# Çenai

| Çenai
*Cennaī*Madras |
| --- |
| Megaqytet |
| **Orar nga lart**: Stacioni qëndror hekurudhor i Çenait; Triumfi i Punës; Marina; Horizonti i Çenait jugor; Ndërtesa Ripon; dhe Tempulli Parthasarathy |
| Nickname(s): Porta në Indinë e Jugut, Detroit of India, Healthcare Capital of India |
| **Lua error te Moduli:Location\_map te rreshti 524: Unable to find the specified location map definition: "Moduli:Location map/data/Çenai Indian" does not exist.** |
| Koordinatat: **Lua error te package.lua te rreshti 80: module 'Module:ISO 3166/data/IN' not found.** |
| Country |  India |
| State | Tamil Nadu |
| Region | Coromandel |
| Former name | Madras |
| Themeluar më | 1639 |
| Sipërfaqja |
|  • Megaqytet | 426 km2 (459,0755 sq mi) |
|  • Metro(Zona metropolitane e Çenait) | 5.904 km2 (2.279,547 sq mi) |
| Lartësia | 7 m (23 ft) |
| Popullsia (2022) |
|  • Megaqytet | 12.395.000 |
|  • Rank | 6-ti |
|  • Dendësia | 0.029/km2 (0/sq mi) |
|  • Metro | 8.653.521 8.917.749 (Extended UA) |
|  • Renditja e popullsisë metropolitane | 4-ti |
| Emërtimet e banorëve | Çenait Çenaikaran (mashkull), Çenaikari (Femër) |
| Gjuhët |
|  • Zyrtare | Tamil |
| Zona kohore | UTC+05:30 (Koha standarde indiane) |
| Numri i indeksit postar | 600xxx |
| Prefiksi lokal | +91-44 |
| Targat | TN-01 to TN-14, TN-18, TN-22, TN-85 |
| PBB (PF) | 78.6-86 bilionë |
| Faqja zyrtare | Chennai Corporation |
|  |

**Chennai** ( shqip: Çenai, IAST : Cennaī ), i njohur më parë si **Madras**, është kryeqyteti i Tamil Nadusë, shteti më jugor i Indisë . Është qyteti primat i shtetit si për nga sipërfaqja ashtu edhe nga popullsia dhe ndodhet në bregun Coromandel të Gjirit të Bengalit . Sipas regjistrimit indian të vitit 2011, Çenai është qyteti i gjashtë më i populluar në Indi dhe formon aglomeracionin e katërt urban më të populluar. E inkorporuar në 1866, Korporata e Çenait të Madh është korporata më e vjetër komunale e Indisë dhe e dyta më e vjetër në botë pas Londrës .

Historikisht, Çenai dhe rrethinat ishin pjesë e mbretërive Çola, Pandja, Pallava dhe Vixhajanagara për shumë shekuj. Toka bregdetare, e cila atëherë përmbante fshatin e peshkimit **Madrasapattinam**, u ble nga Kompania Britanike e Indisë Lindore nga sundimtari najak Damarla Çenapa Najaka, në shekullin e 17-të. Garnizoni britanik themeloi qytetin dhe portin e Madrasit dhe ndërtoi Fortesën e Shën Gjergjit në nënkontinentin Indian . Pasi India fitoi pavarësinë e saj në 1947, Madrasi vazhdoi si kryeqyteti i shtetit të Madrasit dhe Tamil Nadusë së sotëm. Qyteti u riemërua zyrtarisht si Çenai në 1996.

Qyteti është një nga ekonomitë më të mëdha metropolitane të Indisë dhe porta tradicionale dhe de facto e Indisë Jugore, Çenai është ndër qytetet indiane më të vizituara nga të huajt. Ai u rendit qyteti i 43-të më i vizituari në botë në 2015 dhe i 36-ti në 2019. *Anketa e Cilësisë së Jetesës* e vlerëson atë si qytetin më të sigurt të Indisë. Çenai tërheq 45 për qind të turistëve shëndetësorë që vizitojnë Indinë dhe 30 deri në 40 për qind të turistëve shëndetësorë vendas. Si i tillë, ai quhet "kryeqyteti shëndetësor i Indisë". Çenai ka ekonominë e pestë më të madhe urbane, dhe kishte popullsinë e tretë më të madhe të emigrantëve në Indi.

 Harta e Madrasit, rr. 1914
 Gjykata e Lartë e Madrasit
### Gjuhët

Tamilët përbëjnë shumicën e popullsisë së Çenait. Anglishtja flitet kryesisht nga punëtorët me jakë të bardhë, shpesh e përzier me tamilen. Në vitin 2001, nga 2,937,000 migrantë (33.8% e popullsisë së tij) në qytet, 61.5% ishin nga pjesë të tjera të shtetit, 33.8% ishin nga pjesa tjetër e Indisë dhe 3.7% ishin nga jashtë vendit. Sipas regjistrimit të vitit 2001, numri i folësve të gjuhëve amtare është si më poshtë, tamilishtja flitet nga 3,424,107 (78,8%), e ndjekur nga telugishtja me 419,209 (9,7%), urdu me 180,245 (4,1%), malajalamishtja nga 113,828 (2,6%), Hindi me 104,084 (2,4%), dhe Kanada me 22,250 (0,5%). Koreane, japoneze, frëngjisht, mandarin kinezisht, rusisht, gjermanisht dhe spanjisht janë disa nga gjuhët e folura nga 250,000 emigrantët e huaj që banojnë në qytet.

### Feja dhe përkatësia etnike

| Fetë në Çenai (2011) |
| --- |
| Feja |  | Përqindja |
| Hinduizmi |   | 80.73% |
| Islami |   | 9.45% |
| Krishtërimi |   | 7.72% |
| Xhainizmi |   | 1.11% |
| Të tjerë |   | 0.99% |

 Tempulli Kapaleeshwarar, një faltore hindu në lagjen Mylapore
 Bazilika Santhome, një katedrale e krishterë gjithashtu në Mylapore
 Xhamia e Madhe Triplicane, një xhami e shquar në Çenai

Gabim citimi: Etiketat `<ref>` ekzistojnë për një grup të quajtur "lower-alpha", por nuk u gjet etiketa korresponduese `<references group="lower-alpha"/>`