Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Universiteti publik

**Universiteti publik** ose **kolegji publik** është një universitet ose kolegj që është në pronësi të shtetit ose merr fonde të konsiderueshme nga një qeveri. Nëse një universitet kombëtar konsiderohet publik ndryshon nga një vend (ose rajon) në tjetrin, kryesisht në varësi të peizazhit specifik të arsimit. Në të kundërt, një universitet privat zakonisht zotërohet dhe operohet nga një korporatë private (jo-fitimprurëse ose fitimprurëse). Të dyja llojet rregullohen shpesh, por në shkallë të ndryshme, nga qeveria.

Universitetet dhe kolegjet publike shpesh kanë një rol të veçantë në zgjerimin e qasjes në arsim duke u përqëndruar te gjihpërfshirja, duke ofruar tarifa më të ulëta për studentët vendas dhe duke u mbështetur në politika shtetërore për të siguruar barazi sociale. Nga ana tjetër, universitetet private shpesh dallohen për autonominë më të madhe në menaxhim dhe për fleksibilitetin në programet akademike, duke u përqendruar në inovacione ose fusha të specializuara. Ky dallim midis institucioneve publike dhe private të arsimit të lartë pasqyron mënyrën se si shoqëritë e ndryshme e konceptojnë rolin e arsimit të lartë në zhvillimin ekonomik, shoqëror dhe kulturor.

## Shih edhe

* Kolegji
* Universiteti
* Arsimi i lartë
* Universiteti kombëtar
* Universitetet mesjetare
# Rektori

**Rektori i Universiteti** është udhëheqës ekzekutiv i një Universiteti i cili përbëhet prej disa njësive akademike: Fakultete apo Departamente, të cilat organizojnë aktivitetet mësimore/shkencore për arritjen e gradave shkencore dhe akademike.

Rektori përveç thirrjes shkencore (doktor) duhet ta ketë edhe thirrjen akademike (Profesor) në Universitet.

Rektori për punën e vet i përgjigjet Senatit Akademik ose Këshillit Drejtues.
# Studimet pasdiplomike

**Studimet pasdiplomike** janë studime superiore ose studime të thelluara shkencore apo profesionale/shkencore të cilat vazhdohen pasi që kandidati i caktuar i ka mbaruar studimet themelore universitare në fakultet, akademi etj. dhe ka fituar thirrje universitare në bazë të ligjeve në fuqi.

## Organizimi

Studimet pasdiplomike organizohen për (thellimin e dijeve akademiko - shkencore dhe fitimin e titullit përkatës) fitimin e thirrjes akademike shkencore: Master (Magjistër) dhe Doktor i shkencës (ose i filozofisë). Në SHBA dhe në kohë të fundit në botë organizohen edhe studime (profesionale pas diplomimit) pasdiplomike profesionale të nivelit MBA (Master në Administrim Biznesi) dhe DBA (doktor në Administrim Biznesi) ose edhe Ded (Doktor në Edukim).

## Kohëzgjatja

Studimet themelore zgjasin 3 vite, studimet Master 2 vite dhe studimet e doktoratës 3 vite.

Në shumë Universitete të botës kandidati mund të regjistrohet drejtpërdrejtë pas diplomimit në studimet e thelluara për thirrjen shkencore Doktor. Në këto raste studimet e doktoratës zgjasin së paku 4 vjet.

## Deklarata e Bolonjës

Në Deklaratën e Bolonjës (19 qershor 1999) është rekomanduar modeli i studimeve 3-2-3, që do të thotë 3 vjet për studime të nivelit Bachelor, edhe 2 vjet për studime të nivelit Master dhe plus 3 vjet të tjera për studime të nivelit Doktor.

## Shih edhe

* Mësimi
* Hulumtimi

## Referime
# Sao Paulo (shtet)

| São Paulo |
| --- |
| FlamuriStema |
|  |
| Popullsia |
|  • Total | 41.252.160 |

**San Paolo(São Paulo)* është një shtet i Brazilit i cila gjendet në jug-perëndim të vendit mes Oqeanit Atlantik dhe lumit Paraná.
Në veri dhe verilindje kufizohet me shtetin Minas Gerais, në verilindje me shtetin Rio de Janeiro, në lindje nga Oqeani Atlantik, në jug nga Paraná dhe në perëndim nga Mato Grosso do Sul.

## Ekonomia

Ekonomia e shtetit ka larmi të madhe.
Industria është zhvilluar në sajë të: industrisë ushqimore, energjitike, tekstile, çeliku, konsevimit, duhanit, metalurgjike dhe industrisë kimike.

Shteti është një qendër e madhee shërbimeve, me qendrat tregtare të mëdha, rrugë transporti,spitale të tilla si "Hospital das Clínicas", spitali izraelit "Albert Ajnshtajn", spitali "Sirio-Libanêz". San Paolo është shteti që prodhon më tepër në Brazil, me një pjesëmarrje në BPV prej 32,6%.

Në bujqësi kulturat më të rëndësishme janë agrumet e më pas kafeja, misri, orizi, bishtajoret, patate, kallam sheqeri, pambuku, duhani. Minerale: zirkon, apatite.

## Popullsia

Popullsia e San Paolos është e përbërë kryesisht nga njerëz me origjinë italiane: 13 milion me origjinë italiane, 32,5% e popullsisë lokale. Sao Paulo ka më shumë italianë se çdo rajon tjetër i Italisë .Gjithashtu shumë të pranishëm e pasardhës të portugezëve, spanjollëve, gjermanëve, libanezëve dhe japonezëve. Në fakt, komuniteti japoneze i San Paolos është më i rëndësishëmi në botë. Pas viteve 1950 San Paolo ka ndjerë një fluks të madh të njerëzve që imigronin nga veriu i Brazilit në kërkim të punës.

## Referime

## Lidhje të jashtme

* Governo do Estado de São Paulo website e qeverisë së shtetit Sao Paulo
* Folha de S. Paulo Gazeta më të madhe në Brazil
* O Estado de S. Paulo Lajme
* **Gabim i përfshirjes: {{En}} është vetëm për emërhapësirën e Skeda. Përdorni më mirë {{lang-en}} ose {{in lang|en}}.** San Paolo në faqen e Universitetit të Oregonit
* **Gabim i përfshirjes: {{En}} është vetëm për emërhapësirën e Skeda. Përdorni më mirë {{lang-en}} ose {{in lang|en}}.** Portal dixhital