Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Afrika veriore

**Afrika veriore** është term, i cili përdoret për përcaktimin e regjionit verior në kontinentin afrikan.Ky regjion sipas dokumenteve,me të cilat punon apo e ndanë në regjione Afrikën, OKB-ja,ndahet nga nëntë shtete afrikane dhe territore të shteteve Evropiane. Sipërfaqja e përgjithshme e saj është diku 5,761,320 km2 dhe ka rreth 170,000,000 banorë që d.m.th një dendësi banimi mbi 25.0 banorëve për km2.

Teritori i Portugalisë dhe Spanjës në këtë regjion afrikan zë një sipërfaqe prej afro 8321 km2 dhe ka një popullsi të përafërt me të Kosovës (rreth 2 077 393) por me një dendësi më të lartë se të Kosovës (249.6 banorë për km2). Kjo sipërfaqe përbëhet kryesisht nga ishujt që fizikisht janë të lidhur me Marokut mirëpo për shkake të ndodhive historike, politikisht kanë mbetur në duar të evropianëve dhe shërbejnë më shumë si vende turistike dhe strategjike. Si do që të jetë, edhe kjo pjesë gjeografikisht është pjesë e Afrikës.

|  |
| --- |
| Regjionet në Afrikë:
  Afrika veriore
  Afrika perëndimore
  Afrika qendrore
  Afrika lindore
  Afrika jugore |

| Vendet | Sipërfaqja (km²) | Popullsia (2002 llog.) | Densiteti (për km²) | Kryeqyteti |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Algjeria | 2,381,740 | 32,277,942 | 13.6 | Algier |
|  Egjipti | 1,001,450 | 70,712,345 | 70.6 | Kajro |
|  Libia | 1,759,540 | 5,368,585 | 3.1 | Tripoli |
|  Maroku | 446,550 | 31,167,783 | 69.8 | Rabat |
|  Sudani | 2,505,810 | 37,090,298 | 14.8 | Khartoum |
|  Eritrea | 121,320 | 4,465,651 | 36.8 | Asmara |
|  Etiopia | 1,127,127 | 67,673,031 | 60.0 | Addis Abeba |
|  Tunizi | 163,610 | 9,815,644 | 60.0 | Tunis |
| Stampa:Country data Western Sahara Saharaja Perëndimore | 266,000 | 256,177 | 1.0 | Laayoune |
| *Teritore të shteteve Evropiane në Afrikë*: |
|  Ishujt Kanarie (Spanja) | 7,492 | 1,694,477 | 226.2 | Las Palmas de Gran Canaria, Santa Cruz de Tenerife |
| Stampa:Country data Ceuta Ceuta (Spanja) | 20 | 71,505 | 3,575.2 | — |
|  Ishujt Madeira (Portugalia) | 797 | 245,000 | 307.4 | Funchal |
| Stampa:Country data Melilla Melilla (Spanja) | 12 | 66,411 | 5,534.2 | — |

* North of Africa
# Feja në Libi

Përveq muslimanve që janë shumicë dërrmuse ka edhe pakica të vogla krishtere të përbëra nga të huajt.Ka mbi 60.000 krishterë egjiptianë në Libi, pasi ato përbëjnë mbi 1 për qind të popullsisë vetëm. Ekziston edhe një komunitet të vogël Anglikane, i përbërë kryesisht nga punëtorë emigrante afrikane në Tripoli, por është pjesë e Dioqezës Anglikane të Egjiptit.

Xhami në Ghadames
## Shiko edhe

* Feja në Egjipt
* Feja në Tunizi
* Feja në Algjeri
* Feja në Çad

## Referime
# Feja në Somali

Feja në Somali
1. Islami (99.8%)
2. Të tjerë (0.20%)

Feja mbizotëruese në Somali është Islami, me pakica të vogla të krishterësh, fe tradicionale afrikane dhe të tjera.

## Të tjera

* Feja në Etiopi
* Feja në Xhibuti
* Feja në Sudan
* Feja në Etiopi
# Feja në Afganistan

**Feja në Afganistan**
1. Sunitë (90.0%)
2. Shi'itët (9.70%)
3. Të tjerë (0.30%)

Xhamia Abdul Rahman në Kabul, e cila është më e madhja xhami në Afganistan.
**Feja zyrtare në Afganistan** është islami, kjo fe është e praktikuar nga 99 % e qytetarëve të tij. Islami synni përbën 80-89 % të popullsisë, ndërsa shiitët 10-19 % të popullsisë dhe vetëm 1 % janë jo-mysliman.

## Të tjera

* Feja në Kazakistan
* Feja në Taxhikistan
* Feja në Iran
* Feja në Turkemnistan

## Lidhje të jashtme
# Feja në Liban

**Feja në Liban**
1. Islami (63.7%)
2. Krishterimi (30.7%)
3. Druzët (5.50%)
4. Të tjerë (0.10%)

Katedralja Maronite e Shën Gjergjit dhe Xhamia Mohammad Al-Amin, Bejrut .
Një kishë e krishterë dhe një Druze Khalwa në malet Shuf : Historikisht, Druzët dhe të Krishterët në Malet Shuf jetuan në harmoni të plotë.
Libani është një vend mesdhetar lindor që ka shoqërinë më të larmishme fetare brenda Lindjes së Mesme, që përfshin 18 sekte fetare të njohura. Fetë janë Islami ( Sunitë, Shia dhe një numër i vogël alavitësh dhe ismailitësh ) dhe krishterimi ( kisha maronite, kisha ortodokse greke, kisha katolike greke melkite, protestantizmi, kisha apostolike armene, kisha katolike armene, katolike romake. Kisha, Kisha Katolike Siriane, Kisha Ortodokse Siriane, Kisha Asiriane, Kisha Katolike Kaldease dhe Kisha Ortodokse Kopte ). Druzët përbëjnë rreth 5% të popullsisë së Libanit.

Libanezët, përfshirë diasporën, janë kryesisht të krishterë. Vlerësohet se një pjesë e madhe e popullsisë së saj janë refugjatë, që përbëjnë rreth 2 milionë njerëz nga pak më shumë se 6. milionë në 2017, gjë që ndikon në statistikat. Refugjatët, të cilët kryesisht janë me origjinë siriane ose palestineze, janë kryesisht myslimanë sunitë, por përfshijnë të krishterë dhe myslimanë shiitë.

Libani ndryshon nga vendet e tjera të Lindjes së Mesme, ku myslimanët janë bërë shumicë pas luftës civile, dhe disi i ngjan Bosnje-Hercegovinës dhe Shqipërisë, të dyja janë në Evropën Juglindore dhe kanë një përzierje të larmishme të myslimanëve dhe të krishterëve që secili përbën një pjesë të madhe të popullsia e vendit. Të krishterët dikur ishin shumicë brenda Libanit dhe janë ende një shumicë në diasporë, e cila përbëhet nga gati 14 milion njerëz. Presidenti i vendit është tradicionalisht një i krishterë maronit, kryeministri një mysliman sunit dhe kryetari i parlamentit një mysliman shiit.

## Të tjera

* Feja në Jordani
* Feja në Irak
* Feja në Egjipt
* Feja në Turqi
# Feja në Tajlandë

Feja në Tajlandë
1. Budizmi (93.5%)
2. Islami (5.37%)
3. Krishterimi (1.13%)

Wat Phra Kaew, tempulli më i shenjtë budist Theravada në Bangkok
Budizmi është **feja më e madhe në Tajlandë**, e praktikuar nga afërsisht 94% e popullsisë. Kushtetuta tajlandeze nuk tregon asnjë fe shtetërore, por promovon budizmin, duke garantuar lirinë fetare për të gjithë qytetarët tajlandez. Shumë njerëz të tjerë, veçanërisht në mesin e grupit etnik isan, praktikojnë fetë popullore Tai . Një pakicë e konsiderueshme e popullsisë myslimane, e përbërë kryesisht nga malajzët tajlandez, është e pranishme veçanërisht në rajonet jugore. Ligji Tajlandez njeh zyrtarisht pesë fe: Budizmin, Islamin, Krishterimin, Hinduizmin dhe Sikizmin .

## Të tjera

* Feja në Indi
* Feja në Mianmar
* Feja në Kinë
* Feja në Bangladesh
# Feja në Portugali

Feja mbizotëruese në Portugali është krishterimi, kryesisht katolicizmi romak. Portugalia nuk ka fe zyrtare, megjithëse në të kaluarën, Kisha Katolike në Portugali ishte feja shtetërore. Sipas regjistrimit të vitit 2011, 81% e popullsisë së Portugalisë është katolike, megjithëse në vitin 2001 vetëm rreth 19% ndoqën meshën dhe morën sakramentet rregullisht, ndërsa një numër më i madh dëshirojnë t'i pagëzojnë fëmijët e tyre, të martohen në një kishë. Portugalia është një nga vendet më fetare në Evropë, shumica e portugezëve besojnë me siguri në ekzistencën e Zotit dhe feja është e rëndësishme në jetën e tyre. Sipas Qendrës Kërkimore Pew Portugalia është vendi i 9-të më fetar nga 34 vende evropiane, 40% e katolikëve portugez luten çdo ditë, dhe 36% thonë se feja është shumë e rëndësishme në jetën e tyre.

Feja në Portugali
1. Katolik (81.0%)
2. Protestant (0.84%)
3. Ortodoks (0.63%)
4. Krishterë të tjerë (1.82%)
5. Islami (0.23%)
6. Jehudi (0.03%)
7. Të tjerë (0.32%)
8. Të pafe (6.84%)
9. Të padeklaruarë (8.29%)

Manastir në Lisbonë
## Islami

Portugalia është një vend me pakicë të vogël mysliman. Megjithatë, Islami dikur ishte një fe kryesore në territorin e Portugalisë moderne, duke filluar me pushtimin umajad të Gadishullit Iberik. Sot, për shkak të natyrës laike të kushtetutës portugeze, muslimanët janë të lirë ta praktikojnë fenë e tyre dhe të ndërtojnë vende kulti në vend. Sipas regjistrimit të vitit 1991 të regjistruar nga Instituto Nacional de Estatística (Instituti Kombëtar Statistikor i Portugalisë), kishte 9,134 myslimanë në Portugali, rreth 0,1% e popullsisë së përgjithshme. Popullsia myslimane në vitin 2019 ishte afërsisht 65,000 njerëz.

Kalifati EmevitKalifati i Kordobës
## Të tjera

* Feja në Kosovë
* Feja në Bullgari
* Feja në Bosnjë dhe Hercegovinë
* Feja në Malin e Zi

## Referime
# Feja në Antigua dhe Barbuda

Katedralja e Shën Gjonit, Shën Gjonit, Antigua dhe Barbuda
**Feja në Antigua dhe Barbuda** përbëhet nga praktikat e besimeve fetare të njerëzve që jetojnë në Antigua dhe Barbuda, si dhe nga historia e tyre. Shumica e popullsisë së Antigua dhe Barbuda është e krishterë dhe liria fetare përgjithësisht respektohet në vend, megjithëse rastafarianët përballen me disa pengesa në praktikën fetare.

## Të tjera

* Feja në Haiti
* Feja në Panama
* Feja në Belize
* Feja në Barbados
# Feja në Amerikën e Veriut

Feja në Amerikën e Veriut
1. Krishterimi (74.6%)
2. Të padekluarë (19.2%)
3. Të tjerë (6.20%)

Besimi Fetar në Amerikën e Veriut, sipas të dhënave 2010-2012
**Feja në Amerikën e Veriut** dominohet nga degë të ndryshme të krishterimit dhe përfshin periudhën e banimit të vendasve amerikanë, vendbanimin evropian dhe ditët e sotme. Feja ka pasur një ndikim të madh në artin, kulturën, filozofinë dhe ligjin e kontinentit.

Midis tyre, Shtetet e Bashkuara, Meksika dhe Kanadaja përbëjnë 85 për qind të popullsisë së Amerikës së Veriut. Feja në secilin prej këtyre vendeve dominohet nga krishterimi (77.4), duke e bërë atë grupin më të madh fetar në Amerikën e Veriut.

## Sipas fesë

### Judaizmin

* Amerika e Veriut: 1.5%
* Shtetet e Bashkuara: 1.7% deri në 2.9%
* Kanada: 1.2%
* Meksikë: 0.02%

### Krishterimi

* Amerika e Veriut: 75,2% -77,4%
* Meksikë: 87,7%
* Shtetet e Bashkuara: 73,7%
* Kanada: 67.3%

### Islami

* Kanada: 4,9%
* Shtetet e Bashkuara: 1.2%
* Meksikë: 0.2%

### Budizmi

* Kanada: 1.4%
* Meksikë: 0.09
* Shtetet e Bashkuara: 0.9%

### Hinduizmi

* Kanada: 2.3%
* Shtetet e Bashkuara: 1.0%
* Meksikë: 0.1%

### Sikizmi

* Kanada: 2.1%
* Shtetet e Bashkuara: 0.2%

### Besimi Bahá'í

* Shtetet e Bashkuara: 0,2%
* Kanada: 0,1%
* Meksikë: <0,1%

## Afetaria

* Kanada: 35%
* Shtetet e Bashkuara: 28%
* Meksikë: 8%
# Feja në Belize

Krishterimi është **feja mbizotëruese në Belize** . Emërtimi i vetëm më i madh është Kisha Katolike me rreth 40,1% të popullsisë (129,456 adhurues), një reduktim nga 49,6% e popullsisë në 2000, 57,7% në 1991 dhe 61,9% në 1980, megjithëse shifrat absolute janë rritur ende. Grupet e tjera kryesore përfshijnë Pentekostalët me 8.4% të popullsisë nga 7.4% në 2000 dhe 6.3% në 1991, Adventistët e Ditës së Shtatë me 5.4% të popullsisë nga 5.2% në 2000 dhe 4.1% në 1991. Ndjekja e Kishës Anglikane ka qenë në rënie të vazhdueshme, me vetëm 4,7% të popullsisë në 2010 krahasuar me 6,95% në 1991. Rreth 12,000 Menonitë (3.7% e popullsisë) jetojnë kryesisht në rrethet rurale të Cayo dhe Orange Walk. Njerëzit që deklaruan se nuk i përkasin asnjë feje përbëjnë 15.5% të popullsisë (pak më pak se 50,000 njerëz) në vitin 2010, më shumë se dyfishi i numrit të tyre të regjistrimit të vitit 2000. 11.2% i përmbahen feve të tjera, të cilat përfshijnë fenë Maya, fetë afro-karaibe (feja Garifuna, Obeah dhe Myalizmi), Mormonët, Hindusët, Budistët, Myslimanët, Bahá'ít, Rastafarianët dhe të tjerë.

Kishte 1,333 Mormonë në vitin 2010 megjithëse Kisha e Jezu Krishtit e Shenjtorëve të Ditëve të Mëvonshme pretendon 4,807 anëtarë që nga viti 2015 (në 11 kongregacione).

Katedralja në Belize
## Të tjera

* Feja në Guatemalë
* Feja në Shtetet e Bashkuara
* Feja në Kanada
* Feja në Meksikë

## Referenca

*
# Dëshira e lirë

**Dëshira e lirë** apo **vullneti i lirë** është liria e të zgjedhurit dhe vetvendosjes në kryerjen e një veprimi nga njeriu. Ne filozofi dhe teologji me dëshirë të lirë nënkuptohet se çdo njeri nëpërmjet aftësisë arsyetuese mund të zgjedhë të bëjë një veprim mes shumë zgjedhjesh të tjera, gjë që i kundërvihet koncepteve të ndryshme deterministe sipas të cilave realiteti është i paracaktuar (parashkruar), që do të thotë se në të vërtetë individet nuk munden të zgjedhin, përderisa veprimet e tyre janë paracaktuar përpara lindjes së tyre.

## Dëshira e lirë në filozofi

## Në teologji

## Në budizëm

## Në hinduizëm

## Përgjegjësitë morale

## Shkenca dhe dëshira e lirë

## Shiko edhe

* Vetvendosja

## Lidhje të jashtme
# Atomizmi

**Atomizmi** është një doktrinë filozofike sipas së cilës lënda përbëhet nga atome. Në përgjithësi babai i atomizmit konsiderohet Demokriti. Sipas tij bota përbëhet nga atome të njëjta dhe analiza e gjërave duhet të na çojë matanë formave artificiale, drejt të vetmit realitet të vërtetë që është atomi. Më pas, Epikuri dhe Lukreci krijuan një përfytyrim bilogjik të atomit si **embrioni i sendeve** (*semina rerum*). Këto dy koncepte të përgjithshme të atomit (njëri mekanicist, tjetri vitalist apo dinamist) ndeshen në të gjitha debatet e atomizmit në shekujt XVII dhe XVIII: veçanërisht në debatin midis teorisë mekaniciste të Dekartit dhe teorisë së atomit-forcë të Lajbnicit. Sot, problemi i atomizmit nuk i përket më filozofisë, por shkencës (së mikrofizikës); problemi nëse lënda është e vazhdueshme apo e ndërprerë është një problem që i ka kaluar koha me lindjen e mekanikës valore (Lui dë Broji) që i konsideron atomet si pika përqendrimi të një energjie të shpërndarë kudo.
# Koeficienti i inteligjencës

Një shembull i një lloj të pyetjeve në testin e IQ, i modeluar sipas pyetjeve të testit Raven's Progressive Matrices.
**Koeficienti i inteligjencës**, i njohur edhe si **IQ** (një shkurtim i "Intelligence quotient") është një rezultat total që nxirret nga një prej disa testeve të standardizuara të hartuara për të vlerësuar inteligjencën njerëzore. shkurtimi "IQ" është shpikur nga psikologu William Stern për termin gjerman *Intelligenz-quotient*, termin e tij për një metodë të notimit për testimet e inteligjecës ai e mbrojti në një libër në vitin 1912.

Rezultatet e IQ kanë treguar se kanë lidhje me faktorë si sëmundja adhe vdekshmëria, statusi shoqëror i prindërve, dhe, në një shkallë të konsiderueshme, IQ e prindërve biologjik.

## Historia

## Testet aktuale

## Mosha

IQ mund të ndryshojë deri në një shkallë gjatë periudhës së fëmijërisë. Megjithatë, në një studim gjatë, rezultatet e testeve të mesatares së IQ në moshat 17 dhe 18 kishin lidhshmëri prej r = 0.86 me rezultatet mesatare të testeve në moshat e pesë, gjashtë, dhe shtatë dhe lidhshmëri prej r = 0.96 me rezultatet mesatare të testeve në moshat 11, 12, dhe 13.

Për dekada me radhë doracakët dhe tekstet të praktikuesve në testimet të IQ kanë raportuar rënie të IQ sipas moshën, pas fillimit të moshës madhore.

## Gjenetika dhe Mjedisi

## Referime

## Lidhje të jashtme

* Classics in the History of Psychology
* Human Intelligence: biographical profiles, current controversies, resources for teachers Arkivuar 26 shtator 2019 tek Wayback Machine
# Shkalla arsimore

**Shkalla arsimore** e njohur edhe si faza arsimore ose etapa arsimore është një nënndarje të të nxënit formal, që zakonisht mbulojnë arsimin e hershëm të fëmijërisë, arsimin fillor, arsimin e mesëm dhe arsimin e lartë . Organizata e Kombeve të Bashkuara për Arsim, Shkencë dhe Kulturë ( UNESCO ) njeh nëntë nivele arsimi në sistemin e saj të Klasifikimit Standard Ndërkombëtar të Arsimit (ISCED) (nga Niveli 0 (arsimi parashkollor) deri në Nivelin 8 (doktoraturë)). Byroja Ndërkombëtare e Arsimit e UNESCO-s mirëmban një bazë të dhënash të sistemeve arsimore specifike për vendin dhe fazat e tyre. Disa vende i ndajnë nivelet e studimit në klasa ose forma për fëmijët e shkollës në të njëjtin vit.

## Organizimi

Arsimi gjatë fëmijërisë dhe moshës së hershme të rritur zakonisht ofrohet përmes një sistemi shkollor me dy ose tre faza, i ndjekur nga faza shtesë të arsimit të lartë ose arsimit profesional për ata që vazhdojnë arsimin e tyre formal:

* Edukimi i hershëm i fëmijërisë në parashkollor, çerdhe ose kopësht
* Arsimi fillor në shkollën fillore ose elementare, dhe ndonjëherë në vitet e para të arsimit të mesëm të njohura si shkollë e mesme e ulët
* Arsimi i mesëm në shkollën e mesme ose të lartë, dhe ndonjëherë në vitet e mëvonshme të shkollës së mesme
* Arsim i lartë ose arsim profesional

Tabela e mëposhtme prezanton konceptet kryesore, megjithëse termat dhe moshat mund të ndryshojnë në vende të ndryshme:

| Mosha | Faza edukative | Sistem me 2 faza | Sistemi me 3 faza | ISCED |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 4–5 | Edukimi i fëmijërisë së hershme | Parashkollor | Parashkollor | 0 |
| 5–6 |
| 6–7 | Arsimi fillor | Shkollë fillore | Shkollë fillore | 1 |
| 7–8 |
| 8–9 |
| 9–10 |
| 10–11 |
| 11–12 | Shkollë e mesme | 2 |
| 12–13 |
| 13–14 | Arsimi i mesëm | Shkollë e mesme |
| 14–15 |
| 15–16 |
| 16–17 |
| 17–18 | Shkollë e mesme e lartë | 3 |

Për fazat shtesë të arsimit ISCED, shih ISCED .

Shkollat Sudbury nuk përdorin nivele formale të klasave ose faza arsimore. Në vend të kësaj, nxënësit e moshës 4 deri në 18 vjeç janë të përfshirë në një sistem arsimor demokratik, duke u mbështetur në një sërë certifikimesh për të përdorur pajisje që mund të kërkojnë njohuri të specializuara ose procedura sigurie. Këto certifikime zakonisht nuk kufizohen nga mosha, por nga aftësia e demonstruar.

## Shih edhe

* ISCED
* Sistemi arsimor
* Kategoria:Arsimi sipas vendit
* Indeksi i Zhvillimit Njerëzor i Kombeve të Bashkuara

## Referime
# Shkencat e zbatuara

**Shkencat e aplikuara** është aplikimi i njohurive nga një ose më shumë shkenca natyrore, fusha për të zgjidhur problemet praktike. Fushat e energjisë janë të lidhura ngushtë me **shkencat e aplikuara**. Shkencat e aplikuara janë të rëndësishme për zhvillimin e teknologjisë .

## Diciplinat

### Matematika e aplikuar

### Fizika e aplikuar

### Arkeologjia

### Intelegjenca artificiale

### Inxhinieria qeramika

### Shkenca komjuterike

### Elektronika

### Energjia

## Shih edhe

* Shkenca
* Historia e shkencës
* Shkencat formale
* Shkencat natyrore
* Shkencat shoqërore
# Leukipi

Leukipi/Leucippus - Luca Giordano
Kokë me mjekër me përkrenare korintike, që mendohet të jetë e Leukipit, qeni i ulur (qen molosian?) ndodhet në anën e pasme të monedhës.
**Leukipi** (*Leúkippos* ; rr. shek. V Pes) është raportuar në disa burime të lashta të ketë qenë një filozof i cili ishte greku më i hershëm që kishte zhvilluar teorinë e atomizmit - ideja që gjithçka është e përbërë tërësisht nga elementë të ndryshëm të paprishshëm, të pandashëm të quajtur atome . Leukipi shpesh shfaqet si mjeshtër i nxënësit të tij Demokriti, një filozof gjithashtu i shpallur si ideatori i teorisë atomike.

Një njoftim i shkurtër në jetën e Epikurit të Diogjen Laërtiusit thotë se në dëshminë e Epikurit, Leukipi nuk ka ekzistuar kurrë. Si trashëgimtar filozofik i Demokritit, fjala e Epikurit ka një farë peshe, dhe me të vërtetë një polemikë mbi këtë çështje është zhvilluar mes dijetarëve gjermane për shumë vite në fund të shekullit XIX. Për më tepër, në *Corpus Democriteum*, Thrasyllus Alexandria, një astrolog dhe shkrimtar që jetonte nën perandorin Tiberius (14–37 e.s.), përpiloi një listë të shkrimeve mbi atomizmin që ai i atribuoi Demokritit për përjashtimin e Leukipit. Konsensusi i tanishëm midis historianëve të filozofisë në botë është se ky Leukipi është personalitet historik.

Leukipi ka shumë të ngjarë të ketë lindur në Milet, megjithëse Abdera dhe Elea përmenden gjithashtu si vendlindje të mundshme të tij.

## Shih edhe

* Epikuri
* Sokrati
* Sofistët
* Atomizmi
* Demokriti
* Parasokratikët
* Greqia e lashtë

## Referimet

## Burimet

* A. A. Long (ed.), *The Cambridge Companion to Early Greek Philosophy* (pgs. xxiii, 185)
* Diels-Kranz, *Die Fragmente der Vorsokratiker* [I] 67A
# Amatori

Fjala **amator** përdoret për të treguar dikë i cili bën apo merret me diçka pa u paguar për të dhe pa pasur trajnim formal.

E kundërta e amatorit është **profesionisti**. Profesionist është dikush i cili ka trajnim formal për ndonjë punë apo veprimtari të caktuar dhe për kryerjen e saj pret që të pagohet.

Fjala amator shpesh përdoret gabimisht për të treguar se dikush nuk është i mirë në kryerjen e ndonjë aktiviteti, por ka raste kur amatori të jetë më i mirë se profesionisti. Ndër qindra amatorë që kanë bërë kontribute të rëndësishme në shkencë dhe teknologji janë dhe Thomas Edison, Charles Darwin, dhe Gregor Mendel.

Për disa punë është e pamundur të bëhen ndalohen edhe me ligj nga amatorët p. sh mjeku ose avokati. Në disa raste amatorët janë shumë të dobishëm si programues kompjuteri ose si astronom, etj.

## Shih edhe

* Hobi
* Autodidaktizmi
* Radioamator
# Terry County (Texas)

| Terry County |
| --- |
| Popullsia |
|  • Total | 12.651 |

**Terry** është një nga **254 Countet** në shtetin federal Texas në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
# Vila (shtëpi)

Vila Medici në Fiesole me peizazhin e hershëm të tarracuar të shpatit të kodrës nga Leon Battista Alberti.
Vila Tamminiemi, një vilë dhe shtëpi muze në stilin Art Nouveau në Helsinki, Finlandë.
Një **vilë** është një lloj shtëpie që fillimisht ishte një shtëpi fshatare e klasës së lartë ne Romën e lashtë që ofronte një mundësi për t'u larguar nga jeta urbane. Që nga origjina e saj në vilën romake, ideja dhe funksioni i një vile kanë evoluar ndjeshëm. Pas rënies së Republikës Romake, vilat u bënë komplekse të vogla bujqësore, të cilat u fortifikuan gjithnjë e më shumë në Antikitetin e Vonë, ndonjëherë i transferoheshin Kishës për ripërdorim si manastir. Ato gradualisht evoluan gjatë Mesjetës në shtëpi elegante fshatare të klasës së lartë. Në periudhën e hershme moderne, çdo shtëpi e rehatshme e veçuar me një kopsht pranë një qyteti ose qyteze ka të ngjarë të përshkruhej si vilë; shumica e vilave që kanë mbijetuar tani janë përfshirë nga periferia. Në zhargonin modern, "vila" mund t'i referohet llojeve dhe madhësive të ndryshme të rezidencave, duke filluar nga vila e dyfishtë gjysmë e veçuar periferike deri në, në disa vende, veçanërisht rreth Mesdheut, rezidenca me madhësi mbi mesataren në fshat.

## Shiko edhe

* Shtëpia
* Apartamenti

## Referime
# Elevance Health

Elevance Health, Inc.|  |
| Dikur | Anthem, Inc. (2014–2022) |
| Lloji i kompanisë | Kompani publike |
| Tregtuar si | * NYSE: ELV
* S&P 500
 |
| Industria | * Menaxhimi i kujdesit shëndetësor
* Sigurimi
 |
| Themeluar | 2004 (2004) nga shkrirja e Anthem dhe WellPoint Health Networks |
| Selia | Indianapolis, Indiana, SHBA |
| Produktet | * Shërbime të kujdesit shëndetësor
* Sigurimi Shëndetësor
* Ofrues i kujdesit shëndetësor
* Menaxher i përfitimeve të farmacisë
 |
| Revenue |  US$171,34 miliardë (2023) |
| Operating income |  US$7,71 miliardë (2023) |
| Net income |  US$5,98 miliardë (2023) |
| Total assets |  US$108,92 miliardë (2023) |
| Total equity |  US$39,40 miliardë (2023) |
| Number of employees | 102,300 (2022) |
| Website | elevancehealth.com |

**Elevance Health, Inc.** është një kompani amerikane fitimprurëse e sigurimeve shëndetësore. Para qershorit 2022, Elevance Health mbante emrin **Anthem, Inc**. Shërbimet e kompanisë përfshijnë plane mjekësore, farmaceutike, dentare, të sjelljes, kujdesit afatgjatë, dhe aftësisë së kufizuar përmes kompanive të lidhura si Anthem Blue Cross and Blue Shield, Anthem Blue Cross në Kaliforni, Wellpoint, dhe Carelon. Është kompania më e madhe fitimprurëse e kujdesit shëndetësor në kompaninë Blue Cross Blue Shield Association. Që nga vitti 2022, kompania kishte 46.8 milionë anëtarë në të gjitha filialet e saj.

Bazuar në të gjitha të ardhurat e saj në vitin 2021, kompania u rendit e 20-ta në listën *Fortune* 500 të vitit 2022. Në 2023, renditja e kompanisë në listën *Forbes* Global 2000 ishte e 78-ta.

## Referime