# Anëtarësimi i Moldavisë në Bashkimin Evropian

Bashkimi Evropian dhe Moldavia
**Anëtarësimi i Moldavisë në Bashkimin Evropian** i referohet procesit politik, juridik dhe institucional përmes të cilit Moldavia synon të bëhet shtet anëtar i Bashkimit Evropian.

Moldavia paraqiti kërkesën për anëtarësim në Bashkimin Evropian më 3 mars 2022. Më 23 qershor 2022, Këshilli Evropian i dha vendit perspektivë evropiane dhe statusin e vendit kandidat. Në dhjetor 2023, liderët e Bashkimit Evropian vendosën të hapin negociatat e aderimit me Moldavinë, ndërsa më 25 qershor 2024 u mbajt konferenca e parë ndërqeveritare në Luksemburg, e cila shënoi hapjen formale të negociatave.

Marrëdhëniet ndërmjet Moldavisë dhe Bashkimit Evropian mbështeten në Marrëveshjen e Asociimit, e nënshkruar në vitin 2014 dhe plotësisht në fuqi që nga korriku 2016. Kjo marrëveshje, së bashku me Zonën e Thelluar dhe Gjithëpërfshirëse të Tregtisë së Lirë (DCFTA), përbën bazën juridike të asociimit politik dhe të integrimit ekonomik të Moldavisë me Bashkimin Evropian.

## Historiku

Marrëdhëniet ndërmjet Moldavisë dhe Bashkimit Evropian janë zhvilluar fillimisht në kuadër të Partneritetit Lindor dhe të Politikës Evropiane të Fqinjësisë. Me kalimin e viteve, këto marrëdhënie u thelluan në drejtim të integrimit ekonomik dhe të afrimit politik.

Një moment themelor ishte nënshkrimi i Marrëveshjes së Asociimit në vitin 2014. Kjo marrëveshje krijoi bazën për dialogun politik, bashkëpunimin sektorial dhe integrimin gradual të Moldavisë në tregun e Bashkimit Evropian, veçanërisht përmes DCFTA-së.

Sipas raporteve të Komisionit Evropian, gjatë viteve pas hyrjes në fuqi të marrëveshjes, Bashkimi Evropian u bë partneri më i madh tregtar i Moldavisë. Në vitin 2024, BE-ja përfaqësonte 54% të vëllimit të përgjithshëm tregtar të vendit.

## Kërkesa për anëtarësim

Moldavia paraqiti kërkesën e saj për anëtarësim në Bashkimin Evropian më 3 mars 2022, në të njëjtën periudhë me Ukrainën dhe Gjeorgjinë, në kontekstin e krijuar nga agresioni rus kundër Ukrainës.

Më 23 qershor 2022, Këshilli Evropian i dha Moldavisë perspektivë evropiane dhe statusin e vendit kandidat. Ky vendim përfaqësoi një hap historik në marrëdhëniet midis Moldavisë dhe Bashkimit Evropian.

## Hapja e negociatave

Në nëntor 2023, Komisioni Evropian rekomandoi hapjen e negociatave të aderimit me Moldavinë. Në dhjetor 2023, Këshilli Evropian vendosi të hapë negociatat me vendin. Më 21 qershor 2024, Këshilli miratoi kuadrin negociues, ndërsa më 25 qershor 2024 u mbajt konferenca e parë ndërqeveritare në nivel ministror, duke hapur zyrtarisht negociatat e aderimit.

Pas konferencës së parë ndërqeveritare, Komisioni Evropian nisi menjëherë fazën dypalëshe të screening-ut në korrik 2024. Sipas raportit të vitit 2025, takimet dypalëshe të screening-ut përfunduan në shtator 2025.

## Gjendja aktuale

Raporti i Komisionit Evropian për vitin 2025 vlerëson se Moldavia ka vazhduar të bëjë përparim në rrugën drejt aderimit, pavarësisht sfidave të mëdha të lidhura me luftën e Rusisë kundër Ukrainës, me përpjekjet për destabilizim dhe me kërcënimet ndaj sigurisë energjetike të vendit. I njëjti raport thekson se vendi ka treguar qëndrueshmëri dhe angazhim për reforma.

Në tetor 2024, Moldavia zhvilloi një referendum kushtetues për integrimin evropian, i cili e ankuroi objektivin e aderimit në Kushtetutën e vendit. Sipas raportit të vitit 2024, propozimi për ta përfshirë orientimin drejt Bashkimit Evropian në Kushtetutë u mbështet nga 50,38% e votuesve.

Në vitin 2025 u mbajt gjithashtu samiti i parë ndonjëherë BE–Moldavi në Kișinau, më 4 korrik 2025, gjë që nënvizoi rëndësinë strategjike që Bashkimi Evropian i kushton të ardhmes evropiane të Moldavisë.

## Mbështetja financiare dhe Plani i Rritjes

Bashkimi Evropian e mbështet Moldavinë jo vetëm politikisht, por edhe financiarisht. Sipas Komisionit Evropian, Plani i Rritjes për Moldavinë i propozuar në tetor 2024 arrin deri në 1,9 miliardë euro për periudhën 2025–2027 dhe lidhet me zbatimin e reformave në kuadër të *Reform and Growth Facility* për Moldavinë.

Në mars 2026, Komisioni Evropian kreu pagesën e dytë të rregullt prej 189 milionë eurosh në kuadër të kësaj skeme, pasi vlerësoi se Moldavia kishte përmbushur 24 tregues të tjerë të reformës.

## Kronologji e shkurtër

| Data | Zhvillimi |
| --- | --- |
| 2014 | Nënshkruhet Marrëveshja e Asociimit ndërmjet Bashkimit Evropian dhe Moldavisë. |
| korrik 2016 | Hyn plotësisht në fuqi Marrëveshja e Asociimit / DCFTA. |
| 3 mars 2022 | Moldavia paraqet kërkesën për anëtarësim në Bashkimin Evropian. |
| 23 qershor 2022 | Moldavia fiton statusin e vendit kandidat dhe perspektivën evropiane. |
| dhjetor 2023 | Këshilli Evropian vendos të hapë negociatat e aderimit. |
| 21 qershor 2024 | Këshilli miraton kuadrin negociues. |
| 25 qershor 2024 | Konferenca e parë ndërqeveritare hap zyrtarisht negociatat e aderimit. |
| korrik 2024 | Fillon faza dypalëshe e screening-ut. |
| 20 tetor 2024 | Referendumi kushtetues për integrimin evropian e ankoron objektivin evropian në Kushtetutë. |
| shtator 2025 | Përfundojnë takimet dypalëshe të screening-ut. |
| 4 korrik 2025 | Mbahet samiti i parë BE–Moldavi në Kișinau. |
| mars 2026 | Komisioni Evropian kryen pagesën e dytë prej 189 milionë eurosh në kuadër të Reform and Growth Facility. |

## Shih edhe

* Moldavia
* Bashkimi Evropian
* Zgjerimi i ardhshëm i Bashkimit Evropian
* Anëtarësimi i Ukrainës në Bashkimin Evropian
* Anëtarësimi i Gjeorgjisë në Bashkimin Evropian

## Referime