Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Arthur Miller

| Arthur Miller |
| --- |
|  |
| Born | 17 tetor 1915 Harlem (Manhattan) New York  SHBA |
| Died | 10 shkurt 2005 Roxbury, Connecticut SHBA |
| Nationality | Amerikan |
| Genre | dramaturg |

**Arthur Miller**, (17 tetor 1915 New York - 10 shkurt Roxbury, Connecticut), shkrimtar dhe dramaturg i njohur amerikan

## Biografia

Artur Milleri i lindur në Nju Jork, vije nga një familje e jahudive austriak që ishin mërguar në ShBA. Familja e tij humbi pasurin gjatë viteve të krizës ekonomike botërore. Nga viti 1934, Milleri studioj publicistiken dhe gjuhen dhe literaturën angleze pranë Universitetit të Miçigenit. Krahas studimeve ai punojë ndër të tjera edhe si reporter dhe ndihmës në labor. Pas përfundimit të studimeve më 1938, Milleri shkroi pjesë për dëgjim dhe pjesë aktrimi. Më 1945 doli romani i tij *Pika Kyçe* i cili e bëri të njohur Millerin si tregimtar. shpërthimin si dramaturg i solli drama e tij *Të Gjithë Bijtë E Mij* (1947): Një fabrikat makinash me dijeni dërgonte pjesë rezeve të prishura për forcat ajrore, dhe në këtë mënyrë shkakton rrëzimin e 21 avionëve dhe vdekjen e njësiteve ushtarake në to. vetëm vetëvrasja e të birit të tij shkakton që edhe ky të ndiejë vetën përgjegjës për të tjerët. Më 1949, Milleri arrin sukses botërorë me *Vdekja e Tregtarit Udhëtar*. Në dramën e tij *Shikimi Prej Urës* (1955) ai tematizonë ngjarjen e xhelozisë në mileun italiano-amerikan të qarkut të limani të Nju Jorkut nën urën e Bruklinit. Ndërsa pjesa e tij *Kujtimi Në Dy Të Hënat* (1955) paraqet botën moderne të punishteve. Nga mesi i viteve 50-ta, Milleri citohet nga senatori Mek Karti (McCarth) i*Komiteut* për sjellje jo amerikane, dhe denucohet si mik i komunistëve. Një padi në të holla dhe burgim e ngrehur për shkak të mos pranimit që të fliste më vonë u tërhoq. Më 1956 Milleri për herë të dytë martohet, këtë herë me Merlin Monron (Marilyn Monroe); për atë, ky shkroi më 1959 librin e filmit të Gjon Hustonit (John Huston) *I Pashoqërueshëm* (1961) - filmi i fundit si për Merlin Monron po ashtu edhe për Klark Gablesin (Clark Gables). Në dramën *Pas Mëkatit* (1964), Milleri lëkundet për përkushtimet qendrore të tij, pyetja e fajit dhe përgjegjësisë së individit dhe shoqërisë. Figura e avokatit merret si pasqyrë vetëfigurimit të Millerit, me figurën Magi ai portretronë ish gruan e tij tani më të vdekur Merlin Monron. Në dramën *Çmimi* (1968) Milleri demonstron se si shkatërrohen marrëdhëniet njerëzore nëpërmjet këmbënguljes së arritjes së qëllimeve ekonomike egoiste. Më 1983, Milleri inskenon në Pekin në teatrin popullor me aktor kinez pjesën *Vdekja e Tregtarit Udhëtar*. Rreth kësaj pune ai ka botuar një ditarë. Përkrahë Tenesi Uiliamit (Tennesse Williams), Milleri merret si përfaqësuesi më i rëndësishëm i realizmit psikologjik amerikanë.

## Veprat

* *All my Sons* - (dramë, 1947)
* *Death of a Salesman* - (dramë, 1949)
* *A View from the Bridge* (dramë, 1955)

## Referimet

## Lidhje të jashtme
# Federico García Lorca

**Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca** (sq: Fredriko Garsia Lorka) u lind më 5 qershor 1898 në Fuente Vaqueros një Fshat në Granada një qytet në Spanjë dhe vdiq në 19 gusht 1936 në Granda. Ai ishte poet, shkrimtar, dramaturg, drejtor teatri. Fredriko Garsia Lorka është i njohur ndërkombëtarisht për pjesëmarrjen e tij në luftën civile spanjolle ku udhëhoqi forcat anti-fashiste për të penguar forcat fashiste të udhëhequra nga Gjenerali Francisco Franco.
Mendohet se Grasia Lorka është vrarë nga forcat ushtarke anti-komuniste në fshatin Alfacar në Granada, edhe sot e kësaj dite shumë gjëra janë të paqarta mbi vdekjen e Grasia Lorkë-s.

Fredriko Garsia Lorka në moshën 34 vjeçare
## Jeta dhe Vitet e Hershme

**Frederico Garcia Lorca** u lind më 5 qershor 1898 në fshatin Fuente Vaqueros të provicës së Granadas babai i tij ishte **Federico García Rodríguez** ishte pronar toke dhe fermer. Garsia Lorka mësimet e para i mori tek nëna e tij e cila ishte mësuese dhe pianiste e talentuar. Në vitin 1909 kur Garsia Lorka ishte 11 vjeç familja e tij u zhvendos në qytetin Granada në jug-perëndim të Spanjës pastaj Garsia Lorka ndoqi dhe u diplmua në shkollën e mesme dhe ndoqi studimet në Universitetin Sacred Heart ku studioi artin dhe letërsinë ku dhe nxorri veprat e para potike.

Statuja e Grasia Lorkës në Madrid
## Pjesëmarrja në Luftën Civile Spanjolle

## Vdekja

## Veprat

## Koleksioni i poemave

* 1918 Impresiones y paisajes
* 1921 Libro de poemas
* 1921 Poema del cante jondo
* 1923 Suites
* 1924 Canciones
* 1928 Romancero gitano
* 1928 Odes
* 1930 Poeta en Nueva York

etj...

### Novelat dhe Romanet

### Skenare

### Vepra dhe Filma të bazuara mbi Lorkën

## Referimet

* - Raporti mbi hetimin e vdekjes së Fredico Garcia Lorka
# Austeriteti

**Austeriteti** (nga anglishja **Austerity**; njohur në shqip si **Rreptësi** apo **Masa rreptësie**), në kuptimin ekonomik, është një gjendje në të cilën qeveritë e vendeve përkatëse reduktojnë shpenzimet e veta në përpjekje për të zvogëluar deficitet buxhetore dhe borxhin e tejrritur publik.

## Shiko dhe

Stampa:Portali

* Borxhi publik

## Burimet

## Lexime të mëtejshme

* Real Austerity (pdf) nga Mark Thornton, shkurt 2013
* The False Choice between “Austerity” and Economic Growth nga James C. W. Ahiakpor, tetor 2012
* The Not-So-Great Austerity Debate nga Alex Salter, maj 2013
* The Myths of the Interventionists nga Steven Horwitz, maj 2012
* Austerity, Waste, and Need nga E.C. Pasour, dhjetor 1978
* The Debate over Austerity Continues nga Veronique de Rugy, maj 2012
* French, Greek voters say no to austerity, nga Anthony Faiola, maj 2012
* The European Tragedy nga Stephen Davies, gusht 2012
* The False Choice in Europe Between Austerity and Growth nga Patrick Barron, prill 2013
* Austerity after Reinhart and Rogoff nga David Howden, maj 2013
* Regulatory Expenditures, Economic Growth and Jobs: An Empirical Study (pdf) nga T. Randolph Beard, George S. Ford, Hyeongwoo Kim & Lawrence J. Spiwak, prill 2011
# Recesioni i koronavirusit

Recesioni i koronavirusit| Harta që tregon normat reale të rritjes së PBB-së në vitin 2020, siç parashikohet nga Fondi Monetar Ndërkombëtar |
| Data | 20 shkurt 2020 – sot |
| Shkaku | * Paqëndrueshmëria dhe bllokimi i tregut, detyruar nga Pandemia e COVID-19
 |
| Rezultati | * Rritje e shpejtë e papunësisë
* Përplasjet për rezerva në market 2020
* Rënia e industrisë së turizmit
* Rënia e e industrisë së mikpritjes
* Rënia e çmimit të derivateve
* Destabilizimi dhe rënia e industrisë së energjisë
* Rritja e borxhit të qeverisë
* Rënie e madhe në aktivitetin e konsumatorit
* Kriza e likuiditetit të tregut
 |

**Recesioni i koronavirusit**, i njohur gjithashtu si **Bllokimi i Madh** ose **Shuarja e Madhe**, është një recesion i madh ekonomik global në vazhdim që prek ekonominë botërore në fillim të vitit 2020 gjatë pandemisë së COVID-19.

## Sfondi

Recesioni ka shkaktuar rënien më të madhe ekonomike që nga Depresioni i Madh. Më 14 prill 2020, Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) raportoi se të gjitha kombet e G7 kishin hyrë ose po hynin në atë që quhej "recesion i thellë". FMN ka deklaruar se rënia ekonomike është "shumë më e keqe" se ajo e Recesionit të Madh në 2009.

## Numrat

Pandemia ka bërë që më shumë se një e treta e popullsisë së botës të vendoset në bllokim për të ndaluar përhapjen e COVID-19. Kjo ka shkaktuar rënie të rënda ekonomike për ekonomitë në të gjithë botën, menjëherë pas një ngadalësimi ekonomik global gjatë vitit 2019 që pa një numër më të ulët në tregjet e aksioneve në të gjithë botën.

Kombet e Bashkuara (KB) parashikuan në prill 2020 që papunësia globale do të zhdukë 6.7 përqind të orëve të punës në të gjithë botën në tremujorin e dytë të vitit 2020 - ekuivalente me 195 milionë punëtorë me kohë të plotë.

## Efektet e tjera

Recesioni përfshiu rënien e çmimit të naftës të shkaktuar nga lufta e çmimit të naftës Rusi – Arabi Saudite në vitin 2020, rënia e industrisë së turizmit, industria e mikpritjes, industria e energjisë dhe një rënie e madhe e aktivitetit të konsumatorit.

Tregjet globale të aksioneve u rrëzuan rreth 20 deri në 30% gjatë fundit të shkurtit dhe marsit 2020. Gjatë rrëzimit, tregjet globale të aksioneve kishin shumë lëkundje, kryesisht për shkak të pasigurisë në tregje.

## Referime
# Zgjedhjet në Shtetet e Bashkuara

Një pikturë e vitit 1846 nga George Caleb Bingham duke treguar një gjyqtar të sondazhit që administron një betim për një votues
**Zgjedhjet në Shtetet e Bashkuara** mbahen për zyrtarët qeveritarë në nivelin federal, shtetëror dhe lokal. Në nivelin federal, kreu i shtetit të kombit, presidenti, zgjidhet indirekt nga njerëzit e secilit shtet, përmes një Kolegji Zgjedhor. Sot, këta zgjedhës pothuajse gjithmonë votojnë me votën popullore të shtetit të tyre. Të gjithë anëtarët e legjislaturës federale, Kongresi, zgjidhen drejtpërdrejt nga njerëzit e secilit shtet. Ka shumë zyra të zgjedhura në nivelin shtetëror, secili shtet ka të paktën një guvernator dhe legjislaturë zgjedhore. Ka gjithashtu zyra të zgjedhura në nivelin lokal, në qarqe, qytete, qyteza, vendbanim, lagje dhe fshatra; si dhe për rrethe speciale dhe rrethe shkollore të cilat mund të kapërcejnë kufijtë e qarkut dhe komunës. Sipas një studimi nga shkencëtarja politike Jennifer Lawless, në vitin 2012 ishin 519,682 zyrtarë të zgjedhur në Shtetet e Bashkuara.

Ndërsa Kushtetuta e Shteteve të Bashkuara vendos parametra për zgjedhjen e zyrtarëve federalë, ligji i shtetit, jo federal, rregullon shumicën e aspekteve të zgjedhjeve në SHBA, duke përfshirë zgjedhjet paraprake, përshtatshmërinë e votuesve (përtej përcaktimit themelor kushtetues), drejtimin e kolegji zgjedhor, si dhe drejtimi i zgjedhjeve shtetërore dhe lokale. Të gjitha zgjedhjet - federale, shtetërore dhe lokale - administrohen nga shtetet individuale.

Kufizimi dhe shtrirja e të drejtave të votimit për grupe të ndryshme ka qenë një proces i kontestuar gjatë gjithë historisë së Shteteve të Bashkuara. Qeveria federale ka qenë gjithashtu e përfshirë në përpjekje për të rritur pjesëmarrjen e votuesve, nga masa të tilla si Neni Kombëtar i Regjistrimit të Votuesve të vitit 1993. Financimi i zgjedhjeve ka qenë gjithashtu prej kohësh i diskutueshëm, sepse burimet private përbëjnë shuma të konsiderueshme të kontributeve të fushatës, veçanërisht në ato zgjedhjet federale. Financimi publik vullnetar për kandidatët të gatshëm të pranojnë kufijtë e shpenzimeve u prezantua më 1974 për zgjedhjet paraprake presidenciale dhe zgjedhjet. Komisioni Federal i Zgjedhjeve, i krijuar në vitin 1975 nga një ndryshim në Ligjin Federal të Fushatës Zgjedhore, ka përgjegjësinë të zbulojë informacionin e financimit të fushatës, të zbatojë dispozitat e ligjit siç janë kufijtë dhe ndalimet e kontributeve dhe të mbikëqyrë financimin publik të Zgjedhjet presidenciale të SHBA-së.

## Referime

## Lidhje të jashtme

* Faqja zyrtare
# Rembrandt

Vetë-portret nga Rembrandt (1660, English Heritage, Kenwood House, London)
**Rembrandt Harmenszoon van Rijn** (1606-1669) ishte piktor hollandez.

## Jeta

Rembrandt Harmenszoon van Rijn lindi më 15 korrik 1606 në Leiden; vdiq më 4 tetor 1669 në Amsterdam, ishte piktor hollandez.Rembrandt Harmenszoon van Rijn lindi më 15 korrik 1606 në Leiden në Holandë. Ishte e katërta e gjashtë fëmijëve që mbijetuan fëmijërinë në dhjetë nga totali i nënës (i nënti në rendin e lindjes). [1] Ajo ishte një familje e pasur pavarësisht se babai i saj ishte një muller dhe nëna e saj ishte një bijë e bukës (kjo tregohet nga vullnetet e prindërve të vdekur në 1630 dhe 1640 respektivisht). Si djalë, ai ndoqi shkollën latine dhe më pas u regjistrua në Universitetin e Leidës, edhe pse sipas një bashkëkohësi ai tashmë tregoi një talent të madh për pikturë: ai u fut shpejt në një dyqan nga një nga piktorët historikë të Leidës, Jacob van Swanenburgh. Pas një periudhe të shkurtër, por të rëndësishme të profesionit në Amsterdam me piktorin e njohur Pieter Lastman, Rembrandt hapi një studim në Leida, i cili ndahej me shokun e tij dhe kolegun Jan Lievens. Në vitin 1627 Rembrandt filloi të pranonte nxënës, mes tyre Gerrit Dou.

## Referime
# Tarot

Tre karta nga një kuvertë Tarot Visconti-Sforza
**Tarot** është një pako me letra, të përdorura nga mesi i shekullit të 15-të në pjesë të ndryshme të Evropës për të luajtur lojëra të tilla si tarocchini italiane, taroti francez dhe Königrufen austriak, nga të cilat shumë akoma luhen edhe sot. Në fund të shekullit të 18-të, disa pako tarot filluan të përdoren si një prirje për parashikim të së ardhmes përmes leximit të letrave tarot dhe fall me letra që çojnë në pako me porosi të zhvilluara për qëllime të tilla okulte.

Si letrat e zakonshme të lojërave, tarot ka katër lloje që ndryshojnë sipas rajonit: lloje franceze në Evropën Veriore, lloje latine në Evropën Jugore dhe lloje gjermane në Evropën Qendrore. Secila lloj ka 14 letra, dhjetë letra numërojnë nga një (ose Asi) deri në dhjetë dhe katër karta fytyre (Mbreti, Mbretëresha, Kalorësi, dhe Fanti). Për më tepër, tarot ka një lloj të veçantë atu me 21 letra dhe një letër të vetme të njohur si Budalla. Këto letra tarot përdoren akoma në të gjithë Evropën për të luajtur lojëra konvencionale me karta pa shoqata okulte.

## Etimologjia

Fjala *Tarot* dhe *Tarock* gjermane rrjedhin nga *Tarocchi* italiane, origjina e së cilës është e pasigurt por *taroch* është përdorur si një sinonim i marrëzisë në fund të shekujve 15 dhe fillimit të 16-të. Kuvertat njiheshin ekskluzivisht si Trionfi gjatë shekullit të 15-të. Emri i ri u shfaq për herë të parë në Bresha rreth vitit 1502 si *Tarocho*. Gjatë shekullit të 16-të, një lojë e re luhej me një kuvertë standarde, por ndarja e një emri shumë të ngjashëm (Trionfa) po bëhej shpejt e njohur.

## Lojërat tarot

Qëllimi origjinal i letrave tarot ishte të luanin lojëra. Një shpjegim shumë i ciklit i rregullave për një kuvertë të ngjashme me tarot është dhënë në një dorëshkrim nga Martiano da Tortona para vitit 1425. Përshkrimet e paqarta të lojës ose terminologjia e lojës ndjekin për dy shekujt e ardhshëm, deri sa përshkrimi i hershëm i njohur i plotë i rregullave për një variant francez në 1637. Loja e tarotit ka shumë ndryshime rajonale. Tarocchini ka mbijetuar në Bolonjë dhe ka akoma të tjerë që luhen në Piemonte dhe Siçili, por në Itali loja është përgjithësisht më pak e popullarizuar sesa gjetkë.

Shekulli i 18-të pa ringjalljen më të madhe të tarot, gjatë së cilës u bë një nga lojërat më të njohura me letra në Evropë, që luhej kudo përveç Irlandës dhe Britanisë, gadishullit Iberik dhe Ballkanit Osman. Taroti francez përjetoi një fillim ringjalljeje në vitet 1970 dhe Franca ka komunitetin më të fortë të lojrave tarot. Lojërat rajonale me tarot - shpesh të njohura si *tarock*, *tarok* ose *tarokk* janë luajtur gjerësisht në Evropën qendrore brenda kufijve të ish-perandorisë Austro-Hungareze.

## Referime
# Gangu

**Gangu** (hindustan: [ˈɡəŋɡaː]) është një lumë ndërkufitar i Azisë që rrjedh përmes kombeve të Indisë dhe Bangladeshit. Lumi prej 2 525 km (1 569 mi) zbret nga Himalajet lindore në shtetin indian të Uttarakandit, dhe rrjedh në jug dhe lindje përmes fushës e Gangut të Indisë Veriore. Pas hyrjes në Bengalin Perëndimor, ai ndahet në dy lumenj: Lumi Hugli, ose Adi Ganga, rrjedh nëpër disa zona të Bengalit Perëndimor dhe në Gjirin e Bengalit pranë Ishullit Sagar. I dyti, Lumi Padma, rrjedh përmes Bangladeshit, dhe gjithashtu zbrazet në Gjirin e Bengalit. Gangu është lumi i tretë më i madh në botë nga shkarkimi.

Gangu është një nga lumenjtë më të shenjtë e Hinduizmit. Është gjithashtu një litar shpëtimi për miliona indianë që jetojnë përgjatë rrjedhës së tij dhe varen nga ai për nevojat e tyre të përditshme. Është adhuruar në Hinduizëm si perëndeshë "Ganga". Ai ka qenë gjithashtu i rëndësishëm historikisht, me shumë kryeqytete provinciale ose perandorakë (si: Kannauj, Kampilya, Kara, Prayag ose Allahabad, Kashi, Pataliputra ose Patna, Hajipur, Munger, Bhagalpur, Murshidabad, Baharampur, Nabadwip , Saptagram, Kolkata dhe Dhaka) të vendosura në brigjet e tij.

Gangu është shumë i ndotur. Ndotja rrezikon jo vetëm njerëzit, por edhe më shumë se 140 lloje peshqish, 90 lloje ujëtokësorësh dhe delfinët. Nivelet e baktereve koliform fekal nga mbetjet njerëzore në ujërat e lumit pranë Varanasit janë më shumë se 100 herë më shumë se kufirit zyrtar i qeverisë indiane. Plani i Veprimit Ganga, një iniciativë mjedisore për pastrimin e lumit, ka qenë një dështim i madh deri tani.

## Referime
# Dënimi me vdekje

Cesare Beccaria, *Dei delitti e delle pene.*
**Dënimi me vdekje**, i njohur gjithashtu si dënimi me vdekje dhe i quajtur më parë vrasje gjyqësore, është vrasja e sanksionuar nga shteti i një personi si dënim për sjellje të pahijshme aktuale ose të supozuar. Dënimi që urdhëron që një shkelës të dënohet në këtë mënyrë njihet si dënim me vdekje dhe akti i ekzekutimit të dënimit njihet si ekzekutim. Një i burgosur i cili është dënuar me vdekje dhe pret ekzekutimin dënohet dhe zakonisht quhet "në dënim me vdekje". Etimologjikisht, termi kapital (shqip 'e kokës', rrjedh nga latinishtja kapitalis nga caput, "kokë") i referohet ekzekutimit me prerje koke, por ekzekutimet kryhen me shumë metoda, duke përfshirë varjen, pushkatimin, injektimin vdekjeprurës, goditjen me gurë. , goditje elektrike dhe gaz.

## Shiko edhe

* Ekzekutimi me pushkatim
* Elektrokutimi
* Burgimi i përjetshëm

## Referime
# David Bowie

| David Bowie |
| --- |
|  |
| Informata themelore |
| Emri i lindjes | David Robert Jones |
| Nofka | "The Thin White Duke" "Ziggy Stardust" |
| Lindi | (1947-01-08)8 janar 1947 |
| Prejardhja |  Brixton, Angli |
| Vdiq | 10 janar 2016 (69 vjeç) |
| Zhanret | Rock Art rock Glam rock Blue-eyed soul Muzika dance |
| Instrumenti | vokal, kitarë, piano, tastierë, saksofon, daulle, harmonikë, mandolinë, koto, violinë, violinçelë |
| Vitet aktive | 1964 — 2016 |
|  |
| Uebfaqja | www.davidbowie.com |

'David'* Bowie** (David Robert Hayward-Jones) lindi më 8 janar 1947 në Brixton të Londrës - 10 janar 2016. Ishte këngëtar roku, muzikant dhe aktor anglez.

Bowie ishte i njohur si kameleoni i pop-muzikës. Ai ka pasur një ndikim shumë të madh në muzikën e rokut që nga vitet e 70-ta e gjerë në kohën e sotme.

## Diskografia

Kjo është diskografia e studio-albumeve të David Bowie-t:

* David Bowie (1967)
* WWE USA TV
* Space Oddity (1969, ripublikim më1972)
* The Man Who Sold the World (1970, ripublikim më 1972)
* Hunky Dory (1971, ripublikim më 1972)
* The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from mars (1972)
* Aladdin Sane (1973)
* Pin Ups (1973)
* Diamond Dogs (1974)
* Young Americans (1975)
* Station to Station (1976)
* Low (1977)
* "Heroes" (1977)
* Lodger (1979)
* Scary Monsters (and Super Creeps) (1980)
* Let's Dance (1983)
* Tonight (1984)
* Never Let Me Down (1987)
* Black Tie White Noise (1993)
* The Buddha of Suburbia (1993)
* 1.OUTSIDE (1995)
* Earthling (1997)
* 'hours...' (1999)
* Heathen (2002)
* Reality (2003)
* The Next Day (2013)
* Blackstar (2016)

## Lidhje të jashtme

David Bowie dhe sintisajzeristi veteran Jordan Rudess gjatë inçizimit të albumit *Heathen*
* Faqja zyrtare
* David Bowie tek IMDb
# Njeriu Vitruvian

Vitruvian Man| Italian: **L'uomo vitruviano** |
|  |
| Artisti | Leonardo da Vinci |
| Viti | rr. 1490 |
| Lloji | Pen, brown ink and watercolor over metalpoint on paper |
| Dimensionet | 34.4 cm × 24.5 cm (135 in × 96 in) |
| Vendi | Gallerie dell'Accademia, Venice |

Njeriu Vitruvian ( ) është një vizatim i artistit dhe shkencëtarit italian të Rilindjes Leonardo da Vinci, i datuar në rr. 1490 . I frymëzuar nga shkrimet e arkitektit të lashtë romak Vitruvius, vizatimi përshkruan një burrë nudo në dy pozicione të mbivendosura me krahët dhe këmbët larg dhe të gdhendur si në një rreth ashtu edhe në katror. Ajo u përshkrua nga historiania e artit Carmen C. Bambach si "me të drejtë të renditur ndër imazhet ikonike të të gjitha kohërave të qytetërimit perëndimor ". Edhe pse jo i vetmi vizatim i njohur i një njeriu të frymëzuar nga shkrimet e Vitruvit, vepra është një sintezë unike e idealeve artistike dhe shkencore dhe shpesh konsiderohet një përfaqësim arketip i Rilindjes së Lartë .

Vizatimi përfaqëson konceptin e Leonardos për proporcionet ideale të trupit, fillimisht i nxjerrë nga Vitruvius, por i ndikuar nga matjet e tij, vizatimet e bashkëkohësve të tij dhe traktati *De pictura* nga Leon Battista Alberti . Leonardo prodhoi *Njeriun Vitruvian* në Milano dhe puna ndoshta iu kalua studentit të tij Francesco Melzi . Më vonë ai ra në posedim të Venanzio de Pagave, i cili e bindi gdhendësin Carlo Giuseppe Gerli ta përfshijë atë në një libër me vizatimet e Leonardos, i cili shpërndau gjerësisht imazhin pak të njohur më parë. Më vonë ajo u zotërua nga Giuseppe Bossi, i cili shkroi bursa të hershme për të, dhe përfundimisht u shit në Gallerinë dell'Accademia të Venecias në 1822, ku ka mbetur që atëherë. Për shkak të ndjeshmërisë së tij ndaj dritës, vizatimi rrallë shfaqet në publik, por ai u huazua nga Luvri në vitin 2019 për ekspozitën e tyre që shënon 500 vjetorin e vdekjes së Leonardos.

Vizatimi përshkruhet nga shënimet e Leonardos si *Le proporzioni del corpo umano secondo Vitruvio*</link> , e përkthyer ndryshe si *Përpjesëtimet e figurës njerëzore pas Vitruvius*, ose *Studimi proporcional i një njeriu në mënyrën e Vitruvius* . Ai njihet shumë më mirë si *Njeriu Vitruvian* . Historiani i artit Carlo Pedretti e rendit atë si *Homo Vitruvius, studim i përmasave me figurën njerëzore të gdhendur në një rreth dhe një katror*, dhe më vonë si thjesht *Homo Vitruvius* .

## Referime
# Shkretëtira

Atakama
Shkretëtirat më të mëdha në botë
 Përhapja e shkretëtirave në botë
**Shkretëtira** është hapësirë e cila përshkak të mungesës së madhe të lagështisë mbulesa vegjetative është e pazhvilluar. Edhe pse shkretëtirat njihen si hapësira ku ka pak jetë, megjithatë ato iu ofrojnë shumë gjallëresave strehim. Përafërsisht një të tretën e sipërfaqes kontinentale të Tokës e përbëjnë shkretëtirat.

### Formimi i Shkretëtirave

## Llojet e shkretëtirave

### Shkretëtirat e erërave pasate

### Shkretëtirat e gjerësive biologjike

### Shkretëtirat monsunike

### Shkretëtirat malore

### Shkretëtirat polare

## Shiko edhe

* Lista e shkretëtirave sipas sipërfaqes
# Llamba fluoreshente

Llambat fluoreshente lineare që ndriçojnë një tunel për këmbësorët.
Një **llambë fluoreshente**, ose **tub fluoreshente**, është një llambë shkarkimi gazi me avull-merkuri me presion të ulët që përdor fluoreshencën për të prodhuar dritë të dukshme. Një rrymë elektrike në gaz ngacmon avujt e merkurit, i cili prodhon dritë ultravjollcë me valë të shkurtër që më pas bën që një shtresë fosfori në brendësi të llambës të shkëlqejë. Një llambë fluoreshente konverton energjinë elektrike në dritë të dobishme në mënyrë shumë më efikase sesa një llambë inkandeshente. Efikasiteti tipik i ndriçimit të sistemeve të ndriçimit fluoreshent është 50-100 lumen për vat, disa herë më i lartë se efikasiteti i llambave inkandeshente me prodhim të krahasueshëm të dritës. Për krahasim, efikasiteti ndriçues i një llambë inkandeshente mund të jetë vetëm 16 lumen / vat.

Sipër: dy llamba fluoreshente kompakte jo të integruara. Pjesa e poshtme: dy llamba fluoreshente. Të dy llojet kërkojnë një çakëll në ndriçues. Një shkrepëse, majtas, shfaqet për shkallë.
Pajisjet e llambave fluoreshente janë më të kushtueshme se llambat inkandeshente sepse, ndër të tjera, ato kërkojnë një çakëll për të rregulluar rrymën përmes llambës, por kostoja fillestare kompensohet nga një kosto shumë më e ulët e funksionimit. Llambat fluoreshente kompakte tani janë të disponueshme në të njëjtat madhësi popullore si inkandeshentet dhe përdoren si një alternativë e kursimit të energjisë në shtëpi.

Për shkak se ato përmbajnë merkur, shumë llamba fluoreshente klasifikohen si mbetje të rrezikshme. Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Mbrojtjen e Mjedisit rekomandon që llambat fluoreshente të ndahen nga mbetjet e përgjithshme për riciklim ose asgjësim të sigurt dhe disa juridiksione kërkon riciklimin e tyre.

## Shiko edhe

* Llamba inkandeshente
* Llamba LED

## Referime