# Raca ariane

**Raca ariane** është një koncept historik i racës që u shfaq në fund të shekullit të 19-të për të përshkruar njerëzit që rrjedhin nga proto-indo-evropianët si një grup racor . Terminologjia rrjedh nga përdorimi historik i "Arian", i përdorur nga Indo-Iranianët modernë si epiteti i "fisnik". Dëshmitë antropologjike, historike dhe arkeologjike nuk e mbështesin vlefshmërinë e këtij koncepti.

Koncepti rrjedh nga nocioni se folësit origjinalë të gjuhës proto-indo-evropiane ishin paraardhës të dallueshëm të një ekzemplari epëror të njerëzimit, dhe se pasardhësit e tyre deri në ditët e sotme përbëjnë ose një racë të veçantë ose një nën-racë të racës Kaukaziane, krahas racës semite dhe racës hamite . Kjo qasje taksonomike për kategorizimin e grupeve të popullsisë njerëzore tani konsiderohet të jetë e gabuar dhe biologjikisht e pakuptimtë për shkak të ngjashmërisë së ngushtë gjenetike dhe ndërlidhjeve të ndërlikuara midis këtyre grupeve .

Termi u adoptua nga shkrimtarë të ndryshëm racistë dhe antisemitë gjatë shekullit të 19-të, duke përfshirë Arthur de Gobineau, Richard Wagner dhe Houston Stewart Chamberlain, racizmi shkencor i të cilëve ndikoi në ideologjinë racore të mëvonshme naziste . Nga vitet 1930, koncepti ishte lidhur si me nazizmin ashtu edhe me nordikizmin, dhe përdorej për të mbështetur ideologjinë supremaciste të bardhë të arianizmit që portretizonte racën ariane si një " racë mjeshtërore ", me jo-arianët që konsideroheshin si racialisht të poshtëm ( *Untermensch*, lit. 'nënnjeri" ) dhe një kërcënim i qënësishëm që do të zhdukej . Në Gjermaninë naziste, këto ide përbënin një pjesë thelbësore të ideologjisë shtetërore që çoi tek Holokausti .

## Historia

### Debatet për atdheun gjuhësor

Në fund të shekullit të 18-të, proto-indo-evropianishtja (PIE) u ndërtua si proto-gjuha e zakonshme e hipotezuar e gjuhëve indo-evropiane . Sir William Jones, i cili u vlerësua si "gjuhëtari më i respektuar në Evropë" për *Gramatikën e tij të Gjuhës Persiane* (1771), u emërua një nga tre gjyqtarët e Gjykatës së Lartë të Bengalit . Jones, i cili mbërriti në Kalkutë dhe filloi studimin e tij të sanskritishtes dhe Rig Vedës, ishte i habitur nga ngjashmëritë leksikore midis sanskritishtes dhe gjuhëve të tjera indo-evropiane si persishtja, gotikishtja, greqishtja dhe latinishtja, dhe arriti në përfundimin se sanskritishtja - si gjuhë pasardhëse —i përkiste të njëjtës gjuhë proto- ose mëmë në familjen gjuhësore — që është PIE, si gjuhët e tjera indo-evropiane, në *Diskursin e tij të përvjetorit të tretë mbi hindutë* (1786). Megjithatë, atdheu gjuhësor i folësve origjinalë të proto-indo-evropianisht ishte një debat i politizuar midis arkeologëve dhe gjuhëtarëve historikë krahasues që në fillim, i përfshirë në kauza shoviniste . Disa nacionalistë dhe diktatorë evropianë, veçanërisht nazistët, më vonë u përpoqën të identifikonin atdheun proto-indo-evropian në vendin ose rajonin e tyre si racor superior.

## Shpikja e racës ariane

### Shoqërimet racore të termit arian

Termi " arian " u përdor fillimisht si një identitet etnokulturor vetë-përcaktues dhe epiteti "fisnik" nga indo-iranianët dhe autorët e teksteve më të vjetra fetare të njohura të *Rig Veda* dhe *Avesta* brenda degës indo-iraniane të gjuhës indo-evropiane. familja - sanskritishtja dhe iranishtja, të cilat fliteshin në Indinë e lashtë dhe Iranin . Megjithëse ā́rya- sanskrite dhe \*arya- iraniane erdhën nga një trajtë, ajo \*ā̆rya-, ajo u dëshmua vetëm te fiset indo-iraniane. Benjamin W. Fortson shprehet se mund të mos ketë ekzistuar një term për vetë-përcaktimin e proto-indo-evropianëve dhe asnjë morfemë e tillë nuk ka mbijetuar. JP Mallory et al. thotë se megjithëse termi "arian" merr një kuptim etnik që dëshmon për ekzistencën e indo-iranianëve, nuk ka arsye për t'ia faturuar këtë përdorim rindërtimit proto-indo-evropian të fjalës *\*h₂eryós,* dmth. nuk ka asnjë provë që folësit e proto-gjuhës i referoheshin vetes si "arianë", pra ky term nuk shtrihet përtej folësve indo-arianë. Megjithatë, në shekullin e 19-të, u propozua që ā́rya- nuk ishte vetëm vetë-përcaktimi fisnor i indo-iranianëve, por vetë-përcaktimi i vetë proto-indo-evropianëve, një teori e refuzuar nga shkollat moderne. "Arian" më pas filloi të përdorej nga studiuesit e shekullit të 19-të për t'iu referuar indo-evropianëve. Hipoteza e Evropës Veriore, tashmë e diskredituar dhe e rindërtuar kronologjikisht, u miratua nga studiues të tillë që e vendosën atdheun e PIE në Evropën veriore. Kjo gjë çoi në shoqërimin e " Proto-Indo-Evropianëve ", fillimisht një popullatë gjuhësore e hipotezuar e folësve euroaziatikë të PIE, me një kategori të re biologjike të imagjinuar: "një racë e gjatë, me komplekse të lehta, bjonde, me sy blu" - tipare të supozuara fenotipike të racës nordike . Termi anglez "arian" u zhvillua më pas në një kuptim thjesht racist që implikon tipin racor nordik. Sidoqoftë, studimet moderne të studimeve indo-evropiane përdorin "arian" dhe "indo-arian" në kuptimet e tyre origjinale duke iu referuar degës indo-iraniane dhe indike të indo-evropianëve.

Klasifikimi i racave njerëzore bazuar në studimin tashmë pseudoshkencor të dallimeve fenotipike të zhvilluara gjatë shekullit të XIX dhe provat në mbështetje të teorive të tilla u kërkuan nga studimi i gjuhës dhe rindërtimi i familjeve gjuhësore. Studiuesit e kësaj epoke vendosën termin etnologjik "arian" si raca që fliste gjuhën proto-indo-evropiane dhe në këtë kontekst, termi shpesh përdorej si sinonim i "indo-evropianëve".

Studiuesit theksojnë se, edhe në kohët e lashta, identiteti arian siç pohohej në *Rig Veda* ishte kulturor, fetar dhe gjuhësor, jo racor; as *Vedat* nuk e diskutojnë pastërtinë racore . Rig Veda pohon një pengesë ritualiste : një individ konsiderohet arian nëse ai sakrifikon për perënditë e duhura, gjë që kërkon kryerjen e lutjes tradicionale në gjuhën tradicionale dhe nuk nënkupton një pengesë racore. Michael Witzel thotë se termi arian "nuk do të thotë një *popull* i caktuar apo edhe një grup "racor" i veçantë, por të gjithë ata që u ishin bashkuar fiseve duke folur sanskritishten vedike dhe duke iu përmbajtur normave të tyre kulturore (si ritualet, poezia, etj.)". Studiuesit thonë se arianët historikë, fiset e periudhës Vedike të epokës së bronzit që jetuan në Iran, Afganistan dhe nënkontinentin verior indian - kompozitorët e Rig Vedës dhe Avestës - nuk kishin gjasa të ishin biondë ose sy blu, në kundërshtim me përkrahësit e arianizmit dhe Nordicizmit.

### Teoritë e supremacisë racore

Termi *arian* u përvetësua nga shkrimtarë të ndryshëm racistë dhe antisemitë si Arthur de Gobineau, Theodor Poesche, Houston Chamberlain, Paul Broca, Karl Penka dhe Hans Günther gjatë shekullit të nëntëmbëdhjetë për promovimin e racizmit shkencor, duke krijuar ideologji të tilla si Nordicizmi dhe Arjanizmi . Konotacioni i termit *arian* ishte shkëputur nga kufizimi i duhur gjeografik dhe gjuhësor si një degë indo-iraniane e familjes së gjuhëve indo-evropiane në këtë kohë. Pabarazia e racave dhe nocioni i një "race superiore" u pranua botërisht nga studiuesit e kësaj epoke, prandaj raca i referohej "karakterit kombëtar dhe kulturës kombëtare" përtej kufizimit biologjik.

Në 1853, Arthur de Gobineau botoi *Një Ese mbi Pabarazinë e Racave Njerëzore*, në të cilën ai fillimisht identifikoi racën ariane si racën e bardhë, dhe atë të vetme të qytetëruar, dhe i konceptoi rënien kulturore dhe mishgjenimin si të ndërthurura ngushtë. Ai argumentoi se arianët përfaqësonin një degë superiore të njerëzimit, dhe u përpoqën të identifikonin racat e Evropës si ariane dhe t'i lidhnin ato me bijtë e Nuhut, duke theksuar epërsinë, dhe kategorizuan jo-arianët si një ndërhyrje e racës semite . Sipas tij, evropianët veriorë kishin emigruar nëpër botë dhe kishin themeluar qytetërimet kryesore, përpara se të holloheshin përmes përzierjes racore me popullsitë indigjene të përshkruara si racore inferiore, duke çuar në prishjen e mëvonshme të qytetërimeve të lashta ariane.

Në vitin 1878, antropologu gjermano-amerikan Theodor Poesche publikoi një studim të referencave historike duke u përpjekur të demonstronte se arianët ishin biondë me lëkurë të çelur me sy blu.

Në vitin 1899, Houston Stewart Chamberlain botoi atë që përshkruhet si "një nga tekstet më të rëndësishme proto-naziste", *Themelet e shekullit të nëntëmbëdhjetë*, në të cilën ai teorizoi një luftë ekzistenciale deri në vdekje midis një race superiore gjermano-ariane dhe një race shkatërruese hebreje-semite .

Në vitin 1916, Madison Grant botoi *Rënia e Racës së Madhe*, një polemikë kundër ndërthurjes midis amerikanëve "arianë", kolonëve origjinalë të Trembëdhjetë Kolonive me origjinë britaniko-skocezo-irlandeze-gjermane, me "raca inferiore" emigrante, të cilat sipas tij ishin: polakët, çekët, hebrenjtë dhe italianët . Libri ishte një best-seller në atë kohë.

Ndërsa teoria e racës ariane mbeti popullore, veçanërisht në Gjermani, disa autorë e kundërshtuan atë, në veçanti Otto Schrader, Rudolph von Jhering dhe etnologu Robert Hartmann, të cilët propozuan ndalimin e nocionit arian nga antropologjia. Termi u adoptua gjithashtu nga okultistë të ndryshëm dhe sisteme ideologjike ezoterike të kësaj epoke, si Helena Blavatsky, dhe Ariozofia .

## Nazizmi

### Racat nënhumane dhe të ulta në Gjermaninë naziste

Politikat racore të Gjermanisë naziste, ligjet e Nurembergut të vitit 1935 dhe doktrinat raciste të Adolf Hitlerit i konsideronin hebrenjtë, romët dhe sllavët, duke përfshirë polakët, çekët, rusët dhe serbët, "nën-njerëz me inferior racor" ( gjermanisht: *Untermensch* ); termi u zbatua gjithashtu për " *Mischling* " (persona të përzier "arianë" dhe jo-arianë, si hebrenjtë, prejardhja) dhe njerëzit e zinj .

### Kuptimi i termit arian në teoritë racore naziste

Një përkufizim i arianëve që përfshinte të gjithë evropianët jo-hebrenj u konsiderua i papranueshëm dhe Komiteti i Ekspertëve për Çështjet e Popullsisë dhe Politikës Raciale i vitit 1933 mblodhi së bashku intelektualë të rëndësishëm nazistë Alfred Ploetz, Fritz Thyssen dhe Ernst Rüdin për të planifikuar rrjedhën e politikës racore naziste, duke përcaktuar një arian si një person që ishte "i lidhur nga ana fisnore me gjakun gjerman dhe pasardhës të një *Volku* ". Termi " *Volksdeutsche* " u përdor nga nazistët për të treguar "gjermanët etnikë" që nuk kishin nënshtetësinë gjermane të Rajhut; *Volksdeutsche* përbëhet më tej nga "grupe racore" - pakicat brenda një shteti - të cilët janë pasardhës të një *Volk*-u me banim në Evropë në një vendbanim të mbyllur fisnor dhe janë të lidhur ngushtë me komunitetin racor gjerman. Koncepti nazist i gjermanëve etnikë të bashkuar racialisht " *Volksgemeinschaft* ", duke përfshirë ata që jetojnë jashtë Rajhut Gjerman, sugjeron që vetëm anëtarët e komunitetit racor të konsiderohen arianë.

Anëtarët e SS që konsideroheshin arianë mund të zgjidheshin nga popullsitë e *Volksdeutsche* në të gjithë Evropën për të krijuar "racën mjeshtërore". Partia Naziste themeloi organizatën NSDAP/AO për të shpërndarë propagandën naziste midis pakicave etnike gjermane të konsideruara *Volksdeutsche* në Evropën Qendrore dhe Lindore. Teoritë racore naziste e konsideronin popullin nordik si "stokun më të pastër të arianëve", të identifikuar nga veçoritë fizike antropologjike si gjatësia, lëkura e bardhë, sytë blu, hundët e ngushta dhe të drejta, kafkat doliocefalike, mjekrat e spikatura dhe flokët biondë, duke përfshirë skandinavët, gjermanët, anglezët dhe francezët, me popujt nordikë dhe gjermanikë "master race" ( gjermanisht: *Herrenrasse* ). Studimet e fundit arkeogjenetike kundërshtojnë këto ide, dhe në vend të kësaj sugjerojnë se popujt që flisnin gjuhën proto-indo-evropiane ndoshta kishin sy dhe flokë kafe dhe një çehre të ndërmjetme të lëkurës.

### Revizionizmi historik

Pas vdekjes së Kosinës, Heinrich Himmler dhe figura të tjera naziste si Alfred Rosenberg, përqafuan teoritë dhe metodologjitë e tij nacionaliste të popujve gjermanikë, duke përfshirë arkeologjinë e vendbanimeve, dhe themeluan organizatën SS Ahnenerbe ( gjermanisht: *Deutsches Ahnenerbe* ) për kryerjen e hetimeve arkeologjike të një "zgjerimi gjerman në parahistori" të supozuar. Studiuesit nazistë miratuan hipotezën tashmë të diskredituar të Evropës Veriore në një përpjekje për të provuar se PIE flitej fillimisht nga një "racë mjeshtërore ariane" dhe i lidhën gjuhët semite me "racat inferiore". Revizionizmi historik rreth racës u përhap përmes grupit të mendimit nazist Ahnenerbe. Hitleri thirri rregullisht konceptet social-darviniste të Ernst Haeckelit si evolucioni më i lartë ( gjermanisht: *Höherentwicklung* ), lufta për ekzistencë ( gjermanisht: *Existenzkampf* ), përzgjedhja ( gjermanisht: *Auslese* ), lufta për jetën ( gjermanisht: *Lebenskampf* ), në ideologjinë e tij racore naziste, e cila është tema qendrore në kapitullin "Kombi dhe raca" të *Mein Kampf* . Darvinizmi Social i Hakelit u vlerësua gjithashtu nga Alfred Ploetz, themeluesi i Shoqatës Gjermane për Higjienën Racore, i cili e bëri atë një anëtar nderi të organizatës eugjenike.

### Eugjenika naziste dhe supremacia nordike

Në vitin 1938, Ministria e Arsimit e Rajhut lëshoi kurrikulën gjermane të biologjisë, e cila pasqyronte kurrikulën e zhvilluar nga Lidhja Kombëtare Socialiste e Mësuesve dhe theksoi interpretimin social-darvinist të evolucionit të racave njerëzore. Hans Weinert, i cili i ishte bashkuar me SS dhe kishte punuar për Institutin Kaiser Wilhelm të Antropologjisë, duke botuar teoritë e eugjenikës naziste dhe evolucionit racor, pretendoi se raca nordike është një racë shumë e zhvilluar dhe Australianët Aborigjenë si grada më e ulët në hierarkinë racore . Hans F. K. Günther konsiderohej si antropologu nazist më me ndikim, megjithëse nuk ishte i trajnuar profesionalisht. Shkrimet raciste të Gynterit mbi nordicizmin ishin të mbushura me idetë e Gobineau, i cili besonte se raca nordike kishte origjinën në Evropën veriore dhe u përhap përmes pushtimit; kjo kishte shprehur miratimin e politikave eugjenike naziste dhe kishte ndikim kritik në racizmin shkencor. Teoritë e Günther-it fituan vlerësim nga Hitleri, i cili më vonë përfshiu librat e tij si një material leximi të rekomanduar për anëtarët e Partisë Naziste . Pasi nazistët erdhën në pushtet, u inkurajua mbarështimi selektiv për tipare të supozuara ariane si atletizmi, flokët biondë dhe sytë blu, ndërsa "racat inferiore" dhe njerëzit me sëmundje fizike ose mendore u konsideruan " jeta e padenjë për jetën " ( gjermanisht: *lebensunwertes Leben* ) dhe shumë u internuan në kampe përqendrimi .

### Spastrimi etnik dhe Holokausti

Kulmi i programeve naziste eugjeniste dhe mbi higjenën racore të sterilizimit dhe shfarosjes që synonin krijimin e një " race mjeshtërore ariane " dhe eliminimin e "tipave inferiorë jo-arianë" si hebrenjtë, sllavët, polakët, romët, homoseksualët dhe të paaftët . Gjermania naziste paraqiti legjislacionin anti-hebre që diskriminonte sistematikisht hebrenjtë duke kërkuar certifikim arian për një qytetar të Rajhut gjerman . Pasi Hitleri u bë kancelar i Gjermanisë, politikat publike të Gjermanisë naziste u bënë gjithnjë e më armiqësore ndaj "tipave (të supozuar) inferiorë", veçanërisht hebrenjve, të cilët konsideroheshin si manifestimi më i lartë i racës semite, dhe ndarjes së hebrenjve në geto arriti kulmin me politikën e shfarosjes që nazistët e quajtën Zgjidhja Përfundimtare e Çështjes Hebreje . Persekutimi i sponsorizuar nga shteti vrau sistematikisht mbi 6 milionë hebrenj, 5.7 milionë sllavë, 1.8–3 milionë polakë, 270,000 persona me aftësi të kufizuara, mes viktimave të tjera, përfshirë fëmijët përmes të shtënave masive, dhomave të gazit, furgoneve të gazit dhe kampe përqendrimi, në procesin e njohur si Holokausti . Gjermanët etnikë të konsideruar *Volksdeutsche* iu bashkuan organizatave vendore SS nën NSDAP/AO dhe morën pjesë në masakrat e sponsorizuara nga nazistët në Evropën lindore dhe qendrore gjatë Holokaustit, duke përfshirë sekuestrimin e pronave hebraike. Besimi i racës ariane u përdor nga nazistët për të justifikuar persekutimin, duke i përshkruar viktimat si "antipod dhe armik i përjetshëm i arianëve".