# Arsimi në Egjipt

**Arsimi në Egjipt** në shekullin e 21-të, është bërë prioritet i qeverisë së Egjiptit e cila i ka kushtuar vëmendje më të madhe përmirësimit të sistemit arsimor. Sipas Indeksit të Zhvillimit Njerëzor (HDI), Egjipti renditet në vendin e 97-të në HDI dhe i 9-ti në 10 vendet më të ulëta të HDI në Lindjen e Mesme dhe Afrikën Veriore, në vitin 2014. Me ndihmën e Bankës Botërore dhe organizatave të tjera shumëpalëshe Egjipti synon të rrisë aksesin në fëmijërinë e hershme ndaj kujdesit dhe edukimit dhe përfshirjen e Teknologjisë së Informacionit dhe Komunikimit (TIK) në të gjitha nivelet e arsimit, veçanërisht në nivelin terciar. Qeveria është përgjegjëse për ofrimin e arsimit falas në të gjitha nivelet. Shpenzimet e përgjithshme aktuale për arsimin janë rreth 12.6 përqind që nga viti 2007. Investimet në arsim si përqindje e PBB-së u rritën në 4.8 në 2005, por më pas ranë në 3.7 në 2007. Ministria e Arsimit po trajton gjithashtu një sërë çështjesh: duke u përpjekur të kalojë nga një sistem shumë i centralizuar në ofrimin e më shumë autonomisë për institucionet individuale, duke rritur kështu përgjegjshmërinë. Iniciativa për Matjen e të Drejtave të Njeriut konstaton se Egjipti po arrin 89.3% të asaj që duhet të jetë e mundur për të drejtën për arsimim, në nivelin e të ardhurave.

## Sistemi i arsimit

Sistemi arsimor publik në Egjipt përbëhet nga tre nivele: faza e arsimit bazë për 4-14 vjeç: kopshti për dy vjet, i ndjekur nga shkolla fillore për gjashtë vjet dhe shkolla përgatitore ( Niveli ISCED 2 ) për tre vjet. Më pas, faza e shkollës së mesme ( ISCED Niveli 3 ) zgjat tre vjet, për moshat 15 deri në 17 vjeç, e ndjekur nga niveli terciar. Arsimi bëhet i detyrueshëm për 9 vite akademike nga mosha 4 deri në 14 vjeç. Për më tepër, të gjitha nivelet e arsimit janë falas brenda çdo shkolle të drejtuar nga qeveria. Sipas Bankës Botërore, ka dallime të mëdha në arritjet arsimore të të pasurve dhe të varfërve, të njohur edhe si " hendeku i pasurisë ". Megjithëse vitet mesatare të shkollës të kryera nga të pasurit dhe të varfërit janë vetëm një ose dy vjet, hendeku i pasurisë arrin deri në nëntë ose dhjetë vjet. Në rastin e Egjiptit, hendeku i pasurisë ishte 3 vjet modest në mesin e viteve 1990.

Egjipti filloi Planin e tij Kombëtar Strategjik për Reformën e Arsimit Parauniversitar (2007/08 – 2011/12). Plani Strategjik (i cili ka nëntitullin "Drejt një ndryshimi të paradigmës arsimore") pasqyron angazhimin e Egjiptit për një qasje gjithëpërfshirëse, të qëndrueshme dhe kolektive drejt garantimit të arsimit të cilësisë për të gjithë dhe zhvillimit të një shoqërie të dijes. Elementet kryesore të tij janë: aksesi dhe pjesëmarrja; mësuesit; pedagogji ; kurrikula dhe vlerësimi i të nxënit; tekste dhe materiale mësimore; menaxhimi dhe qeverisja; dhe një strategji për përmirësimin e cilësisë.

Provimet promovuese zhvillohen në të gjitha nivelet, me përjashtim të klasave të 6-ta dhe të 9-ta në nivelin arsimor bazë dhe në klasën e 12-të në fazën e mesme, ku zbatohen provimet e standardizuara rajonale ose kombëtare. Ministria e Arsimit është përgjegjëse për marrjen e vendimeve për sistemin arsimor me mbështetjen e tre Qendrave: Qendrës Kombëtare të Zhvillimit të Kurrikulave, Qendrës Kombëtare për Kërkimin e Arsimit dhe Qendrës Kombëtare të Provimeve dhe Vlerësimit Arsimor. Çdo qendër ka fokusin e vet në formulimin e politikave arsimore me komitetet e tjera të nivelit shtetëror. Nga ana tjetër, Ministria e Arsimit të Lartë mbikëqyr sistemin e arsimit të lartë .

Ekziston gjithashtu një pistë formale e kualifikimit të mësuesve për nivelet e arsimit bazë dhe të mesëm. Për të hyrë në profesionin e mësuesit, mësuesve u kërkohet të kryejnë kurse para shërbimit në universitet . Konkretisht në lidhje me zhvillimin profesional të mësuesve për të ngritur standardet e mësimdhënies së matematikës, shkencës dhe teknologjisë, Akademia Profesionale për Mësimdhënës ofron disa programe. Mësuesit vendas gjithashtu marrin pjesë në programet e trajnimit profesional ndërkombëtar.

Duke filluar nga viti 2007, Ministritë e Arsimit, Financave dhe Zhvillimit Lokal (dhe të tjera) filluan diskutime joformale për të eksperimentuar me decentralizimin e arsimit. U krijuan grupe pune për të bërë propozime më formale. Propozimet përfshinin ide për të filluar me shpenzimet periodike, duke përdorur një formulë të thjeshtë dhe transparente për kryerjen e transfertave fiskale dhe për t'u siguruar që transfertat do të arrinin në vetë shkollën.

Gjatë vitit 2008 u krye dizajni, u zgjodhën tre guvernatorë pilot ( Faijum, Ismailia dhe Luxor ) dhe u ra dakord mbi proceset dhe manualet e monitorimit dhe ngritjes së kapaciteteve. Formula është mjaft e thjeshtë dhe përfshin regjistrimin, varfërinë dhe fazën e arsimimit si drejtues.

Gjatë vitit 2009 financimi u decentralizua deri në nivelin e shkollës dhe shkollat filluan të marrin financime. Nga fundi i vitit 2009, piloti shfaqi pak ose aspak probleme dhe rezultatet e pritshme po materializoheshin mjaft mirë, në drejtim të stimulimit të pjesëmarrjes së komunitetit, duke i lejuar shkollat të shpenzojnë në mënyrë më efikase dhe të vlerësojnë prioritetet e tyre, dhe duke rritur seriozitetin e planifikimit të bazuar në shkollë. duke krijuar një mjet për financimin e planeve të tilla, ndër rezultatet e tjera të pritshme. Një vlerësim jozyrtar i pilotit zbuloi se paratë e formulës së financimit nxitën një rritje të donacioneve të komunitetit. Rezultatet e anketës tregojnë se raporti i vlerave mesatare të donacioneve të komunitetit të vitit pilot me vitin paraardhës ishte 2.20.

Paralelisht me këto përpjekje në sektorin e arsimit, sektorë të tjerë (për shembull, disa aspekte të strehimit dhe shërbimeve komunale) në Egjipt po planifikojnë të decentralizojnë vendimmarrjen dhe shpenzimet, tani në mbarë vendin (pa një fazë pilot në qeveri të kufizuara), në faza. qasje. Arsimi planifikon të jetë një nga sektorët kryesorë në këtë proces. Përveç decentralizimit administrativ dhe financiar, ka një theks në rritje në përfshirjen e këshillave popullore vendore të zgjedhura (të cilat ekzistojnë në nivel guvernatori dhe qarku ) në mbikëqyrjen horizontale të shpenzimeve dhe planifikimit në të gjithë sektorët decentralizues, dhe ndërsa ato hyjnë në qarkullim në decentralizimin procesi. Brenda sektorit të arsimit, që nga fundi i vitit 2009 po bëhen plane për të decentralizuar linja të caktuara financimi dhe planifikimi për pajisjet kapitale dhe infrastrukturën, në të gjitha qeveritë, deri në nivelin e shkollës në rastin e njësive më të vogla të pajisjeve kapitale, ose niveleve më të larta. se sa shkolla për artikuj të tillë si infrastruktura e re. Sektori i arsimit pret të vazhdojë të përdorë 3 qeveritë pilot origjinale si një observator special për të vlerësuar dhe kuptuar se sa mirë po ecën procesi.

## Historia e arsimit në Egjipt

Arsimi është përhapur në Egjipt që nga koha e Egjiptianëve të lashtë, të cilët kontribuan në shpikjen e shkrimit. Ata regjistruan gjuhën e lashtë egjiptiane duke përdorur hieroglife dhe gjatë mbretërimit të tyre, "Bar Ankh", ose Shtëpia e Jetës, u krijua si shkolla dhe biblioteka e parë në historinë e njerëzimit. Nxënës nga grupe të ndryshme njerëzish u regjistruan atje në moshë të re, midis pesë dhe dhjetë vjeç. Shkollat u ngjitën në kisha në vend të tempujve dhe Shkolla Teologjike u krijua në Aleksandri. Egjipti ishte një destinacion për marrjen e shkencës dhe arsimit në duart e studiuesve egjiptianë, fama e të cilëve u përhap përtej kufijve të Egjiptit. Ata i shtuan botës në të gjitha shkencat, artet, letërsinë dhe lloje të ndryshme njohurish.

Aleksandria kishte një universitet që daton në 300 para Krishtit. Ishte selia e studiuesve të famshëm si Arkimedi dhe Euklidi, dhe ligjëratat u mbajtën atje në një sistem të ngjashëm me atë që ndiqet në universitetet aktuale.

Arsimi modern u prezantua nën kujdesin e pashait osman Muhamed Ali, i cili mbretëroi 1805-1848. Ai filloi një sistem të dyfishtë arsimimi në atë kohë: një që shërbente për mesazhin për të ndjekur shkollat tradicionale ( Mansourya ) dhe një tjetër i quajtur Medrese (fjalë arabe për shkollë) për nëpunësit civilë elitë. Mansourya u mësoi studentëve bazat e të lexuarit dhe të shkruarit gjatë mësimit përmendësh dhe recitimit të vargjeve Kur'anore pa asnjë theks në eksperimentimin, zgjidhjen e problemeve ose të mësuarit duke bërë; ndërsa Medreseja ofronte një pedagogjike arsimore më moderne. Ali Pasha dërgoi dy misione të organizuara studentore për të studiuar në Paris. Përfshirja franceze në arsimin egjiptian nuk ishte fillimisht një projekt qeveritar, por më tepër u shndërrua në një projekt qeveritar në fund të sundimit të Pashait. Misioni i parë ishte një sipërmarrje personale për të mbajtur gjallë frymën e ekspeditës Napoleonike të 1798 përmes imperializmit kulturor informal. Qeveria franceze u përfshi në misionin e dytë studentor të vitit 1844. Ajo ishte e motivuar nga interesat e tyre koloniale në Afrikën e Veriut.

Gjatë periudhës së sundimit britanik në Egjipt, sistemi arsimor mbeti i lënë pas dore nga qeveria koloniale. Banori britanik më jetëgjatë në Egjipt, Lord Cromer kishte një përvojë negative me arsimin në Indi, ku institucionet arsimore të stilit evropian kishin nxitur trazira politike dhe ndjenja nacionaliste . Në Egjipt, Cromer reduktoi buxhetin për arsimin, mbylli shumë nga institucionet e specializuara pas-sekondare dhe rifokusoi kurrikulën në temat profesionale. U prezantuan tarifat e shkollimit, të cilat reduktuan mundësinë e shumicës së egjiptianëve për të ndjekur shkollën. Këto masa u reduktuan pasi ai u largua nga Egjipti dhe doli në pension në 1907.

Shkalla e përgjithshme e shkrim-leximit në Egjipt është 72 përqind që nga viti 2010, duke qenë 80.3% për meshkujt dhe 63.5% për femrat. Vëmendje e veçantë i kushtohet nga qeveria dhe OJQ-të e tjera për të reduktuar pabarazinë gjinore në arsim dhe për të arritur Objektivin e Zhvillimit të Mijëvjeçarit 2015 të arsimit fillor universal.

**Sistemi arsimor egjiptian** është shumë i centralizuar dhe ndahet në tre faza:

* Arsimi bazë ( Arabic </link> , transliterimi : *al-Taʿlīm al-Asāsī* )
	+ Faza Fillore
	+ Faza përgatitore
* Arsimi i mesëm ( Arabic </link> , transliterimi : *al-Taʿlīm al-Thanawī* )
* Arsimi pas të mesëm ( Arabic </link> , transliterimi : *al-Taʿlīm al-Gāmiʿī)*

Që nga zgjerimi i ligjit të arsimit të detyrueshëm falas nga Egjipti në 1981 për të përfshirë Fazën Përgatitore, të dyja fazat fillore dhe ato përgatitore (6 deri në 14 vjeç) janë kombinuar nën etiketën **Arsimi Bazë** . Arsimi përtej kësaj faze varet nga aftësia e nxënësit. Shumë shkolla private ofrojnë programe arsimore shtesë, së bashku me kurrikulën kombëtare, të tilla si Diploma e Shkollës së Mesme Amerikane, sistemi britanik IGCSE, diploma franceze, gjermanishtja Abitur dhe Baccalaureate Ndërkombëtare . Këto janë llojet e shkollave private në Egjipt.

## Arsimi bazë

Arsimi bazë përbëhet nga nivelet e arsimit parafillor, fillor dhe përgatitor ( Niveli ISCED 0, 1, 2 ). Në Egjipt, Ministria e Arsimit koordinon arsimin parashkollor . Në vitet 1999-2000 shkalla totale e regjistrimit të nxënësve parafillor ishte 16 për qind dhe kjo u rrit në 24 për qind në vitin 2009. Pavarësisht nga ato private apo shtetërore, të gjitha institucionet parashkollore janë nën Ministrinë e Arsimit. Është detyrë e Ministrisë të përzgjedhë dhe të shpërndajë tekstet shkollore. Sipas udhëzimeve të Ministrisë, madhësia maksimale e një institucioni parashkollor nuk duhet të kalojë më shumë se 45 nxënës. Ministria e Arsimit po merr gjithashtu mbështetje nga agjencitë ndërkombëtare, si Banka Botërore për të përmirësuar sistemin arsimor të fëmijërisë së hershme duke rritur aksesin në shkolla, duke përmirësuar cilësinë e arsimit dhe duke ndërtuar kapacitetet e mësuesve në nivelin fillor ( ISCED Niveli 1 ) nxënësit mund të ndjekin shkolla private, fetare ose shtetërore. Aktualisht, janë 7.8 për qind e nxënësve të regjistruar në nivelin fillor në shkolla private që nga viti 2007. Numri i përgjithshëm i regjistrimit të nxënësve në nivelin fillor është 105 për qind në vitin 2007. Provimet në klasën 3 janë në nivel rrethi (edara). Megjithëse ka një shtysë që fëmijët egjiptianë të ndjekin shkollën fillore, edukatorët shpesh nuk janë të pajisur për t'i mësuar ata. Që nga viti 1995, vetëm 7 përqind e mësuesve të shkollave fillore në Egjipt kishin marrë një diplomë universitare; 93 përqind e mbetur kishin vetëm nëntë vjet arsimim formal.

Niveli i dytë i arsimit bazë të detyrueshëm ekuivalent me ( Niveli ISCED 2 ) është 'faza përgatitore' ose ' e mesme e ulët ' e cila zgjat tre vjet. Përfundimi i këtij niveli u jep studentëve Certifikatën e Përfundimit të Arsimit Bazë. Rëndësia e përfundimit të këtij niveli arsimor është që të mbrohen nxënësit nga analfabetizmi, pasi braktisja e hershme në këtë fazë lehtësisht tërhiqet në analfabetizëm dhe përfundimisht në varfëri.

## Arsimi i mesëm

Pas përfundimit të shkollës së mesme egjiptiane dhe provimit kombëtar përkatës, nxënësit kalojnë në fazën e mesme, e cila ofron pista të dallueshme arsimore bazuar në rezultatet e tyre të provimit. Arsimi i mesëm në Egjipt përfshin dy rrugë fillore: të përgjithshme dhe teknike. Faza e mesme e përgjithshme zgjat tre vjet, ndërsa shkollat teknike ofrojnë programe që zgjasin nga tre deri në pesë vjet. Arsimi teknik në Egjipt përfshin disiplina të ndryshme, duke përfshirë fushat industriale, bujqësore dhe tregtare, me disa institucione që zbatojnë një sistem arsimor të dyfishtë. Kohët e fundit, qeveria egjiptiane ka prezantuar Shkollat e Teknologjisë së Aplikuar si pjesë e përpjekjeve të saj për të përmirësuar arsimin dhe trajnimin teknik dhe profesional (TVET). Për të forcuar menaxhimin dhe reformën e sistemit të AAP-së, Qeveria e Egjiptit ka iniciuar disa masa. Veçanërisht, në vitin 2006, Këshilli i Trajnimit Industrial (KTN) u krijua me dekret ministror, i ngarkuar me përmirësimin e koordinimit dhe mbikëqyrjes së të gjitha subjekteve, projekteve dhe politikave të lidhura me trajnimin brenda Ministrisë. Iniciativat e saj përputhen me "Strategjinë e Arsimit Teknik" (2011/2012-2016/2017), e cila thekson edukimin dhe trajnimin teknik për të adresuar sfidën me të cilën përballen shumë ndërmarrje në rekrutimin e fuqisë punëtore të kualifikuar. Sipas Anketave të Ndërmarrjeve të kryera në vitin 2007, 31 përqind e firmave në Egjipt përmendën nivelin e aftësive të fuqisë punëtore si një pengesë kryesore për të kryer biznes brenda vendit.

## Sistemi Al-Azhar

Një sistem tjetër që shkon paralelisht me sistemin arsimor publik njihet si sistemi Al-Azhar. Ai përbëhet nga gjashtë vjet fazë fillestare, një fazë përgatitore trevjeçare dhe në fund tre vjet fazë dytësore. Ministria e Arsimit e zvogëloi numrin e viteve të shkollës së mesme nga katër në tre vjet në vitin 1998, në mënyrë që sistemi Al Azhar të përafrohet me sistemin e përgjithshëm të arsimit të mesëm. Edhe në këtë sistem ka shkolla të veçanta për vajza dhe djem. Sistemi arsimor Al Azhar mbikëqyret nga **Këshilli i Lartë i Institucionit Al-Azhar** . Vetë Institucioni Azhar është nominalisht i pavarur nga Ministria e Arsimit, por përfundimisht është nën mbikëqyrjen e Kryeministrit egjiptian . Shkollat e Al Azhar quhen "Institute" dhe përfshijnë fazat fillore, përgatitore dhe të mesme. Të gjitha shkollat në të gjitha fazat mësojnë lëndë fetare dhe lëndë jo fetare. Megjithatë, pjesa më e madhe e kurrikulës përbëhet nga lëndë fetare siç përshkruhet më poshtë. Të gjithë studentët janë myslimanë. Shkollat e Al-Azhar janë në të gjithë vendin, veçanërisht në zonat rurale. Të diplomuarit e shkollave të mesme Al-Azhar kanë të drejtë të vazhdojnë studimet e tyre në Universitetin Al-Azhar. Që nga viti 2007 dhe 2008, ka 8272 shkolla Al-Azhar në Egjipt. Në fillim të viteve 2000, shkollat e Al-Azhar përbënin më pak se 4% të numrit të përgjithshëm të regjistrimeve. Të diplomuarit e këtij sistemi më pas pranohen automatikisht në Universitetin Al-Azhar . Në vitin 2007, regjistrimi parauniversitar në institutet e Al-Azhar është rreth 1,906,290 studentë.

## Sistemi i arsimit të lartë

Egjipti ka një sistem shumë të gjerë të arsimit të lartë. Rreth 30% e të gjithë egjiptianëve në grupmoshën përkatëse shkojnë në universitet. Megjithatë, vetëm gjysma e tyre diplomohen.

Ministria e Arsimit të Lartë mbikëqyr nivelin e arsimit të lartë. Ka një numër universitetesh që ofrojnë shërbime për studentët në fusha të ndryshme. Në sistemin aktual arsimor janë 17 </link> universitete publike, 51 institucione publike jouniversitare, 16 universitete private dhe 89 institucione të larta private. Nga 51 institucione jouniversitare, 47 janë institute teknike të mesme dyvjeçare (MTI) dhe katër janë institute teknike të larta 4–5 vjet”. Grupi i arsimit të lartë pritet të rritet me afër 6 për qind (60,000) studentë në vit deri në vitin 2009.

 Logoja e Universitetit Ibrahim Pasha El Kabir “ Universiteti Ain Shams tani”
Në vitin 1990, u miratua një legjislacion për të siguruar autonomi më të madhe për universitetet. Por ende infrastruktura arsimore, pajisjet dhe burimet njerëzore nuk janë në dispozicion për t'u kujdesur për studentët e arsimit të lartë në rritje. Regjistrimi bruto në arsimin e lartë u rrit nga 27 përqind në 2003 në 31 përqind në 2005. Por nuk ka pasur një rritje të ngjashme të shpenzimeve për përmirësimin e sistemit të arsimit të lartë në drejtim të futjes së programeve dhe teknologjive të reja. Si në nivel kombëtar (sistemet e inspektimit, provimet) dhe në nivel lokal (vlerësimet e nxënësve në nivel shkolle) matjet e suksesit të strategjive arsimore dhe performancës së sistemit janë të dobëta. Sistemi i inspektoratit nuk ofron as mbështetje solide teknike për personelin e shkollës dhe as një mekanizëm efektiv monitorimi për shkollat që dështojnë. Sistemi i provimit në fund të niveleve përgatitore dhe dytësore - Thanaweyya Amma, nuk mat aftësitë e të menduarit të nivelit më të lartë, por përqendrohet më tepër në memorizimin përmendësh. Kështu, rezultatet mund të rriten ndjeshëm nga mësimet specifike të provimeve, prandaj, studentët me më shumë burime mund të përballojnë mësime private, gjë që i ndihmon ata të marrin rezultate më të larta në provimet e standardizuara kombëtare dhe kështu të pranohen në universitetet më të mira në Egjipt. Prandaj, ky proces konkurrues i përzgjedhjes kufizon opsionet dhe rezultatet e diplomave të studentëve, duke i bërë studentët të zgjedhin programe dhe karriera që janë me pak interes për ta.

Arsimi terciar egjiptian drejtohet nga një sistem i centralizuar me institucionet që kanë pak kontroll mbi vendimet e kurrikulës, zhvillimin e programit dhe vendosjen e personelit dhe fakultetit. Përmirësimi i qeverisjes dhe efikasitetit të sistemit është një imperativ që merr një urgjencë të shtuar duke qenë se një rritje e konsiderueshme e popullsisë ka arritur në sistemin e arsimit të lartë. Numri aktual i studentëve që hyjnë në arsimin e lartë u rrit me 18 përqind në vit ndërmjet viteve 1992/93 dhe 1997/98. Pasoja ishte një rënie e mprehtë në shpenzimet për student prej rreth 40 përqind në terma realë gjatë asaj periudhe. Grupi i arsimit të lartë parashikohet të vazhdojë të rritet me afër 6 për qind (60,000 studentë) në vit deri në vitin 2009. Kjo do të thotë se do të duhet të futen efikasitete të konsiderueshme në sistem vetëm për të ruajtur cilësinë në nivelin e tij aktual joadekuat. Performanca dhe cilësia e arsimit të lartë aktualisht është komprometuar rëndë nga rendi tepër i centralizuar për të përmirësuar sistemin tashmë të vjetëruar, kurrikulën e ngurtë dhe praktikat e mësimdhënies. Përmirësimi i qeverisjes dhe efikasitetit të sistemit është një imperativ që merr një urgjencë të shtuar duke qenë se një rritje e konsiderueshme e popullsisë ka arritur në sistemin e arsimit të lartë. Numri aktual i studentëve që hyjnë në arsimin e lartë u rrit me 17 përqind në vit ndërmjet viteve 1992/93 dhe 1997/98. Pasoja ishte një rënie e mprehtë e shpenzimeve për student prej rreth 40 përqind në terma realë gjatë asaj periudhe. Grupi i arsimit të lartë parashikohet të vazhdojë të rritet me afër 6 për qind (60,000 studentë) në vit deri në vitin 2009. Kjo do të thotë se do të duhet të futen efikasitete të konsiderueshme në sistem vetëm për të ruajtur cilësinë në nivelin e tij të papërshtatshëm aktual.

Qeveria e Egjiptit pranon se ka sfida reale për t'u përballur në këtë sektor, ndër të cilat kryesore është nevoja për të përmirësuar ndjeshëm qeverisjen dhe efikasitetin e sektorit, rritjen e autonomisë institucionale, përmirësimin e ndjeshëm të cilësisë dhe rëndësisë së programeve të arsimit të lartë dhe ruajtjen e mbulimit në nivelet ekzistuese. Veprimet e fundit të qeverisë për të ndërtuar konsensus politik mbi çështjet kritike për reformën kanë krijuar një klimë që është e pjekur për ndryshim. Ministria e Arsimit të Lartë (MASH) vepron si kampione për reformën. Ministri, i emëruar në vitin 1997, krijoi shpejt një komitet për reformën e arsimit të lartë (i njohur si Komiteti HEEP) i cili tërhoqi një gamë të gjerë aktorësh duke përfshirë industrialistë dhe parlamentarë. Një Konferencë Kombëtare për reformën e arsimit të lartë u mbajt në shkurt 2000 dhe një Deklaratë për veprim që buronte nga Konferenca u miratua nga Presidenti dhe Kryeministri. Deklarata identifikoi 25 nisma specifike reformash. Banka pajtohet dhe mbështet deklaratën. Një sërë agjencish shumëpalëshe dhe dypalëshe, përfshirë Bankën Botërore, gjithashtu pajtohen me propozimet e Deklaratës dhe janë të përkushtuara për të mbështetur aspekte të ndryshme të procesit të reformës.

Strategjia e Qeverisë për reformën e arsimit të lartë Strategjia e reformës së arsimit të lartë egjiptian përfshinte 25 projekte që trajtojnë të gjitha fushat e reformës, zbatohet në tre faza deri në vitin 2017 dhe korrespondon me planet pesëvjeçare të qeverisë si më poshtë:

Faza e parë nga viti 2002 deri në 2007

Faza e dytë nga 2007 deri në 2012

Faza e tretë nga 2012 deri në 2017

Prioritet i është dhënë 12 projekteve në fazën e parë të zbatimit (2002–2007) dhe janë integruar në gjashtë projektet e mëposhtme: HEEP Six Projects Priority (2002–2007)

Fondi i Projektit për Rritjen e Arsimit të Lartë (HEEPF),

Projekti i Teknologjisë së Informacionit dhe Komunikimit (ICTP),

Projekti i Kolegjeve Teknike Egjiptiane (ETCP),

Projekti i Fakultetit të Edukimit (FOEP),

Projekti për Zhvillimin e Drejtuesve të Fakultetit (FLDP),

Projekti i Sigurimit të Cilësisë dhe Akreditimit (QAAP).

Në gusht 2004, prioritetet strategjike të HEEP-it u përshtatën për t'iu përgjigjur kërkesave të cilësisë dhe akreditimit dhe për t'iu përshtatur qasjes së qeverisë për përmirësimin e kërkimit shkencor. Përshtatja shtoi dy dimensione të tjera: së pari, zhvillimi i studimeve pasuniversitare dhe kërkimit shkencor dhe së dyti, adresimi i aktiviteteve jashtëkurrikulare të studentëve, krahas zbatimit të vazhdueshëm të gjashtë programeve me prioritet gjatë fazës së parë. Për shkak të natyrës dinamike të strategjisë së reformës, e cila përfshin rishqyrtimin e prioriteteve për çdo periudhë, u krijua një Njësi e Planifikimit Strategjik (NPS) për MASH-in për të siguruar qëndrueshmërinë e planifikimit dhe monitorimit të projekteve gjatë tre fazave dhe për të ardhmen. Projekti i Aktivitetit Studentor (SAP) u iniciua gjithashtu si pjesë e akreditimit të programit të ngjashëm me kërkimin shkencor dhe studimet pasuniversitare. Në Egjipt ka institucione private dhe publike të arsimit të lartë . Arsimi i lartë publik është falas në Egjipt dhe studentët egjiptianë paguajnë vetëm tarifat e regjistrimit. Arsimi privat është shumë më i shtrenjtë.

Në vitin 2019, shkalla e papunësisë së të diplomuarve universitarë në Egjipt arriti në 36.1%, sipas CAPMAS. Agjencia shtoi se 25.1% e kësaj norme ishin meshkuj, ndërsa femrat përbënin 53.2%.

Pandemia e COVID-19 ka pasur një ndikim të fortë në sistemin arsimor egjiptian dhe rritjen e arsimit në distancë . Rezultatet e një studimi në një kampion prej 147 studentësh treguan se studentët vlerësonin rehatinë në mjedisin e shtëpisë, duke kursyer kohë dhe përpjekje dhe duke pasur akses më të mirë në burimet e të mësuarit.

## Arsimi ndërkombëtar

Që nga janari 2015, International Schools Consultancy (ISC) renditi Egjiptin me 184 shkolla ndërkombëtare. ISC përcakton një 'shkollë ndërkombëtare' në termat e mëposhtëm "ISC përfshin një shkollë ndërkombëtare nëse shkolla ofron një kurrikulë për çdo kombinim të nxënësve parashkollorë, fillor ose të mesëm, tërësisht ose pjesërisht në anglisht jashtë një vendi anglishtfolës, ose nëse një shkollë në një vend ku anglishtja është një nga gjuhët zyrtare, ofron një kurrikulë të mesme në gjuhën angleze ndryshe nga kurrikula kombëtare e vendit dhe është ndërkombëtare në orientimin e saj." Ky përkufizim përdoret nga botime duke përfshirë The Economist .

## Arsimi bujqësor

Ministria e Arsimit egjiptian (MM) me synimin për të zhvilluar njohuritë dhe aftësitë bujqësore mes të rinjve ngriti deri në vitin 2010/2011 133 shkolla të mesme bujqësore 133 në qytete dhe rrethe të ndryshme. Arsimi bujqësor ndahet në një sistem trevjeçar dhe pesëvjeçar. Të dyja opsionet 3-vjeçare dhe 5-vjeçare ofrojnë informacion teorik të mësuar në klasë dhe aspekte praktike të mësuara në laboratorë, punëtori dhe ferma. Këto shkolla koordinohen me Ministrinë e Bujqësisë për të ofruar mundësi trajnimi për stafin mësimdhënës rreth çështjeve teknike të bujqësisë në qendrat kërkimore bujqësore. Ngastra bujqësore u ofrohen shkollave dhe për të ofruar mundësi punësimi për të diplomuarit në institucionet e Ministrisë së Bujqësisë.

## Sfidat

Edhe pse është bërë progres i rëndësishëm në rritjen e bazës së kapitalit njerëzor përmes përmirësimit të sistemit arsimor, megjithatë cilësia e përvojës në arsim është e ulët dhe e shpërndarë në mënyrë të pabarabartë. Për shkak të mungesës së arsimit cilësor në nivelet bazë dhe të mesme, ka pasur një treg kërpudhor për tutorin privat. Tashmë të marrësh shkollimin privat është bërë më shumë një detyrim sesa një aktivitet përmirësues. Sipas Raportit të Zhvillimit Njerëzor të Egjiptit (2005), 58 përqind e familjeve të anketuara deklaruan se fëmijët e tyre marrin mësime private. Anketa CAPMAS (2004) tregoi se familjet shpenzojnë mesatarisht rreth 61 për qind të shpenzimeve totale të arsimit për tutorin privat. Për më tepër, shpenzimet për familje të kuintilit më të pasur për mësimin privat janë më shumë se shtatë herë më shumë se ato të më të varfërve. Ndër çështjet është mungesa e arsimit të mjaftueshëm në shkollat publike dhe nevoja për mësime private. Që nga viti 2005, 61-70% e studentëve egjiptianë ndjekin mësime private. Çështje të tjera të zakonshme përfshijnë: vjedhjen e fondeve publike të arsimit dhe rrjedhjen e provimeve.

Egjipti gjithashtu ka mungesë të fuqisë punëtore të kualifikuar dhe gjysmë të kualifikuar. Por ka pasur një bollëk punëtorësh me kualifikim të ulët. Edhe nëse ka punonjës me kualifikim të lartë në dispozicion, cilësia e tyre e trajnimit është mjaft e dobët. Ky është më së shumti një problem në kompanitë e vogla-të mesme dhe industritë e mëdha publike që punojnë në tregjet e brendshme të “mbrojtura”. Prodhimi mesatar bruto për punëtor është më i ulët se vendet e tjera të Afrikës Veriore: Maroku dhe Tunizia . Papunësia e të rinjve është gjithashtu shumë e lartë, kryesisht për shkak të mungesës së sistemit arsimor në ofrimin e trajnimeve të nevojshme në kuadër të programeve të AAP-së.

Arsimi egjiptian përballet me një sfidë kryesore për shkak të cilësisë së mësuesve që japin mësim në shkollat publike. Një studim etnografik i kryer nga Sarah Hartmann në vitin 2008 arriti në përfundimin se shumica e mësuesve në Egjipt i drejtohen mësimdhënies për mungesë opsionesh më të mira dhe për shkak se natyra e punës nuk bie ndesh me rolin e tyre më të rëndësishëm gjinor si nëna. Pagat e ulëta të ofruara nga sistemi i shkollimit publik në Egjipt tërheqin punonjës me kualifikim të ulët. Një studim i kryer në vitin 1989 që dokumenton burokracinë e Ministrisë së Arsimit egjiptian doli në përfundimin se paga vjetore e mësuesve në Egjipt është mesatarisht 360 dollarë. Një studim i mëvonshëm i kryer në vitin 2011 tregoi se mësuesit fitojnë një pagë mesatare vjetore prej 460 dollarë, që është më pak se gjysma e të ardhurave mesatare vjetore për frymë të vendit. Pas cilësisë së ulët të mësuesve në Egjipt, atyre u mungon baza psikologjike bazë që do t'i lejonte ata të merren me nxënësit. Ndëshkimi trupor është një praktikë e zakonshme në shkollat egjiptiane edhe pse nuk është diskutuar thellë në literaturë. Një shembull u soll në vëmendjen e mediave në vitin 2011, kur një mësues i para-K u kap në video duke i rrahur vazhdimisht studentët e tij ashpër.

Një studim i kryer nga UNESCO mbi barazinë arsimore në 16 vendet më të populluara të botës e vendosi Egjiptin në rangun e mesëm për sa i përket barazisë së regjistrimeve fillore dhe të mesme nëpër qeveritë në Egjipt. Por kur komponenti i pasurisë i shtohet arritjes së arsimit, rezultatet nuk janë shumë inkurajuese. Ka nivele dukshëm më të larta të regjistrimit në rajonet më të pasura si në nivelin fillor ashtu edhe në atë të mesëm. Kjo konfirmon se nevojiten më shumë përpjekje për të reduktuar hendekun e pasurisë në arritjet arsimore.

## Pushime

Pushimet javore akademike janë të premteve dhe nganjëherë, përveç kësaj, ose të enjteve ose të shtunave.

Përveç disa prej festave zyrtare shtetërore, fetare apo laike, ka dy pushime kryesore. Pushimi veror i shkollës fillon në fillim ose në mes të qershorit dhe përfundon rreth mesit të shtatorit. Pushimet dimërore fillojnë nga mesi i janarit dhe shkojnë në fillim të shkurtit.

## Shih edhe

* Dinastia e Mehmet Ali Pashës
* Lista e shqiptarëve në Egjipt
* Shqiptarët në Egjipt

## Literatura

* Adal, Raja. *Beauty in the Age of Empire: Japan, Egypt, and the Global History of Aesthetic Education.* Columbia University Press, 2019.
* Cook, Bradley J. "Doing educational research in a developing country: Reflections on Egypt." *Compare: A Journal of Comparative and International Education* 28.1 (1998): 93–103.
* Faksh, Mahmud A. "An historical survey of the educational system in Egypt." *International review of education* (1976): 234–244.
* Faksh, Mahmud A. "The chimera of education for development in Egypt: the socio‐economic roles of university graduates." *Middle Eastern Studies* 13.2 (1977): 229–240.
* Herrera, Linda. "Higher education in the Arab world." in *International handbook of higher education.* Springer, Dordrecht, 2007. 409–421.
* Heyworth-Dunne, James. *An Introduction to the History of Education in Modern Egypt.* Routledge, 2019.
* Krapp, Stefanie. "The educational and vocational training system in Egypt: Development, structure, problems." *International journal of sociology* 29.1 (1999): 66–96.
* Radwan, A. (1951) *Old and New Forces of Egyptian Education in Egypt.* Teachers College, Columbia University Press.
* Russell, Mona L. "Competing, overlapping, and contradictory agendas: Egyptian education under British occupation, 1882-1922." *Comparative Studies of South Asia, Africa and the Middle East* 21.1 (2001): 50–60.
* Saleh, Mohamed. "Public Mass Modern Education, Religion, and Human Capital in Twentieth-Century Egypt." *Journal of Economic History* 76.3 (2016): 697–735.
* Williamson, Bill. *Education and social change in Egypt and Turkey: A study in historical sociology.* Springer, 1987.
* Yousef, Hoda A. "Seeking the Educational Cure: Egypt and European Education, 1805-1920s." *European Education* 44.4 (2012): 51–66.
* Mndarwes, Ezzat. "History of Education during Muhammad Ali's era" (në arabisht). Arkivuar nga origjinali më 5 prill 2012. Marrë më 19 gusht 2008.

## Referime