Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# The Washington Post

Faqja e kopertinës së "*The Washington Post*" e 9 gushtit 1925.
Washington Post, i njohur gjithashtu si Posti dhe, joformalisht, WaPo ose WP, është një gazetë e përditshme amerikane e botuar në Uashington, D.C., kryeqyteti kombëtar. Është gazeta më e përhapur në zonën metropolitane të Uashingtonit dhe ka një audiencë kombëtare.

Posta u themelua në vitin 1877. Në vitet e para të saj, ajo kaloi nëpër disa pronarë dhe kishte vështirësi si financiarisht ashtu edhe nga ana editoriale. Financieri Eugene Meyer e bleu atë nga falimentimi në 1933 dhe ringjalli shëndetin dhe reputacionin e tij; kjo punë u vazhdua nga pasardhësit e tij Katharine dhe Phil Graham (vajza dhe dhëndri i Meyer), të cilët blenë disa botime rivale. Shtypja e Gazetave të Pentagonit nga Posta në 1971 ndihmoi në nxitjen e kundërshtimit ndaj Luftës së Vietnamit. Gazetarët Bob Woodward dhe Carl Bernstein udhëhoqën hetimin për depërtimin në Selinë Kombëtare Demokratike që u zhvillua në skandalin Watergate, i cili rezultoi në dorëheqjen e Presidentit Richard Nixon në 1974. Në tetor 2013, familja Graham ia shiti gazetën Nash Holdings, një kompani holding në pronësi të Jeff Bezos, për 250 milionë dollarë.

Që nga viti 2020, gazeta kishte fituar çmimin Pulitzer 65 herë për punën e saj, e dyta për nga çdo botim (pas *The New York Times*). Ajo konsiderohet si një gazetë rekord në ShBA Gazetarët e *Posti* kanë marrë 18 bursa Nieman dhe 368 çmime të Shoqatës së Fotografëve të Lajmeve të Shtëpisë së Bardhë. Gazeta është e mirënjohur për raportimin e saj politik dhe është një nga gazetat e pakta të mbetura amerikane që operon me zyra të huaja, me qendra ndërkombëtare të lajmeve në Londër dhe Seul.

## Shiko edhe

* The New York Times
* The Economist

## Referime
# Senati i Shteteve të Bashkuara

Vula e Senatit të SHBA-së.
**Senati i Shteteve të Bashkuara** është dhoma e lartë e Kongresit të Shteteve të Bashkuara. Përbërja dhe kompetencat e Senatit janë themeluar nga Neni 1 i Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara.

Senati përbëhet nga senatorë që përfaqësojnë secilin prej shteteve, ku secili shtet përfaqësohet në mënyrë të barabartë nga dy senatorë, pa marrë parasysh popullsinë e tyre, që shërbejnë për gjashtë vite me radhë. Me pesëdhjetë shtete aktualisht pjesë të Shteteve të Bashkuara, Kongresi përbëhet nga 100 senatorë.

Nga 1789 deri në 1913, Senatorët emëroheshin nga legjislaturat e shteteve që përfaqësonin, por pas ratifikimit të Amendamentit të Shtatëmbëdhjetë në vitin 1913, ata tani zgjidhen në mënyrë popullore.

Dhoma e Senatit është e vendosur në krahun verior të Kapitolit, në Uashington, D.C. Si dhoma e sipërme, Senati ka disa kompetenca këshillimi dhe pëlqimi, të cilat janë unike për të. Këto kompetenca përfshijnë:

* Ratifikimin e traktateve dhe ligjeve
* Konfirmimin e sekretarëve të kabinetit, gjyqtarëve të Gjykatës së Lartë, gjyqtarëve federalë, zyrtarëve të tjerë ekzekutivë federalë, zyrtarëve rregullatorë, ambasadorëve dhe oficerëve të tjerë federalë me uniformë.
* Në rastet kur asnjë kandidat Presidencial nuk merr shumicën e zgjedhësve, Senati zgjedh zv.Presidentin prej dy garuesve kryesorë, i cili merr përkohësisht kompetencat e Presidentit deri në zgjedhjen e tij.
* Miratimi i vendimeve të Dhomës së Përfaqësuesve.
* Kthimi i dekreteve presidenciale për rishikim nga Presidenti.

Senati konsiderohet gjerësisht si një organ më i rëndësishëm dhe më prestigjioz se Dhoma e Përfaqësuesve, për shkak të kompetencave të gjera, madhësisë më të vogël dhe përfaqësuesve të dalë prej zonave të gjera elektorale, të cilat historikisht e kanë kthyer këtë dhomë në një organ më kolegjial dhe me më pak atmosferë partiake.

Zyrtari kryesues i Senatit është Zëvëndës Presidenti i i Shteteve të Bashkuara, i cili është njëkohësisht dhe President i Senatit. Në mungesë të tij, Senati kryesohet nga presidenti Pro Tempore, i cili zakonisht është anëtari më i lartë i partisë që mban shumicën e vendeve në Senat.

## Shiko edhe

* Kongresi i Shteteve të Bashkuara të Amerikës
* Dhoma e Përfaqësuesve e Shteteve të Bashkuara

## Burime
# Hobi

**Hobi** është një aktivitet të cilin një person e bën për kënaqësi personale dhe jo për ndonjë shpërblim. Duke ushtruar një aktivitet të caktuar personi i zgjëron njohuritë e tij, fiton përvojë dhe shkathtësi dhe vendos kontakte me pesona tjerë të cilët merren me aktivitetin e njejtë. Për ushtrimin me sukses të një veprimtarie hobi personi mund të vlerësohet me shpërblime të ndryshme por thelbi i hobit është kënaqësia personale.

Si hobi mund të konsiderohen: arti, muzika, vallëzimi, piktura; modelimi, enigmatika, programimi, shkenca p.sh astronomia, matematika; sporti; pastaj drugdhendja, pemëtaria, bletaria; marrja me kafshët si me kuajt qentë,pëllumbat, pastaj koleksionimi i pullave postare etj.

Në disa raste hobi kalon në punë të përhershme dhe bëhet profesion.
# Sigurimi jetësor

Certifikata e sigurimit të jetës e lëshuar nga kompania e sigurimit të zjarrit dhe jetës në Yorkshire për Samuel Holt, Liverpool, Angli, 1851. E ekspozuar në Muzeun Britanik në Londër.
**Sigurimi jetësor** ose **sigurimi i jetës**, është një kontratë midis një mbajtësi të policës së sigurimit dhe një siguruesi ose siguruesi, ku siguruesi premton t'i paguajë një përfituesi të caktuar një shumë parash me vdekjen e një personi të siguruar. Në varësi të kontratës, ngjarje të tjera si sëmundja terminale ose sëmundja kritike mund të shkaktojnë gjithashtu pagesën. Mbajtësi i policës zakonisht paguan një prim, ose rregullisht ose si një shumë e vetme. Përfitimet mund të përfshijnë shpenzime të tjera, të tilla si shpenzimet e funeralit.

Politikat e jetës janë kontrata ligjore dhe kushtet e secilës kontratë përshkruajnë kufizimet e ngjarjeve të siguruara. Shpesh, përjashtimet specifike të shkruara në kontratë kufizojnë përgjegjësinë e siguruesit; Shembujt e zakonshëm përfshijnë pretendimet në lidhje me vetëvrasjen, mashtrimin, luftën, trazirat dhe trazirat civile. Vështirësitë mund të lindin kur një ngjarje nuk është e përcaktuar qartë, për shembull, i siguruari me vetëdije ka pësuar një rrezik duke dhënë pëlqimin për një procedurë mjekësore eksperimentale ose duke marrë ilaçe që rezultojnë në lëndim ose vdekje.

Sigurimi modern i jetës ka disa ngjashmëri me industrinë e menaxhimit të aseteve, dhe siguruesit e jetës kanë diversifikuar ofertat e produkteve të tyre në produkte pensioni si pensionet.

Kontratat e bazuara në jetë priren të ndahen në dy kategori kryesore:

* Politikat e mbrojtjes: të dizajnuara për të ofruar një përfitim, zakonisht një pagesë të përgjithshme, në rast të një ndodhie të caktuar. Një formë e zakonshme e një dizajni të policës së mbrojtjes është sigurimi me afat.
* Politikat e investimit: objektivi kryesor i këtyre politikave është lehtësimi i rritjes së kapitalit me prime të rregullta ose të vetme. Format e zakonshme (në Shtetet e Bashkuara) janë jeta e tërë, jeta universale dhe politikat e ndryshueshme të jetës.

## Shiko edhe

* Financa
* Siguria fizike

## Referime
# Political action committee

Një shembull i momentit të mbledhjes së një PAC
Një **Political Action Committee** (**PAC**), shqip: komitet veprimi politik, në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada, është një komitet që mbledh fonde nga antarët e vet për të kryer donacione monetare në mbështetje ose në kundërshti të kandidatëve, referendumeve apo nismave ligjore. Ndër PAC më të rëndësishëm janë ato të krijuara për të mbështetur një kandidat për president të Shteteve të Bashkuara.

Në SHBA, në nivel federal, çdo organizatë për mbledhje fondesh bëhet një PAC kur kjo merr ose shpenzon më shumë se 1,000 dollarë për të ndikuar në rezultatin e zgjedhjeve ose votimit. PAC-ët regjistrohen në Komisionin Federal të Zgjedhjeve. Në nivel shtetëror, PAC-ët rregullohen nga ligjet lokale të zgjedhjeve.

Një nga shembujt e darkës së PAC-ut
PAC-u i parë u krijua nga sindikata në korrik 1943, CIO-PAC (Congress of Industrial Organizations - Political Action Committee) (Kongresi i Organizatave Industriale - Komiteti i Veprimit Politik) me qëllim mbështetjen e kandidaturës së katërt presidenciale të Franklin Delano Roosevelt në zgjedhjet e nëntorit 1944 dhe të të ashtuquajturve kandidatë pro-laburistë.

## Llojet e PAC

Legjislacioni përcakton lloje specifike të PAC-ve:

* "Separate Segregated Funds - SSF",
* "Non-Connected Committees"
* "Independent-expenditure only Committees - Super PAC".
* "Political Committees with non-contribution accounts - Hybrid PAC".

Dallimi midis SSF-ve dhe Non-Connected PAC ka të bëjë me gamën dhe numrin e mbështetësve potencialë. Në rastin e parë, mbledhja e fondeve duhet të kufizohet te sponsorët e PAC-ut, siç janë bizneset, sindikatat etj., ndërsa të dytët mund t'i drejtohen lirisht çdo subjekti ose individi.

## Shënime dhe referenca
# Wikisource

Wikisource
**Wikisource** [ˌvɪkiˈsɔːɹs] është ashtu si Wikipedia një projekt-online, që bazohet në softuerin e lirë MediaWiki.

Wikisource është një përmbledhje tekstesh, të cilat ose janë të lira për përdorim ose janë nën licensën GNU FDL. Për media të tjera si foto, video, audio, etj. shiko projektin Wikimedia Commons.

## Pak histori

Projekti u startua më 24 nëntor 2003 paraprakisht tek adresa: www.sources.wikipedia.org, dhe më vonë ajo u zhvendos tek adresa aktuale: www.wikisource.org.

**Shih dhe:** Wikimedia

## Lidhje të jashtme

* wikisource.org – Portal international

Stampa:Wikimedia
# 28 Qershor

|  |
| --- |
| **Muajt** |
| Janari | Korriku |
| Shkurti | Gushti |
| Marsi | Shtatori |
| Prilli | Tetori |
| Maji | Nëntori |
| Qershori | Dhjetori |

|  |
| --- |
| **Ditët historike** |
| Maji · Qershori · Korriku |
| ~~0~~1 | ~~0~~2 | ~~0~~3 | ~~0~~4 | ~~0~~5 | ~~0~~6 | ~~0~~7 |
| ~~0~~8 | ~~0~~9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |

## Ngjarje

* 1709 – Rusët mposhtën kozakët në Betejën e Poltavës.
* 1776 – Kolonistët amerikanë zmbrapsën një sulm britanik nga deti në Charleston.
* 1911 – Samuel J. Battle u bë polici i parë afrikano-amerikan në New York City.
* 1914 – Franz Ferdinandi dhe zonja e tij u vranë nga një nacionalist serb në Sarajevë të Bosnjës.
* 1919 – U nënshkrua Traktati i Versajës duke i dhënë fund Luftës së Parë Botërore, saktësisht pesë vjet pas fillimit të saj.
* 1942 – Trupat gjermane ndërmorën një ofensivë për t’i marrë nën kontroll fushat sovjetike të naftës në Kaukaz dhe në qytetin e Stalingradit.
* 1944 - Luftës së Velegllavës. Ndeshja e parë, më e madhe, e mbrojtësve të kufirit shqiptar me njësitë sulmuese të armikut komunisto‑çetnik serb, filluar me sulmin në pozicionet e Kikës.
* 1945 – Gjenerali amerikan, Douglas McArthur, deklaroi se e kishte shuar rezistencën japoneze në Filipine.
* 1950 – Forcat koreanoveriore morën nën kontroll Seulin, kryeqytetin e Koresë së Jugut.
* 1954 – Ushtarët francezë filluan tërheqjen nga provinca Tonkin e Vietnamit.
* 2001 - U burgos kryetari i Jugosllavisë Sllobodan Millosheviq, dhe iu dorëzua Gjykatës Ndërkombëtare për krime në Hagë, kryetar i parë i një shteti që i është dorëzuar Gjykatës Ndërkombëtare.

## Lindje

* 1948 - Kathy Bates, aktore amerikane fituese e Academy Awards
* 1867 - Luixhi Pirandelo, dramaturg dhe shkrimtar italian (v. 1936)
* 1960 - John Elway, lojtar futbolli amerikan
* 1961 - Jeff Malone, lojtar basketbolli amerikan
* 1963 - Charlie Clouser, tastierë amerikane,
* 1964 - Mark Grace, lojtar bejsbolli amerikan
* 1964 - Sanjeev Bhaskar, aktor dhe komedian britanik
* 1965 - Jessica Hecht, aktore amerikane
* 1965 - Sonny Strait, aktor amerikan
* 1966 - John Cusack, aktor amerikan
* 1966 - Mary Stuart Masterson, aktore amerikane
* 1967 - Bellows Gil, aktor kanadez
* 1968 - Adam Woodyatt, aktor anglez
* 1969 - Danielle Brisebois, aktore amerikane
* 1969 - Ayelet Zurer, aktore izraelite
* 1970 - Steve Burton, aktor amerikan
* 1971 - Tichina Arnold, aktore amerikane
* 1971 - Louise Bagshawe, novelist dhe politikan britanik
* 1971 - Fabien Barthez, futbollist francez

## Vdekje

* 1568 - Primož Trubar, reformator protestant slloven
* 1836 - Xhejms Madison, presidenti i katërt i SHBA-së (l. 1751)
* 1914 - Franz Ferdinand, arqidukë i Austrisë (l. 1863)
* 1967 - Oskar Maria Graf, letrar gjerman
* 1968 - Otto Hahn, kimist dhe fizikant gjerman

## Festa dhe përvjetore
# Korporata

**Korporata** ka organizim që dallon nga firma individuale dhe firma me ortakë, me strukturë më të ndërlikuar të organizimit. Kjo formë e firmave përbëhet nga aksionarët. Aksionari është pronar i aksioneve, pra vlerave që i ka investuar në ndërmarrje. Me ato vlera aksionari bëheët një prej bashkëpronarëve te firmës.

Meqenëse korporatat përbëhen nga aksionarët, ndryshe emërtohet shoqëri aksionare. Aksionarët kanë përgjegjësi te kufizuar dhe përgjigjen vetëm për shumën që e kanë ivnestuar në firmë. Aq sa i kanë përgjegjësitë, po aq do t'i kenë të drejtat dhe obligimet. Aksionari e ka të drejtën e votës dhe pjesëmarrjes në fitimin e realizuar. E drejta dhe fuqia e votës ndryshon, varësisht sa është nurmi i aksioneve. Emetimi dhe blerja e aksioneve rregullohet me dispozita ligjore.
P.sh. një aksionar i ka blerë 100 aksione, me vlerë nominale të një aksioni prej 1'000€. Nëse një votë është barazi me 1'000€ të depozituar, ashtu siç i përcaktojnë dispozitat e rregulloreve, aksionari do të ketë te drejten për 100 vota. Edhe aksionerët e tjerë të drejtën për votë e gëzojnë aq sa kanë aksione të depozituara në firmë.
organizimi i koorporates.
zakonisht ,koorporatat e medha kane forma organizimi standarte:
-Statuti dhe rregullorja paraqesin nje teresi rregullash sipas te cilave duhet te funksionoje koorporata dhe te veprojne anetaret e saj ose aksioneret.
-Aksioneret jane bashkepronare te kooorporates.Numri i aksionereve ne koorporatat e hapura mund te shkoje deri ne qindra mijera.
-Bordi i drejtoreve eshte ai i cili i merr vendimet mbi te ardhmen dhe planifikimet e kompanise.Drejtori i zgjedhur nga Bordi i Drejtoreve e ka per detyre qe te i permbushe te gjitha detyrat/kerkesat e parashtruara ne planin operativ nga Bordi drejtoreve.

## Korporatat shqiptare

* Korporata Energjetike e Kosovës - KEK
* Korporata Energjetike Shqiptare - KESH

## Korporatat më të mëdha ndërkombtare
# Viti fiskal

**Viti fiskal** (ose **viti financiar**, ose më rrallë **vit buxhetor**) është një periudhë e përdorur për të kalkuluar raportet financiare vjetore tek bizneset dhe organizatat e tjera.
# Organizata joqeveritare

**Organizatat joqeveritare** janë organizime të financuara dhe të mbështetura nga faktorë të ndryshëm joqeveritare dhe janë të paramenduara të krijohen për të zgjidhur një problem shoqëror, individual, grupor ose më gjerë; për të marrë pjesë në jetën publike; për të shfrytëzuar burimet për arritjen e një qëllimi të caktuar.

Varësisht nga financimi dhe veprimtaria e tyre ato mbështete apo edhe ndalohen nga qeveritë shtetërore në territoret ku ato veprojnë.

Në lidhje me karakteristikat e organizatave joqeveritare, mendohet se dominojnë këta përcaktorë: ato janë formalisht të institucionalizuara; janë joqeveritare, janë jofitiprurëse; vullnetare dhe, natyrisht, vetëqeverisëse. Ndërsa, sa i përket funksionit të tyre, ai shtrihet në: “shoqërimin e qytetarëve; në-shoqërimin politik të qytetarëve-politizimi; në mbledhjen e informacioneve; në arsimimin e njerëzve për fusha të caktuara; në përfaqësim dhe në shtrirjen e ndikimit dhe të mbikëqyrjes.

Kështu p.sh organizata joqeveritare me seli në një shtet tjetër zakonisht paraqiten në shtetin tjetër si organizata joqeveritare ndërkombëtare, mirëpo veprimtaria e tyre në shtetin tjetër varet në shkallë të madhe nga marrëdhëniet ndërkombëtare të atyre shteteve. Në botë ka shumë raste të ndalimit apo të mos lejimit të hyrjes në shtetin e vet për shkak të mbështjeteve indirekte qeveritare.

## Referime

## Shiko dhe këtë

* Lista e organizatave joqeveritare shqiptare
* Lista e organizatave joqeveritare ndërkombëtare

## Lidhje të jashtme

* amëza rectivitysrv.rec.org
# Vullnetarizmi

Vullnetarët në aksion në Brooklyn pas dëmtimeve të Uraganit Sandy - 2012.
**Vullnetarizmi** ose **puna vullnetare** në përgjithësi konsiderohet një aktivitet altruist kur një individ apo grup ofron shërbime jo për përfitime financiare apo sociale "për një tjetër person, grup ose organizatë". Puna vullnetare është gjithashtu e njohur për zhvillimin e shkathtësive dhe shpesh ka për qëllim që të promovojë të mirat ose përmirësimin e cilësisë së jetës. Puna vullnetare mund të ketë përfitime pozitive si për vullnetarët ashtu edhe për personin ose komunitetin e shërbyer. Gjithashtu, ka për qëllim vënjen e kontakteve të mundshme të punësimit. Shumë vullnetarë janë veçanërisht të trajnuar në fushat ku ata punojnë, të tilla si mjekësi, arsim, apo emergjenca shpëtimi. Të tjerët shërbejnë sipas nevojës, si p.sh. në përgjigje të një fatkeqësie natyrore.

## Ditët e vullnetarizmit

* Dita Globale e Shërbimit Rinor
* Dita Ndërkombëtare e Vullnetarizmit
* Dita e Mirësisë Botërore

## Shih edhe

* Bamirësia
* Filantropia

## Referime

## Lidhje të jashtme

* Volunteering në Open Directory Project
* Volunteerism and legislation: a Guidance Note Inter-Parliamentary Union, United Nations Volunteers, International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies, 2004
* Michael Norton's Ted talk on How To Buy Happiness
* Platforma dixhitale e vullnetarizmit në Shqipëri Arkivuar 12 dhjetor 2021 tek Wayback Machine
# Biznesi

Bursa meksikane në Paseo de la Reforma, Mexico City.
**Biznesi** është praktikë e fitimit të jetesës ose fitimit të parave duke prodhuar ose blerë dhe shitur produkte (të tilla si mallra dhe shërbime). Është gjithashtu "çdo aktivitet apo ndërmarrje e lidhur me qëllim fitimi".

Pasja e një emri biznesi nuk e ndan subjektin afarist nga pronari, që do të thotë se pronari i biznesit është përgjegjës dhe përgjegjës për borxhet e shkaktuara nga biznesi. Nëse biznesi fiton borxhe, kreditorët mund të ndjekin pasuritë personale të pronarit. Një strukturë biznesi nuk lejon normat e taksave të korporatave. Pronari tatohet personalisht mbi të gjitha të ardhurat nga biznesi.

Termi përdoret gjithashtu shpesh në bisedë (por jo nga avokatë ose nga zyrtarë publikë) për t'iu referuar një kompanie, të tillë si një korporatë ose kooperativë.

Korporatat, në kontrast me pronarët individualë dhe ortakëritë, janë një ent juridik i veçantë dhe parashikojnë përgjegjësi të kufizuar për pronarët/anëtarët e tyre, si dhe janë subjekt i normave të taksave të korporatave. Një korporatë është më e komplikuar dhe e shtrenjtë për t'u ngritur, por ofron më shumë mbrojtje dhe përfitime për pronarët/anëtarët.

## Shiko edhe

* Tregtia
* Prodhimtaria
* Ndërtimtaria
* Hotelieria
* Shërbimet
* Shëndetësia

## Referime