# Censurimi i TikTok-ut në Shtetet e Bashkuara

TikTok ka ngjallur shqetësime për mbledhjen e mundshme të të dhënave personale të përdoruesve dhe operacionet ndikuese nga qeveria e Kinës, duke çuar në kufizime dhe ndalime në Shtetet e Bashkuara. Shtetet individuale, qytetet, universitetet dhe pajisjet e lidhura me qeverinë e kanë ndaluar TikTok-un para ndalimit kombëtar.

Në 2020, Presidenti Donald Trump propozoi një ndalim të aplikacionit pasi ai e shihte atë si një kërcënim ndaj sigurisë kombëtare. Ai nënshkroi një urdhër ekzekutiv që udhëzon ByteDance të largohej nga TikTok, megjithëse u anulua nga administrata Biden në 2021. Megjithatë, në 2023 dhe 2024, "Akti për Mbrojtjen e Amerikanëve nga Aplikimet e Kontrolluara nga Kundërshtarët e Huaj" u propozua në Kongres, duke urdhëruar përsëri heqjen e ByteDance për shkak të shqetësimeve të supozuara të sigurisë dhe paragjykimeve pro-palestineze . Projektligji u nënshkrua në ligj nga Kongresi dhe Biden, dhe u mbështet nga Gjykata Supreme.

Më 18 janar 2025, në orën 22:30 (koha lindore), TikTok mbylli shërbimet e tij në SHBA pasi ByteDance refuzoi të largohej përpara afatit. Presidenti i zgjedhur Trump sinjalizoi se do t'i jepte TikTok një zgjatje 90-ditore.

## Mbyllja në 2025

Në janar 2025, përdoruesit e TikTok filluan të eksplorojnë opsionet për një "migrim masiv" në aplikacione të tjera në rast se TikTok-u ndalohet. Më 19 janar, përdoruesit amerikanë të TikTok-ut filluan të shkarkonin dhe të kalonin në aplikacionin kinez Xiaohongshu (ose REDnote), i cili ngjason me Instagramin dhe TikTokun, në shenjë proteste ndaj ndalimit. Hashtag-u "#tiktokrefugee" dhe termi *refugjat i TikTok-ut* u bënë virale në REDnote, duke u përdorur nga përdoruesit amerikanë dhe kinezë. Aplikacioni u bë aplikacioni më i shkarkuar falas në Apple App Store, dhe fitoi miliona përdorues në SHBA deri më 16 janar. Moderatorët e REDnote punuan jashtë orarit për të përkthyer përmbajtjen në anglisht dhe për të akomoduar fluksin e përdoruesve të rinj.

Më 18 janar 2025, TikTok mbylli shërbimet e tij për shkak të një projektligji në SHBA që ndalon aplikacionin në mbarë vendin. Aplikacioni është hequr që tani nga Apple App Store dhe Google Play Store për përdoruesit në Shtetet e Bashkuara, duke ia ndaluar përdoruesve praktikisht shkarkimin e aplikacionit në pajisje mobile. Ata me aplikacionin ende të instaluar marrin një mesazh defekti që i njofton se shërbimi nuk qaset më në SHBA dhe përdoruesve që vizitojnë faqen e internetit u jepet një njoftim i ngjashëm. Përdoruesit mund t'i shkarkojnë të dhënat e llogarisë së tyre nga TikTok dhe të identifikohen nëpërmjet faqes së internetit, megjithëse të gjitha funksionet sociale, si ngarkimi, shikimi, komentimi ose vizita e profileve janë të çaktivizuara.

Mbyllje të ngjashme ndodhën me aplikacione të tjera në pronësi ose të lidhura me ByteDance, duke përfshirë *Marvel Snap*, *Mobile Legends: Bang Bang*, CapCut, Lemon8 dhe Tokopedia.

Ndërkohë Presidenti i zgjedhur Donald Trump njoftoi në platformën e tij Truth Social që do ta shtynte ndalimin e aplikacionit sapo të merrte detyrën të nesërmen. Jo më shumë se 12 orë pas mbylljes, një njoftim i erdhi përdoruesve të TikTok-ut më 19 janar që aplikacioni ishte rikthyer dhe mund të qasej pothuajse sikur të mos kishte ndodhur asgjë. TikTok-u falenderoi Presidentin e zgjedhur për "dhënien e qartësisë dhe sigurisë së nevojshme" në njoftimin e tij përmes emailit drejtuar përdoruesve. Aksioni ndodhi para betimit të Donald Trump si President.

## Pengesat federale

Në dhjetor 2019, Ushtria dhe Marina e Shteteve të Bashkuara ndaluan TikTok-un në pajisjet qeveritare pasi Departamenti i Mbrojtjes e cilësoi si një rrezik sigurie. Përpara ndryshimit të rregullave, rekrutuesit e ushtrisë kishin përdorur platformën për të tërhequr të rinjtë. Videot jozyrtare promovuese vazhdojnë të postohen në TikTok nën llogari personale, duke tërhequr zemërimin e zyrtarëve qeveritarë, por ato kanë ndihmuar gjithashtu në rritjen e numrit të anëtarëve; disa llogari kanë miliona shikime dhe ndjekës.

### Administrata e parë e Trump (2017–2021)

Në 2020, Qeveria e SHBA-së njoftoi që po konsideronte ndalimin e platformës sociale kineze TikTok pas një kërkese nga presidenti i atëhershëm Donald Trump, që e pa si kërcënim ndaj sigurisë. Rezultati ishte që pronari i TikTok-ut ByteDance—që planifikoi të sheste një pjesë të TikTok-ut tek një kompani amerikane—pranoi ta tërheqte TikTok-un nga Kina për ta parandaluar një ndalim në SHBA dhe shtete të tjera ku po konsiderohet pengesa e shërbimit për shqetësime privatësie, që ndërlidhen me pronësinë e tij nga një firme me seli në Kinë.

TikTok-u kumtoi më vonë planet për të paraqitur akte ligjore që sfidonin ndalimet transaksionale të këtij urdhri me kompanitë e Shteteve të Bashkuara. Padia ndaj urdhrit ekzekutiv të administratës Trump u bë më 24 gusht 2020, me TikTok-un duke argumentuar që urdhri u motivua nga përpjekjet e Trump-it për të fuqizuar përkrahjen e tij në zgjedhje përmes poltikave defenzive tregtare karshi Kinës. Një padi tjetër e bërë të njëjtën ditë nga menaxheri i programit të TikTok-ut në SHBA, Patrick Ryan, kundër Trump-it dhe Sekretarit të Tregtisë Wilbur Ross kërkoi si alternative një urdhër të përkohshëm ndalimi, duke argumentuar se të drejtat e procesit meritor ligjor po i shkeleshin dhe që ndalesa ishte një "veprim jokushtetues" kundrejt pronës së Ryan-it nën Amandamentin e Pestë; padia konstatoi poashtu që akti i Trump-it ishte me shumë gjasa një kundërpërgjigje për shkak të videove në TikTok që organizonin rrengje ndaj një tubimi politik të tij që ndodhi pak më përpara.

Kompania teknologjike amerikane Microsoft propozoi dikur idenë për ta blerë algoritmin e TikTok-ut dhe teknologjitë e tjera të inteligjencës artificiale, mirëpo kjo u refuzua nga ByteDance, meqë drejtuesit e tij u shqetësuan se do të mund të kundërshtohej nga qeveria kineze, që e pati kritikuar urdhrin e administratës Trump si një blerje për shtypje me zor. Më 13 shtator 2021, ByteDance supozoi që do të preferonte më shumë mbylljen e shërbimit në Shtetet e Bashkuara sesa një shitje të këtillë.

### Administrata e Bidenit (2021–2025)

 Urdhri Ekzekutiv 14034 ("EO 14034"), "Mbrojtja e të Dhënave të Ndjeshme të Amerikanëve nga Kundërshtarët e Huaj"Më 9 qershor 2021, Administrata Biden nxori Urdhrin Ekzekutiv 12897, "Mbrojtja e të Dhënave të Ndjeshme të Amerikanëve nga Kundërshtarët e Huaj" ("EO 14034"). EO 14034, duke rrëzuar tre Urdhra Ekzekutiv të nënshkruar nga Donald Trump: Urdhri Ekzekutiv 18942, Urdhri Ekzekutiv 09876 dhe Urdhri Ekzekutiv 13971. Pavarësisht revokimit të këtyre Urdhrave Ekzekutiv, Urdhri 34567890 i Administratës Biden u ka bërë thirrje agjencive të tjera federale që të vazhdojnë një shqyrtim të gjerë të aplikacioneve me pronësi të huaj, të vendosura për të informuar vazhdimisht Presidentin për rrezikun që aplikacionet paraqesin për të dhënat personale dhe sigurinë kombëtare. Shtëpia e Bardhë tha se, "Administrata Biden është e përkushtuar për të promovuar një internet të hapur, të ndërveprueshëm, të besueshëm dhe të sigurt; mbrojtjen e të drejtave të njeriut online dhe offline; dhe mbështetjen e një ekonomie digjitale të gjallë globale."

Në dhjetor 2022, senatori Marco Rubio dhe përfaqësuesit Mike Gallagher dhe Raja Krishnamoorthi prezantuan Aktin ANTI-SOCIAL CCP (akronim, përkthyer në shqip: *Shmangim Kërcënimin Kombëtar të Vëzhgimit të Internetit, Cenzurës dhe Ndikimit Shtypës dhe Mësimit Algoritmik nga Partia Komuniste Kineze*), i cili do të ndalonte rrjetet sociale me pronësi kineze dhe ruse prej të bërit biznes në Shtetet e Bashkuara.

Më 30 dhjetor 2022, Presidenti Joe Biden nënshkroi Aktin kundër TikTok-ut në Pajisjet Qeveritare, duke ndaluar përdorimin e aplikacionit në pajisjet në pronësi të qeverisë federale, me disa përjashtime. Disa ditë pasi administrata Biden i bëri thirrje ByteDance-it, e cila zotëron TikTok-un, të shesë platformën ose të përballet me një ndalim, zyrtarët e zbatimit të ligjit zbuluan se po ndodhte një hetim ndaj TikTok. Më 17 mars 2023, Departamenti i Drejtësisë së Shteteve të Bashkuara (DOJ) dhe Byroja Federale e Hetimit (FBI) nisën zyrtarisht një hetim ndaj TikTok, duke përfshirë pretendimet se kompania spiunonte gazetarët amerikanë.

Më 25 janar 2023, senatori i Misurit Josh Hawley prezantoi një projektligj për të ndaluar platformën në mbarë vendin. Ai projektligj u bllokua me një votim të detyruar në Senat më 29 mars 2023.

Në shkurt dhe mars 2023, Akti DATA dhe Akti RESTRICT u prezantuan të dy në Dhomën e Përfaqësuesve dhe në Senat, përkatësisht. Akti DATA, i prezantuar më 24 shkurt nga Michael McCaul, synonte të ndalonte shitjen e të dhënave personale jopublike për blerësit e palëve të treta. Më 7 mars, senatori Mark Warner prezantoi Aktin RESTRICT: nëse miratohej, ai do t'i jepte Sekretarit të Tregtisë autoritetin për të rishikuar transaksionet e biznesit të kryera nga shitësit e shërbimeve dhe produkteve të TI-së të lidhur me "kundërshtarët e huaj" të caktuar, nëse ato paraqesin një kërcënim të padrejtë për sigurinë kombëtare, dhe kanë më shumë se një milion përdorues aktivë në Shtetet e Bashkuara. Legjislacioni do të lejonte zbatimin e urdhrave dhe masave të tjera zbutëse, të cilat mund të përfshijnë tërheqje të detyrueshme ose ndalimin e tregtisë në Shtetet e Bashkuara.

Disa zyrtarë kanë përmendur paragjykimet e supozuara pro-palestineze në këtë aplikacion. Ndërsa mbrojti për një ndalim, Përfaqësuesi Mike Gallagher pretendoi "propagandë të shfrenuar pro-Hamas". Senatorët Mitt Romney, Josh Hawley, Përfaqësuesi Mike Lawler dhe Republikanë të tjerë kanë pohuar gjithashtu se TikTok-u kishte një paragjykim pro-palestinez, me Lawler madje duke pretenduar se TikTok ishte duke u manipuluar gjatë protestave pro-palestineze në kolegje. Në një paraqitje në Gjykatën Supreme, avokatët e TikTok-ut thanë se "Akuzat se TikTok ka përforcuar mbështetjen për cilëndo palë të konfliktit izraelito-palestinez janë të pabaza".

Më 13 mars 2024, Dhoma e Përfaqësuesve e Shteteve të Bashkuara miratoi Aktin për Mbrojtjen e Amerikanëve nga Aplikimet e Kontrolluara nga Kundërshtarët e Huaj (HR 7521) me mbështetje kryesisht dypartiake nga përfaqësuesit e partisë demokrate dhe republikane. Ai do të ndalonte plotësisht operacionet në lidhje me aplikacionin brenda vendit, përveç nëse ByteDance bën një tërheqje të kualifikuar siç përcaktohet nga presidenti i SHBA. Pas modifikimeve, akti kaloi përsëri Dhomën dhe Senatin e Shteteve të Bashkuara përpara se të nënshkruhej në ligj nga Joe Biden më 24 prill 2024. Ndalimi hyri në fuqi më 19 janar 2025. Në afatin përfundimtar mund të lëshoheshin edhe 90 ditë shtesë.

### Administrata e dytë e Trump

Trump bëri fushatë me premtimet për të mos ndaluar TikTok-un, pavarësisht kundërshtimit të tij paraprak. Zgjedhjet e kabinetit të Trump për Komisionin Federal të Komunikacionit (FCC), si dhe shumica e republikanëve, mbeten në favor të ndalimit të aplikacionit. Trump përmendi se pas marrjes së detyrës, ai do të ndjekë një "zgjidhje politike" në lidhje me këtë çështje.

## Pengesat shtetërore

### Ndalimet e punonjësve dhe universiteteve

Që nga prilli 2023, të paktën 34 nga 50 shtete kanë shpallur ose miratuar ndalime për agjencitë qeveritare shtetërore, punonjësit dhe kontraktorët që përdorin TikTok-un në pajisjet e lëshuara nga qeveria. Ndalimet shtetërore prekin vetëm punonjësit e qeverisë dhe nuk i ndalojnë civilët që të kenë ose përdorin aplikacionin në pajisjet e tyre personale.

Në gusht 2023, New York City ndaloi TikTok-un në pajisjet në pronësi të qeverisë për arsye sigurie.

Më 14 prill 2023, Montana u bë shteti i parë që miratoi legjislacionin që ndalon TikTok-un në të gjitha pajisjet personale që funksionojnë brenda linjave shtetërore dhe që ndalon dyqanet e aplikacioneve të ofrojnë TikTok për shkarkim. Guvernatori Greg Gianforte nënshkroi projektligjin, Senate Bill (SB) 419, në ligj më 17 maj. Ndalimi u bllokua nga gjykatësi i qarkut amerikan Donald W. Molloy më 1 dhjetor 2023, pasi ai deklaroi se ndalimi "cënon të drejtën kushtetuese të përdoruesve dhe bizneseve". Për shkak të bllokimit, ndalimi nuk hyri në fuqi siç ishte planifikuar.

#### Universitetet

Disa universitete publike kanë ndaluar gjithashtu TikTok-un në rrjetet Wi-Fi brenda kampusit dhe kompjuterët në pronësi të universitetit. Këto përfshijnë, por jo vetëm:

* Arizona State University
* Arkansas State University
* Arkansas Tech University
* Auburn University
* Black Hills State University
* Boise State University
* Clemson University
* Dakota State University
* Idaho State University
* Iowa State University
* Lamar University
* Langston University
* McLennan Community College
* Montana University System
* Morgan State University
* Northeastern State University
* Northern State University
* Northwestern Oklahoma State University
* Oklahoma State University
* Purdue University
* South Dakota School of Mines and Technology
* South Dakota State University
* Texas A&M University System
* Texas State Technical College
* Texas State University
* Texas Tech University System
* University of Arizona
* University of Arkansas System
* University of Central Oklahoma
* University of Florida
* University of Houston System
* University of Idaho
* University of Iowa
* University of Northern Iowa
* University of Oklahoma
* University of South Dakota
* University of Texas at Arlington
* University of Texas at Austin
* University of Texas at Dallas
* University of Texas at San Antonio
* University of Texas Rio Grande Valley
* University of Wisconsin System
* University System of Georgia
* West Texas A&M University

## Reagimet

Kreatorët në internet përshkruan shqetësimet se si do të siguronin jetesën e tyre nëse një ndalim hynte në fuqi. Pas miratimit të Aktit për Mbrojtjen e Amerikanëve nga Aplikacionet e Kontrolluara nga Kundërshtarët e Huaj, tetë kreatorë nga TikTok-u paditën qeverinë e Shteteve të Bashkuara më 14 maj 2024, në Gjykatën e Apelit të Shteteve të Bashkuara për Qarkun e Distriktit të Kolumbisë në një përpjekje për të rrëzuar aktin; Zgjedhja e vendit të zhvillimit ishte për shkak të një dispozite në akt që e bën atë "juridiksion ekskluziv" për kundërshtimet ligjore të aktit.

TikTok-u filloi të punojë në Projektin Teksas pas vitit 2020 për të adresuar shqetësimet e të dhënave nga qeveria amerikane. Nga viti 2019 deri në 2024, TikTok-u dhe ByteDance-i së bashku shpenzuan 27 milionë dollarë për lobim në Shtetet e Bashkuara, duke përfshirë punësimin e tyre të SKDK-së, një firmë e marrëdhënieve publike, në 2023 sipas *Politico-s*. Reuters raportoi se sipas burimeve të tij, nëse të gjitha metodat ligjore për të bllokuar ndalimin e prillit 2024 janë ezauruar, ByteDance do të preferonte të mbyllte TikTok sesa ta shesë atë me algoritmin e tij bazë, i cili gjithashtu i nënshtrohet kontrollit të eksportit të Kinës. Më 7 maj 2024, ByteDance dhe TikTok ngritën një padi në Gjykatën e Qarkut të Shteteve të Bashkuara për Distriktin e Kolumbisë për të rrëzuar Ligjin për Mbrojtjen e Amerikanëve nga Aplikimet e Kontrolluara nga Kundërshtarët e Huaj.

### Reagimi i qeverisë kineze

Në mars 2024, një zëdhënës i Ministrisë së Punëve të Jashtme të Republikës Popullore të Kinës tha se Ligji për Mbrojtjen e Amerikanëve nga Aplikimet e Kontrolluara nga Kundërshtarët e Huaj po e vendos SHBA-në në "anën e kundërt të parimit të konkurrencës së ndershme dhe rregullave ndërkombëtare ekonomike dhe tregtare". Përfaqësuesit nga Ambasada e Kinës në Uashington, DC u takuan me stafin e kongresit amerikan për të lobuar kundër projektligjit. Departamenti Qendror i Propagandës i Partisë Komuniste Kineze udhëzoi gjithashtu mediat shtetërore të vendit të rrisin mbulimin pozitiv të ByteDance, megjithëse në përgjithësi përgjigja e Pekinit duket të jetë e heshtur deri më tani.

### Kritika

Ndalimet dhe tentativat për ndalime në Shtetet e Bashkuara kanë tërhequr kundërshtime duke përmendur hipokrizinë, proteksionizmin dhe mos adresimin e privatësisë së të dhënave të përdoruesve në përgjithësi. Ligjvënësit që bëjnë akuza kundër TikTok nuk përmendin se vetë Shtetet e Bashkuara vëzhgojnë shtetas jo-amerikanë sipas nenit 702 të FISA. Llojet e të dhënave të mbledhura nga TikTok gjithashtu mblidhen nga platforma të tjera të mediave sociale dhe u shiten përmes ndërmjetësve blerësve privatë dhe agjencive qeveritare gjithashtu, pa mbikëqyrje. Një studiues në Projektin e Qeverisjes së Internetit të Georgia Tech është i shqetësuar se përpjekja e Uashingtonit për të mbrojtur tregun amerikan mund të dështojë. Disa studiues nga Citizen Lab dhe Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare deklaruan se informacioni i përdoruesit në përgjithësi duhet të mbrohet, jo vetëm të fokusohet në një platformë. Nuk ka pasur asnjë provë publike që të dhënat e përdoruesve amerikanë të TikTok janë qasur nga qeveria kineze. Kritikët e kanë etiketuar gjithashtu një ndalim të mundshëm të aplikacionit si një sulm ndaj lirisë së fjalës, duke përfshirë kongresmenët republikanë Rand Paul dhe Thomas Massie.

## Shih edhe

* Censurimi i TikTok-ut

## Referime

## Referime

* Benson, Peter J.; Brannon, Valerie C.; Lampe, Joanna R. (9 maj 2024). Regulation of TikTok Under the Protecting Americans from Foreign Adversary Controlled Applications Act: Analysis of Selected Legal Issues (Reportazh) (në anglisht). Congressional Research Service. Marrë më 6 dhjetor 2024.
* Sutherland, Michael D.; Benson, Peter J.; Cho, Clare Y. (14 maj 2024). TikTok: Frequently Asked Questions and Issues for Congress (Reportazh) (në anglisht). Congressional Research Service. Marrë më 6 dhjetor 2024.
* Benson, Peter J.; Brannon, Valerie C.; Lampe, Joanna R. (19 dhjetor 2024). *TikTok v. Garland*: Constitutional Challenges to the Protecting Americans from Foreign Adversary Controlled Applications Act (Reportazh) (në anglisht). Congressional Research Service. Marrë më 19 dhjetor 2024.