kumt ju konstituierjende Fersammelenge fon dät israeliske Parlemänt Knesset foar't eerste Moal touhoope.
* 4. April: Gruundenge fon ju NATO.
* 8. April: Truch dän Bietreed fon ju Frantsööske Besättengszone wäd ju Bizone tou een Trizone. Do träin Buuteministere fon do Wääst-Alliierde besluute in Washington, D.C. dät Besättengsstatut, deer oane jo ju Gruundenge fon ju Buundesrepublik hiere Toustämmenge reeke, man sik wäkke Gjuchte foarbehoolde.
* 12. Moai: Do tjo wäästelke Militärgouverneure in Düütsklound ferkändigje foarmelk dät Besättengsstatut, dät ap dän 21. September gultich weese skäl. Dät moaket ju äntstoundende Buundesrepublik een deelwiese Säärmbestämmenge muugelk.
* 23. Moai: Ferkändigenge fon dät düütske Gruundwät ("Grundgesetz") truch dän Parlamentoariske Räid. Dät Doatum wäd oafter as Gruundengsdoatum fon ju Buundesrepublik beteekent, aaldät dät Gruundwät eerste aan Dai leeter, ap dän 24. Moai, gultich wäd.
* 25. Moai: Kommunistiske Troppen in China nieme ju Stääd Shanghai ien. Ap dän 27. Moai luuke do Fereende Stoaten aal hiere Marine-Eenhaide uut China ou.
* 12. September: Theodor Heuss wäd eersten Buundespräsident fon Düütsklound.
* 1. Oktober: Mao Zedong ropt ju Foulksrepublik China uut.
* 7. Oktober: Ju Gruundenge fon ju DDR skjucht truch ju Konstituierenge fon dän twäide Düütske Foulksräid fon ju Sowjetiske Besättengs-Soone as Provisoorisken Foulkskoomer; Tougliek wäd ju fon dän Foulksräid ap dän 30. Moai bewilligede Ferfoatenge tou ju Ferfoatenge fon dän näie Stoat ferkloord. Tou dän eerste Ministerpräsidänt wäd Otto Grotewohl kädden.
* 10. Dezember: Ju chineesiske Foulksbefräiengsarmee nimt mäd ju Stääd Chengdu dät lääste fon ju Kuomintang heeldene nasjonoalchineesiske Rebät ap dät Fäästlound ien. Ju Regierenge fon ju Republik China häd sik in't Foaren ap dät Ailound Taiwan touräächleeken.

## Tou Waareld keemen

* 6. Januoar: Christine Dacremont, frantsööske Motor-Sportlerske
* 11. Januoar: Bogdan Borusewicz, poolsken Historiker un Politiker
* 4. Juli: Horst Seehofer, düütsken Politiker (CSU), fon 2008 - 2018 bayerisken Ministerpräsident un fon Meerte 2018 bit ... Buundes-Binneminister

## Stuurwen

* 21. Moai: Klaus Mann, düütsken Skrieuwer (\* in 1906)
# Litauen

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Lietuvos Respublika |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Flaage | Woapen |

 |
| Woalspruch: Vienybė težydi |
| Nationoalhymne: Lietuva, Tėvyne mūsų |
|  |
| Amtssproake | Litauisk |
| Haudstääd | Vilnius |
| **Stoatsfoarm** | Republik |
| **Gebiet** Fläche % Woater |  65.200 km² -­% |
| **Ienwoonere (2007)** | 3.384.800 |
| **Munte** | Euro (EUR) |
| **Tiedzone** | UTC +2 |
| **Fierdai** | 16 Februoar |
| **Loundkode** | LTU |
| **TLD** | .lt |
| **Telefonfoarwoal** | 370 |

 |

**Litauen** (litauisk *Lietuva*) is n Stoat in Europa un ju suudelke fon do tjo baltiske Stoaten.

Litauen is siet dän 1. Moai 2004 Meeglidstoat fon ju Europäiske Union.

## Geografie

Do hoochste Biergen fon dät Lound sunt Aukštasis kalnas un Juozapinės kalnas (294 m). In dät Wääste gränset Litauen an ju Aastsee un fääre wäd dät begränsed fon Letlound, Wietruslound, Polen un Ruslound (Kaliningrad).

Do grootste Stääde sunt (2008):

1. Vilnius, 544.206 Ienw.
2. Kaunas, 355.586 Ienw.
3. Klaipėda, 184.657 Ienw.

## Ferwaltengsdistrikte

Litauen häd siet ju Ferwaltengsreform in do 90er Jiere 10 Ferwaltengsbesirke:

1. Distrikt Alytus
2. Distrikt Kaunas
3. Distrikt Klaipėda
4. Distrikt Marijampolė
5. Distrikt Panevėžys
6. Distrikt Šiauliai
7. Distrikt Tauragė
8. Distrikt Telšiai
9. Distrikt Utena
10. Distrikt Vilnius

## Wirtskaft

Dät Bruttoinloundsprodukt pro Kop waas $16.800 in 2007. In 2007 waas 5,3% fon ju ganse Wirtskaft Loundwirtskaft, 33,3% Industrie un 61,4% Tjoonste.

Koarte fon Litauen

|  |  |
| --- | --- |
|  | Klik hier foar moor touheerige Mediendoatäie ap Wikimedia Commons. |
# Oper

In een Opernhuus in Venedig
As **Oper** (fon italieensk *opera in musica*, „musikoalsk Wierk“) beteekent me sänt 1607 een musikoalske Foarm fon dät Tjooter, deer bie wäd een szenisk-dramatiske Honnelenge truch Musik deerstoald.
# Tirana

Dät Woapen fon Tirana
**Tirana** is ju Haudstääd fon Albanien. Dät is in dän Kring Tirana (albanisk:*Qark Tirana*) un hiede in dät Jier 2008 624.642 Ienwoonere.
# Fergratterengsglääs

**Fergratterengsglääs** buppe ne Schrieuwpänne
Dät **Fergratterengsglääs** af ju **Lupe** is ne positive Linse ju ne fergratterde Bielde rakt fon Dingere do tichter bie sunt as ju Baadenwiete fon ju Linse.

Wo ne schienboare Bielde *(Virtual image)* äntstoant bie dät Betrachtjen fon n Dingen *(Object)* truch n Fergratterengsglääs.
# Mali

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| République du Mali Dät waas Frantsöösk |
| --- |
|  |  |
| *Woalspruch: Un peuple, un but, une foi Frantsöösk foar "Een Foulk, een Siel, aan Gloowe* |
| *Nationoalhymne: Pour l’Afrique et pour toi, Mali* |
|  |
| Amtssproake | Frantsöösk |
| Haudstääd | Bamako |
| Stoatsfoarm | semipräsidioale Republik |
|  |  |
| Ienwoonere | 19.553.397 (2020) |
| Munte | 1 CFA-Franc BCEAO |
| Tiedzone | UTC |
| Fierdai |  |
| Loundkode | {{{Loundkode}}} |
| Auto-Känteeken | RMM |
| Internet TLD | .ml |
| Telefonfoarwoal | +223 |

 |

**Mali** is n Lound in Afrikoa

## Geographie

* Dät wäd begränsed fon...

* Algerien
* Niger
* Burkina Faso
* juu Älfenbeenkuste
* Guinea
* Senegal