# Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar

**Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar** ( **USAID** ) është një agjenci e pavarur e qeverisë federale të SHBA-së, e cila është kryesisht përgjegjëse për administrimin e ndihmës civile të huaj dhe asistencës zhvillimore . Me një buxhet prej mbi 27 miliardë dollarësh, USAID është një nga agjencitë më të mëdha të ndihmës zyrtare në botë dhe përbën më shumë se gjysmën e të gjithë ndihmës së huaj të SHBA-së – më e larta në botë në terma absolutë të dollarëve.

## Vështrim

Kongresi miratoi Aktin e Ndihmës së Huaj më 4 shtator 1961, i cili riorganizoi programet e ndihmës së huaj të SHBA dhe mandatoi krijimin e një agjencie për të administruar ndihmën ekonomike. USAID-i u krijua më pas me urdhër ekzekutiv të Presidentit John F. Kennedy, i cili kërkoi të bashkonte disa organizata dhe programe ekzistuese të ndihmës së huaj nën një agjenci. USAID u bë organizata e parë e ndihmës së huaj amerikane, fokusi kryesor i së cilës ishte zhvillimi afatgjatë socio-ekonomik.

Programet e USAID-it autorizohen nga Kongresi në Aktin e Ndihmës së Jashtme, të cilin Kongresi e plotëson përmes udhëzimeve në aktet vjetore të ndarjes së financimit dhe legjislacionit tjetër. Si një komponent zyrtar i politikës së jashtme të SHBA-së, USAID-i vepron në varësi të udhëzimeve të Presidentit, Sekretarit të Shtetit dhe Këshillit të Sigurisë Kombëtare . USAID ka misione në mbi 100 vende, kryesisht në Afrikë, Azi, Amerikën Latine, Lindjen e Mesme dhe Evropën Lindore . USAID gjithashtu drejtoi një program 5-vjeçar të quajtur IDDS në Afrikë dhe Azi për të ndihmuar në zbulimin dhe parandalimin e tuberkulozit .

## Qëllimet

Rrjeti i decentralizuar i USAID-it i misioneve rezidente në terren është përdorur për të menaxhuar programet e qeverisë së SHBA në vendet me të ardhura të ulëta për një sërë qëllimesh.

* Ndihmave në raste fatkeqësish
* Lehtësimi i varfërisë
* Bashkëpunimi teknik për çështje globale, duke përfshirë mjedisin
* interesat dypalëshe të SHBA
* Zhvillimi socio-ekonomik

### Ndihmave në raste fatkeqësish

 Paketat e USAID-it dorëzohen nga personeli i Rojës Bregdetare të Shteteve të Bashkuara
Disa nga programet më të hershme të ndihmës së huaj të qeverisë amerikane dhanë lehtësim në krizat e krijuara nga lufta. Në vitin 1915, ndihma e qeverisë amerikane përmes Komisionit për Ndihmën në Belgjikë të kryesuar nga Herbert Hoover parandaloi urinë në Belgjikë pas pushtimit gjerman. Pas vitit 1945, Programi Evropian i Rimëkëmbjes i mbështetur nga Sekretari i Shtetit George Marshall (" Plani Marshall ") ndihmoi në rindërtimin e Evropës Perëndimore të shkatërruar nga lufta.

USAID-i menaxhon përpjekjet e ndihmës pas luftërave dhe fatkeqësive natyrore përmes Byrosë së tij për Asistencë Humanitare, e cila është koordinatori kryesor federal për ndihmën ndërkombëtare për fatkeqësitë.

### Lehtësimi i varfërisë

 Programet e leximit të hershëm dhe shkrim-leximit kontribuojnë në zhvillimin afatgjatë, USAID Nigeri
Pas vitit 1945, shumë vende të reja të pavarura kishin nevojë për ndihmë për të lehtësuar privimin kronik që godiste popullsinë e tyre me të ardhura të ulëta. USAID-i dhe agjencitë e tij paraardhëse kanë ofruar vazhdimisht lehtësim të varfërisë në shumë forma, duke përfshirë asistencën për shërbimet shëndetësore publike dhe arsimore që synojnë më të varfërit. USAID-i gjithashtu ka ndihmuar në menaxhimin e ndihmës ushqimore të ofruar nga Departamenti i Bujqësisë i SHBA-së . Gjithashtu, USAID ofron fonde për OJQ-të për të plotësuar donacionet private në lehtësimin e varfërisë kronike.

### Çështje globale

Bashkëpunimi teknik midis kombeve është thelbësor për adresimin e një sërë shqetësimesh ndërkufitare si sëmundjet ngjitëse, çështjet mjedisore, bashkëpunimi i tregtisë dhe investimeve, standardet e sigurisë për produktet e tregtuara, pastrimi i parave, e kështu me radhë. Shtetet e Bashkuara kanë agjenci të specializuara federale që merren me fusha të tilla, si Qendrat për Kontrollin e Sëmundjeve dhe Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit . Aftësia e veçantë e USAID-it për të administruar programe në vendet me të ardhura të ulëta mbështet punën ndërkombëtare të këtyre dhe agjencive të tjera qeveritare të SHBA-së për shqetësimet globale.

#### Mjedisi

Among these global interests, environmental issues attract high attention. USAID assists projects that conserve and protect threatened land, water, forests, and wildlife. USAID also assists projects to reduce greenhouse gas emissions and to build resilience to the risks associated with global climate change. U.S. environmental regulation laws require that programs sponsored by USAID should be both economically and environmentally sustainable.

### Zhvillimi socio-ekonomik

Për të ndihmuar vendet me të ardhura të ulëta të arrijnë një zhvillim socio-ekonomik të vetë-qëndrueshëm, USAID i ndihmon ata në përmirësimin e menaxhimit të burimeve të tyre. Ndihma e USAID-it për zhvillimin socio-ekonomik kryesisht ofron këshilla teknike, trajnime, bursa, mallra dhe ndihmë financiare. Nëpërmjet granteve dhe kontratave, USAID-i mobilizon burimet teknike të sektorit privat, agjencive të tjera qeveritare amerikane, universiteteve dhe OJQ-ve për të marrë pjesë në këtë asistencë.

Programet e llojeve të ndryshme të mësipërme shpesh përforcojnë njëri-tjetrin. Për shembull, Akti i Ndihmës së Huaj kërkon që USAID të përdorë fondet e ndara për qëllime gjeopolitike ("Fondet e Mbështetjes Ekonomike") për të mbështetur zhvillimin socio-ekonomik në masën maksimale të mundshme.

## Literatura

* Andrews, Stanley (1970). "Oral History Interview with Stanley Andrews". Harry S. Truman Library. Arkivuar nga origjinali më 11 tetor 2017. Marrë më 15 qershor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Bollen, Kenneth; Paxton, Pamela; Morishima, Rumi (2005). "Assessing international evaluations: An example from USAID's Democracy and Governance Programs". *American Journal of Evaluation*. **26** (2): 189–203. doi:10.1177/1098214005275640. S2CID 146522432. `{{cite journal}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Brown, William Adams Jr.; Opie, Redvers (1953). *American Foreign Assistance*. Washington, DC: Brookings Institution. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Butterfield, Samuel Hale (2004). *U.S. Development Aid – An Historic First: Achievements and Failures in the Twentieth Century*. Westport, CN: Praeger. ISBN 0-313-31910-3. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Center for American Progress (4 gusht 2008). "U.S. Aid to Afghanistan by the Numbers". Marrë më 13 qershor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Center for American Progress (21 gusht 2008). "U.S. Aid to Pakistan by the Numbers". Marrë më 13 qershor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Congressional Research Service (13 korrik 1981). "The New Directions Mandate and the Agency for International Development" (PDF). *Development Experience Clearinghouse*. PC-AAC-420: USAID. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 11 tetor 2017. Marrë më 10 shtator 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Vendodhja (lidhja)
* Dwight D. Eisenhower Library (2001). "Documents relating to foreign aid, 1948–90: Deposited by Albert H. Huntington Jr" (PDF). Arkivuar nga origjinali (PDF) më 12 prill 2019. Marrë më 13 qershor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Glick, Philip M. (1957). *The administration of technical assistance: Growth in the Americas*. Chicago: University of Chicago Press. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Hayes, Samuel J., red. (1971). *The Beginnings of American Aid to Southeast Asia: The Griffin Mission of 1950*. Lexington, MA: Heath Lexington Books. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Johnston, Jake; Main, Alexander (2013). "Breaking Open the Black Box: Increasing Aid Transparency and Accountability in Haiti" (PDF). *cepr.net*. Center for Economic and Policy Research. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 5 maj 2017. Marrë më 13 qershor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Kaufman, Burton I. (1982). *Trade and aid : Eisenhower's foreign economic policy, 1953–1961*. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-2623-3. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Koehring, John W.; etj. (1992). "A.I.D.'s In-Country Presence: An Assessment" (PDF). PN-AAX-260: USAID. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 21 shkurt 2017. Marrë më 15 qershor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Vendodhja (lidhja)
* Millikan, M. F, & Rostow, W. W. (1957). *A proposal : key to an effective foreign policy*. New York: Harper & Bros.
* Moseley, William G. (8 gusht 2006). "America's lost vision: The demise of development". *The New York Times*. Marrë më 13 qershor 2017. `{{cite news}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* National Research Council (2008). *Improving Democracy Assistance: Building Knowledge Through Evaluations and Research*. Washington, DC: The National Academies Press. ISBN 978-0-309-11736-4. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Nowels, Larry Q. (1987). "Economic Security Assistance As a Tool of American Foreign Policy: The Current Dilemma and Future Options" (PDF). *Development Experience Clearinghouse*. PC-AAB-992: USAID. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 4 mars 2017. Marrë më 20 qershor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Vendodhja (lidhja)
* Richardson, John M. Jr. (1969). *Partners in Development: An Analysis of AID-University Relations 1950–1966* (PDF). East Lansing, MI: Michigan State University Press. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 28 prill 2017. Marrë më 13 qershor 2017. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Ruttan, Vernon W. (1996). *United States Development Assistance Policy: The Domestic Politics of Foreign Economic Aid*. Johns Hopkins University Press. fq. xxiv+657. ISBN 0-8018-5051-7. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Shah, Arup (28 shtator 2014). "Foreign Aid for Development Assistance". *Global Issues*. Marrë më 13 qershor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Tarnoff, Curt (21 korrik 2015). "U.S. Agency for International Development (USAID): Background, Operations, and Issues" (PDF). Congressional Research Service. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 11 tetor 2017. Marrë më 13 qershor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* USAID (Agency for International Development) (1977). "Distribution of Personnel: As of June 30, 1948 thru 1976" (PDF). PN-ADT-574. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 26 shkurt 2019. Marrë më 26 shkurt 2019. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Vendodhja (lidhja)
* USAID (1995). "Historical Bibliography of the United States Agency for International Development" (PDF). PN-ABU-368. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 22 shkurt 2017. Marrë më 13 qershor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Vendodhja (lidhja)
* USAID (2011). "Policy Framework for Bilateral Foreign Aid" (PDF). Arkivuar nga origjinali (PDF) më 12 prill 2019. Marrë më 25 shkurt 2019. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* USAID. "Operational Policy (ADS)" (PDF). Arkivuar nga origjinali më 4 maj 2012. Marrë më 21 qershor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* USAID (27 nëntor 2007). "Supporting the USAID Mission: Staffing and Activities from Inception to Present Day" (PDF). PN-ADM-027. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 26 shkurt 2019. Marrë më 26 shkurt 2019. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Vendodhja (lidhja)
* USAID (2006). "USAID Primer: What We Do and How We Do It" (PDF). PD-ACG-100. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 17 maj 2017. Marrë më 13 qershor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Vendodhja (lidhja)
* USAID (2016). "USAID Staffing Report to Congress" (PDF). Arkivuar nga origjinali (PDF) më 3 maj 2017. Marrë më 26 shkurt 2019. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* USAID (2004). "U.S. Foreign Aid: Meeting the Challenges of the Twenty-first Century (White Paper)". Arkivuar nga origjinali më 6 mars 2020. Marrë më 25 shkurt 2019. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* USAID. *U.S. Overseas Loans and Grants: Obligations and Loan Authorizations, July 1, 1945 – September 30, 2015*. Arkivuar nga origjinali më 27 qershor 2017. Marrë më 13 qershor 2017. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* U.S. Department of State (1961). *Highlights of President Kennedy's New Act for International Development* (PDF). PC-AAB-618. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 26 shtator 2007. Marrë më 13 qershor 2017. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja (lidhja) Mirëmbajtja CS1: Vendodhja (lidhja)
* U.S. Government (1961). "Foreign Assistance Act of 1961 (Public Law 187-195), as amended through May 5, 2017" (PDF). Arkivuar nga origjinali (PDF) më 15 gusht 2017. Marrë më 21 qershor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)

## Referime

## Lidhje të jashtme