Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Computerspil

N Compjuterspil of *Video-Spil* is n Spil, wierbie die Spieler interaktiv beleeken is mäd n *Gamepad*, wiertruch ne visuelle Interaktion ap dät Bieldskerm kumt. Et rakt ferscheedene Mediums, wiermäd man n Compjuterspil spielje kon. Fröier kuud dät mäd n Spilcompjuter of n persöönelke Compjuter, un dät wäd uk spield mäd PDA's, Handy's un litje dreegboare Spilcompjutere.

Bie näie kommerzielle Spiele is dät Wichtichste dät visuelle Effekt fon dät Spil. Microsoft (mäd ju Xbox) un Sony (mäd ju Playstation) sunt gjucht bekoand. Bie uur Spiele is ju Äntwikkelenge fon bloot dät Spieljen wichtich (*Gameplay*).

## Ferscheedene Compjuterspiele

Ne Uursicht fon Compjuterspiele mäd Biespiele fon bekoante Tittele:

| Compjuterspilen |
| --- |
| First person shooter (FPS) | Aliens versus Predator, America's Army, Call Of Duty, Counter-Strike, Doom, Duke Nukem, Far Cry Half-Life, Medal Of Honor, No One Lives Forever, Quake, Return to Castle Wolfenstein, Unreal, Wolfenstein: Enemy Territory |
| Third person shooter (TPS) | Tomb Raider, Splinter Cell, Grand Theft Auto, Max Payne, Mercenaries, The Godfather: The Game, James Bond |
| Arcade | Tetris, Pong, Arkanoid, Pac-Man, Wii Sports |
| Minigames-samlungen | WarioWare, Mario Party, Wii Play, Game & Watch, Sega Genesis Collection, Super Monkey Ball: Banana Blitz, EyeToy |
| Koartenspil | Patience (Solitaire), Freecell, Hearts, Spider |
| Sälskupspil | Doamespieljen, Schachjen, Risk, Stratego, Domino |
| Puzzle | Tetris, Bejeweled, Lemmings, Reversi, Actionloop, Lumines |
| Role playing game (RPG) | Final Fantasy, Baldur's Gate, Neverwinter Nights, Dungeons & Dragons, The Elder Scrolls, Fable, Jade Empire |
| MMORPG | Asheron's Call, Dark Age of Camelot, Everquest, Guild Wars, Lineage2, Ultima Online, World of Warcraft, Tibia, Runescape, FLYFF, PlaneShift, Omerta, Warhammer Online |
| Real-time strategy (RTS) | Warcraft, Command & Conquer, Age of Empires, Acts of War, Empire Earth, Dune |
| Turn-based strategy (TBS) | Civilization, Total War, X-com, Advance Wars, Fire Emblem, The Lord of the Rings: The Third Age |
| Adventure: | Leisure Suit Larry, King's Quest, The Legend of Zelda, Atlantis, Myst, Day of the Tentacle, Monkey Island, Beyond Good & Evil, Fahrenheit |
| Platfoarmspil | Rayman, Crash Bandicoot, Super Mario Bros., Jazz Jackrabbit, Sonic the Hedgehog, Banjo Kazooie, Super Monkey Ball |
| Ränspil | Need for Speed, Colin McRae Rally, Gran Turismo, Crash Team racing |
| Simulation | The Sims, SimCity, Rollercoaster Tycoon, Animal Crossing, BAHN, Zoo Tycoon, Theme Park |
| Sport | NBA Live, Madden NFL, Virtua Tennis, Top Spin, Pro Evolution Soccer, FIFA, Hattrick, Football Manager |
| Beat'em up | Mortal Kombat, Tekken, Soul Calibur, Street Fighter, Dead Or Alive, DragonBall Z |
# Ieslound

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Republik Ieslound |
| --- |
|  |  |
| *Woalspruch: -* |
| *Nationoalhymne: Lofsöngur* |
|  |
| Amtssproake | Iesloundsk |
| Haudstääd | Reykjavík |
| Stoatsfoarm | Republik |
| % Woater | 2,7% |
| Ienwoonere | 319.756 |
| Munte | Iesloundske króna (ISK) |
| Tiedzone | UTC +0 |
| Fierdai | - |
| Loundkode | ISL |
| Auto-Känteeken | - |
| Internet TLD | .is |
| Telefonfoarwoal | +354 |

 |

**Ieslound** (is. *Ísland*) is n Lound in Noud-Europa. Ju Haudstääd is Reykjavík un die Präsidänt fon ju Republik is sänt 2016 Guðni Th. Jóhannesson.

## Geographie un Geologie

Dät Haud-Ailound Ieslound un eenige uumelääsende litjere Ailounde, do Deel fonne Republik Ieslound sunt, sunt vulkoaniske Ailounde ap n Middel-Atlantisken Rääch.

Ieslound häd ne Flakte fon 103000 km², ju tou 62.6% uut wöist Lound, tou 23.1% uut Vegetation, tou 11.6% uut Glitskere un tou 2.7% uut Seen bestoant.

Do maaste Ljuude lieuwje an do Kusten, wült die Hauddeel fon't Ailound fon vulkoanisk wöist Lound un Glitskere iennuumen wäd. Düsse Gebiete sunt bolde uunbewoonboar. Ju Haudstääd un grootste Stääd fon Ieslound, Reykjavík, lait ainewaiens twiske dät Wääste un dät Suudwääste fon Ieslound.

## Wirtskup

3% fon do Ljuude oarbaidje in ju Buuräi (Bäiste, Iesloundske Skäipe un Hoangste juust so as Glääshuuse, wier sogoar Bananen ounbaud wäide), 3% gunge wai tou fiskjen, 20 % oarbaidje in ju Industrie un 70 % oarbaidje in n Tjoonstlaistengs-Sektor.
Fääre sunt ätterwoaksende Energie un Resourcen in ju See gjucht wichtich in Ieslound, deeruum dät die Stoat ne goude Loage foar Fiskjen häd un do geologiske Uumstounde goud foar geothermiske Energie sunt.

Ju Munte fon Ieslound hat "Iesloundske króna (ISK)"

Ieslound wuude läip fon ju Finanzkrise träfd, man fon eenige wäd optimistisk foaruuttäld, dät sik ju Wirtskup bit 2011 wierhoalje wol. Gruunde deerfoar skällen
*"uumewaareldfjuntelke Nutsenge fon skeene Energie un Resourcen in ju See, unnerstutsed fon goude Infrastruktur, n goud fundierd Pensions-System, Kultuur fon Innovation un ne junge un goud bildede Befoulkenge"* weese.

## Politik un Geskichte

Ieslound wuude in't Jier 1918 uunouhongich fon Dänemark un is sänt 1944 ne Republik. Die Präsident fon Ieslound is Olafur Ragnar Grímsson un ju Premierministerske is Jóhanna Sigurðardóttir (Samfylkingin, ne sozioal-demokratiske Paatäi). Dät Parlament fon Ieslound is dät Alþingi, dät as ooldest aktiv Parlament fon ju Waareld beteekend wäd, man däälich daach gjucht uurs funktioniert as in't Middeloaler.

Ieslound is neen Lid fon ju Europäiske Union, man häd in 2009 aasked, een Lid tou wäiden.

## Wällen

Gateway to Iceland (al 2009 ätterkieked)
# Rhien

Fljootgebiet fon dän Rhien
(Koart op Niederloundsk)
Die **Rhien** is ne Äi in Europa, ju Äi is 1.230 km loang. Die Rhien fljut truch ju Swaits, Liechtensteen, Aastriek, Frankriek, Düütsklound un do Niederlounde.

## Ferloop

Do bee wichtichste Wäl-Äien buppe in do Swaitser Alpen sunt die Faander-Rhien un die Bääter-Rhien. Jo fljoote in Reichenau ap'e Naite fon Chur in Graubünden touhoope, wier die Alpen-Rhien bie äntstoant. Die Alpenrhien fljut fon Graubünden uut een Antje loangs dät Skeed twiske ju Swaits ap'e eene, Liechtensteen un Aastriek ap'e uur Siede.

Bie Hard, ap'e Naite fon Bregenz in't aastriekiske Buundeslound Vorarlberg, fljut die Alpenrhien in dän Bodensee. Die Bodensee, iendeeld in Buppersee un Unnersee, do truch dän See-Rhien bie Konstanz ferbuunen sunt, tält al tou dän Hoochrhien. Die gungt unner dän Bodensee noch fääre bit ätter Basel. Ju wichtichste Äi, ju in dän Hoochrhien fljut, is ju Aare. Dät is uk ju loangste Äi, ju bloot in'e Swaits ferlopt. Bekoand is die Hoochrhien uk foar dän Rhienfaal bie Schaffhausen

Die Bupperrhien twiske Basel un Bingen häd two wichtige Sieden-Äien fon gjuchts, näämelk dän Neckar bie Mannheim un dän Main ap dät Juunouger juunuur Mainz. Fon links kuume, bie Straßbuurich, ju Ill, un bie Bingen, wier die Bupperrhien eendet, ju Nahe.

Unner ju Nahe-Mundenge bie Bingen begint die Middel-Rhien. Bie Koblenz mundet ju Mosel in dän Rhien, juunuur fon Koblenz kumt ap dät uur Ouger ju Lahn fon gjuchts. Die Middelrhien gungt bit Bonn, wier (ap't uur Ouger) fon gjuchts ju Sieg oanefljut.

Unner Bonn begint die Läige Rhien. Wichtige Äien, do deer oanefljoote, sunt Ruhr un Lippe. Noudwäästelk fon Emmerich un Kleve roaket die Rhien dät Skeed fon do Niederlounde.

Ap Niederloundsk Rebät begint die Delta-Rhien: Die Stroom deelt sik ap in do Äien Waal, Ijssel un Lek. Bloot die Ijssel fljut ätter dät Ijselmeer, do uur fljoote ätter de Noudsee. Die Rhien is een fon do drokste Woatersträiten ap de Waareld.

* Faanderrhien un Bääterrhien fljoote touhoope
* Die Rhienfaal oun'n Hoochrhien
* Die Middelrhien bie St.Goarshausen mäd'e Buurich Katz un ju Loreley in'n Bäätergruund.
* Die Niederloundske Nasjonoalpark De Biesbosch, een Loundskup in't Rhiendelta.
# Holocaust

Koarte fon Konzentrations- un Doodenleegere.
Die **Holocaust** is n Begriep foar dän Foulkermoort an Juuden truch ju Regierenge fon Nazi-Düütsklound. Uungefeer 6 Millionen Moanskene sunt deerbie stuurwen in skräkkelke Doodenleegere. Ätter ju Nazi-Ideologie waas ju ariske Rasse ju bääste Rasse ap ju Waareld un minnerwäidige Froamdrassen as do Juden, do Roma un do Sinti, as uk Behinderde, Homoseksuelle un Jehovas Tjuugen moasten doodmoaked wäide. Dät Doodmoakjen waas eerste mäd n Geweer, man leeter keemen Doodenleegere wier fuul moor Moanskene doodmoaked wuuden sunt.

## Sjuch uk

* Twäide Waareldkriech