Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 5 Korrik

**5 korriku** është dita e 186-të e kalendarit gregorian (dita e 187-t në vitin e brishtë) - kështu që deri në fund të vitit kanë mbetur edhe 179 ditë.

|  |
| --- |
| **Muajt** |
| Janari | Korriku |
| Shkurti | Gushti |
| Marsi | Shtatori |
| Prilli | Tetori |
| Maji | Nëntori |
| Qershori | Dhjetori |

|  |
| --- |
| **Ditët historike** |
| Qershori · Korriku · Gushti |
| ~~0~~1 | ~~0~~2 | ~~0~~3 | ~~0~~4 | ~~0~~5 | ~~0~~6 | ~~0~~7 |
| ~~0~~8 | ~~0~~9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

## Ngjarje

* 1687 – Isak Njuton botoi "Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica" (Parimet Matematike të Filozofisë Natyrore).
* 1804 – Autori amerikan, Nathaniel Hawthorne, lindi në Salem të Massachusettsit.
* 1908 - Kuvendi i Ferizajt
* 1946 – Filipinet fituan pavarësinë.
* 1958 – Karol Wojtyla, që më vonë do të bëhej Papa Gjon Pali i Dytë, u caktua peshkop ndihmës në Krakow, në vendlindjen e tij, Poloni.
* 1960 – Ylli i 50-të iu shtua flamurit amerikan për ta përfaqësuar shtetin e ri, Hawain.
* 1966 – Presidenti Lyndon B. Johnson e ktheu në ligj Aktin për Lirinë e Informacioneve.
* 1976 – Komandosët izraelitë ndërmorën operacionin “Entbebe” në Uganda, duke shpëtuar pothuajse të gjithë pasagjerët dhe ekuipazhin e një aeroplani të “Air Francë” që ishte marrë nga rrëmbyesit palestinezë.
* 1987 – Klaus Barbie, ish-shefi i Gestapos, i njohur si “Kasapi i Lyonit” u shpall fajtor nga një gjykatë franceze për krime kundër njerëzimit dhe u dënua me burgim të përjetshëm.
* 1990 - pushteti serb okupon RTV e Prishtinës dhe e mbyll atë. Të gjithë puntorët shqiptar të RTP i largon nga puna.
* 1994 - pas 27 viteve Jaser Arafat kthehet në Palestinë dhe paralajmëron krijimin e shtetit të pavarur Palestinez.
* 2001- Qevria e Maqedonisë dhe kryengritësit shqiptarë arrijnë marrëveshjen për paqë.Me këtë marrëveshje u arrit të ndërprehet konflikti, i cili u nënshkrua më 13 gusht në Ohër.
* 2009 – Kurora e Statujës së Lirisë u rihap për turistët për herë të parë që nga sulmet terroriste të 11 shtatorit 2001.

## Lindje

* 1853 - Cecil Rhodes, ekonomist britanez
* 1857 – Clara Zetkin, politikane dhe luftare per te drejtat e gruas gjermane
* 1886 – Willem Drees, politikan hollandez
* 1889 – Jean Cocteau, letrar, regjisor, fotograf dhe koreograf francez
* 1891 - Tin Ujević, letar kroat
* 1911 – Georges Pompidou, politikan francez

## Vdekje

1987 - Vexhi Buharaja, studjues orientalist, përkthyes shqiptar

## Festa dhe përvjetore
# Kalliri

*Gjendeni tek artikulli Kalliri. Për shprehjet e ngjashme në shkrim, kuptim apo tingëllim, shikoni këtu*.
**Kalliri** është pjesa e bimës së një drithi, që ka kokrrat të mbledhura në një vend (në maje të kërcellit ose rreth kërcellit) .

## Burime
# Fruti

Fruti
Në botanikë, **fruti** është një vezore e pjekur bashkë me farat apo lulet e saj. Në gatim, kur flitet për frutat si ushqim, termi kryesisht i referohet vetëm atyre bimëve frutore që janë të ëmbla dhe mishtore si për shembull kumbulla, molla apo portokalli. Sidoqoftë edhe zarzavate të tjera si bajamet apo gruri klasifikohen si fruta të bimëve nga të cilat janë rritur. Pra në sferën e kuzhinës, domatet, speci jeshil apo patatet nuk konsiderohen fruta. Këto ama në syrin e një botanisti janë fruta por ne i klasifikojmë si zarzavate. Disa erëza janë fruta. Shumë rrallë, ka bimë që janë fruta në kontekstin e kuzhinës, dhe nuk janë fruta në një kontekst botanik. Sidoqoftë, nën rregullat e tregtisë të Bashkimit Evropian një karotë specifikohet si frutë, kjo ndoshta sepse frutat kanë një taksë më të lartë.

Termi frutë jo ekzakt ose fallco disa herë i referohet një frute si fiku ose një strukture bimore që i ngjan një frute por nuk e ka prejardhjen nga një lule.

Rritja e pjesës më të madhe të frutave kërkon kujdes të veçantë. Mungesa e njohurisë dhe fertilizatorë të ndryshëm ndikojnë në prodhimin përfundimtar të një peme. Në pak specie, në mungesë të përkujdesjes dhe fertilizimit, fruti mund të zhvillojë një proces të njohur si me emrin *partenokarpi*. Këto lloj frutash janë pa farë.

Fruta term ka kuptime të ndryshme të varur nga konteksti, dhe termi nuk është sinonim për përgatitjen e ushqimit dhe biologjisë. Frutat janë mjetet me të cilat lulëzuan bimët shpërndarjen fara, dhe prania e farës që tregon se një strukturë është më i mundshëm një fryt, megjithëse jo të gjithë fara vijnë nga fruta.

Jo vetëm terminologjia me të vërtetë përputhet shumëllojshmëri të madhe që është gjetur në mesin e pemëve e bimëve. Termi "fruta të rreme" (pseudocarp, frutat e tjera) është aplikuar ndonjëherë për një fruta si fik (një shumë fruta-accessory, shih më poshtë) apo një strukture bimore që i ngjan një fruti por nuk është nxjerrë nga një lule apo lule. Disa gymnosperms, të tilla si yew, kanë arils dhjamosur se i ngjajnë fruta dhe disa junipers kanë si kokrra të kuqe, kone me mish.
# Fyti

Diagram i fytit.
Në anatominë e kurrizorëve, **fyti** është pjesa e përparme e qafës, e vendosur nga brenda përpara rruazave. Ai përmban faringun dhe laringun. Një pjesë e rëndësishme e tij është epiglotis, e cila ndan ezofagun nga trakea (tubacioni i frymëmarrjes), duke parandaluar thithjen e ushqimit dhe pijeve në mushkëri. Gryka përmban enë të ndryshme gjaku, muskuj të faringut, bajame nazofaringeale, bajame, uvula palatine, trake, ezofag dhe korda vokale. Grykët e gjitarëve përbëhen nga dy kocka, kocka hyoid dhe klavikula. Nganjëherë mendohet se "fyti" është sinonim i rubinetit.

Punon me gojën, veshët dhe hundën, si dhe me një sërë pjesësh të tjera të trupit. Faringu i tij është i lidhur me gojën, duke lejuar të folurit dhe ushqimin dhe lëngjet të kalojnë në fyt. Ajo lidhet me hundën nga nazofaringu në majë të fytit dhe me veshin nga tubi i tij Eustachian. Trakeja e fytit çon ajrin e thithur në bronket e mushkërive. Ezofag e çon ushqimin përmes fytit në stomak. Adenoidet dhe bajamet ndihmojnë në parandalimin e infeksionit dhe përbëhen nga inde limfatike. Laringu përmban korda vokale, epiglotis (që parandalon thithjen e ushqimit/lëngjeve) dhe një zonë të njohur si laringu subglotik, tek fëmijët është pjesa më e ngushtë e pjesës së sipërme të fytit.

Jugulumi është një pjesë e ulët e fytit, e vendosur pak mbi gjoks. Termi jugulum reflektohet si nga venat jugulare të brendshme dhe të jashtme, të cilat kalojnë nëpër qafë.

## Shiko edhe

* Qafa
* Goja

## Referime
# Licencat Creative Commons

**Një licencë Creative Commons (CC)** është një nga disa licencat publike e të drejtave të autorit që mundësojnë shpërndarjen falas të një punës ose ndryshe copyright . Një licencë CC përdoret kur një autor dëshiron t'i japë njerëzve të drejtën për të ndarë, përdorur, dhe për të ndërtuar mbi një punë që ata kanë krijuar.
CC ofron një autorsi fleksibilbël (për shembull, ata mund të zgjedhin për të lejuar përdorimin vetëm jo-komerciale të punës së tyre) dhe mbron njerëzit që përdorin ose rishpërndajë veprën e autorit nga shqetësimet e shkeljes së autorsisë për aq kohë sa ata veprojnë në përputhje me kushtet që janë specifikuara në licencë me të cilin autori shpërndan punën.
Ka disa lloje të licencave CC. Licencat ndryshojnë nga disa kombinime që kushtëzojnë kushtet e shpërndarjes. Ata u liruan fillimisht më 16 dhjetor 2002 nga Creative Commons, një korporate amerikane jo-fitimprurëse e themeluar në vitin 2001.

## Llojet e licencave

Wanna Work Together? animation by Creative Commons
The second version of the Mayer and Bettle promotional animation explains what Creative Commons is.
Ordering of CC licenses from most to least open
Detajet e secilës prej këtyre licencave varet nga versionin, dhe përbëhet nga një përzgjedhje nga katër kushte:

| Icona | E drejta | Përshkrimi |
| --- | --- | --- |
|  | Attribution (BY) | Të licencuarit mund ta kopjnë, shpërndajnë, dhe të kryejnë punën dhe të bëjë vepra të rrjedhura të bazuar në atë vetëm nëse ata japin autori ose licensëdhënësit kredite në mënyrën e përcaktuar nga këto. |
|  | Share-alike (SA) | Të licencuarit mund të shpërndajë vepra të rrjedhura vetëm sipas një licence identike me licencë që rregullon punën origjinale. (Shih edhe copyleft.) |
|  | Jo-komerciale (NC) | Të licencuarit mund ta kopjojnë, shpërndajnë, shfaqin, dhe do të kryejë punën dhe të bëjë vepra të rrjedhura të bazuar në të, vetëm për qëllime jo-komerciale . |
|  | Jo punë me derivate (ND) | Të licencuarit mund ta kopjojnë, shpërndajnë, shfaqin, dhe kryejnë vetëm kopje fjalë për fjalë të punës, jo derivate të punës në bazë të saj. |

Burimi:

Dy klauzolat e fundit nuk janë licenca të përmbajtjes falas, sipas përcaktimeve të tilla si DFSG apo standardet Free Software Foundation-it, dhe nuk mund të përdoret në kontekste që kërkojnë këto liri, të tilla si Wikipedia. Për software, Creative Commons përfshin tre licenca falas krijuara nga institucionet e tjera:. Lejen BSD, The LGPL GNU, dhe GNU GPL.

## Referime