Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Haudsiede

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Wäilkeemen bie Wikipedia Ju fräie Enzyklopädie mäd fräien Inhoold ju in Touhoopeoarbaid skrieuwen wäd. | Moundai, 8. Juni 2026
**4.187** Sieden ap Seeltersk |
| **Gebruuksanwiesenge · Weerskup · Info uur Seeltersk** |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

Artikkel fon dät Mound

Dät **Näie Testamänt** is ne Sammelenge fon 27 Skrifte fon dät Uurkristendom in ju griechiske Sproake, do dät twäide Deel fon ju Biebel bildje. Deeroun is dät Lieuwend fon Jesus Kristus beskreeuwen un oankelde wichtige Geböärnisse uut dät eerste Jierhunnert fon’t Kristendom. Foar do Kristene sunt do Skrifte fon dät Oolde un Näie Testamänt hillich. Läs fääre...

|  |
| --- |
|  |
|

Waast du, dät ...

’Bidding box’ tou t Bjooden bie Bridge* ... Dät Koartenspil Bridge uk in Foarm fon Turnieren spield wäd?
* ... Me mäd Sekundär-Ione-Massen-Spektroskopie (SIMS) tänne Loagen bit ap minner as n millionste Prozent analysierje kon?
* ... Do oolde Galliske Inskrifte maast n magisken Charakter hääbe un deertruch aal noch loange nit änträätseld sunt?
* ... Fläddermuuse sik in hiere Juuken bewinnelje konnen?
* ... Fuul oolde seelter Plontenoomen notierd wuuden sunt fon Minssen un Botke?
* ... Swot un Wiet gans gnau genuumen neen gjuchte Faawen sunt?
* ... Ju Inuit-Sproake Kalaallisut Amtssproake ap Gräinlound is?
 |  |
|

Dit Mound in ju Geskichte

* 6. Juni 1986 - Dät Foan- un Feenmuseum Elisabethfeen wäd gruunded.
* 10. Juni 1926 - Antoni Gaudí stuurwen, kataloansken Baukunstler.
* 19. Juni 1942 - Muammar al-Gaddafi bädden, fon 1969 bit 2011 die diktatoriske Härsker fon Libyen.
* 21. Juni 1933 - Ju SPD wäd unner do Nazis ferbeeden.
* 23. Juni 1865 - Dät Eende fon n Sezessionskriech.
* 23. Juni 1963 - Die Amerikoanske Präsident John F. Kennedy koom ätter Berlin un kwied bie ju Berliner Muure: *"Ich bin ein Berliner"*.
* 24. Juni 2007 - Ju Paatäi Do Fräisen wäd in Aast-Fräislound gruunded.
 |
|  |

 |  |

Ju Enzyklopädie

**Geographie** Seelterlound - Do Fräislounde - Europa - Düütsklound - Niederlounde
**Wietenskup** Biologie - Geskichte
**Kultuur** Sproaken un Dialekte in do Fräislounde - Minnerhaide

|  |  |
| --- | --- |
|  Galerie
* Uutsoachte Sieden
 | * Kategorie
* Liesten
 |

Toalhouk

* Seelterfräiske Täkste ap **Wikiwälle Seeltersk heere un sjo
* Woudeliesten

Bielde fon ju Wiek

Klik ap ju Bielde, uum moor wies tou wäiden!

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | **Wikimedia Commons** Mediendoatäie |  | **Meta-Wiki** Projektkoordination |  | **Wiktionary** Woudebouk |  | **Wikibooks** Leerbouke |
|  | **Wikiwälle** Wällensammelenge |  | **Wikispecies** Sammelenge fon Dierte un Plonten |  | **Wikiquote** Zitoatsammelenge |  | **Wikinews** Ättergjuchte |

 |
# Carolus Linnaeus

Carolus Linnaeus
**Carl von Linné** uk **Carl Nilsson Linnæus** af **Carolus Linnaeus**, (\* 23. Moai 1707, Råshult bie Älmhult, † 10. Januoar 1778, Uppsala) waas n swedsken Dokter, Natuurforsker un Wietenskupper.

Hie häd fuul Plonten un Dierte beskrieuwen un waas truch sien Wierk *Systema Naturae* aan wichtigen Pionier fon ju biologiske Systematik. Ju baud in dät haudseekelke Konsäpt däälich noch ap sien Wierk ap, uk wan wäkke Seeken däälich nieper bekoand sunt un wäkke fon Linnaeus sien Ienoardengen sik as ferkierd ruutstoald häbe.

Tou'n Biespil Dät Linnaeusklokje (Linnaea borealis), dät 1732 truch him in Laplound äntdäkt wuude, is ätter him naamd.

* Dät Linnaeusklokje

## Ferbiendengen ätter buuten

* Carl von Linné (Düütske Biographie)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Klik hier foar moor touheerige Mediendoatäie ap Wikimedia Commons. |
# Monotypisk Taxon

N **monotypisk Taxon** is n Taxon, dät bloot een Unnertaxon häd.

## Biespiele

* Die Taks *(Meles meles)* jält maasttieds as eensige Oard fon dän Sleek *Meles*, mongs wäd oaber uk ju japaniske Taks-Unneroard as oaine Oard blouked - dan waas die Sleek daach nit monotypisk.
* Dät Kanienken *(Oryctolagus cuniculus)* is ju eensige Oard fon dän Sleek *Oryctolagus*, die also monotypisk is. Die Wietenskupler Lazell hiede oaber ätter Angoawen fon *Walkers Mammals of the World* in ju Skrift "*A new Marsh rabbit (Sylvilagus palustris) from Florida's lower keys*" fon 1984 uurs ne Meenenge, näämelk dät *Oryctolagus* un *Sylvilagus* eegentelk nit twäin, man aan Sleek wieren.

## Wällen

* Ronald M. Nowak: *Walker's Mammals of the World* Sixth Edition, ISBN 0-8018-5789-9
# Poaskebloume

|  |  |
| --- | --- |
|      | **Disse Plonte af Deele fon ju Plonte wäide as Heelmiddel bruukt. Eer du dät bruukst, fräige aaltied aan Dokter af Aptäiker!** |

| Poaskebloume |
| --- |
|
Poaskebloume *(Narcissus pseudonarcissus)* |
| **Systematik** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| *Unnerklasse:* | *Liliidae* |
| *Oardenge:* | *(Asparagales)* |
| *Familie:* | *Amaryllidaceae* |
|  *Sleek:* | *Narcissus* |
| *Oard:* | Poaskebloume *(N. pseudonarcissus)* |

 |

Ju **Poaskebloume** af **Paaskebloume(Narcissus)* is ne Foarjierbloume. Dät rakt deerfon ferskeedene Soarten mäd jeele, wiete, jeel-wiete, jeel-roode un wiet-roode Blöiten.
Wäkke Soarten hääbe uk two af tjoo Blöiten an aan Stängel. Do blöie maast tou ju Paasketied in April.

Ne besunners litje Soarte, ju Narzisse *Tete-a-Tete* blöid al in'n Februoar af Meerte fluks ätter do Krokusse. Do hääbe uk tjoo Blöiten an aan Stängel, wieruum do uk hieren Noome kriegen hääbe.

Ju Plonten sünt oarich giftich un wäide in ju Foulksmedizin oawers uk as Heelplonte bruukt. Ju Narzisse was "Bloume fon dät Jier 1981".

Fon do Narzissen rakt dät fuul ferskeedene Unneroarde, wierunner uk wäkke mäd besunnere Blöiten.

In Fryslân wäide do Narzissen tou do Stinzeplonten täld.

* Narcissus pseudonarcissus
* Narcissus pseudonarcissus

* Narcissus triandrus
* Narcissus.poeticus
* Narcissus 'Tahiti'
* Welsh daffodils
* *Narcissus poeticus*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Klik hier foar moor touheerige Mediendoatäie ap Wikimedia Commons. |
# Azoren

Loage fon do Azoren
Do **Azoren** sunt n Ailoundgruppe in dän Atlantisken Ozean.
Die Ailoundgruppe bestound uut nuugen grattere un moorere litjere portugäiske Ailounde, do minimoal 1.369 km wäästelk fon dät europäiske Fäästlound Cabo da Roca un 4.359 km aastelk fon Noudamerikoa (Stoat Virginia) lääse. Die kuutste Oustand ätter dät noudamerikoanske Fäästlound (Newfoundland in Kanada) is 2.802 km.
Do Azoren bildje n autonome Ferwaltengsregion fon Portugal, un wäd ap Portugiesisk ju *Região Autónoma dos Açores* naamd. Do Azoren heere as n Deel fon Portugal tou ju Europäiske Union.
# Kanariske Ailounde

| Islas Canarias     *Kanariske Ailounde* |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Flaage |  Woapen |

 |
| Karte |
| Basisdoaten |
| Lound: | Spanien |
| Ferwaltengesit: | Santa Cruz de Tenerife un Las Palmas de Gran Canaria |
| Fläche: | 7.492,36 km² |
| Ienwoonere: | 2.025.951 (2007) |
| Befoulkengedichte: | 270,40 Ienw./km² |
| Uutdänenge: | Noud-Suud: ca. 212 km Wääst-Aast: ca. 340 km |
| ISO 3166-2: | ES-CN |
| Homepage: | www.gobcan.es |
| Politik un Ferwaltenge |
| Amtssproaken: | Spoanisk |
| Autonomie sänt: | 16. August 1982 |
| Präsident: | Paulino Rivero Baute (CC) |
| Fertreetenge in dän Cortes Generales: | Kongres: 14 Sitze Senat: 2 Sitze |

Do **Kanariske Ailounde** (Spoanisk: Islas Canarias) is een fon do 17 autonome Gemeenskuppe fon Spanien, et is n Ailoundekoppel suudwäästelk fon Spanien un wäästelk fon Marokko.

## Ailounde

Bie dän Ailoundekoppel rakt et do naiste Ailounde:

* Teneriffa
* Lanzarote
* Fuerteventura
* Gran Canaria
* La Gomera
* La Palma
* El Hierro
* Alegranza
* Graciosa
* Montaña Clara
* Lobos
* Roque del Este
* Roque del Oeste

## Wällen

|   **Autonome Gemeenskupe in Spanien** |  |
| --- | --- |
|
Andalusien | Aragonien | Asturien | Baleariske Ailounde | Baskenlound | Extremadura | Galicien | Kanariske Ailounde | Kantabrien | Kastilien-La Mancha | Kastilien-León | Katalonien | La Rioja | Madrid | Murcia | Navarra | Valencia  |