Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kama (thikë)

Kama.
Nje **kamë** eshte nje thike luftarake me maje shume te mprehte dhe zakonisht me nje ose dy buze te mprehta, e dizenjuar ose e afte per t'u perdorur si nje arme prerjeje ose shpimi. Kamat jane perdorur pergjate historise njerezore ne dyluftime, dhe shume kultura kane perdorur kama ne kontekste ceremoniale dhe rituale. Forma e dallushme dhe perdorimi historik e kane bere ikonike dhe simbolike. Ne perdorimin modern, kama eshte nje arme e dizenjuar per dyluftime dhe vetembrojtje; per shkak te historise, ka lidhje me atentatet dhe vrasjet. Por thikat me dy buze luajne lloje te ndryshme rolesh ne kontekste te ndryshme shoqerore.

Një shumëllojshmëri e gjerë thikash shtytëse janë përshkruar si kamë, duke përfshirë thikat që kanë vetëm një teh të vetëm prerës, siç është kama evropiane rondel ose pesh-kabz afgane, ose, në disa raste, nuk ka fare teh prerëse, si p.sh. stileto e Rilindjes. Megjithatë, në njëqind vitet e fundit apo më shumë, në shumicën e konteksteve, një kamë ka disa karakteristika të përcaktuara, duke përfshirë një teh të shkurtër me një pikë të ngushtuar ashpër, një shtyllë qendrore ose më të plotë, dhe zakonisht dy tehe prerëse mprehin gjatësinë e plotë të tehut. ose pothuajse kështu. Shumica e kamëve kanë gjithashtu një mbrojtëse të plotë për të parandaluar kalimin e dorës përpara në skajet e tehut të mprehur.

Kamët janë kryesisht armë, kështu që legjislacioni i thikës në shumë vende kufizon prodhimin, shitjen, posedimin, transportin ose përdorimin e tyre.

## Shiko edhe

* Thika
* Thika luftarake
* Thika e betejës

## Referime
# FN P90

FN P90 5.7×28mm PDW.
**FN P90** është një armë mbrojtëse personale kompakte 5.7×28 mm e projektuar dhe prodhuar nga FN Herstal në Belgjikë. Mund të konsiderohet edhe një gjysmë mitraloz. I krijuar në përgjigje të kërkesave të NATO-s për një zëvendësim të armëve të zjarrit Parabellum 9×19mm, P90 u projektua si një armë zjarri kompakte, por e fuqishme për ekuipazhet e automjeteve, operatorët e armëve të shërbimit të ekuipazhit, personelin mbështetës, forcat speciale dhe grupet kundër-terroriste.

E dizenjuar në lidhje me pistoletën FN Five-seven dhe municionin FN 5.7x28mm NATO, zhvillimi i armës filloi në 1986 dhe filloi prodhimi në vitin 1990 (nga e cila rrjedh edhe "90" në emrin e saj), ku më pas municioni 5.7 × 28 mm u ridizajnua dhe u shkurtua. Një version i modifikuar i P90 me një karikator të përshtatur për të përdorur municionin e ri u prezantua në vitin 1993, dhe pistoleta Five-seven u prezantua më pas si një armë shoqëruese duke përdorur të njëjtin municion 5.7×28 mm.

Duke shfaqur një dizajn kompakt bullpup me një pamje të integruar refleks dhe kontrolle plotësisht të dyfishta, P90 është një armë jokonvencionale me një pamje futuriste. Dizajni i tij përfshin disa risi të tilla si një karikator unik të montuar në krye dhe municionin e kalibrit të vogël, me shpejtësi të lartë 5,7×28 mm të FN. Karakteristikat shtesë të integruara përfshijnë lazerin e këmbyeshëm të dukshëm ose infra të kuqe dhe burimin e dritës tritium.

P90 është aktualisht në shërbim me forcat ushtarake dhe policore në mbi 40 vende, si Austria, Brazili, Kanadaja, Franca, Greqia, India, Malajzia, Polonia dhe Shtetet e Bashkuara. Në Shtetet e Bashkuara, P90 është në përdorim me mbi 200 agjenci të zbatimit të ligjit, duke përfshirë Shërbimin Sekret të SHBA. Në Shtetet e Bashkuara, standardi i zjarrit selektiv P90 është i kufizuar për ushtrinë, forcat e zbatimit të ligjit ose mbajtësit e licencave të caktuara Federale të Armëve të Zjarrit (FFL) me Taksë Speciale Profesionale (SOT). Që nga viti 2005, një version gjysmë automatik është ofruar për përdoruesit civilë si *PS90*.

## Shiko edhe

* FN Five-seven

## Referime
# Automjeti luftarak i këmbësorisë

Automjeti luftarak gjerman i këmbësorisë, Puma.
**Automjeti luftarak i këmbësorisë** (**IFV**) i njohur gjithashtu si një **mjet luftarak i mekanizuar i këmbësorisë** (**MICV**), është një lloj mjeti luftarak i blinduar që përdoret për të transportuar këmbësorinë në betejë dhe për të ofruar mbështetje me zjarr të drejtpërdrejtë. Traktati i vitit 1990 mbi Forcat e Armatosura Konvencionale në Evropë përcakton një mjet luftarak këmbësorie si "një mjet luftarak i blinduar i cili është projektuar dhe pajisur kryesisht për të transportuar një skuadër këmbësorie luftarake dhe e cila është e armatosur me një top integral ose organik të kalibrit të paktën 20 milimetra dhe ndonjëherë një lëshues raketash anti-tank”. IFV-të shpesh shërbejnë si sistemi kryesor i armëve dhe si mënyrë e transportit për një njësi të mekanizuar të këmbësorisë.

Automjetet luftarake të këmbësorisë dallohen nga transportuesit e personelit të blinduar (APC), të cilat janë mjete transporti të armatosura vetëm për vetëmbrojtje dhe jo të projektuara në mënyrë specifike për të luftuar. IFV-të janë projektuar të jenë më të lëvizshëm se tanket dhe janë të pajisura me një auto-top me gjuajtje të shpejtë ose një armë të madhe konvencionale; ato mund të përfshijnë porte anësore për këmbësorët që të gjuajnë me armët e tyre personale gjatë kohës që janë në bord.

IFV fitoi me shpejtësi popullaritet me ushtritë në mbarë botën për shkak të kërkesës për automjete me fuqi zjarri më të lartë se APC-të që ishin më pak të kushtueshme dhe më të lehta për t'u mirëmbajtur sesa tanket. Megjithatë, ai nuk e zëvendësoi plotësisht konceptin APC, për shkak të dobisë së vazhdueshme të këtij të fundit në role të specializuara. Disa ushtri vazhdojnë të mbajnë flota IFV dhe APC.

## Shiko edhe

* Këmbësoria
* Autoblinda
* Këmbësoria e Mekanizuar
* Transportues Personeli i Blinduar
* Tanku

## Referime
# T-72

Një tank kryesor luftarak T-72 përgatitet për zjarr.
**T-72** është një familje tankesh luftarake kryesore sovjetike/ruse që hynë në prodhim në vitin 1969. T-72 ishte zhvillim i T-64, i cili ishte i shqetësim nga kostot e larta dhe mbështetja e tij në teknologjinë e papjekur zhvillimore. Janë ndërtuar rreth 25.000 tanke T-72 dhe rinovimi u ka mundësuar shumë prej tyre të qëndrojnë në shërbim për dekada. Është eksportuar gjerësisht dhe ka parë shërbim në 40 vende dhe në konflikte të shumta. T-90 i prezantuar në 1992 është një zhvillim i T-72B; prodhimi dhe zhvillimi i modeleve të ndryshme të modernizuara T-72 vazhdon edhe sot.

## Shiko edhe

## Referime
# Ministria e Mbrojtjes (Rusi)

Stema e ministrisë.
**Ministria e Mbrojtjes e Federatës Ruse** (Rusisht: *Ministerstvo oborony Rossijskoj Federacii, Minoborony Rossii*, shkurtuar zyrtarisht si MО ose Minoboron) është organi drejtues i Forcave të Armatosura Ruse.

Presidenti i Rusisë është Komandanti i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Federatës Ruse dhe drejton veprimtarinë e Ministrisë. Ministri i Mbrojtjes ushtron autoritet administrativ dhe operacional mbi forcat e armatosura. Shtabi i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura zbaton udhëzimet dhe urdhrat e presidentit dhe të ministrit të mbrojtjes.

Ndërtesa kryesore e ministrisë, e ndërtuar në vitet 1940, ndodhet në sheshin Arbatskaya, pranë rrugës Arbat. Ndërtesa të tjera të ministrisë ndodhen në të gjithë qytetin e Moskës. Organi suprem përgjegjës për menaxhimin dhe mbikëqyrjen e Forcave të Armatosura nga Ministria është Qendra Kombëtare e Menaxhimit të Mbrojtjes, e vendosur në argjinaturën Frunzenskaya dhe përgjegjëse për centralizimin e komandës së Forcave të Armatosura.

Ministri aktual i Mbrojtjes është gjenerali i ushtrisë Sergei Shoigu.

## Shiko edhe

* Forcat e Armatosura Ruse

## Referime
# GAZ-Uzina e Automobilave Gorkovskij

GAZ-Uzina e Automobilave Gorkovskij, është uzinë ruse për prodhimin e automjeteve nga Nizhni Novgorod (ndryshe Gorki) e cili filloi prodhimin ne vitin 1931. Ne këtë uzine u prodhuan kamiona dhe vetura, disa prej modeleve u përdoren shumë në Shqipëri.

## Prodhimet e GAZ ne Shqipëri

Makinat e prodhuara nga GAZ, janë përdorur në Shqipëri gjatë epokës socialiste. Më e përmendura ishte fuoristrada GAZ-69 (7+1 dhe 3+1) seli në përdorim të Ushtrisë Popullore deri nga fundi i viteve '90. Ky automjet shquhej për fuqi të madhe dhe përballim te rrugëve që kalonin ne terrene te vështira.

Gjithashtu, vetura te tjera te prodhuara në këtë uzine e të përdorura në Shqipëri kanë qene (GAZ-12 ZIM) dhe Vollga (GAZ-21 Volga).

Nga kamionët me i përhapuri ishte GAZ-51, i cili kishte përdorej për transportin e mallrave. Ky quhej ndryshe Gaz Molotov, siç duket nga emërtimi qe kishte uzina ne kohen kur kamioni hyri për herë të parë në vendin tonë.

Ne te folmen e kohës, gaz emërtoheshin edhe modelet kineze BJ (BÇ), të prodhuara sipas te njëjtës patente, te cilët thirreshin gaz kinez.

Veturat (GAZ-12 ZIM) dhe (GAZ-21 Volga), emërtoheshin thjesht ZIM dhe Volga.

Emërtimi i ZIM ndeshet edhe ne letërsinë shqipe, ne kreun "Nata e Zimave te zinj" te romanit "Dimri i Madh" te shkrimtarit Ismail Kadare.

## Shiko edhe

* GAZ-51
* GAZ-69
# Perandoria e Dytë Franceze

**Perandoria e Dyte Franceze** ishte nje regjim perandorak bonapartist i Napoleonit III nga 14 janari 1852 deri ne 27 tetor 1870, midis Republikave te Dyta dhe te Treta Franceze. Kjo periudhe permbante arritje domethenese ne infrastrukture dhe ekonomi, ndersa Franca rivendosi veten si fuqia dominuese ne Europe.

## Shiko edhe

* Perandoria e Parë Franceze

## Referime
# Fushata e Afrikës së Veriut

**Fushata e Afrikës së Veriut** e Luftës së Dytë Botërore u zhvillua në Afrikën e Veriut nga 10 qershori 1940 deri më 13 maj 1943. Ajo përfshiu fushata të zhvilluara në shkretëtirat libiane dhe egjiptiane (Fushata e Shkretëtirës Perëndimore, e njohur gjithashtu si Lufta e Shkretëtirës), në Marok dhe Algjeri (Operacioni Pishtari) dhe në Tunizi (Fushata e Tunizisë). Fushata u zhvillua midis Aleatëve dhe Fuqive të Boshtit. Përpjekjet aleate të luftës u sunduan nga Komonuelthi Britanik dhe të mërguarit nga Evropa e pushtuar nga Gjermania naziste. Shtetet e Bashkuara hynë zyrtarisht në luftë në dhjetor 1941 dhe filluan ndihmën e drejtpërdrejtë ushtarake në Afrikën e Veriut më 11 maj 1942.

Luftimet në Afrikën e Veriut filluan me shpalljen italiane të luftës më 10 qershor 1940. Më 14 qershor, husarët e 11-të britanikë dhe një pjesë e Regjimentit të Parë të Tankeve Mbretërore, kaluan kufirin nga Egjipti në Libi dhe pushtuan Fortesën Kapuco. Kjo u pasua nga një kundërsulm italian në Egjipt dhe nga kapja e Sidi Barranit në shtator. Britanikët rimorën Sidi Barranin në dhjetor gjatë Operacionit Busulla. Ushtria e 10-të italiane u shkatërrua dhe trupat gjermane të Afrikës u dërguan në Afrikën e Veriut në shkurt 1941 në Operacionin Sonnenblume për të përforcuar italianët dhe për të parandaluar një humbje të Boshtit.

Pasuan betejat për kontrollin e Libisë dhe të Egjiptit, me përparime dhe tërheqje deri në Betejën e Dytë të El Alameinit në tetor 1942, kur Ushtria e Tetë (Gjeneral Lejtnanti Bernard Montgomeri) mundi *Panzerarmee Afrika*-n gjermano-italiane dhe i detyroi mbetjet e saj të shkonin në Tunizi. Pas Operacionit Pishtari, pas zbarkimeve anglo-amerikane në Afrikën Veri-Perëndimore në nëntor 1942 dhe pas luftimeve kundër forcave të Francës Vishi (të cilat më pas ndryshuan anë), aleatët bllokuan rreth 250,000 personel gjerman dhe italian në Tunizinë veriore, duke detyruar dorëzimin e tyre në maj 1943.

Informacioni i mbledhur përmes thyerjes britanike Ultra të kodit ishte i rëndësishëm në fitoren e Aleatëve në Afrikën e Veriut. Pasoi fushata italiane, e cila kulmoi me rënien e qeverisë fashiste në Itali dhe me eliminimin e aleatit kryesor evropian të Gjermanisë.
# Shkenca ushtarake

**Shkenca ushtarake** është studimi i proceseve, institucioneve dhe sjelljes ushtarake, së bashku me studimin e luftës, dhe teorinë dhe zbatimin e forcës së organizuar shtrënguese. Fokusohet kryesisht në teorinë, metodën dhe praktikën e prodhimit të aftësive ushtarake në një mënyrë në përputhje me politikën e mbrojtjes kombëtare. Shkenca ushtarake shërben për të identifikuar elementët strategjikë, politikë, ekonomikë, psikologjikë, socialë, operacionalë, teknologjikë dhe taktikë të nevojshëm për të mbështetur avantazhin relativ të forcës ushtarake; dhe për të rritur gjasat dhe rezultatet e favorshme të fitores në paqe ose gjatë një lufte. Shkencëtarët ushtarakë përfshijnë teoricienë, studiues, shkencëtarë eksperimentalë, shkencëtarë të aplikuar, projektues, inxhinierë, teknikë testimi dhe personel tjetër ushtarak.

Personeli ushtarak merr armë, pajisje dhe trajnime për të arritur qëllime strategjike të veçanta. Shkenca ushtarake përdoret gjithashtu për të krijuar aftësinë e armikut si pjesë e inteligjencës teknike.

Në historinë ushtarake, shkenca ushtarake ishte përdorur gjatë periudhës së Revolucionit Industrial si një term i përgjithshëm për t'iu referuar të gjitha çështjeve të teorisë ushtarake dhe aplikimit të teknologjisë si një disiplinë e vetme akademike, duke përfshirë atë të vendosjes dhe punësimit të trupave në kohë paqeje ose në betejë.

Në arsimin ushtarak, shkenca ushtarake është shpesh emri i departamentit në institucionin arsimor që administron arsimin e kandidatit për oficer. Megjithatë, ky arsim zakonisht fokusohet në trajnimin e udhëheqësjes të oficerëve dhe informacionin bazë rreth punësimit të teorive, koncepteve, metodave dhe sistemeve ushtarake, dhe të diplomuarit nuk janë shkencëtarë ushtarakë në përfundim të studimeve, por më tepër oficerë ushtarakë të rinj.

## Referime

**ShënimetBibliografia Jordan, Kelly C., "Military Science", in G. Kurt Piehler, ed. *Encyclopedia of Military Science*, SAGE Reference, Volume, 2. pp. 880–885.
# Mitralozi M240

Mitralozi M240B.
**M240** – zyrtarisht **Mitralozi**, **7.62mm**, **M240** – është përcaktimi ushtarak i SHBA-së për FN MAG, një familje mitralozash të mesëm të ushqyer me rrip dhe me gaz, që fusin në dhomë fishekun e NATO-s 7.62×51mm.

M240 është përdorur nga Forcat e Armatosura të Shteteve të Bashkuara që nga fundi i viteve 1970. Përdoret gjerësisht nga këmbësoria, më shpesh në kompanitë e pushkëve, si dhe në automjetet tokësore, mjetet ujore dhe avionët. Megjithëse është më i rëndë se disa armë të krahasueshme, ai vlerësohet shumë për besueshmërinë dhe standardizimi i tij midis anëtarëve të NATO-s është një avantazh i madh.

Të gjitha variantet ushqehen nga rripat e shpërbërjes dhe janë të afta të gjuajnë shumicën e llojeve të municioneve të NATO-s 7.62 mm (.30/.308 cal). Variantet M240 mund të konvertohen për të përdorur rripa që nuk shpërbëhen. Ka dallime të konsiderueshme në peshë dhe disa veçori midis disa versioneve që kufizojnë ndërrueshmërinë e pjesëve. M240-të e përdorur nga ushtria amerikane aktualisht prodhohen nga FN America, dega amerikane e kompanisë belge FN Herstal.

M240B dhe M240G zakonisht shkrehen nga dykëmbësh të integruar, trekëmbësh ose montime automjetesh; në lidhje me përdorimin e trekëmbëshit, ushtria amerikane përdor kryesisht montimin e lehtë M192 në tokë, ndërsa Trupat e Marinës së SHBA përdor trekëmbëshin M122A1, një trekëmbësh M2 pak i përditësuar.

## Shiko edhe

* Mitraloz i mesëm

## Referenca
# M142 HIMARS

M142 HIMARS - Marinsat Amerikanë në Bazën Edinburgh, Afganistan.
**M142 HIMARS** (**Sistem raketash artilerie me lëvizshmëri të lartë M142**) është një raketë e lehtë e shumëfishtë e zhvilluar në fund të viteve 1990 për Ushtrinë e Shteteve të Bashkuara dhe e montuar në një kornizë kamioni standard të Familjes së Mjeteve Taktike të Mesme të Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara (FMTV).

HIMARS mbart një pod me gjashtë raketa GMLRS ose një raketë ATACMS. Ai bazohet në kamionin FMTV prej pesë tonësh të Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara dhe është i aftë të lëshojë të gjitha raketat e specifikuara në Familjen e Municioneve të Sistemit të Raketave të lansimit të shumfishtë (MFOM). Mbushjet e municionit HIMARS janë të këmbyeshme me M270 MLRS; megjithatë, ai është i kufizuar në një pod të vetëm në krahasim me dy standardet për M270 dhe variantet e tij.

Lëshuesi mund të transportohet me avionë Airbus A400M Atlas dhe Lockheed C-130 Hercules. Kamioni FMTV që transporton HIMARS u prodhua fillimisht nga BAE Systems Mobility & Protection Systems (dikur Armor Holdings Aerospace and Defense Group Tactical Vehicle Systems Division), prodhuesi origjinal i pajisjeve të FMTV. Është prodhuar nga Korporata Oshkosh nga viti 2010 deri në vitin 2017. Si sistemi i shasisë ashtu edhe i lëshuesit prodhohen tani nga Lockheed Martin Missiles & Fire Control në Camden, Arkansas.

## Shiko edhe

* Artileria Raketore
* Lëshues i Shumëfishtë Raketash
* Sistemi i Raketave me Lëshim të Shumëfishtë M270

## Referime
# Inteligjenca e sinjaleve

RAF Menwith Hill, një vend i madh në Mbretërinë e Bashkuar, pjesë e ECHELON dhe Marrëveshjes UKUSA në 2005.
**Inteligjenca e sinjaleve** (**SIGINT**) është akti dhe fusha e mbledhjes së inteligjencës me anë të përgjimit të sinjaleve, qofshin ato komunikime ndërmjet njerëzve (**inteligjenca e komunikimit -** shkurtuar në **COMINT**) ose nga sinjalet elektronike që nuk përdoren drejtpërdrejt në komunikim (**inteligjenca elektronike** - shkurtuar **ELINT**). Meqenëse informacioni i klasifikuar dhe i ndjeshëm zakonisht kodohet, inteligjenca e sinjaleve mund të përfshijë domosdoshmërisht kriptanalizën (për të deshifruar mesazhet). Analiza e trafikut - studimi se kush i sinjalizon kujt dhe në çfarë sasie - përdoret gjithashtu për të integruar informacionin dhe mund të plotësojë kriptanalizën.

## Historia

### Origjina

Një mesazh gjerman i përgjuar nga britanikët gjatë Luftës së Dytë Botërore, duke sinjalizuar dorëzimin e pakushtëzuar të Gjermanisë.
Përgjimet elektronike u shfaqën që në vitin 1900, gjatë Luftës Boer të 1899-1902. Marina Mbretërore Britanike kishte instaluar komplete wireless të prodhuara nga Marconi në bordin e anijeve të tyre në fund të viteve 1890 dhe Ushtria Britanike përdori disa sinjalizime të kufizuara me valë. Boerët kapën disa pajisje me valë dhe i përdorën për të bërë transmetime jetike. Meqenëse britanikët ishin të vetmit njerëz që transmetonin në atë kohë, britanikët nuk kishin nevojë për interpretim të veçantë të sinjaleve që ata ishin.

Lindja e inteligjencës sinjalizuese në kuptimin modern daton nga Lufta Ruso-Japoneze e 1904-1905. Ndërsa flota ruse përgatitej për konflikt me Japoninë në vitin 1904, anija britanike HMS Diana e vendosur në Kanalin e Suezit kapi sinjalet me valë detare ruse që dërgoheshin për mobilizimin e flotës, për herë të parë në histori.

## Shiko edhe

* Inteligjenca ushtarake

## Referime
# Kantonet e Zvicrës

Stema e Zvicrës.
26 **Kantonet e Zvicrës** janë shtete anëtare të Konfederatës Zvicerane. Bërthama e Konfederatës Zvicerane në formën e 3 aleatëve të parë konfederatë quhej *Waldstätte*. Dy periudha të rëndësishme në zhvillimin e Konfederatës së Vjetër Zvicerane përmblidhen me termat *Acht Orte* ("Tetë kantone"; nga 1353-1481) dhe *Dreizehn Orte* ("Trembëdhjetë Kantone", nga 1513-1798).

Secili kanton i Konfederatës së Vjetër Zvicerane, më parë edhe *Ort* ('lieu/lokalitet', para vitit 1450), ose *Stand* ('pasuri', nga rreth  1550), ishte një shtet plotësisht sovran me kontrollet e veta kufitare, ushtrinë dhe monedhë nga të paktën Traktati i Vestfalisë (1648) deri në themelimin e shtetit federal zviceran në 1848, me një periudhë të shkurtër të qeverisjes së centralizuar gjatë Republikës Helvetike (1798-1803). Termi *Kanton* është përdorur gjerësisht që nga shekulli i 19-të.

Numri i kantoneve u rrit në 19 me Aktin e Ndërmjetësimit (1803), me njohjen e ish territoreve subjekt si kantone të plota. Traktati Federal i vitit 1815 e rriti numrin në 22 për shkak të pranimit të ish-bashkëpunëtorëve të Konfederatës së Vjetër Zvicerane. Kantoni Jura u aderua si kantoni i 23-të me shkëputjen e tij nga Berna në 1979. Numri zyrtar i kantoneve u rrit në 26 në kushtetutën federale të vitit 1999, e cila përcaktoi ish-gjysmë kantonet si kantone.

Zonat e kantoneve variojnë nga 37km2 (kantoni Basel-Stadt) deri në 7.1km2, (kantoni i Grisons); Popullsitë (që nga viti 2018) variojnë nga 16.000 (kantoni Appenzell Innerrhoden) në 1.5 milion (kantoni i Cyrihut).

## Kantonet

Forma federative e sistemit zviceran daton nga viti 1848 dhe e ndanë sipërfaqen e Zvicrës në 26 njësi administrative të quajtura "kantone".

1. Kantoni Aargau
2. Kantoni Appenzell Ausserrhoden
3. Kantoni Appenzell Innerrhoden
4. Kantoni Basel-Landschaft
5. Kantoni Basel-Stadt
6. Kantoni Bern
7. Kantoni Cyrih
8. Kantoni Fribourg
9. Kantoni Glarus
10. Kantoni Graubünden
11. Kantoni Gjenevë
12. Kantoni Jura
13. Kantoni Luzern
14. Kantoni Neuchâtel
15. Kantoni Nidwalden
16. Kantoni Obwalden
17. Kantoni Schaffhausen
18. Kantoni Schwyz
19. Kantoni Solothurn
20. Kantoni St. Gallen
21. Kantoni Thurgau
22. Kantoni Ticino
23. Kantoni Uri
24. Kantoni Vaud
25. Kantoni Valais
26. Kantoni Zug

## Shiko edhe

* Zvicra

## Referime
# Gjuha hebreje

Gjuha hebraike alfabeti
**Hebraishtja** (**עִבְרִית**, **‘Ivrit**)(Stampa:He *‘Ivrit*, shqiptimi hebraisht) është një degë veriperëndimore e gjuhës semitike nga familja e gjuhës Afro-Aziatike që flitet nga më shumë se shtatë milionë njerëz në Izrael dhe bashkësitë hebraike në botë. Në Izrael është de facto gjuha e shtetit dhe e popullsisë, duke qenë një nga dy gjuhët zyrtare (me gjuhën arabe), dhe flitet nga shumica dërmuese e popullsisë vendase.

Shkrimi i shenjtë i hebrenjve, Tora, u kodifikua para mijëra vjetësh në këtë gjuhë dhe i´u la pas brezave pasardhës.

## Historia

Dallohen tre faza : ajo e vjetër, e mesme dhe hebraishtja e re.

## Prejardhja e hebraishtes

## Hebraishtja si një e folme e shuar Kanaanite

## Të folmet rajonale hebraike

## Bashkjetesa me aramishten

## Gramatika e hebraishtes

## Referime

* Zuckermann, Ghil'ad, 2003. *Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew*. Palgrave Macmillan. (ISBN 978-1-4039-1723-2 / ISBN 978-1-4039-3869-5)

## Shiko edhe

## Lidhje të jashtme
# Kampi i përqëndrimit Treblinka

**Treblinka II** ishte një kamp nazist gjerman shfarosjes në Polonia e pushtuar gjatë Luftës së Dytë Botërore. Midis korrik 1942 dhe tetorit 1943, rreth 850.000 njerëz u vranë atje,[1] më shumë se 800.000 prej të cilëve kanë qenë hebrejnte,[2] përfshirë disa mijë jevgj dhe dy mije rome (cigan). Kampi u mbyll pas një revoltë, gjatë të cilit një gjermanët disa u vranë dhe një numër i vogël i të burgosurve shpëtoi. Treblinka aty pranë ishte një kamp i punës së detyruar dhe komplekse administrative në mbështetje të kampit të vdekjes. Treblinka kam vepruar midis 1941 dhe 1944. Në këtë kohë gjysma e 20.000 të burgosurve vdiq nga ekzekutimi, lodhje, ose keqtrajtim. Treblinka burgosur kam punuar në ose gropë afër zhavorr apo zonë të ujitjes.[3]
# Raseborg

| Raseborg
*Raseborgs stad* *Raaseporin kaupunki* |
| --- |
| Qytet |
| Castle of Raseborg |
| Stema |
| Faqja zyrtare | www.raseborg.fi |

**Raseborg** (suedisht: *Raseborgs stad* finlandisht: *Raaseporin kaupunki*), është një komunë në Finlandë. Është e vendosur në provincën Finlanda Jugore, dhe është pjesë e rajonit Uusimaa.

## Referimet

## Lidhje të jashtme

* www.raseborg.fi - Webfaqja zyrtare

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ky artikull me tematikë në lidhje me gjeografinë e Finlandës është një faqe cung. Ju mund të ndihmoni Wikipedia-n duke e përmirësuar atë. |