# Microsoft Windows

| Microsoft Windows |
| --- |
|  |
| Original author | Microsoft Corporation |
| Developer | Microsoft Corporation |
| Available in | Multi gjuhë |
| Type | Sistem operativ |
| License | MS-EULA |
| Website | Microsoft Windows |
| Repository | * github.com/Microsoft
 |

 **Microsoft Windows** është emri i sistemit operativ nga Microsoft-i për personal computer. Që në vitin 1985 lancohet versioni Windows 95 dhe dominon në treg, si sistemi operativ për komjuterët për përdorim personal. Në vitin 2004 Microsoft kishte 90% të tregut të kompjuterëve personal në duart e veta. Krijimi i një sistemi operativ nga Microsofti (versioni i parë Windows) me siguri ishte i frymëzuar nga iniciativat e Xerox-it dhe Apple. Në atë kohë në kompjuterët e tyre kishin sisteme operative të cilët përmbanin grafikën.

Kronologji Gjatë këtyre viteve dolën versione të ndryshme të Windowsit nga koncerni Microsoft. Këto versione mund të ndahen në:

### Sistemet operative 16 bit:

* Këto verzione kan GUI të kufizuar, grafikë kjo mbi bazën e MS-DOS-it. Me MS-DOS përdoruesi ka të drejtat dhe shërbimet esenciale, si qasje te hard disk dhe tastatura.
	+ Windows 1.0 (1985)
	+ Windows 2.0 (1987)
	+ Windows 3.0 (1990) ishte relativisht i shpejtë, mbështeste edhe VGA-video kartën, përmbante edhe një lloj multitasking dhe arriti të kishte një limit 1 MB-memorje për DOS. Gjithashtu ishte verzioni i parë i Windowsit që tregonte 'ekrani blu' që dukej në ekran si pasojë e gabimve të pariparueshme. Ky sistem operativ gati njëkohësisht u zgjërua me Word dhe Excel.
	+ Deri te dalja në përdorim e verzioneve Windows 3.1/3.11 (1992) pothuajse të gjithë punëtorët e Microsoftit punonin edhe vetë me sistemin operativ Xenix, një verzion i përpunuar i Microsoftit i marrë nga AT&T Unix.
	+ Windows for Workgroups 3.11 (1993) përmbante një lehtësi të madhe për netwerk. Me këtë sistem operativ lidhjet mes PC-ve në një "netwerk" të përbashkët ishin thjeshtësuar fare.

### Sistemet operative 16/32 bit:

* Këto sisteme hibride kishin një lidhje të fortë mes sistemit operativ dhe grafikës. Këto verzione të Windowsit kishin edhe më tutje nevojë për MS-DOS , për “detyra” të caktuara, mirëpo kjo nuk vërehej nga përdoruesi. Ja disa shembuj:
	+ Windows 95, katër verzione:
		- verzioni i parë në gusht 1995 (versioni 4.00.950, MSDOS 7.0)
		- Windows 95A në dhjetor 1995 (versiioni 4.00.950A, MSDOS 7.0)
		- Windows 95B në vitin 1996 (versioni 4.00.950B, MSDOS 7.0)
		- Windows 95C në vitin 1997 (versioni 4.00.950C MSDOS 7.1)
	+ Windows 98, dy verzione:
		- verzioni i parë në vitin 1998 (versioni 4.10.1998 MSDOS 7.1)
		- Windows 98 Second Edition në vitin 1999 (versioni 4.10.2222 MSDOS 7.1)
	+ Windows Me në vitin 2000 (versioni 4.90.3000 MSDOS 8.0)

Të gjitha këta sisteme operative kan emrin e përbashkët Windows 9x.

* Me lancimin e Windows 95 në vitin 1995, për të cilin mund të thuhet se është një zgjerim i MS-DOS në treg u bë e qartë që Microsofti do të merr primatin dhe nuk do të kishte konkurrent tjetër t denjë sa i përket kompjuterëve personl (PC).I vetmi konkurrent i vërtetë i Windows 95 OS/2 nuk ishte në gjendje të përdorte programet e Windows 95 –shit dhe humbi në popullaritet dhe u bë gati i padëshiruar. Përderisa për DOS sistemet operative kishte ende konkurrent si për shembull Novell, DR-DOS dhe PC-DOS-i i IBM-it
* Me Windows 98 (1998) Microsofti intergron në sistemin operativ edhe web shfletuesin Internet Explorer.

Tanimë për shkak të konkurrencës jolojale Microsoft është dënuar, nga gjykata të ndryshme, disa herë.

### Sistemet operative 32 bit:

* Këto sisteme janë projektuar qysh nga baza si sisteme për përdorim profesional me disponueshmërinë e lartë dhe kanë plotësisht të integruar grafikën. Ato nuk përmbajnë shumë nga gjeneratat e mëparshme. Ja disa shembuj:
	+ Windows NT 3.1 (27 korrik 1993, i quajtur '3.1' sepse me daljen e tij Windows 3.1-erdhi një “epokë e re”)
	+ Windows NT 3.5 (1994)
	+ Windows NT 3.51 (1995)
	+ Windows NT 4.0 (1996)
	+ Windows 2000 (Windows NT 5.0) (2000)
	+ Windows XP (Windows NT 5.1, edhe 64 bit) (2001)
	+ Windows XP Media Center Edition (2003)
	+ Windows Server 2003 (Windows NT 5.2)
	+ Windows XP Media Center 2005 (2005)
	+ Windows Fundamentals for Legacy PCs (2006)
	+ Windows Vista (Windows NT 6.0) (2006/2007, edhe 64 bit)
	+ Windows Home Server (2007)
	+ Windows Server 2008 (2008)
	+ Windows 7 (2009, edhe 64 bit)
	+ Windows 8 (2012)
	+ Windows 10 (2015)
* Në vitin2001, Microsoft solliWindows XP një kombinim ky i sistemeve operative të besueshme, por të kufizuara që kanë për qëllim bizneset (Windows NT, 2000), me versionet e Windowsave të cilët kishin hardware mbështetje e të cilët ishin të dedikuar për konsumatorët (95, 98, ME). Fillimi e suksesshëm u shoqërua me protesta në media të ndryshme kundër integrimit të aktivizimit të produktit dhe Privacy sigurisë së intimitetit.
* Më 30 nëntor, 2006 doli Windows Vista për kompanitë në Shtetet e Bashkuara. Versioni për kosumatorë është publikuar më 30 janar, 2007 në dyqane.

### Sistemet operative 64 bit:

Ka tre versione të Windowsit 64-bit mbështetje. I pari është një 64-bit version i Windowsit NT 4.0 për DEC Alpha. I dyti është një variant i Intel Itanium-it me IA-64 "pako udhëzim" të vendosur, dhe i fundit është "64-bit extended" verzion për x86-64 "pako udhëzim". Procesorët e zgjeruar (extended-procesor) 64 bit të bërë nga AMD, përkatësisht Athlon 64 dhe Opteron. Këta procesor përdorin AMD64 një "pako udhëzim" të vendosur, i njohur edhe si x86-64. Të gjithë AMD procesorët që dolën nga Athlon 64 përdorin këtë pako udhëzim. Athlon 64 X2, Sempron dhe të gë pasardhësit e Barcelona, i përdorin këto "pako udhëzime".
Intel përdor të njëjtën metodë në 64-bit zgjerim në Pentium 4 (6-serik) procesorët, por Intel këtë e quan x86-64 verzioni EM64T. Edhe procesorët e gjeneratave të reja Xeon procesorët për server mund të përdorin këtë opcion. Të gjithë procesorët që nga Intel Pentium 4 janë gjithashtu duke përdorur këtë teknologji.Procesori i vetëm 64-bit për Windows i cili ka mbështetje për Windows burimorë (native) në këtë kohë është Itanium Intel 2.

* Qysh nga Windows 2000, Windows XP, Windows Server 2003 dhe Windows Server 2008 janë në dispozicion edhe 64-bit verzionet për procesorë x86.

Aktualisht 64-bit versionet e procesorëve janë në zhvillim e sipër.

* Windows Vista
* Windows 7
* Windows 8
* Windows 10

### I tanishmi:

Windows 7 doli më 22 tetor, 2009..

### Mobil:

* Pocket PC është një version për PDA pa aftësitë e komunikimit të gjerë. Ky është një zgjerim i Windows CE.
* Windows Mobile është një version për PDA dhe pajisje të tjera portative të tilla si telefona mobil me aftësitë e komunikimit të gjerë. Windows Mobile është bazuar të Windows CE.
* Windows Phone 7 ka një sistem të ri operativ për Smartphone-t..

### Të integruar:

* Windows XP Embedded është një version për sisteme te integruara.
* Windows CE është një version për sisteme te integruara me mbështetje për lloje të ndryshme procesorësh.
* Windows Mobile 6 është një version për sisteme te integruara.

### Sistemet e fundit të Windowsit 32-bit për servera

Microsoft njoftoi WinHEC se Windows Server 2008 do të jetë Windowsi i fundit 32-bit për server.
Pas Windows 2008 kompania do të kaloj plotësisht në verzionet 64 bit për server. Verzioni i ardhshëm i Windows desktop i njohur si Windows 8 do të jetë vetëm në 64 bit.

Një numër i produkteve, duke përfshirë edhe Exchange Server 2007 dhe Microsoft Office Groove Server tani më janë vetëm në verzionin 64-bit.

### Versionet:

Pavarësisht nga emrat të gjitha versionet e Windowsit, kanë gjithashtu një numër:

* Versioni 1.00: Microsoft Windows 1983
* Versioni 1.xx: Microsoft Windows 1.x
* Versioni 2.xx: Microsoft Windows 2.x
* Versioni 3.00: Microsoft Windows 3.0
* Versioni 3.10: Microsoft Windows 3.1
* Versioni 3.11: Microsoft Windows 3.11 For Workgroups
* Versioni 3.20: Microsoft Windows 3.2 (Verzion Kinez i Windows 3.10)
* Versioni 4.00: Microsoft Windows 95
* Versioni 4.10: Microsoft Windows 98
* Verzioni 4.90: Microsoft Windows Me

**Të bazuar në NT: Versioni 3.10: Microsoft Windows NT 3.1
* Versioni 3.50: Microsoft Windows NT 3.5
* Versioni 3.51: Microsoft Windows NT 3.51
* Versioni 4.00: Microsoft Windows NT 4.0
* Versioni 5.00: Microsoft Windows 2000
* Versioni 5.10: Microsoft Windows XP & Windows Fundamentals for Legacy PCs
* Versioni 5.20: Microsoft Windows XP, Windows Server 2003 & Home Server (I bazuar në Windows Server 2003 pasi që doli Vista)
* Versioni 6.00: Microsoft Windows Vista & Server 2008
* Versioni 6.10: Microsoft Windows 7 (Windows 7 është verzion 6.10, por quhet 7) & Windows Server 2008 R2
* Versioni 6.20: Microsoft Windows 8
* Versioni 7.00: Microsoft Windows 10

## Shiko edhe

* Linux
* Mac OS
* UNIX
* Windows Live

## Lidhje të jashtme

* Vendi i rrjetit zyrtar i Microsoft-it