# Pushtimi i Irakut, 2003

Konvoji amerikan i Humvee-ve në Irakun verior gjatë një stuhie rëre.
**Pushtimi i Irakut në vitin 2003** ishte faza e parë e Luftës së Irakut. Pushtimi filloi më 20 mars 2003 dhe zgjati pak më shumë se një muaj, duke përfshirë 26 ditë operacione të mëdha luftarake. Pushtimi u krye nga një forcë e kombinuar e udhëhequr nga SHBA-të, e përbërë nga trupa nga Shtetet e Bashkuara, Mbretëria e Bashkuar, Australia dhe Polonia.

Sipas presidentit të SHBA-së, George W. Bush, dhe kryeministrit të Mbretërisë së Bashkuar, Tony Blair, koalicioni synonte "të çarmatoste Irakun nga armët e shkatërrimit në masë, t'i jepte fund mbështetjes së Sadam Huseinit për terrorizmin dhe të çlironte popullin irakian"; megjithatë, pak para fillimit të pushtimit, një ekip inspektimi i OKB-së i udhëhequr nga Hans Blix nuk gjeti prova të ekzistencës së armëve të shkatërrimit në masë. Sipas Blair, shkaku ishte dështimi i Irakut për të shfrytëzuar një "mundësi të fundit" për t'u çarmatosur nga armët e dyshuara bërthamore, kimike dhe biologjike që zyrtarët amerikanë dhe britanikë i quajtën një kërcënim të menjëhershëm dhe të patolerueshëm për paqen botërore. Pushtimi u kundërshtua fuqimisht nga disa aleatë të hershëm të SHBA-së, duke përfshirë qeveritë e Kanadasë, Francës, Gjermanisë dhe Zelandës së Re. Në shtator 2004, Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Kofi Annan, e quajti pushtimin të paligjshëm sipas ligjit ndërkombëtar dhe tha se ishte një shkelje e Kartës së OKB-së. Më 15 shkurt 2003, një muaj para pushtimit, pati protesta në të gjithë botën kundër pushtimit të pritur të Irakut, përfshirë një tubim prej tre milionë njerëzish në Romë, të cilin Libri i Rekordeve Botërore Guinness e renditi si tubimin më të madh anti-luftë të të gjitha kohërave.

Pushtimit i parapriu një sulm ajror në Pallatin Presidencial në Bagdad më 20 mars 2003. Të nesërmen, forcat e koalicionit nisën një sulm në Guvernatoratin e Basrës nga pika e tyre e grumbullimit pranë kufirit Irak-Kuvajt. Ndërsa forcat speciale nisën një sulm amfib nga Gjiri Persik për të siguruar Basrën dhe fushat përreth naftës, ushtria kryesore pushtuese u zhvendos në Irakun jugor, duke pushtuar rajonin dhe duke u angazhuar në Betejën e Nasiriyah më 23 mars. Sulme ajrore masive në të gjithë vendin dhe kundër komandës dhe kontrollit irakian e hodhën ushtrinë mbrojtëse në kaos dhe penguan një rezistencë efektive. Më 26 mars, Brigada e 173-të Ajrore u zbarkua nga ajri pranë qytetit verior të Kirkukut, ku ata bashkuan forcat me rebelët kurdë dhe luftuan në disa aksione kundër Ushtrisë Irakiane, për të siguruar pjesën veriore të vendit.

Forcat kryesore të koalicionit vazhduan sulmin e tyre në zemër të Irakut dhe u përballën me pak rezistencë. Pjesa më e madhe e ushtrisë irakiane u mund shpejt. Më 9 prill 2003, 22 ditë pas ditës së parë të pushtimit, kryeqyteti i Bagdadit u pushtua nga forcat e koalicionit pas Betejës gjashtë-ditore të Bagdadit. Operacione të tjera përfshinin pushtimin e Kirkukut më 10 prill dhe sulmin dhe pushtimin e Tikritit më 15 prill. Presidenti irakian Sadam Husein dhe udhëheqja qendrore irakiane u fshehën ndërsa forcat e koalicionit përfunduan pushtimin e vendit. Më 1 maj, presidenti amerikan George W. Bush shpalli "fundin e operacioneve të mëdha luftarake" në fjalimin e tij "Misioni i Përmbushur". Kjo deklaratë i dha fund periudhës së pushtimit të Luftës së Irakut dhe filloi periudhën e pushtimit ushtarak. Sadam Huseini u kap nga forcat amerikane më 13 dhjetor 2003.

## Shiko edhe

* Lufta Iran-Irak

## Referime