# Alabama

| Alabama |
| --- |
| Shteti |
| Shteti i Alabamës |
| FlamuriStema |
| Nickname(s): The Yellowhammer State, the Heart of Dixie, the Cotton State |
| Motto(s): latinisht: *Audemus jura nostra defendere* (Ne guxojmë të mbrojmë të drejtat tona) |
| Anthem: "Alabama" |
| Harta e Shteteve të Bashkuara me Alabama të theksuar |
| Vendi | Shtetet e Bashkuara |
| Para shtetësisë | Territori i Alabamës |
| U pranua në Bashkim | 14 dhjetor 1819 (22-të) |
| Kryeqyteti | Montgomery |
| Qyteti më i madh | Huntsville |
| Metroja më e madhe dhe zonat urbane | Birminghami i Madh |
| Qeverisja |
|  • Guvernatori | Kay Ivey (R) |
|  • Guvernatori toger | Will Ainsworth (R) |
| Legjislatura | Legjislatura e Alabamës |
|  • Dhoma e sipërme | Senati |
|  • Dhoma e ulët | Dhoma e Përfaqësuesve |
| Gjyqësori | Gjykata e Lartë e Alabamës |
| Senatorët amerikan | Richard Shelby (R) Tommy Tuberville (R) |
| Delegacioni i Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA | 6 Republikanë 1 Demokrat (lista) |
| Sipërfaqja |
|  • Total | 52.419 sq mi (135.765 km2) |
|  • Land | 50.744 sq mi (131.426 km2) |
|  • Water | 1.675 sq mi (4.338 km2)  3.2% |
|  • Rank | 30th |
| Dimensions |
|  • Length | 330 mi (531 km) |
|  • Width | 190 mi (305 km) |
| Lartësia | 500 ft (150 m) |
| Highest elevation (Mount Cheaha) | 2.413 ft (735,5 m) |
| Lowest elevation (Gjiri i Meksikës) | 0 ft (0 m) |
| Popullsia (2021) |
|  • Total | 5.039.877 |
|  • Rank | 24-të |
|  • Dendësia | 99,1/sq mi (38,4/km2) |
|   • Rank | 27-të |
|  • Të ardhurat mesatare shtëpiake | $52,000 |
|  • Të ardhurat vendi | 46-të |
| Gjuha |
|  • Gjuha zyrtare | Anglisht |
|  • Gjuhët e folura | Që prej 2010* Anglisht 95.1%
* Spanjisht 3.1%
 |
| Zonat kohore |
| entire state (legally) | UTC−06:00 (Central) |
|  • Verë (DST) | UTC−05:00 (CDT) |
| Phenix City area (unofficially) | UTC−05:00 (Eastern) |
|  • Verë (DST) | UTC−04:00 (EDT) |
| Shkurtesa USPS | AL |
| Kodi ISO 3166 | US-AL |
| Shkurtesa tradicionale | Ala. |
| Gjerësia gjeografike | 30°11' N to 35° N |
| Gjatësia gjeografike | 84°53' W to 88°28' W |
| Faqja zyrtare | alabama.gov |

image\_skyline nga kryeqyteti Montgomery
**Alabama** (shqiptimi: Ellëbema) është një nga Shtetet Federale të SHBA-së, ndodhet në pjesën jugore të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, kryeqyteti i Alabamës është Montgomery.

Prej Luftës Civile Amerikane deri në Luftën e Dytë Botërore, Alabama, si shumë shtete jugore, pësoi vështirësi ekonomike, pjesërisht për shkak të varësisë së vazhdueshme nga bujqësia. Me gjithë rritjen e industrive të mëdha dhe të qendrave urbane, interesat rurale të të bardhëve dominonin legjislaturën deri në vitet 1960, ndërsa interesat urbane dhe afrikano-amerikanët ishin të nën-përfaqësuar.

Pas Luftës së Dytë Botërore, Alabama përjetoi rritje kur ekonomia e shtetit kaloi nga një ekonomi me bazë kryesisht bujqësore në një ekonomi me interesa të larmishme. Krijimi ose zgjerimi i instalimeve të shumta të Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara zgjeroi ekonominë e shtetit dhe ndihmoi në kapërcimin e hendekut midis një ekonomie bujqësore dhe industriale gjatë mesit të shekullit të 20-të. Ekonomia e shtetit në shekullin e 21 bazohet kryesisht në industrine e automobilave, financat, aeronautikë, nxjerrjen e mineraleve, shëndetësi, arsim, tregëti me pakicë, dhe teknologji.

## Gjeografia

Alabama kufizohet me Tenesin në veri, Xhorxhian në lindje, Floridën dhe Gjirin e Meksikës në jug dhe Misisipin në perëndim. Kryeqytet i Alabamës është Montgomeri dhe qyteti me popullsi më të madhe është Birmingham. Alabama renditet i 30-i ndër shtetet e SHBA-se për nga sipërfaqja (135 775 km²). Pjesa veriore e Alabamës është kryesisht malore.

### Klima

Klima e shtetit është subtropikale me lagështi. Temperatura mesatare vjetore është 18 °C. Temperaturat kanë tendencë të jenë më të ngrohta në pjesën jugore të shtetit duke iu afruar Gjirit të Meksikës, ndërsa pjesët veriore të shtetit, sidomos në malet Appalashe në verilindje, kanë tendencë të jenë pak më të freskëta. Në përgjithësi, Alabama ka verë shumë të nxehtë dhe dimër të butë me reshje të bollshme gjatë gjithë vitit.

## Demografia

Sipas Byrosë së Regjistrimeve të Shteteve t Bashkuara popullsia e Alabamës në vitin 2008 ishte 4 661 900 banorë.

## Ekonomia

Sipas Byrosë së Analizave Ekonomike të Shteteve të Bashkuara prodhimi i pergjithshëm bruto i Alabamës në vitin 2006 ishte 160 miliard dollarë ose 29 697 dollarë për frymë të popullsisë.

## Kultura

## Historia

## Referime