Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Pomponius Mela

Harta e rindërtuar botërore Pomponius Mela nga Konrad Miller (1898).
 Pomponius Mela përshkrimin e Evropës (F. Nansen, 1911)
**Pomponius Mela** (fl. 43 - 45 es.) ishte gjeografi më i hershëm romak . Ai lindi në Tingentera (tani Algeciras ) dhe vdiq rreth vitit 45  pas Krishtit.

## Biografia

Për Pomponius Melën nuk dihet shumë, përveç emrit dhe vendlindjes së tij - qyteti i vogël Tingentera ose Cingentera në Spanjën e Jugut, në gjirin e Algeciras (Mela ii. 6, § 96; por teksti këtu është i korruptuar). Data e shkrimit të tij mund të përcaktohet përafërsisht nga aludimi i tij (iii. 6 § 49) për një ekspeditë britanike të propozuar të perandorit, mbase të Klaudit në vitin 43. Se ky fragment nuk mund t'i referohet Julius Cesarit dëshmohet nga disa referenca për ngjarjet e mbretërimit të Augustit; sidomos për disa emra të rinj që u janë dhënë qyteteve spanjole. Ka ekzistuar supozimi se Pomponius Mela mund të ketë qenë i lidhur në një farë mënyre me Marcus Anaeus Mela, i cili ishte djali i Senekës Plak dhe babai i Lucanit.

## Vepra

Vepra e tij e shkurtër ( *De situ orbis libri III.* ) mbeti në përdorim deri në vitin 1500. Ajo ka më pak se 100 faqe të shtypura të zakonshme, dhe është përshkruar nga *Encyclopædia Britannica* (1911) si "e thatë në stil dhe e mangët në metodë, por me latinishten e pastër, dhe herë pas here lehtësohet duke shprehur figura me fjalë." Me përjashtim të pjesëve gjeografike të Plini Plakut *Historia naturalis* (ku përmendet Mela si një autoritet i rëndësishëm), *De situ orbis* është i vetmi traktat zyrtar mbi këtë temë në latinishten klasike.

 Kopertina e një botimi 1518
Vepra e Melas u botua në Milano në vitin 1471; edicioni i parë kritik ishte nga Vadianus (Basel, 1522), i pasuar nga ato të Johann Heinrich Voss (1658), Johann Friedrich Gronovius (1685 dhe 1696), A. Gronovius (1722 dhe 1728), dhe Tsschucke (1806-1807), në 7 pjesë (Leipzig; më i përpunuari nga të gjithë); G. Paithey (Berlin, 1867) për tekstin e tij. Pas këtyre kemi përkthimin në anglisht nga Arthur Golding (1585); shih gjithashtu Edward Bunbury, *Ancient Geography*, ii. 352–368, dhe D. Detlefsen, *Quellen und Forschungen zur alten Gesch. und Geog.* (1908). Një përkthim i fundit në anglisht është ai i FE Romer, botuar fillimisht në vitin 1998. Në veprën e tij Pomponius Mela na jep shënime interesante edhe rreth ilirëve dhe Ilirisë, duke përdorur mes tjerash edhe shprehjen *Illyri sensu stricto* apo *ilirët në kuptimin strikt* e që ka shumë ngjashmëri me shprehjen dhe përkufizimin e Plinit Plak të *Illyri proprie dicti*.

## Shih edhe

* Straboni
* Gjeografia
* Ilirët dhe Iliria te autorët antikë

## Referime

## Referime

* Romer, Frank E. (1998). *Pomponius Mela's Description of the World* (në anglisht). Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 9780472084524.
# Universi i trilluar

**Vendi fiktiv** është një element të literaturës science fiction, fantasi dhe utopike.

## Venda fiktive

* Toka e mesme prej J. R. R. Tolkien
* Narnia prej C. S. Lewis
* The Foundation Series prej Isaac Asimov
* Star Wars prej George Lucas

### Turistike

* Molwanîa
# 1128

|  |
| --- |
| **Muajt** |
| Janari | Korriku |
| Shkurti | Gushti |
| Marsi | Shtatori |
| Prilli | Tetori |
| Maji | Nëntori |
| Qershori | Dhjetori |

Mbi vitin **1128**.

## Ngjarje

## Lindje

## Vdekje
# Feja në Armeni

**Feja në Armeni**
1. Kisha Armene (92.5%)
2. Krishterë tjerë (2.30%)
3. Jezidi (0.80%)
4. Të tjerë (0.40%)
5. Të pafe (4.00%)

Që nga viti 2011, shumica e armenëve në Armeni janë të krishterë (97%) dhe janë anëtarë të Kishës Apostolike Armene, e cila është një nga kishat më të vjetra të krishtera. Ajo u themelua në shekullin e 1 pas Krishtit, dhe në vitin 301 pas Krishtit u bë dega e parë e krishterimit që u bë një fe shtetërore .

**Kisha ortodokse në Armeni**.
* Feja në Iran
* Feja në Turqi
* Feja në Azerbajxhan
* Feja në Gjeorgji
# Omer ibn Abdylazis

Omer ibn Abdulaziz (lindi ne vitin 682-dhe vdiq ne shkrut te vitit 720)ishte një kalif umajad i cili sundoi gjatë viteve 717-720.

## Jeta e tij gjatë viteve 682-715

Omeri do te rritet në Medine dhe aty do të jetojë deri në vdekjen e babit të tij,pas vdekjes së babait ai u thirr në Damask nga AbdulMalik dhe u martua me vajzën e tij Fatima.Pas kësaj bëhet gurvernator i Medinës.

## Jeta e tij gjatë viteve 705-715

Ndryshe nga sundimtarët e mëdhenj të asaj kohe,Omeri formoi një këshillë me të cilën e administroi krahinen.Gjatë kësaj kohe emigruan shumë banorë të Irakut në Medine duke kërkuar strehim nga gurvernatori i tyre Haxhaxh ibn Jusufi.Kjo e zemëroi shumë Haxhaxhin dhe bëri presion te al-Velidi për ta pushuar nga detyra.al-Velidi shloi pe ndaj Haxhaxhit dhe shkarkoi Omerin.Omeri gjatë kesaj kohe kishte zhvilluaar një reputacion në të perandorin islame.

## Jeta e tij gjatë viteve 715-717

Omeri ka vazhduar të jetojë në Medine në pjesën e mbetur të sundimit të al-Velidit dhe atë të Sulejmani vellait të al-Velidit.Sulejmani ishte kushëriri i Omerit dhe kishte admiruar gjithmonë Omerin,kur erdhi koha ta emërojë pasuesin dhe e emëroj Omerin.Omeri pa dëshirë pranoj postin,Omeri u përpjek tia ndryshoj mendjen Sulejmanit por pa sukses.

## Jeta gjatë viteve 717-720

*
*
*
# Horizonti

Lakimi i horizontit shihet lehtësisht në këtë fotografi të vitit 2008, marrë nga një anije kozmike në një lartësi prej 226 km (140 mi).
**Horizonti** Vija rrethore më e tejme në hapësirë deri ku arrin vështrimi ynë, vija ku duket sikur puqet qielli me tokën ose me sipërfaqen e ujërave; pjesa e qiellit që duket mbi këtë vijë. Vija e horizontit. Deri në horizont. Atje tej në horizont. Del në horizont. Nuk dukej asnjë.

## Llojet e horizonteve

* **Horizonti i dukshëm **Horizonti real **Horizonti astronomik** ose **horizonti i vërtetë**.

## Largësia nga horizonti

Largësia e paraqitur me *d* (nga fjala angleze "distance") nga horizonti i vërtetë me tokën është afërsisht

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

ku *h* (nga fjala angleze "height") është lartësia në metra e syve të vëzhguesit.

Shembull:

* Një njeri me lartësi 1.70 m e ka horizontin 4.7 km larg.
* Nëse qëndrojmë në një kodër ose kullë 100m të lartë, horizonti është larg nesh 36 km.

## Shiko edhe

* Agimi
* Muzgu
* Anët e horizontit

## Lidhje të jashme
# Wolfgang Schüssel

WS
**Wolfgang Schüssel** (Volfgang Shysel) lindi më 7 qershor 1945 në Vjenë. Ai ishte kryetar i qeverisë (Kryeministër apo në gjermanisht **Bundeskanzler**) së Austrisë prej më 4 shkurt të vitin 2000 deri më 11 janar te vitit 2007.
# 1969

Ngjarjet e tanishme | Vite

◄ |
Shekulli 19 |
**Shekulli 20**
| Shekulli 21

◄ |
Vitet 1930 |
Vitet 1940 |
Vitet 1950 |
**Vitet 1960**
| Vitet 1970
| Vitet 1980
| Vitet 1990
| ►

◄◄ |
◄ |
1965 |
1966 |
1967 |
1968 |
**1969**
| 1970
| 1971
| 1972
| 1973
| ►
| ►►

Udhëheqës të shteteve · Film · Shqipëri · Literaturë · Muzikë

## Ngjarje

## Lindje

* 28 janar - Adrian Paci, artist shqiptar.
* 4 shkurt - Ilir Bajri, kompozitor shqiptarë
* 12 shkurt - Shkumbin Istrefi, Aktori I Kafeneja Jone Dhe Regjisor
* 24 mars - Ilir Meta, Kryetar i patrise Lëvizja Socialiste për Integrim (LSI) dhe kryetari i parlamentit Shqiptar.
* 3 tetor - Gwen Stefani, këngëtare amerikane
* 14 Prill - Emre Altuğ , këngëtar i aktori turqi
* 5 nëntor - Selver Kryeziu, deshmor i kombit (UÇK)
* 17 nëntor - Ryotaro Okiayu, dublues japonez

## Vdekje
# Wikimedia Commons

Wikimedia Commons|  |
| URL |  |
| Komercial | jo |

**Wikimedia Commons( shqipto: **Wikimedia Komons** )* është një projekt që ka lindur nga vetë projekti Wikimedia. Në fillim qëllimi i këtij projekti ishte bashkimi i materialit të formateve që kanë të bëjnë me fotografi e grafika të ndryshme, e që gjënden të shpërndara në projektin Wikipedia në gjuhë të ndryshme.

Ky projekt i shërben redaktorëve të enciklopedisë Wikipedia (nga të gjitha gjuhët), që të kenë të drejtë të përdorin materialin e shkarkuar në këtë projekt. Redaktorët mund të bëjnë menjëherë bartjen e materialit të tyre në këtë projekt, nga ku materiali i tyre mund të shpërndahet edhe në projektet e gjuhëve të tjera, pa pasur nevojë të shkarkohet nga redaktuesit e tjerë.
Një projekt i ngjashëm është dhe Ourmedia.

| Projekte të Wikimedia Foundation |
| --- |
| Wikibooks • Wikimedia Commons • Wiktionary • Wikinews • Wikipedia • Wikiquote • Wikisource • Wikispecies • Meta-Wiki |

|  |
| --- |
| Wikipedia mbahet nga Fondacioni Wikimedia, një fondacion pa përfitime i regjistruar në Florida, ShBA. Wikimedia mban edhe disa projekte të tjera Wiki: |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **WikiLibra** |  **WikiFjalori** |  **WikiCitate** |  **WikiBurime** |  **WikiSpeciet** |  **WikiLajme** |  **Commons** |  **Meta-Wiki** |

 |

## Shiko dhe këtë

## Lidhje të jashtme

* Wikimedia Commons
# Bernardo Provenzano

**Bernado Provenzano** (lindur 31 Janar 1933 - vdiq 13 Korrik 2016) i njohur si **Binnu u tartturi** apo **Kontabilisti** ka qenë një antar i mafias sicilane të quajtur Koza Nostra. Provenzano ka qenë një nga kokat e klanit mafioz me emrin *Corleonesi* (*Korleonezi*) nje nga klanet me te rrezikshem te te organizates mafioze Cosa Nostra (Koza Nostra) dhe dyshohet se ai ka qenë bosi i bosave të Koza Nostres pasi që Salvatore Riina u kap në vitin 1992. Provenzano ishte kreu i Koza Nostras deri sa u arrestua në vitin 2006.

Nofkat e tij ishin si *Binnu u tartturi* (*Binnu traktori*) sepse sipas një te penduari dhe deshmitari te qeverise ai i shtypte njerzit poshte sikur traktor, ndersa ai quhej edhe si *Kontabilisti*per shak se ai intresohej edhe per detajet më të vogla brenda mafias në krahsim me bosët e tjere me te dhunshem. Ai ishte bashkepunetori me i ngushte i Salvatore Riina-se bosit famekeq te te Koza Nostras dhe se bashku ishin pergjegjes per reth 200 vrasje ne Sicili

Pas renies se Riinas ai udhehoqi nje model te ri te mafias i cili organizohej ne menyre me demokratike ne krahasim me modelin e Totto Riinas i cili ishte model i centralizuar i mafias dhe u quajt **Provenzano New Mafia**

## Rinia

## Kariera e hershme kriminale

## *Corleonesi*

## Ngritja ne fuqi

## Provenzano New Mafia

## Operacioni Gotha dhe arrestimi

## Vdekja

Provenzano vdiq me 13 Korrik 2016 ne Milan nga kanceri i fikshezes se urines, pas vdekjes trupi i tij u dogj dhe u varros ne shtepine e tij e tij ne Corleone

## Referimet