Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bukurshkrimi

**Bukurshkrimi** (ose *Kaligrafia*) është një art pamor që lidhet me shkrimin. Është projektimi dhe zbatimi i shkronjave me stilolaps, furçë boje ose vegël tjetër shkrimi. Ushtrimi bashkëkohor bukurshkrimore mund të përkufizohet si "arti i dhënies së formës shenjave në një mënyrë shprehëse, harmonike dhe të shkathët".

Bukurshkrimi bashkëkohor varion nga mbishkrimet dhe dizajnet vepruese deri te pjesët e artit të bukura ku shkronjat mund të jenë ose jo të lexueshme. Bukurshkrimet klasike ndryshon nga dizajni i tipit dhe shkronjat jo-klasike me dorë, megjithëse një bukurshkrimtar mund t'i ushtrojë të dyja.

Bukurshkrimi vazhdon të lulëzojë në format e ftesave për dasma dhe ftesave për ngjarje, dizajnit të shkronjave dhe shtyshkrimit, dizajnit origjinal të logos me gërma të dorës, artit fetar, njoftimeve, dizajnit grafik dhe artit bukurshkrimor të porositur, mbishkrimeve me gurë të prerë dhe dëshmive përkujtimore. Përdoret gjithashtu për rekuizita dhe imazhe lëvizëse për filma dhe televizion, si dhe për dëshmi, certifikata lindjeje dhe vdekjeje, harta dhe vepra të tjera të shkruara.

## Mjetet

### Stilolapsa dhe furça

Mjetet kryesore për një bukurshkrimor janë stilolapsi dhe furça. Stilolapsat e bukurshkrimit shkruajnë me thumba që mund të jenë të sheshta, të rrumbullakëta ose me majë. Për disa qëllime dekorative, mund të përdoren stilolapsa me shumë fije - furça çeliku. Megjithatë, punimet janë krijuar edhe me stilolapsa me majë dhe stilolapsa, megjithëse këto punime nuk përdorin linja këndore. Ka disa stile të kaligrafisë, të tilla si shkrimi gotik, që kërkojnë një stilolaps cung.

### Bojëra, letra dhe stampa

Bojë për shkrim është zakonisht me bazë uji dhe është shumë më pak viskoze se bojërat me bazë vaji që përdoren në printim. Disa letra speciale me absorbim të lartë të bojës dhe teksturë konstante mundësojnë linja më të pastra, edhe pse shpesh përdoret pergamenë ose velinë, pasi një thikë mund të përdoret për të fshirë papërsosmëritë dhe nuk nevojitet një kuti dritë për të lejuar linjat të kalojnë nëpër të. Normalisht, kutitë e lehta dhe shabllonet përdoren për të arritur vija të drejta pa shenja lapsash që e dëmtojnë punën. Letra e rregulluar, qoftë për një kuti të lehtë ose për përdorim të drejtpërdrejtë, më së shpeshti rregullohet çdo çerek ose gjysmë inç, megjithëse hapësirat inç përdoren herë pas here. Ky është rasti me *litterea unciales* (pra emri), dhe letra e udhëhequr nga kolegji shpesh vepron si një udhëzues.

## Shënime

* Kaligrafia Islame

## Lidhje të jashtme

* Alfabetet e kaligrafisë, një listë e shkrimeve kryesore historike (versioni i thjeshtuar) në Lettering Daily
* Bukurshkrimi në Open Directory Project.
* Paleografia e Rilindjes Franceze Ky është një sit i mirëmbajtur nga ana shkencore që paraqet mbi 100 dorëshkrime franceze të zgjedhura me kujdes nga viti 1300 deri në 1700, me mjete për t'i deshifruar dhe transkriptuar ato.

## Referime
# Oulu

| Oulu
*Oulun kaupunki* *Uleåborg stad* |
| --- |
| Qytet |
|  |
| Stema |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Popullsia |
|  • Total | 196.828 |
| Faqja zyrtare | www.ouka.fi |

**Oulu** (finlandisht: *Oulun kaupunki* suedisht: *Uleåborg stad*), është një komunë në Finlandë. Është e vendosur në provincën , dhe është pjesë e rajonit Ostrobothnia Veriore.

## Referime

## Lidhje të jashtme

* www.ouka.fi - Webfaqja zyrtare

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ky artikull me tematikë në lidhje me gjeografinë e Finlandës është një faqe cung. Ju mund të ndihmoni Wikipedia-n duke e përmirësuar atë. |
# Epigrafia

Epigrafia është shkencë që merret me studimin e mbishkrimeve në gjuhë e alfabete që nuk përdoren më sot dhe që zakonisht zbulohen nga arkeologjia. Mbishkrimet mund të jenë me karakter publik (ligje, dekrete), me karakter fetar dhe me karakter privat. Me interes për studimet shqiptare janë epigrafia greke e vjetër e romake, epigrafia paleokristiane, epigrafia bizantine dhe osmane. Midis mbishkrimeve të shumta që janë zbuluar në Shqipëri, një vlerë të veçantë kanë mbishkrimet në gjuhën greke të gjetura në qytetet antike: Dyrrah e Apoloni (gurë varri me emra ilirë etj.) që dëshmojnë për praninë e popullsisë ilire në këto dy koloni greke; mbishkrimet e gjetura në Butrot, Amantia, Bylis, Dimal etj., si dhe mbishkrimet latine me prejardhje nga qytetet që u shndërruan në koloni romake (Skodra, Dyrrahu, Bylisi, Butroti dhe rrethinat e tyre).
# Rebelimi

Lufta Greke për Pavarësi, (1821–30), rebelim i grekëve brenda Perandorisë Osmane, një luftë që rezultoi në krijimin e një Greqie të pavarur.
**Rebelimi** është dukuri që shkaktohet nga pakënaqësia e një pjese të popullit e bazuar në të drejtën e njeriut dhe të drejtën e shfaqjes së pakënaqësisë me një sistem shoqërorë.

Në histori tentimi për shuarjen me dhunë të rebelimeve kanë treguar se ka qenë sikurse luftimi i kancerit në pjesë të trupit. Në disa shtete për një kohë të shkurtë shuarja e rebelimeve pa mënjanimin e arsyeve të rebelimit jo vetëm që e kanë zgjerur dhe forcuar paraqitjen e rebelimit, por ka ndodhur që edhe të bëjnë amputacione të pjesëve të trupit. Rasti më i freskët është Kosova. Edhe pse kjo nuk shihet nga shqiptaret si e tillë nga drejtësia ndërkombëtare pavarësia e Kosovës përkufizohet si pasojë e shtypjes së revoltës, e cila ka sjellur amputimin e një pjesë të një shteti të pranuar ndërkombëtarisht.

## Shiko edhe

* Kryengritja

## Referime
# Mërgimi

*Mërgimi i Napoleonit në Shën Helenë* nga Franc Josef Sandman (1820).
 *Nata e Parë në Mërgim* – Kjo pikturë vjen nga një seri që ilustron *Ramajana*, një poemë epike hinduje. Në të paraqitet princi Rama, i cili është i dëbuar gabimisht nga mbretëria e të atit, i shoqëruar vetëm nga gruaja dhe vëllai i tij.
 *Danteja në mërgim* nga Domeniko Petarlini.
**Mërgimi** ose **dëbimi**, është kryesisht dëbim penal nga vendlindja e dikujt, dhe së dyti mërgim ose mungesë e zgjatur nga atdheu i dikujt ose nën detyrimin e rrethanave ose rreptësinë e ndonjë qëllimi të lartë. Zakonisht personat dhe popujt vuajnë nga mërgimi, por ndonjëherë qeniet shoqërore si institucionet (p.sh. papati ose qeveria) detyrohen të largohen nga atdheu i tyre.

Në ligjin romake, *exsilium* (mërgimi) shënonte si mërgimin vullnetar ashtu edhe dëbimin si një alternativë dënimi ndaj atij me vdekje. Dëbimi ishte mërgim i detyruar dhe sillte humbjen e përjetshme të shtetësisë dhe pronës. Ulja në status ishte një formë më e butë e dëbimit, e cila ruante shtetësinë dhe pronën e subjektit.

Termi diasporë përshkruan mërgimin në grup, vullnetar dhe të detyruar. "Qeveria në mërgim" përshkruan një qeveri të një vendi që është zhvendosur dhe argumenton legjitimitetin e saj nga jashtë atij vendi. Mërgimi vullnetar shpesh përshkruhet si një formë proteste nga personi që e pretendon atë, për të shmangur përndjekjen dhe ndjekjen penale (siç janë akuzat tatimore ose penale), një akt turpi ose pendimi, ose izolimi i vetes për të qenë në gjendje t'i kushtojë kohë një qëllimi të caktuar.

Neni 9 i Deklaratës Universale të të Drejtave të Njeriut thotë se "askush nuk duhet t'i nënshtrohet arrestimit, ndalimit ose mërgimit arbitrar".

## Shiko edhe

## Referime
# Luftimi me shpata

Përshkrim i shpatës kinez që përdor një shpatë me një tehe, nga Dan Dao Fa Xuan, shek. 1626.
**Luftimi me shpata** i referohet aftësive dhe teknikave të përdorura në luftime dhe stërvitje me çdo lloj shpate. Termi është modern, dhe si i tillë është përdorur kryesisht për t'iu referuar gardhit me shpatë të vogël, por në vazhdim mund të zbatohet edhe për çdo art marcial që përfshin përdorimin e një shpate. Formimi i fjalës angleze "shpatar" është paralel me fjalën latine *gladiator*, një term për luftëtarët profesionistë që luftuan kundër njëri-tjetrit dhe një sërë armiqsh të tjerë për argëtimin e spektatorëve në Perandorinë Romake. Vetë fjala gladiator vjen nga fjala latine gladius, e cila është një lloj shpate.

## Shiko edhe

* Shpata

## Referime
# Ekspansionizmi

Politikë e shteteve imperialiste a social-imperialiste, e shteteve të tjera kapitaliste, si edhe e grupeve monopoliste për të shtrirë ndikimin e sundimin e tyre ekonomik, ideologjik, politik, kulturor etj. në vende të tjera ose për të pushtuar toka e tregje në këto vende.

## Shiko edhe

* Kolonializmi

## Referime
# Metalurgjia

Punëtorët e metalurgjisë në vitet 1920
**Metalurgjia** është dega kryesore e industrisë së rëndë që merret me përfitimin e metaleve nga xeheroret ose nga lëndë të tjera metalmbajtëse si dhe për ti bere të përshtatshme për qëllime të ndryshme përdorimi. Në varësi nga mënyra e përfitimit të metaleve, metalurgjia ndahet në pirometalurgji dhe elektrometalurgji, në varësi nga metalet që perftohen ndahet në metalurgji e zeze ose siderurgji (e hekurit, kromit, manganit) dhe në metalurgji e metaleve me ngjyra (ku përfshihen gjithë metalet e tjera). Metalurgjia ka qene njohur qe ne lashtesi ne trevat shqiptare.Te permendur si minatore e metalurge kane qene sidomos *pirustet* te cilet shkrinin bakrin, prodhonin bronz etj. Me gjithe pasurite xeherore te vendit dhe traditat, metalurgjia nuk u zhvillua si industri e madhe. Një praktikues i specializuar i metalurgjisë njihet si metalurg.

## Shih edhe

* Metali
* Shkenca
* Industria
* Teknologjia

## Burime

Fjalor enciklopedik shqiptar Botim i vitit 1985
# 113

|  |
| --- |
| **Muajt** |
| Janari | Korriku |
| Shkurti | Gushti |
| Marsi | Shtatori |
| Prilli | Tetori |
| Maji | Nëntori |
| Qershori | Dhjetori |

Mbi vitin **113**.

## Ngjarje

## Lindje

## Vdekje
# Personazhi (arte)

Një **personazh i trilluar(gjithashtu **personi fiktiv** apo **karakteri fiktiv**)* është çdo person i cili shfaqet në një vepër të trilluar.

## Personazhe fiktive

### Televizion

* Bart Simpson
* BobSfungjeri Pantallon-Katrori
* Borat
* Bugs Bunny
* Homer Simpson

### Film

* Indiana Jones
* James Bond

### Video lojëra

* Yuna
* Lulu
* Tifa Lockhart

### Strip

* Wolverine
* Rogue
* Silver Surfer

## Formë/Tipe

Në zhanrin fiktiv ka shumë lloje të personazhit fiktiv, sidomos janë ata të përfaqësuar në literaturë:

* Superhero
* Maskarai
* Antagonisti
* Shkencëtari i çmendur

## Shiko edhe

* Vendi fiktiv
# Pija alkoolike

Sektori i pijeve alkoolike në një dyqan në Gyumri, Armeni.
**Pijet alkoolike** janë pije që përmbajnë etanol. Pijet alkoolike janë përdorur gjerësisht që në lashtësi dhe nga shumë civilizime anë e mbanë globit, si një përbërës i një diete të rregullt, për arsye higjienike apo mjekësore, për efektet e tyre pushuese dhe euforike, për të bërë qejf, për frymëzim artistik, si afrodiziakë, dhe arsye të tjera. Disa prej tyre, me kalimin e kohës kanë fituar kuptim fetar dhe simbolik si për shembull nga feja Greke gjatë ritualëve ekstazik të Dionisit, mbretit të verës; në festa të Krishtera dhe Jahude.

Sidoqoftë, disa individë krijojnë varësi ndaj alkooli të quajtur alkoolizëm. Rezultati i alkoolizmit është i konsideruar si problem i madh shëndetësor në shumë shtete.

Konsumim i shpeshtë dhe i tepruar i alkoolit mund të ndërhyjë në jetën sociale dhe financiare të përdoruesit. Efektet neurologjike të konsumimit të alkoolit janë shpesh faktor i vdekjeve në aksidente dhe sherre. Njerëzit nën influencën e alkoolit shpesh herë gjenden në situata shumë më të rrezikshme dhe komprometuese se sa në gjendjen e tyre esëll.

Disa besime fetare, si për shembull feja myslimane, shkolla budiste dhe disa sekte protestante të krishterimit e dekurajojnë dhe shpesh ndalojnë përdorimin e alkoolit për arsyet e mësipërme por edhe për arsye të tjera.

Shumica e qeverive botërore e kontrollojnë ose ndalojnë shitjen dhe përdorimin e alkoolit.

## Shih edhe

* Pija joalkoolike

## Referime
# De jure

**De jure** (gjithashtu i shkruar me de iure) është një thënie latine e cila nënkupton: "me ligj" dhe përdoret mbi të gjitha për çështje që kanë të bëjnë me ligjin, qeverinë ose teknikat (siç janë standardet), ndryshe nga thënia *de facto* e cila nënkupton: "në fakt".

Për shembull, quhet "standarde de jure", një standard i bërë zyrtar nga ISO ose organe të tjera.

## Shiko edhe

* *De fakto*

## Referime
# Ndërtimi i anijeve

**Anijendërtimtaria** është industria e ndërtimit të anijeve dhe mjeteve të tjera lundruese. Kjo industri zhvillohet në objekte të specializuara, të njohura si kantiere detare. Anijendërtuesit ndjekin një profesion të specializuar, që i ka rrënjët që në parahistori.

Ndërtimi dhe riparimi i anijeve, qoftë atyre komerciale ose ushtarake, njihet si "inxhinieria navale". Industria e kundërt me anijendërtimtarinë është çmontimi i anijeve.

## Shiko dhe

* Anija
# 264

|  |
| --- |
| **Muajt** |
| Janari | Korriku |
| Shkurti | Gushti |
| Marsi | Shtatori |
| Prilli | Tetori |
| Maji | Nëntori |
| Qershori | Dhjetori |

Mbi vitin **264**.

## Ngjarje

## Lindje

## Vdekje
# Alkimia

"Alkimisti", nga Uilliam Dagllas, 1853.
**Alkimia** (arab: **الخيمياء**, al-khimia) është një ushtresë e lashtë e shkencës fillestare që merrej me vëzhgimin e natyrës dhe filozofisë dhe ndërthurte elemente të kimisë, fizikës, astrologjisë, artit, metalurgjisë, mjekesisë, misticizmit dhe fesë. Alkimia është një mënyrë e lashtë e pastrimit shpirtëror dhe shndërrues; zgjerimit të ndërgjegjes dhe zhvillimit të brendashikimit dhe intuitës. Ajo bazohet në idenë se rendi hyjnor është vendosur në gjithësi me "lëndën e parë" apo ‘prima materia’. Çdo gjë është krijuar nga kjo lëndë, e cila është në thelb, Guri i Filozofit. Thuhet se ai është kudo, dhe nëse "guri" mund të përgatitet (krijohet), atëherë një send mund të shndërrohet në diçka më të përsosur, p.sh. në argjend apo ar, pasi që ari është produkti më i përsosur dhe pasqyron më afër përsosmërinë e Perëndisë. Alkimistët besonin poashtu se me ndihmën e "gurit" mund të prodhohej edhe "bari i mrekullueshëm" (eliksiri) që dhuron jetën e amshuar. Alkimia është lidhur gjithnjë me misticizmin dhe misterin. Fillimet e veta ajo i ka pasur me sistemin e së amshuarës, ëndrrës, simboleve ezoterike që kanë fuqinë për të ndryshuar ndërgjegjen dhe të lidhin shpirtin njerzor me Hyjnoren.

Alkimia është pjesë e traditës mistikore dhe së fshehtës si në Lindje ashtu edhe në Perëndim.

## Historia

Disa filozofë të mëdhenj helenë mendonin se çdo gjë përbëhet nga katër "elemente" themelore: zjarri, ajri, toka (dheu) dhe uji, dhe të gjitha sendet kanë në vehte këta përbërës të përzier në përpjestime të ndryshme. Prandaj besohej se të gjitha gjërat mund të shndërrohen në diçka tjetër nga ndryshimi i përpjestimeve të përzierjes së katër elementeve themelore të natyrës.

## Prejardhja e fjalës

Kjo fjalë vjen nga Greqishtja dhe do të thotë “një lloj guri i çmuar” .

## Thënie

* «Alkimia shërben për të ndarë të vërtetën nga e rremja.» - Teofrasto Paracelso

## Shiko edhe

* Kimia
* Ezoterika

## Lidhje të jashtme

*  Arkivuar 23 janar 2010 tek Wayback Machine
*
*
# 316

|  |
| --- |
| **Muajt** |
| Janari | Korriku |
| Shkurti | Gushti |
| Marsi | Shtatori |
| Prilli | Tetori |
| Maji | Nëntori |
| Qershori | Dhjetori |

Mbi vitin **316**.

## Ngjarje

## Lindje

## Vdekje