# Édith Piaf

| Édith Giovanna Gassion |
| --- |
| Édith Piaf në vitin 1962 |
| Lindi | (1915-12-19)19 dhjetor 1915 Belleville, Paris, Francë |
| Vdiq | 10 tetor 1963 (47 vjeçe) Plascassier (Grasse) |
| Emrat e tjerë | La Môme Piaf (*The Little Sparrow*) |
| Profesioni | këngëtare, aktore, tekstshkruese |

**Édith Piaf** (Frëngjisht: [edit pjaf]  ( dëgjoni); 19 dhjetor 1915 – 11 tetor 1963; e lindur si **Édith Giovanna Gassion**) ishte një këngëtare kabare franceze, tekstshkruese dhe aktore e cila u bë e njohur si këngëtarja e klubeve kombëtare e Francës si dhe një nga yjet më të mëdha ndërkombëtare të Francës.

Muzika e saj shpesh ishte autobiografike dhe këngët e saj reflektonin jetën e sa. Ndër këngët e saj të njohura janë *"La Vie en rose"* (1946), *"Non, je ne regrette rien"* (1960), *"Hymne à l'amour"* (1949), *"Milord"* (1959), *"La Foule"* (1957), *"l'Accordéoniste"* (1955), dhe *"Padam ... Padam ..."* (1951).

## Familja

Pavarësisht nga biografitë e shumta, shumë pjesë nga jeta Piaf janë të fshehura në mister. Ajo lindi si Édith Giovanna Gassion në Belleville, Paris. Gojëdhënat flasin se ajo ka lindur në një trotuar të rrugës *Rue de Belleville 72*, por certifikata e lindjes citon spitalin *Hôpital Tenon*, më 19 dhjetor 1915, i cili është pjesë e Belleville.

## Jeta e hershme

Piaf si fëmijë
Piaf është braktisur nga nëna që në lindje, dhe ajo ka jetuar për një kohë të shkurtër me gjyshen e saj nga ana e nënës, Emma (Aïcha). Kur babai i saj u rekrutua nga armata franceze në vitin 1916 për të luftuar në Luftën e Parë Botërore, ai e dërgoi atë  pranë nënës së tij, e cila drejtonte një bordello në Normandi. Atje, prostitutat ndihmonin të kujdesen për Piaf.

Nga mosha tre deri në shtatë, pretendohet se Piaf ishte e verbër si pasojë e *keratitis*. Sipas njërit prej biografëve të saj, asaj i rikthehet shikimi pasi prostitutat e gjyshes së saj grumbulluan të holla për të shoqëruar atë në një pelegrinazh për nder të Shën Terezja e Lisjës. Piaf pretendonte se ky ishte rezultat i një shërimi të mrekullueshëm.

## Karriera si këngëtare

Në vitin 1935, Piaf u zbulua në zonën Pigalle të Parisit nga pronari i klubit të natës Louis Leplée, klubi i të cilit *Le Gerny* në Champs-Élysées ishte i frekuentuar nga klasa e ulët edhe nga klasa e lartë. Ai e bindi atë për të kënduar, pavarësisht nervozizmit saj ekstrem, e cila, e kombinuara me lartësinë e saj prej vetëm 142 centimetra (4 ft 8 in), e frymëzoj atë për ti dhënë asaj pseudonimin që do të qëndronte me të për pjesën tjetër të jetës së saj dhe të shërbejë si emri i saj në skenë, *La Môme Piaf* Leplée i mësoi asaj bazat e paraqitjes skenike dhe i tha asaj të veshë një fustan të zi, i cili u bë veshja e saj markë. Më vonë, ajo gjithmonë do të shfaqet në të zezë.

## Filmografia

* *La garçonne* (1936), Jean de Limur
* *Montmartre-sur-Seine* (1941), Georges Lacombe
* *Star Without Light* (1946), Marcel Blistène
* *Neuf garçons, un cœur* (1947), Georges Freedland
* *Paris Chante Toujours* (1951), Pierre Montazel
* *Boum sur Paris* (1953), Maurice de Canonge
* *Si Versailles m'était conté* (1954), Sacha Guitry
* *French Cancan* (1954), Jean Renoir
* *Música de Siempre* (1958), sang La vida en rosa, the Spanish version of "La Vie en rose".
* *Les Amants de demain* (1959), Marcel Blistène

## Diskografia

Titujt e mëposhtme janë përmbledhjet e këngëve të Piaf, dhe jo titujt e lëshuar derisa Piaf ishte aktiv.

* Edith Piaf: Edith Piaf (Music For Pleasure MFP 1396) 1961
* Ses Plus Belles Chansons (Contour 6870505) 1969
* *The Voice of the Sparrow: The Very Best of Édith Piaf*, original release date: June 1991
* *Édith Piaf: 30th Anniversaire*, original release date: 5 April 1994
* *Édith Piaf: Her Greatest Recordings 1935–1943*, original release date: 15 July 1995
* *The Early Years: 1938–1945, Vol. 3*, original release date: 15 October 1996
* *Hymn to Love: All Her Greatest Songs in English*, original release date: 4 November 1996
* *Gold Collection*, original release date: 9 January 1998
* *The Rare Piaf 1950–1962* (28 April 1998)
* *La Vie en rose*, original release date: 26 January 1999
* *Montmartre Sur Seine* (soundtrack import), original release date: 19 September 2000
* *Éternelle: The Best Of* (29 January 2002)
* *Love and Passion* (boxed set), original release date: 8 April 2002
* *The Very Best of Édith Piaf* (import), original release date: 29 October 2002
* *75 Chansons* (Box set/import), original release date: 22 September 2005
* *48 Titres Originaux* (import), (09/01/2006)
* *Édith Piaf: L'Intégrale/Complete 20 CD/413 Chansons*, original release date: 27 February 2007
* *Édith Piaf: The Absolutely Essential 3 CD Collection/Proper Records UK*, original release date: 31 May 2011

## Në DVD

* *Édith Piaf: A Passionate Life* (24 May 2004)
* *Édith Piaf: Eternal Hymn* (*Éternelle, l'hymne à la môme*, PAL, Region 2, import)
* *Piaf: Her Story, Her Songs* (June 2006)
* *Piaf: La Môme* (2007)
* *La Vie en rose* (biopic, 2008)
* *Édith Piaf: The Perfect Concert* and *Piaf: The Documentary* (February 2009)

## Bibliografia

* *The Wheel of Fortune: The Autobiography of Édith Piaf* by Édith Piaf, translated by Peter Trewartha and Andrée Masoin de Virton. Peter Owen Publishers; ISBN 0-7206-1228-4 (originally published 1958 as *Au bal de la chance*)
* *Édith Piaf*, by Édith Piaf and Simone Berteaut, published January 1982; ISBN 2-904106-01-4

## Referime