# Vlerësimi

**Vlerësimi** në përdorim të përbashkët, është një përcaktim dhe vlerësim sistematik i meritës, vlerës dhe rëndësisë së një lënde, duke përdorur kritere të rregulluara nga një grup standardesh . Ai mund të ndihmojë një organizatë, program, dizajn, projekt ose çdo ndërhyrje ose iniciativë tjetër për të vlerësuar çdo synim, koncept/propozim të realizueshëm ose ndonjë alternativë, për të ndihmuar në vendimmarrje ; ose për të gjeneruar shkallën e arritjes ose vlerës në lidhje me qëllimin, objektivat dhe rezultatet e çdo veprimi të tillë që është përfunduar.

Qëllimi kryesor i vlerësimit, përveç marrjes së njohurive për iniciativat e mëparshme ose ekzistuese, është të mundësojë reflektim dhe të ndihmojë në identifikimin e ndryshimeve të ardhshme. Vlerësimi përdoret shpesh për të karakterizuar dhe vlerësuar subjektet me interes në një gamë të gjerë ndërmarrjesh njerëzore, duke përfshirë fillimin e një periudhe mujore

## Përkufizimi

Vlerësimi është interpretimi i strukturuar dhe dhënia e kuptimit të ndikimeve të parashikuara ose aktuale të propozimeve ose rezultateve. Ai shikon objektivat origjinale, dhe çfarë është parashikuar ose çfarë është arritur dhe si është arritur. Pra, vlerësimi mund të jetë formues, që ndodh gjatë zhvillimit të një koncepti ose propozimi, projekti ose organizate, me synimin për të përmirësuar vlerën ose efektivitetin e propozimit, projektit ose organizatës . Mund të jetë gjithashtu përmbledhës, duke nxjerrë mësime nga një veprim ose projekt i përfunduar ose një organizatë në një moment ose rrethanë të mëvonshme.

Vlerësimi është në thelb një qasje e informuar teorikisht (qoftë në mënyrë eksplicite apo jo), dhe rrjedhimisht çdo përkufizim i veçantë i vlerësimit do të ishte përshtatur me kontekstin e tij – teoria, nevojat, qëllimi dhe metodologjia e vetë procesit të vlerësimit. Pas kësaj, vlerësimi është përcaktuar si:

* Një aplikim sistematik, rigoroz dhe i përpiktë i metodave shkencore për të vlerësuar hartimin, zbatimin, përmirësimin ose rezultatet e një programi. Është një proces intensiv me burime, që shpesh kërkon burime, të tilla si vlerësimi i ekspertizës, punës, kohës dhe një buxhet të konsiderueshëm
* "Vlerësimi kritik, në një mënyrë sa më objektive të jetë e mundur, i shkallës në të cilën një shërbim ose pjesë përbërëse të tij përmbush qëllimet e deklaruara" (St Leger dhe Wordsworth-Bell). Fokusi i këtij përkufizimi është në arritjen e njohurive objektive dhe në matjen shkencore ose sasiore të koncepteve të paracaktuara dhe të jashtme.
* "Një studim i krijuar për të ndihmuar disa audiencë për të vlerësuar meritën dhe vlerën e një objekti" (Stufflebeam). Në këtë përkufizim fokusi është në fakte si dhe në gjykimet e ngarkuara me vlerë të rezultateve dhe vlerës së programit.

## Qëllimi

Qëllimi kryesor i një vlerësimi të programit mund të jetë "përcaktimi i cilësisë së një programi duke formuluar një gjykim" Marthe Hurteau, Sylvain Houle, Stéphanie Mongiat (2009). Një këndvështrim alternativ është se "projektet, vlerësuesit dhe palët e tjera të interesuara (përfshirë financuesit) do të kenë të gjithë ide potencialisht të ndryshme për mënyrën më të mirë për të vlerësuar një projekt pasi secili mund të ketë një përkufizim të ndryshëm të 'meritës'. Thelbi i problemit është kështu rreth përcaktimi i asaj që ka vlerë." Nga ky këndvështrim, vlerësimi "është një term i kontestuar", pasi "vlerësuesit" përdorin termin vlerësim për të përshkruar një vlerësim ose hetim të një programi, ndërsa të tjerët thjesht e kuptojnë vlerësimin si sinonim me kërkimin e aplikuar.

Ekzistojnë dy funksione duke marrë parasysh qëllimin e vlerësimit. Vlerësimet Formative ofrojnë informacion mbi përmirësimin e një produkti ose një procesi. Vlerësimet Përmbledhëse ofrojnë informacion për efektivitetin afatshkurtër ose ndikimin afatgjatë për të vendosur miratimin e një produkti ose procesi.

Jo të gjitha vlerësimet i shërbejnë të njëjtit qëllim. Kjo ndodh sepse vlerësimi nuk është pjesë e një kuadri të unifikuar teorik, duke u mbështetur në një sërë disiplinash, të cilat përfshijnë teorinë e menaxhimit dhe organizimit, analizën e politikave, arsimin, sociologjinë, antropologjinë sociale dhe ndryshimet shoqërore .

## Shih edhe

* Provimi
* Matura
* Testimi
* Dokimologjia
* Vlerësimi arsimor

## Referime