Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Karnataka

Vendodhja e Karnatakës në Indi

**Karnataka** (ISO : *Karnāṭaka* ,  i njohur gjithashtu si **Karunāḍu** ), më parë **Shteti Mysore**, është një shtet në rajonin jugperëndimor të Indisë . Ai u formua si Shteti Mysore më 1 nëntor 1956, me miratimin e Aktit të Riorganizimit të Shteteve dhe u riemërtua *Karnataka* në 1973. Shteti ishte pjesë e rajonit Karnatik. Kryeqyteti dhe qyteti më i madh i saj është Bengaluru (Bangalore).

Karnataka kufizohet me Detin Lakshaduip në perëndim, Goan në veriperëndim, Maharashtrën në veri, Telanganën në verilindje, Andhra Pradeshin në lindje, Tamil Nadunë në juglindje dhe Keralën në jugperëndim. Është i vetmi shtet jugor që ka kufij tokësorë me të katër shtetet e tjera simotra indiane jugore. Shteti mbulon një sipërfaqe prej 191,791 km2 , ose 5.83 % të sipërfaqes totale të Indisë. Është shteti i gjashtë më i madh indian për nga sipërfaqa . Me 61,130,704 banorë në regjistrimin e vitit 2011, Karnataka është shteti i tetë më i madh për nga popullsia, që përfshin 31 rrethe . Kanada, një nga gjuhët klasike të Indisë, është gjuha më e folur dhe zyrtare e shtetit. Gjuhët e tjera të pakicave të folura përfshijnë Urdu, Konkani, Marathi, Tulu, Tamile, Telugu, Malajalame, Kodava dhe Beary. Karnataka gjithashtu përmban disa nga fshatrat e vetëm në Indi ku kryesisht flitet sanskritishtja .

Megjithëse disa etimologji janë sugjeruar për emrin Karnataka, ajo e pranuar përgjithësisht është se *Karnataka* rrjedh nga fjalët kanadeze *karu* dhe *nādu*, që do të thotë "tokë e ngritur". *Karu Nadu* mund të lexohet gjithashtu si *karu*, që do të thotë "i zi" dhe *nadu*, që do të thotë "rajon", si një referencë për tokën e zezë të pambukut që gjendet në rajonin Bayalu Seeme të shtetit. Britanikët përdorën fjalën "Carnatic", ndonjëherë *Karnatak*, për të përshkruar të dy anët e gadishullit të Indisë, në jug të Krishnës .

Me një lashtësi që daton nga paleoliti, Karnataka ka qenë shtëpia e disa prej perandorive më të fuqishme të Indisë antike dhe mesjetare. Filozofët dhe bardët muzikorë nën patronazhin e këtyre perandorive nisën lëvizje shoqërore-fetare dhe letrare që kanë mbijetuar deri në ditët e sotme. Karnataka ka kontribuar ndjeshëm në të dyja format e muzikës klasike indiane, traditat Karnatike dhe Hindustani.

Ekonomia e Karnatakës është e pesta më e madhe ndër shtetet indiane me 20.5 trilionë ₹ (260 bilionë $)në PBB dhe një PBB për frymë prej 305,000₹ (3800 $) . Karnataka ka renditjen e pesëmbëdhjetë më të lartë midis shteteve indiane në Indeksin e Zhvillimit Njerëzor .
# Gjuha duruwa

| Duruwa |
| --- |
| Native speakers | 52,349 |
| Language family | Default* **Gjuha duruwa**
 |
| Writing system | Odisha, Devanagari |
| Language codes |
| ISO 639-3 | – |
| ELP | Duruwa |

**Duruwa** ( Odia : ପରଜି, Devanagari : धुरवा) ose **Dhurwa** ose **Parji** është një gjuhë qendrore dravidiane e folur nga njerëzit Duruwa të Indisë, në rrethet Koraput në Odisha dhe Bastar në Chhattisgarh . Gjuha lidhet me Ollarin dhe Kolami, që flitet edhe nga fise të tjera fqinje.

## Klasifikimi

Duruwa është një anëtare e gjuhëve qendrore dravidiane. Duruwa është një gjuhë e folur dhe në përgjithësisht nuk shkruhet. Sa herë që shkruhet, ajo përdor shkrimin Devanagari në rrethin Bastar dhe shkrimin Odia në rrethin Koraput .

## Fonologjia

Zanoret|  | Përpara | Qendrore | Mbrapa |
| --- | --- | --- | --- |
| e shkurtër | e gjatë | e shkurtër | e gjatë | e shkurtër | e gjatë |
| E Lartë | i | iː |  |  | u | uː |
| E mesme | e | eː |  |  | o | oː |
| E ulët |  |  | a | aː |  |  |

Bashkëtingëlloret|  | Buzore | Dhëmbore | Retrofleks | Qiellzore | Velare | Glotale |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hundore | m | n̪ |  | ɲ | ŋ |  |
| Shpërthyese | pa zë | p | t | ʈ | c | k |  |
| të shprehura | b | d | ɖ | ɟ | ɡ |  |
| Fërkuese |  | ( s ) |  |  |  | ( h ) |
| Përafruese | qendrore | ʋ |  |  | j |  |  |
| anësore |  | l |  |  |  |  |
| Tap |  | ɾ | ɽ |  |  |  |

## Dialektet

Ka katër dialekte: Tiriya, Nethanar, Dharba dhe Kukanar. Ata janë të kuptueshëm ndërsjellasi.
# Gjyqtari

Seancat publike të Gjykatës të kryesuara nga H.E. Gjyqtarja Rosalyn Higgins (shkurt/mars 2006) - Gjashtëdhjetëvjetori i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë – Seanca solemne e mërkurës, 12 prill 2006.
**Gjyqtari** është një person që kryeson procedurat gjyqësore, qoftë i vetëm ose si pjesë e një trupi gjykues. Gjyqtari dëgjon të gjithë dëshmitarët dhe çdo provë tjetër të paraqitur nga avokatët ose avokatët e çështjes, vlerëson besueshmërinë dhe argumentet e palëve dhe më pas nxjerr një vendim për çështjen bazuar në interpretimin e tyre të ligjit dhe gjykimin e tyre personal. Gjyqtari pritet ta zhvillojë gjykimin në mënyrë të paanshme dhe, zakonisht, në një gjykatë të hapur.

Kompetencat, funksionet, mënyra e emërimit, disiplina dhe trajnimi i gjyqtarëve ndryshojnë shumë në juridiksione të ndryshme. Në disa juridiksione, kompetencat e gjyqtarit mund të ndahen me një juri. Në sistemet inkuizitore të hetimit penal, një gjyqtar mund të jetë gjithashtu një gjyqtar hetues. Kryetari i trupit gjykues siguron që të gjitha procedurat gjyqësore të jenë të ligjshme dhe të rregullta.

## Shiko edhe

* Gjykata
* Gjyqi
* Prokurori
* Ligji

## Referime
# Toplista

**Toplista** (angl. Charts ~ kartat) është një meny tabelare, e pregatitur me emra të produkteve aktuale të kërkuara në tregje të ndryshme të argëtimit si b.f. muzikë, lojëra etj.

## Toplistat e muzikore

Toplistat muzikore të njohura në vende të ndryshme të botës dallohen kryesish si toplista të këngëve dhe të albumeve. Varësisht nga cila shtëpi përzgjedhëse përpunohen këto lloj toplistave edhe emërtohen sipas përpunuesve ashtu që në përgjithësi lënë të kuptohet se bëhet fjal për këtë apo atë lloje të toplistës. Futja e llojit të till të tabelizimit në tregun shqiptar ka filluar që nga vitet e hershme të 1980-ës. Ku veçohet toplistat e emisioneve si b.f. të programit të pasditës argëtuese "Studio e Hapur" në Radio Prishtin, si dhe toplistat e radiostacioneve lokale të Kosovës. Me ndryshimet e sistemeve në lindje dhe ndryshimet e pas heqjes së kufijve kulturor ndërshqiptar fillojnë të krijohen edhe toplistat në anë të tjera të trojeve shqiptare. Ndërkoh dallohen disa nga sosht të bazuara nga shtetet në të cilat janë me seli shtëpitë e ndryshme muzikore dhe argëtues. Në ndër kohë si toplista të njohura merren toplista e RTK-së, e publikuar nëpërmjet një emisioni të njohur me titullin "Top RTK". Ashtu edhe RTV 21 Plus Në internet dallohen dy adresa, "Teksteshqip" dhe një addres e ngjashme me të të për nga emërtimi. Në kohët e fundit vërehet një lëvizje e aty këtueshëme e përmbledhjeve të tilla dhe në gazetat elektronike. Si do që të jetë, adresa më aktuale duket të mbetet ajo në "teksteshqip". Nga bota e jashtme në tregun shqiptar kanë hyrë disa emërtime të toplistave si përfaqësuese të shteteve. Ndër to dallohen toplistat e njohura në :

* ShBA, e njohur si toplista "Billboard, US Dance Charts"
* Zvicër e njohur si toplista "Schweizer Hitparade"
* Gjermani e njohur si "Media-Control-Charts"
* Austri e njohur si "Ö3 Austria Top 40"
* Holand e njohur si "Dutch Top Charts"
* Angli e njohur si "UK Top 40".

## Toplista Toploj

Toplistat e lojërave janë tabela të sporteve të ndryshme, por kryesisht kanë të bëjnë me lojërat vizuale. Kështu janë të njohura toplistat "Zholpot", një tabel e adresave të lojës së pokerit në internet.

## Shiko dhe këtë

* Gazeta Toplist, e përmuejshme kombëtare me të dhënat tabelare nga lëmi të ndryshme duke filluar nga futbolli deri në lojërat më të popullarizuara vizuale e duke mos i lënë anash hitet muzikore.

## Lidhje të jashtme

* texteSHQIP
* Lista të ndryshme në Youtoube, përmbledhje personale e lokale.
# Aladdin

**Aladdin** është një film komedi i animuar muzikor i vitit 1992 i prodhuar nga Walt Disney Feature Animation dhe i lëshuar nga Walt Disney Pictures. Filmi i 31-të artistik i animuar i Disney-t dhe i katërti i prodhuar gjatë Rilindjes së Disney-t, ai bazohet në përrallën popullore arabe me të njëjtin emër nga Një mijë e një netë. Filmi u prodhua dhe u drejtua nga John Musker dhe Ron Clements nga një skenar që ata shkruan bashkë me ekipin e shkrimtarëve të Ted Elliott dhe Terry Rossio. Me zërat e Scott Weinger, Robin Williams, Linda Larkin dhe Jonathan Freeman, filmi ndjek titullarin Aladdin, një iriq rruge arabe, i cili gjen një llambë magjike që përmban një xhind. Me ndihmën e xhindit, Aladdin maskohet si një princ i pasur dhe përpiqet t'i lërë përshtypje Sulltanit në mënyrë që të fitojë zemrën e vajzës së tij shpirt të lirë, Princeshës Jasmine, ndërsa veziri i keq i Sulltanit, Jafar komploton për të vjedhur llambën magjike për përdorimet e tij. .

Liriku Howard Ashman parashtroi fillimisht idenë dhe skenari kaloi nëpër tre drafte përpara se presidenti i atëhershëm i Disney Studios, Jeffrey Katzenberg, të pranonte prodhimin e tij. Animatorët i bazuan dizajnet e tyre në punën e karikaturistit Al Hirschfeld dhe kompjuterët u përdorën si për përfundimin e veprës artistike ashtu edhe për krijimin e disa elementeve të animuar. Partitura muzikore u shkrua nga Alan Menken dhe përmban gjashtë këngë me tekste të shkruara nga Ashman dhe Sir Tim Rice, të cilët morën përsipër pas vdekjes së Ashman.

Aladdin u lirua më 11 nëntor 1992. Ai mori vlerësime pozitive nga kritikët (veçanërisht për performancën e Williams). Ishte një sukses komercial, duke u bërë filmi me fitimet më të larta të vitit 1992 me një fitim prej mbi 504 milion dollarësh në të ardhurat botërore të arkës. Pas publikimit, ai u bë filmi i parë i animuar që arriti shifrën e gjysmë miliardë dollarëve dhe ishte filmi i animuar me fitimet më të larta të të gjitha kohërave derisa u tejkalua nga Mbreti Luan (1994).

Aladdin fitoi dy çmime Oscar, si dhe vlerësime të tjera për kolonën zanore, e cila kishte numrin e parë dhe të vetëm nga një film i Disney për të fituar një çmim Grammy për Këngën e Vitit, për filmin "A Whole New World", të kënduar nga Peabo. Bryson dhe Regina Belle. Publikimi i videos në shtëpi të filmit VHS gjithashtu vendosi një rekord shitjesh dhe fitoi rreth 500 milion dollarë në Shtetet e Bashkuara. Suksesi i Aladdin çoi në vepra të ndryshme të prejardhura dhe materiale të tjera të frymëzuara nga filmi, duke përfshirë dy vazhdime direkte në video Kthimi i Jafarit (1994) dhe Aladdin and the King of Thieves (1996), një seri televizive e animuar dhe një përshtatje në Broadway. . Një adaptim i filmit live-action me regji të Guy Ritchie u publikua më 24 maj 2019.

## Shiko edhe

## Referimet
# Kuala Lumpur

|  |
| --- |
| **Kuala Lumpur** |
| **qytet** |
| Pamje nga {{{emri\_zyrtar}}} |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  |
| **Administrimi** |
| Shteti | Malajzia |
| **Statistika** |
| **Popullsia** -dendësia | 1.809.699 banorë 7.388 banorë/km² |
| Sipërfaqja
 | 244 km² |
| **Prefiksi telefonik** |  |
| Faqja zyrtare | www.dbkl.gov.my |
| **Qeverisja** |
| **Kryetari i Bashkisë** | Datuk Bandar |
|  |

**Kuala Lumpur** është kryeqyteti i Malajzisë.

Kuala Lumpur (e shqiptuar /ˈkwɑːləlʊmˈpʊər/, Malay /kwɑlɑlʊmpʊ/ dhe nga vendasit /kwɑləlʊmpɔ/ ose /kɔlɔmpɔ/), është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Malajzisë. Vetë qyteti, i cili përfshin një sipërfaqe prej 244 km2, ka një popullsi prej 1.6 milion banorë (të dhëna të vitit 2006). Kuala Lumpuri urban, i njohur edhe me emrin Lugina Klang, është një aglomerat urban me rreth 7.2 milion banorë. Është zona metropolitane me rritjen më të shpejtë të popullsisë në vend, kjo vlen edhe për rritjen e shpejtë ekonomike.
# Teknologjia e informacionit dhe komunikimeve

**Teknologjia e informacionit dhe komunikimit** (**TIK**) është përdorur shpesh si një sinonim i zgjeruar ose si një term ombrellë për teknologjinë e informacionit, por është një term më specifike (p.sh. më i gjerë në fushëveprim) që thekson rolin e komunikimit të unifikuar, dhe integrimin e telekomunikacionit (linjat telefonike dhe sinjalet wireless), kompjuterët gjithashtu si softuerë të nevojshëm të sipërmarrjes, middleware, depo (magazinimi), dhe sistemet audio-vizuale, të cilat mundësojnë përdoruesve për qasje, ruajtje, transmetim, dhe manipulim të informacionit.

Brahima Sanou, Drejtori i departamentit të ITU-Byrosë për Zhvillim Telekomunikacionit, që nga janari i vitit 2011.
## Etimologjia

Fraza "teknologjia e informimit dhe komunikimit" *(information and communication technology)* është përdorur nga kërkuesit akademikë që nga vitet 1980, dhe shkurtimi TIK *(ICT)* u bë i famshëm pasi është përdorur në një raport të qeverisë në Mbretërinë e Bashkuar nga Dennis Stevenson në vitin 1997, dhe në Kurrikulumin Kombëtar të rishikuar për Anglinë, Uellsin dhe Irlandën e Veriut, në vitin 2000.

## Financimi në TIK

Së fundi është vlerësuar se janë shpenzuar $3,5 trilion dollarë në IT në të gjithë botën, dhe aktualisht ka rritje 6% për çdo vit – duke u dyfishuar çdo 15 vite. Buxheti i qeverisë federale të SHBA-së në IT për vitin 2014 ka qënë afëersisht $82 bilion dollarë.

Mesatarja e buxhetit të IT ka ndarje si në vijim:

* 31% shpenzimet e personelit (të brendshme)
* 29% shpenzime për software (kategori e jashtme/blerje)
* 26% shpenzime për hardware (kategori e jashtme/blerje)
* 14% shpenzime për ofruesit e shërbimeve të jashtme (e jashtme/shërbime).

## Referime

## Lidhje të jashtme

* ITS Home Page
* ICT Literacy Arkivuar 1 gusht 2015 tek Wayback Machine
* Women in ICT
* ICT Facts and Figures
* Device Ownership Arkivuar 3 gusht 2015 tek Wayback Machine
# Parsët

**Parsët** janë një grup etnofetar i nënkontinentit indian që i përmbahet zoroastrianizmit. Ata e kanë prejardhjen nga persët që migruan në Indinë mesjetare gjatë dhe pas pushtimit arab të Perandorisë Perse (pjesë e pushtimeve të hershme myslimane) për t'i shpëtuar përndjekjes fetare. Parsët janë më të vjetrit nga dy komunitetet zoroastriane të nënkontinentit indian, tjetri janë iranët, paraardhësit e të cilëve migruan në Indinë e sunduar nga Britania nga Irani i epokës së Kaxharit. Sipas një epike parse të shekullit të 16-të, *Qissa-i Sanjan*, persët zoroastrianë vazhduan të migrojnë në nënkontinentin Indian nga Irani i Madh midis shekujve 8 dhe 10 dhe përfundimisht u vendosën në Guxharatin e sotëm pasi iu dha strehim nga një mbret hindu vendas, Jadi Rana.

Para rënies së shekullit të 7-të të Perandorisë Sasanide në Kalifatin Rashidun, kontinenti iranian (i njohur historikisht si 'Persia') kishte një shumicë zoroastriane dhe zoroastrianizmi kishte shërbyer si fe shtetërore iraniane që të paktën nga koha e Perandorisë Akaemenide. Pavarësisht tërheqjes së shumë iranianëve në nënkontinentin Indian, një numër figurash iraniane mbetën në rebelim aktiv kundër ushtrisë Rashidune dhe kalifateve të mëvonshme islamike për gati 200 vjet pas pushtimit arab. Megjithatë, rënia e zoroastrianizmit në Iran vazhdoi dhe shumica e iranianëve e kishin pranuar Islamin në shekullin e 10-të.

Fjala *Pars* rrjedh nga gjuha perse dhe fjalë për fjalë përkthehet *pers* ( پارسی ).

Komunitetet parse dhe irane janë grupet e vetme etnorefetare që praktikojnë zoroastrianizmin në Indi. Megjithatë, për shkak të migrimit më të fundit të komunitetit iran në nënkontinentin Indian, ai është ligjërisht i diferencuar nga komuniteti pars. Pavarësisht nga ky dallim ligjor, termat "pars" dhe "zoroastrian" zakonisht përdoren në mënyrë të ndërsjelltë për të treguar të dy komunitetet. Veçanërisht, nuk ekzistojnë dallime thelbësore midis parimeve fetare, bindjeve dhe zakoneve të zoroastrianëve parsë dhe atyre iranë.
# Gjenerata Z

**Gjenerata Z** (ose **Gen Z** për shkurt) është grupi demografik që pason Mijëvjeçarët dhe i paraprinë Gjeneratës Alfa . Studiuesit dhe mediat e njohura përdorin mesin e fundvitit 1990 si fillimin e viteve të lindjes dhe fillimin e viteve 2010 si fundin e viteve të lindjes. Shumica e anëtarëve të Gjeneratës Z kanë përdorur teknologjinë dixhitale që në moshë të re dhe janë të kënaqur me Internetin dhe median sociale, por nuk janë domosdoshmërisht të arsimuar dixhitalisht . Shumica e anëtarëve të Gjeneratës Z janë fëmijët e Gjeneratës X.

## Referime
# Qarqe në North Carolina

Shteti federal **North Carolina** në Shtetet e Bashkuara të Amerikës përbëhet nga 100 Countet:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Alamance County
* Alexander County
* Alleghany County
* Anson County
* Ashe County
* Avery County
* Beaufort County
* Bertie County
* Bladen County
* Brunswick County
* Buncombe County
* Burke County
* Cabarrus County
* Caldwell County
* Camden County
* Carteret County
* Caswell County
* Catawba County
* Chatham County
* Cherokee County
* Chowan County
* Clay County
* Cleveland County
* Columbus County
* Craven County
 | * Cumberland County
* Currituck County
* Dare County
* Davidson County
* Davie County
* Duplin County
* Durham County
* Edgecombe County
* Forsyth County
* Franklin County
* Gaston County
* Gates County
* Graham County
* Granville County
* Greene County
* Guilford County
* Halifax County
* Harnett County
* Haywood County
* Henderson County
* Hertford County
* Hoke County
* Hyde County
* Iredell County
* Jackson County
 | * Johnston County
* Jones County
* Lee County
* Lenoir County
* Lincoln County
* Macon County
* Madison County
* Martin County
* McDowell County
* Mecklenburg County
* Mitchell County
* Montgomery County
* Moore County
* Nash County
* New Hanover County
* Northampton County
* Onslow County
* Orange County
* Pamlico County
* Pasquotank County
* Pender County
* Perquimans County
* Person County
* Pitt County
* Polk County
 | * Randolph County
* Richmond County
* Robeson County
* Rockingham County
* Rowan County
* Rutherford County
* Sampson County
* Scotland County
* Stanly County
* Stokes County
* Surry County
* Swain County
* Transylvania County
* Tyrrell County
* Union County
* Vance County
* Wake County
* Warren County
* Washington County
* Watauga County
* Wayne County
* Wilkes County
* Wilson County
* Yadkin County
* Yancey County
 |