Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sindikata e punëtorëve

Punëtorët e rrobave në grevë, Qyteti i Nju Jorkut, më 1913.
**Sindikata e punëtorëve** është një organizatë punëtorësh, qëllimi i të cilëve është ruajtja ose përmirësimi i kushteve të punësimit të tyre, si arritja e pagave dhe përfitimeve më të mira, përmirësimi i kushteve të punës, përmirësimi i standardeve të sigurisë, vendosja e procedurave të ankesës, zhvillimi i rregullave që rregullojnë statusin e punonjësve (rregullat që rregullojnë promovimet, kushtet e arsyeshme për përfundimin e punës) dhe mbrojtja dhe rritja e fuqisë negociuese të punëtorëve.

Sindikatat zakonisht financojnë zyrat e tyre qendrore dhe funksionet e ekipit ligjor përmes tarifave të vendosura rregullisht të quajtura detyrime sindikale. Përfaqësuesit e sindikatave në fuqinë punëtore zakonisht përbëhen nga vullnetarë në vendin e punës, të cilët shpesh emërohen nga anëtarët përmes zgjedhjeve të brendshme demokratike. Sindikata, nëpërmjet një komiteti drejtues të zgjedhur dhe negociues, bën pazare me punëdhënësin në emër të anëtarëve të saj, të njohur si rang dhe file, dhe negocion kontratat e punës (marrëveshjet kolektive) me punëdhënësit.

Sindikatat mund të organizojnë një seksion të caktuar punëtorësh të kualifikuar ose të pakualifikuar (sindikata artizanale), një seksion kryq punëtorësh nga profesione të ndryshme (sindikata e përgjithshme), ose një përpjekje për të organizuar të gjithë punëtorët brenda një industrie të caktuar (sindikata industriale). Marrëveshjet e negociuara nga një sindikatë janë të detyrueshme për anëtarët e radhës dhe punëdhënësin, dhe në disa raste për punëtorët e tjerë që nuk janë anëtarë. Sindikatat tradicionalisht kanë një kushtetutë që detajon qeverisjen e njësisë së tyre të negociatave dhe gjithashtu kanë qeverisje në nivele të ndryshme të qeverisjes në varësi të industrisë që i lidh ata ligjërisht me negociatat dhe funksionimin e tyre.

Me origjinë në Britaninë e Madhe, sindikatat u bënë të njohura në shumë vende gjatë Revolucionit Industrial. Sindikatat mund të përbëhen nga punëtorë individualë, profesionistë, punëtorë të kaluar, studentë, praktikantë ose të papunë. Dendësia e sindikatave, ose përqindja e punëtorëve që i përkasin një sindikate, është më e larta në vendet nordike.

## Shiko edhe

* Të drejtat e punëtorëve

## Referime
# Abuzimi i kafshëve

Viçat në kafaze të vogla për madhësinë e tyre.
**Abuzimi i kafshëve**, **neglizhimi i kafshëve** ose **mizoria ndaj kafshëve** është shkaktimi i vuajtjes ose dëmtimit nga njerëzit ndaj kafshëve, qoftë me neglizhencë ose me veprim. Më ngushtë, mund të jetë shkaktimi i dëmtimit ose vuajtjes për arritje specifike, si vrasja e kafshëve për argëtim; mizoria ndaj kafshëve ndonjëherë përfshin shkaktimin e dëmit ose vuajtjes si qëllim në vetvete, i referuar si zoosadizëm. Qasje të ndryshme ndaj ligjeve në lidhje me mizorinë e kafshëve ndodhin në juridiksione të ndryshme në mbarë botën. Për shembull, disa ligje rregullojnë metodat e vrasjes së kafshëve për ushqim, veshje ose produkte të tjera, dhe ligje të tjera kanë të bëjnë me mbajtjen e kafshëve për argëtim, edukim, kërkime ose kafshë shtëpiake. Ka disa qasje konceptuale për çështjen e mizorisë ndaj kafshëve.

Edhe pse disa praktika, si luftimi i kafshëve, njihen gjerësisht si mizore, jo të gjithë njerëzit dhe kombet kanë të njëjtin përkufizim të asaj që përbën mizorinë e kafshëve. Shumë do të pretendonin se ngjitja e bishtit të derrit pa anestezi përbën mizori. Të tjerë do të përgjigjeshin se është një teknikë rutinë për prodhimin e mishit për të parandaluar dëmtimin më vonë në jetën e derrit. Për më tepër, ligjet që rregullojnë mizorinë e kafshëve ndryshojnë nga kombi në komb. Ndërsa është praktikë rutinë në Shtetet e Bashkuara, ankorimi i bishtit të derrit si pjesë e praktikës së rregullt është e ndaluar në Bashkimin Evropian (BE).

Mbrojtësit utilitarë argumentojnë nga pozicioni i kostove dhe përfitimeve dhe ndryshojnë në përfundimet e tyre për trajtimin e lejueshëm të kafshëve. Disa utilitarë argumentojnë për një qasje më të dobët që është më afër pozicionit të mirëqenies së kafshëve, ndërsa të tjerë argumentojnë për një pozicion që është i ngjashëm me të drejtat e kafshëve. Teoricienët e të drejtave të kafshëve kritikojnë këto pozicione, duke argumentuar se fjalët "e panevojshme" dhe "njerëzore" janë subjekt i interpretimeve shumë të ndryshme dhe se kafshët kanë të drejta themelore. Ata thonë se përdorimi i shumicës së kafshëve në vetvete është i panevojshëm dhe shkaktar vuajtjesh, kështu që e vetmja mënyrë për të siguruar mbrojtje për kafshët është t'i jepet fund statusit të tyre si pronë dhe të sigurohet që ato të mos shihen kurrë si një substancë ose si gjëra jo të gjalla.

## Shiko edhe

* Kafshët

## Referime