# Protesta

Protesta për të drejtat e fermerëve në Xhakartë, Indonezi
**Protesta** (e quajtur edhe **demonstratë**) është një shprehje publike e kundërshtimit, mosmiratimit ose mospajtimit ndaj një ideje ose veprimi, zakonisht politik.

## Hyrje

Protestat mund të mendohen si akte bashkëpunimi në të cilat shumë njerëz bashkëpunojnë duke marrë pjesë dhe ndajnë kostot dhe rreziqet e mundshme për ta bërë këtë. Protestat mund të marrin forma të ndryshme, nga deklaratat individuale deri te demonstratat masive. Protestuesit mund të organizojnë një protestë si një mënyrë për t'i bërë publike opinionet e tyre të dëgjohen në përpjekje për të ndikuar në opinionin publik ose politikën e qeverisë, ose ata mund të ndërmarrin veprime të drejtpërdrejta në një përpjekje për të miratuar vetë ndryshimet e dëshiruara. Aty ku protestat janë pjesë e një fushate sistematike dhe paqësore jo të dhunshme për të arritur një objektiv të caktuar, dhe përfshijnë përdorimin e presionit si dhe bindjen, ato shkojnë përtej protestës së thjeshtë dhe mund të përshkruhen më mirë si një lloj proteste e quajtur rezistencë civile ose rezistencë jo e dhunshme .

Forma të ndryshme të vetëshprehjes dhe protestës ndonjëherë kufizohen nga politika qeveritare (siç është kërkesa për leje proteste), rrethanat ekonomike, përkatësia fetare, strukturat sociale ose monopoli i medias. Një reagim i shtetit ndaj protestave është përdorimi i policisë së trazirave . Vëzhguesit kanë vënë re një militarizim të shtuar të policisë së protestave në shumë vende, me policinë që vendos automjete të blinduara dhe snajperë kundër protestuesve. Kur ndodhin kufizime të tilla, protestat mund të marrin formën e mosbindjes së hapur civile, forma më delikate të rezistencës kundër kufizimeve, ose mund të përhapen në fusha të tjera si kultura dhe emigracioni.

Një protestë në vetvete ndonjëherë mund të jetë objekt i një kundërproteste . Në raste të tilla, kundërprotestuesit demonstrojnë mbështetjen e tyre për personin, politikën, veprimin, etj. që është objekt i protestës origjinale. Protestuesit dhe kundërprotestuesit ndonjëherë mund të përplasen dhunshëm. Një studim zbuloi se aktivizmi jo i dhunshëm gjatë lëvizjes për të drejtat civile në Shtetet e Bashkuara prirej të prodhonte mbulim të favorshëm mediatik dhe ndryshime në opinionin publik duke u fokusuar në çështjet që organizatorët po ngrinin, por protestat e dhunshme prireshin të gjeneronin mbulim të pafavorshëm mediatik që gjeneronte dëshirën e publikut për rivendosjen e rendit dhe ligjit.

## Format

Projekti Dinamika e Veprimit Kolektive dhe Baza e të Dhënave Globale të Veprimit Jo të Dhunshëm janë dy nga përpjekjet kryesore për mbledhjen e të dhënave që përpiqen të kapin informacione rreth ngjarjeve të protestës. Projekti Dinamika e Veprimit Kolektive e konsideron repertorin e taktikave të protestës (dhe përkufizimet e tyre) si më poshtë:

* **Tubimi** ose **demonstrata** : Demonstrata, tubime ose protesta të ngjashme, pa iu referuar marshimit ose ecjes në një vijë ose qëndrimi në vigjilje . Referenca për fjalimet, folësit, këndimin ose predikimin, shpesh të verifikuara nga prania e pajisjeve të zërit të adresave publike dhe ndonjëherë nga një platformë ose skenë. Zakonisht do të përfshijë shërbime adhurimi, fjalime, informime.
* **Marshimi** : Referenca për lëvizjen nga një vend në tjetrin; për të dalluar nga rrotullimi ose ecja në një rreth me shenja në form kunjsh.
* **Vigjila** : Shumica e vigjiljeve kanë pankarta, pllakata ose fletëpalosje në mënyrë që njerëzit që kalojnë, pavarësisht heshtjes nga pjesëmarrësit, të mund të informohen për qëllimin e vigjiljes.
* **Piketimi** : Veprimtaria modale  është piketimi; mund të ketë referenca për një linjë kunjesh, piketim informues ose tabela mbajtëse; "bartja e shenjave dhe ecja në një rreth". Mbajtja e tabelave, pankartave apo banderolave nuk është kriteri përcaktues; përkundrazi, është mbajtja e atyre sendeve dhe ecja në një rrugë rrethore, një frazë që ndonjëherë çuditërisht gjendet në kërkesën për leje.
* **Mosbindja civile** : Protesta e qartë që përfshin shkelje të qëllimshme të ligjeve të konsideruara të padrejta për t'i protestuar ato; kalimi i barrikadave, përdorimi i ndaluar i objekteve të ndara (si sportelet e drekës ose tualetet), makinat e regjistrimit të votuesve (për të fituar të drejtën për të votuar personat që nuk kanë të drejtë të votojnë), ose lidhja e linjave telefonike.
* **Ceremonia** : Këto festojnë ose protestojnë tranzicionet e statusit, duke filluar nga datat e lindjes dhe vdekjes së individëve, organizatave ose kombeve; stinët; riregjistrimi ose komisionimi i personelit ushtarak; ose për përvjetorët e ndonjë prej të mësipërmeve. Këto nganjëherë referohen duke paraqitur lule ose kurora me lule që përkujtojnë, kushtojnë ose festojnë tranzicionet e statusit ose përvjetorin e tyre; p.sh., një shërbim vjetor përkujtimor i marinës tregtare, duke festuar Hanukah ose Pashkë, ose duke festuar ditëlindjen e Martin Luther King Jr.
* **Demonstrimi dramaturgjik **Motorada** : Kortezh me automjete (fushatë elektorale ose çështje të tjera)
* **Shpërndarja e informacionit** : Mbledhja e tabelave/peticioneve, lobimi, fushatat e shkrimit të letrave ose mësimi .
* **Shfaqja simbolike** : p.sh., një skenë menorah ose çerdhe, mbishkrime, djegie të kryqëzuar, shenjë ose shfaqje në këmbë.
* **Sulmi** nga grupi kolektiv (jo sulm një për një, krim ose përdhunim): Motivimi për sulm është "identiteti i grupit tjetër" , si në rastet e sulmeve të homoseksualëve ose linçimit . Mund të përfshijë gjithashtu sulme verbale ose kërcënime.
* **Trazira, përleshje, dhunë nga turma** : në shkallë të gjerë, përdorim i dhunës nga nxitësit ndaj personave, pronave, policisë ose ndërtesave veçmas ose të kombinuara, që zgjat disa orë.
* **Greva, ngadalësimi dhe protesta e punës së punonjësve të çdo lloji** : Grevë e rregullt  përmes dështimit të negociatave ose aksione ajrore të maceve të egra.
* **Bojkoti** : Refuzim i organizuar për të blerë ose përdorur një produkt ose shërbim. Shembuj: grevat e qirave, bojkotimi i autobusëve në Montgomery
* **Konferenca për shtyp** : Vetëm nëse përmendet në mënyrë specifike si e tillë në raport dhe duhet të jetë forma mbizotëruese e aktivitetit. Mund të përfshijë zbulimin e informacionit për të "edukuar publikun" ose për të ndikuar në vendimmarrës të ndryshëm.
* **Njoftimi për formimin e organizatës** ose **njoftimi për mbledhjen** : Mbledhje ose konferencë shtypi për të shpallur formimin e një organizate të re.
* **Konflikti, sulmi ose përplasja (pa nxitës)** : Kjo përfshin çdo konflikt në të cilin nuk mund të identifikohet asnjë nxitës, d.m.th. Konflikte bardh e zi, konflikte aborti/anti-abort.
* **Shëtitja e lutjes:** Një shëtitje me lutje është një aktivitet që përbëhet nga ecja dhe lutja në të njëjtën kohë.
* **Padia** : Manovër ligjore nga organizata ose grup i lëvizjes shoqërore.
* **Protesta pa popull:** Protestat e njëkohshme online dhe offline që përfshijnë paraqitje fizike të protestuesve në hapësira publike që më pas mblidhen në internet. Zhvilluar në Evropë gjatë pandemisë COVID-19 .

## Shih edhe

* Greva
* Djegia e librit

## Referime