Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Pandemia e COVID-19 në Ukrainë

| Pandemia e COVID-19 në Ukrainë |
| --- |
| Numri i rasteve të konfirmuara |
| Sëmundja | COVID-19 |
| Tendosja e virusit | SARS-CoV-2 |
| Vendndodhja | Ukraina |
| Rasti i parë | Chernivtsi Oblast |
| Data e mbërritjes | 3 mars 2020 |
| Origjina | Wuhan, Hubei, China (globalisht) Italia, Rumania, Egjipti (vendërisht) |
| Raste të konfirmuara | 758,264 |
| Raste të dyshuara‡ | 81,125 |
| Të shëruar | 369,054 |
| Vdekje | 12,717 |
| Uebfaqja zyrtare |
| Kabineti i Ministrave të Ukrainës |
| ‡ *Suspected cases have not been confirmed as being due to this strain by laboratory tests, although some other strains may have been ruled out.* |

**Pandemia e COVID-19 në Ukrainë** është pjesë e pandemisë mbarëbotërore të sëmundjes koronavirus 2019 (COVID-19) e shkaktuar nga sindroma akute e frymëmarrjes akute koronavirus 2 (SARS-CoV-2). Virusi u konfirmua se ishte përhapur në Ukrainë kur rasti i parë i vendit u konfirmua të shtrohej në spital në Chernivtsi Oblast më 3 mars 2020, një burrë që kishte udhëtuar nga Italia në Rumani me aeroplan dhe më pas mbërriti në Ukrainë me makinë.

Një emergjencë u shpall në 20 mars në Oblast Kiev, Oblast Chernivtsi, Oblast Zhytomyr, Dnipropetrovsk Oblast, Ivano-Frankivsk Oblast dhe qytetin e Kyiv.

Statistikat për Republikën Autonome të Krimesë të mbajtur nga Rusia dhe qytetin e Sevastopolit, dhe për Republikën Popullore të panjohur Donetsk dhe Republikën Popullore Luhansk në Ukrainën lindore, nuk raportohen nga agjensitë shtetërore të Ukrainës dhe nuk përfshihen në totalin e vendit.

## Shiko edhe

* Pandemia e COVID-19 në Evropë
* Pandemia e COVID-19 sipas shteteve dhe territoreve

## Referime
# Manga (kthjellim)

Me këtë term përmblidhen disa kuptime.

* Manga - lloj i stripit japonez.
* Manga - Grup muzikor turk.
* Manganon - fjalë greke.
* Mënga - pjes e veshjeve.
* Mangu - ndajfolje sasiore.
* Mangani - lloj elementi kimik.
* Mangalli - mjet shtëpiak për ngrohje.
# Xhainizmi

Flamuri Jain në Indi
**Xhainizmi** ( /ˈdʒeɪnɪzəm/), e njohur tradicionalisht si **Jain Dharma**, është një nga fetë më të lashta indiane. Mjekët besojnë se jo- dhunës dhe të vetë-kontrollit janë mjetet me të cilat ata mund të marrin çlirimin . Aktualisht , Jainizmi është e ndarë në dy sekte - Digambara mëdha dhe Śvētāmbara .

Fjala Jainism rrjedh nga një folje Jin Sanskrit që do të thotë për të pushtuar . Ajo i referohet një betejë me pasionet dhe kënaqësitë trupore që Asketët Jaina ndërmarrë . Ata që të fitojë këtë betejë janë quajtur si Jina ( Pushtuesi ) . Termi Jaina për këtë arsye është përdorur për t'iu referuar laikëve dhe asketëve të kësaj tradite njësoj .

Jainism është një nga fetë më të vjetra në botë . Jains tradicionalisht gjurmë historinë e tyre përmes një suksesion të njëzet e katër propaganduesve të besimit të tyre të njohur si tirthankara me Ādinātha si tirthankara parë dhe Mahavira sii fundit i epokës aktuale . Për periudha të gjata kohore Jainism ishtefe shtetërore e mbretërive indiane dhe miratuar gjerësisht në nënkontinenti indian . Feja ka qenë në rënie që nga er e 8 shekullit për shkak të rritjes , dhe shtypjes nga ana e pasuesve të hinduizmit dhe Islamit .

Jainism është një pakicë fetare në Indi , me 4.2 milionë pasuesve , dhe ka komunitete të vogla por të dukshme e emigrantëve në Belgjikë , Kanada, Hong Kong , Japoni , Singapor, dhe Shtetet e Bashkuara . Jains kanë shkallën më të lartë të shkrim-leximit të çdo komuniteti fetar në Indi ( 94.1 përqind) , dhe bibliotekat e tyre dorëshkrim janë më të vjetër në vend .

Tre parimet kryesore të jainizmit janë *ahimsa* ('jo-dhunë'), *anekantavada* ('jo-absolutizmi'), dhe *aparigraha* ('mos-lidhje'); ajo karakterizohet gjithashtu nga *asketizmi*. Ndjekësit e jainizmit kanë pesë premtime kryesore: *ahimsa* ('jo dhunë'), *satya* ('e vërteta'), *asteya* ('jo vjedhje'), *brahmacharya* ('celibat', 'dëlirësi') dhe *aparigraha* ('jo lidhje'). Këto parime kanë ndikuar në kulturën Jain në shumë mënyra, të tilla si duke çuar në një mënyrë jetese kryesisht vegjetarianë që shmang dëmtimin e kafshëve dhe ciklet e tyre të jetës. *Parasparopagraho Jivanam* ('funksioni i shpirtrave është të ndihmosh njëri-tjetrin') është motoja e jainizmit. Namokar Mantra është lutja më e zakonshme dhe themelore në jaainizmin.

## Referime
# Shekulli XVII

Para erë sonë:
XX -
XIX -
XVIII -
XVII -
XVI -
XV -
XIV -
XIII -
XII -
XI -
X -
IX -
VIII -
VII -
VI -
V -
IV -
III -
II -
I

Era jonë:
I -
II -
III -
IV -
V -
VI -
VII -
VIII -
IX -
X -
XI -
XII -
XIII -
XIV -
XV -
XVI -
XVII -
XVIII -
XIX -
XX -
XXI

---

Nga **Shekulli XVII**

## Ngjarje

* 1635 Botimi i parë i fjalëve të urta me autor Frang Bardhi.

## Shpikje, zbulime, zhvillime

## Njerëz të shquar

Stampa:TabelaShekujvePoshte
# Shekulli XII

Para erë sonë:
XX -
XIX -
XVIII -
XVII -
XVI -
XV -
XIV -
XIII -
XII -
XI -
X -
IX -
VIII -
VII -
VI -
V -
IV -
III -
II -
I

Era jonë:
I -
II -
III -
IV -
V -
VI -
VII -
VIII -
IX -
X -
XI -
XII -
XIII -
XIV -
XV -
XVI -
XVII -
XVIII -
XIX -
XX -
XXI

---

Nga **Shekulli XII**

## Ngjarje

## Shpikje, zbulime, zhvillime

## Njerëz të shquar

Stampa:TabelaShekujvePoshte
# Eubea

Ishulli
**Evia**, gjithashtu e njohur si **Agribozi** ose **Egribozi** (ose me emertimin e lashte *Euboea*), eshte ishulli i dyte me i madh ne Greqi nga siperfaqja dhe popullsia, pas Kretes, dhe eshte ishulli i gjashte me i madh ne Mesdhe.

Ndahet nga Beotia ne Greqine kontinentale nga ngushtica Euripus (vetem 40 m e gjere ne piken me te ngushte). Eshte 180 km e gjate dhe varion ne gjeresi nga 50 km ne 6 km. Qyteti me i madh ne ishull eshte Kalkidha.
# Vangjel Zhapa

Vangjel Zhapa
**Vangjel Zhapa** ka lindur më 23 gusht të vitit 1800 në fshatin Labovë të Madhe ose siç njihet ndryshe Labova e Zhapës në rrethin e Gjirokastrës. Sipas të dhënave të ndryshme të biografëve që janë marrë me figurën e Vangjel Zhapës, bëhet e ditur se ai që në moshë fare të re shkonte si bari me bagëtitë e familjes tij. Që në atë kohë, teksa kulloste tufën e deleve në shpatet e maleve në afërsi të fshatit tij, ai shfaqte interes për bimët mjeksore të cilat i mblidhte dhe i kultivonte në shtëpinë e tij(pasi mamaje e tij Sotira Meksi merrej gjithashtu me bime mjeksore). Kur nuk ishte më shumë se 13 vjeç, ai u nda nga familja dhe u largua nga fshati e shkoi në Janinë ku u takua me kushuririn e tij nga mamaja , labovitin Vangjel Meksi i cili njihej si mjek popullor në të gjithë Vilajetin e Janinës.

Pasi qëndroi për disa vjet pranë Vangjel Meksit, duke mësuar zanatin e xherahut, (mjek popullor) dhe gjithashtu kirurgjine, ai përfitoi mjaft nga kushuriri i tij e më pas u largua duke e ushtruar vetë atë mjeshtëri. Në moshën 20 vjeçare ai mori pjesë në revolucionin grek në luftrat kundëra Turqisë duke u bashkuar me arvanitasit dhe të famëshmit suljotë të Marko Boçarit. Thuhet se për trimëri të rralla në ato luftra Vangjel Zhapës ju dhanë medalje e dekorata dhe u caktua si komandant në vijën e parë të frontit.

Pas revolucionit grek, aty nga viti 1831, ai u largua nga Greqia së bashku me disa bashkfshatarë të tij dhe emigroi për në Rumani ku vazhdoi të ushtronte zanatin e mjekut popullor. Sipas të dhënave të ndryshme biografike për Vangjel Zhapën, mësohet se në fillimet e vendosjes tij në Rumani ai mori përsipër dhe arriti të shëronte vajzën e princit Maruzit të Rumanisë nga një gangrenë që kishte pasur në këmbë. Për këtë gjë atij ju dha një shpërblim i madh në toka bujqësore, që ishte dhe pasuria e parë e tij.

Dokumente të ndryshme arkivore të shtetit Rumun, hedhin dritë dhe vërtetojnë se nga fundi i vitit 1844, Vangjel Zhapa bleu një çiflik në Broshten afër Ialonicës ku përfshiheshin toka, kullota, pyje, mullinj, magazina, hane etj. Po kështu përveç këtij çifligu, Vangjeli bleu dhe në Bukuresht një shtëpi të madhe e një hotel. Mbas gjithkësaj pasurie që ai mundi ta siguronte si pronë të tij, ai kishte pjesë dhe në shumë aksione në shoqëritë e vaporëve që lundronin mbi Danub. Të gjitha këto pasuri i dhanë Vangjelit një nam të madh aq sa thuhet se ai arriti të bëhet dhe këshilltar pranë oborrit mbretëror të Rumanisë, për problemet tregtare. Vangjel Zhapa ka vdekur më 19 qershor 1865.
# Mikis Teodorakis

**Mikis Teodorakis** (Hios, 29 korrik 1925 - Athinë, 2 shtator 2021), ka qenë një nga kompozitorët më të rëndësishëm bashkëkohorë grekë. Ai ka qenë gjithashu edhe politikan, ministër, 4 herë anëtar i Parlamentit grek dhe aktivist i nderuar me Çmimin e Paqes "Lenin" (1983 ) .
Ai ka lëvruar të gjitha llojet e muzikës dhe ka kompozuar melodinë ndoshta më të njohur greke në botë, Sirtaki "Zorba" ( 1964), bazuar në muzikën tradicionale të Kretës.

Kompozimet e tij janë interpretuar nga artistë të njohur, të tillë si the Beatles, Shirley Bassey dhe Edith Piaf.
Ai ka shkruar muzikë për filma të njohur si : Fedra (1962 ) , Zorba ( 1964) , Z ( 1969) dhe Serpico (1973) .

Në Shqipëri është bërë i njohur nga fragmente të muzikës së filmit **Misioni përtej detit** me regjizor Lisenko Malaj dhe skenaristë
Anastas Kondo dhe Roland Gjoza.
# Antisteni

Busti i mermertë i Antistenit bazuar në të njëjtin origjinal (Muzeu Britanik)
**Antisteni** (Greqishte e lashtë: Ἀντισθένης,; rr. 446 –  rr. 366 p.e.s.) ishte një filozof grek dhe një nxënës i Sokratit. Antisteni fillimisht mësoi retorikë nga Gorgias përpara se të bëhej një dishepull i zjarrtë i Sokratit. Ai përvetësoi dhe zhvilloi anën etike të mësimeve të Sokratit, duke mbrojtur jetën asketike të jetuar në përputhje me virtytin. Shkrimtarët e mëvonshëm e konsideruan atë si themeluesin e filozofisë cinike.

Nofka e Antistenit ishte *Qeni (Absolut)* ( ἁπλοκύων, Diog. Laert. 6.13).

Antisteni, pjesë e një afresku në Universitetin Kombëtar të Athinës
## Shënime dhe referenca

## Lexime të mëtejshme

* Branham, R. Bracht; Cazé, Marie-Odile Goulet, red. (1996). *The Cynics: The Cynic Movement in Antiquity and Its Legacy* (në anglisht). Berkeley: University of California Press.
* Chappuis, Charles (2024). *Antisthenes: The Founder of Cynicism* (në anglisht). Përkthyer nga Robinson, Richard. Portland, OR: Sunny Lou Publishing. ISBN 978-1955392730.
* Fuentes González, Pedro Pablo (2013). "En defensa del encuentro entre dos Perros, Antístenes y Diógenes: historia de una tensa amistad". *Cuadernos de Filología Clásica: Estudios Griegos e Indoeuropeos* (në anglisht). **23**: 225–267 (reprint in: V. Suvák [ed.], Antisthenica Cynica Socratica, Praha: Oikoumene, 2014, p. 11–71).
* Guthrie, William Keith Chambers (1969). *The Fifth-Century Enlightenment*. A History of Greek Philosophy (në anglisht). Vëll. 3. London: Cambridge University Press.
* Meijer P. A., *A New Perspective on Antisthenes: Logos, Predicate and Ethics in his Philosophy*, Amsterdam: Amsterdam University Press B.V., 2017
* Navia, Luis E. (1996). *Classical Cynicism: A Critical Study* (në anglisht). Westport, CT: Greenwood Press.
* Navia, Luis E. (1995). *The Philosophy of Cynicism An Annotated Bibliography* (në anglisht). Westport, CT: Greenwood Press.
* Rankin, H. D. (1986). *Anthisthenes Sokratikos* (në anglisht). Amsterdam: A.M. Hakkert. ISBN 90-256-0896-5.
* Rankin, H. D. (1983). *Sophists, Socratics, and Cynics* (në anglisht). London: Croom Helm. ISBN 9780389204213.`{{cite book}}`: Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja (lidhja)
* Sayre, Farrand (1948). "Antisthenes the Socratic". *The Classical Journal* (në anglisht). **43**: 237–244.

## Lidhje të jashtme

* *Lives & Writings on the Cynics*, directory of literary references to Ancient Cynics

* Xenophon, *Symposium*, Book IV
# Sant Martí d'Empúries

| Sant Martí d'Empúries |
| --- |
| Komunë |
| Kisha e Sant Martí Empúries |
| Flamuri |
| Popullsia |
|  • Total | 47 |
| Faqja zyrtare | noticies.lescala-empuries.com |

**Sant Martí d'Empúries** është një komunë në Spanjë, e vendosur në qarkun Alt Empordà, të provincës Girona, në Katalonia. Sant Martí d'Empúries ka 47 banorë (2007).

## Referimet

## Lidhje të jashtme

*
* Webfaqja zyrtare
# Lufta e Shkatërrimit

Harta e kanalit të Suezit e nxjerrë nga një hartë e Gadishullit Sinai.
**Lufta e Shkatërrimit** (Arabisht: حرب الاستنزاف, romanizuar: *Ḥarb al-Istinzāf*; hebraisht: מלחמת ההתשה, romanizuar: *Milḥemet haHatashah*) përfshiu luftimet midis Izraelit dhe Egjiptit, Jordanisë, Organizatës për Çlirimin e Palestinës (PLO) dhe aleatëve të tyre nga viti 1967 deri në 1970.

Pas Luftës Gjashtë Ditore të vitit 1967, asnjë përpjekje serioze diplomatike nuk u përpoq të zgjidhte çështjet në zemër të konfliktit arabo-izraelit. Samiti i Ligës Arabe të vitit 1967 formuloi në shtator politikën "tre jo": ndalimi i paqes, njohjes ose negociatave me Izraelin. Presidenti egjiptian Gamal Abdel Nasser besonte se vetëm iniciativa ushtarake do ta detyronte Izraelin ose komunitetin ndërkombëtar të lehtësonte një tërheqje të plotë izraelite nga Sinai dhe armiqësitë shpejt rifilluan përgjatë Kanalit të Suezit.

Këto fillimisht morën formën e dueleve të kufizuara të artilerisë dhe inkursioneve në shkallë të vogël në Sinai, por deri në vitin 1969, Ushtria Egjiptiane e gjykoi veten të përgatitur për operacione në shkallë më të gjerë. Më 8 mars 1969, Nasser shpalli nisjen zyrtare të Luftës së Shkatërrimit, e karakterizuar nga granatimet në shkallë të gjerë përgjatë Kanalit të Suezit, luftë të gjerë ajrore dhe sulme komando. Armiqësitë vazhduan deri në gusht 1970 dhe përfunduan me një armëpushim, kufijtë mbetën të njëjtë me fillimin e luftës, pa asnjë angazhim real për negociata serioze të paqes.

## Shiko edhe

## Referimet
# 604

|  |
| --- |
| **Muajt** |
| Janari | Korriku |
| Shkurti | Gushti |
| Marsi | Shtatori |
| Prilli | Tetori |
| Maji | Nëntori |
| Qershori | Dhjetori |

Mbi vitin **604**.

## Ngjarje

## Lindje

## Vdekje
# Kolumbarium

Kolumbariumi i San Françiskos
**Kolumbarium** është një vend për respektimin dhe ruajtjen e urnave me hirin e të vdekurve (d.m.th., urna që mbanin mbetjet e djegura të një të vdekuri ). Termi vjen nga latinishtja "*columba*" (pëllumb) dhe fillimisht i referohej strehave të ndara për pëllumbat.

## Sfondi

Dizanji i kolumbarios së Livias në Romë
Kolumbariumet romake shpesh ishin të ndërtuar pjesërisht ose tërësisht nëndhe. Kolumbariumi i Pomponius Hylas është një shembull i lashtë në periudhën romake, që ishte dekoruar me afreske dhe mozaikë.

## Shih edhe

* Katakombe
* Varrezat
* Shtëpitë kanal
* Kripte, dhomë e nëndheshme
* Varr
* Varret në formë kubeje
* Tum

## Referime

## Lidhje të jashtme

* Photographs and commentary on ancient Roman columbaria
* "Columbarium" . *Encyclopædia Britannica* (në anglisht) (bot. 11th). 1911.
* Stampa:Cite NIE