# Kalifati umajad

| Kalifati Emeviٱلْخِلَافَة ٱلْأُمَوِيَّة |
| --- |
| 661–750 |
| Kalifati Emevi në vitin 750 p.e.r |
| Statusi | Perandori |
| Kryeqyteti | * Damasku (661–744)
* Harran (744–750)
 |
| Kryeqyteti në ekzil | Kordova (756–1031) |
| Gjuhët e përbashkëta | Arabishtja klasike (zyrtare)
Koptik, Greqisht, Latinisht, Persisht (zyrtare në rajone të caktuara deri në mbretërimin e Abd al-Malik)
Aramisht, Armenisht, Kurdisht, Berbe, Romance afrikane, Mozarabik, Sindhi, Gjeorgjisht, Prakrit |
| Feja  | Islam |
| Qeverisja | Kalifati (E trashëguar) |
| Kalif (Emir el-Muminin) |   |
|  |
| • 661–680  | Muavije I (i pari) |
| • 744–750  | Marvan II (i fundit) |
|  |
| Historia |   |
|  |
| • Muavije I u bë kalif  | vlerësohet nga 660 në 665 |
| • Mposhtja dhe vdekja e Marvan II nga Abasidët  | 750 |
|  |
| Sipërfaqja |
| 720 | 11.100.000 km2 (4.300.000 sq mi) |
| Valuta | * Dinar (monedhë ari)
* Dirhem (monedhë argjendi)
* Fals (monedhë bakri)
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Paraprirë nga** | **Pasuar nga** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Kalifati Rashidun |
|  | Perandoria Bizantine nën dinastinë Herakliane |
|  | Mbretëria Visigotike |
|  | Eksarkati i Afrikës |
|  | Mbretëria e Aurès |
|  | Mbretëria e Altavës |
|  | Dinastia Brahman e Sindhit |
|  | Perandoria Heftalite |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Kalifati Abasid |  |
| Emirati i Kordobës |  |
| Barghawata |  |
| Emirati i Nekorit |  |
| Emirati i Tlemcenit |  |

 |

 |

**Kalifati Emevi** ose **Omajad** (Arabisht: ٱلْخِلَافَة ٱلْأُمَوِيَّة‎, *al-Khilāfah al-ʾUmawīyah*) ishte i dyti nga katër kalifatet islamike të vendosur pas vdekjes së Muhamedit. Ai udhëhiqej nga dinastia Omajad, emri i së cilës vjen nga Umaja in Abd Shams, stër-stërgjyshi i kalifatit të parë Omajad. Edhe pse familja Omajad e kishte origjinën nga qyteti i Mekës, Damasku ishte kryeqyteti i Kalifatit të tyre. Kalifati Umajad u rrit në 5.790.000 kilometra katrorë në kulmin e tij në shekullin e 7-të.

Omajadët vazhduan pushtimet myslimane, duke përfshirë Transoksinë, Sindin, Magrebin dhe Gadishullin Iberik (el-Andalus) nën sundimin islam. Në shtrirjen e tij më të madhe, Kalifati Omajad mbuloi 11,100,000 km2, duke e bërë atë një nga perandoritë më të mëdha në histori për sa i përket sipërfaqes. Dinastia në pjesën më të madhe të botës islame u përmbys përfundimisht nga një rebelim i udhëhequr nga abasidët në vitin 750. Të mbijetuarit e dinastisë u vendosën në Kordovë, e cila, në formën e një emirati dhe më pas një kalifati, u bë një qendër botërore e shkencës dhe mjekësisë, filozofisë dhe shpikjes gjatë Epokës së Artë Islame.

Kalifati Omajad sundonte mbi një popullsi të madhe multietnike dhe multikulturore. Të krishterët, të cilët ende përbënin shumicën e popullsisë së kalifatit, dhe hebrenjtë u lejuan të praktikonin fenë e tyre, por duhej të paguanin një llojë takse (xhizje) nga e cila myslimanët përjashtoheshin. Myslimanëve iu kërkohej të paguanin taksën e zeqatit, e cila ishte caktuar në mënyrë eksplicite për programe të ndryshme të mirëqenies në dobi të myslimanëve ose të konvertuarve myslimanë. Nën kalifët e hershëm Omajad, pozita të shquara mbaheshin nga të krishterët, disa prej të cilëve u përkisnin familjeve që kishin shërbyer në qeveritë bizantine. Punësimi i të krishterëve ishte pjesë e një politike më të gjerë të akomodimit fetar që ishte i domosdoshëm nga prania e popullsisë së madhe të krishterë në provincat e pushtuara, si në Siri. Kjo politikë rriti gjithashtu popullaritetin e Muavijes dhe forcoi Sirinë si bazën e tij të pushtetit. Epoka Omajad shpesh konsiderohet periudha formuese në artin islam.

## Referime