# Vula

Vula e qytetit Náchod - 1570
 Një vulë dylli në letër, Stema e Familjes Fonseca Padilla, Jalisco, Meksikë.
**Vula** është një pajisje për të bërë shtypje në dyll, argjilë, letër, ose ndonjë medium tjetër. Vula vjen nga fjala shqipe ‘u vu u la’ pra u vendos dhe qëndroi. Qëllimi fillestar ishte të vërtetonte një dokument, një mbështjellës, një zarf modern, ose mbulesën e një ene ose një pakete që mbante sende të çmuara ose sende të tjera me vlerë.

Pajisja për krijimin e vulës njihet si *matrica e* vulës; gjurma që krijon shtypja e vulës ose *vulosja*. Nëse shtypja bëhet thjesht si një shtypje që vjen nga presioni i madh në letër ku preken pjesët e larta të matricës, vula njihet si një *vulë e thatë* ; ndërsa në raste të tjera përdoret ngjyrë ose një medium tjetër i lëngshëm.

Disa juridiksione i konsiderojnë vulat e gomës ose fjalët shoqëruese të nënshkruara të specifikuara si "vulë" ose "LS" (shkurtimi i *locus sigilli*, "vendi i vulës") si ekuivalent ligjor, *d.m.th.*, për një zëvendësues po aq i efektshëm për, një vulë.

Disiplina shkencore e cila merret me studimin e vulave njihet si sigilografia ose sfragistika.

## Shih edhe

* Sigilografia
* Vula Apostile
* Stema e Perandorisë Ruse
* Vula e Sylejmanit, një unazë magjike që thuhet se i përkiste mbretit Solomon
* Stema Imperiale e Japonisë, e quajtur 菊 の 御 紋 në Japonisht, që do të thotë "Simbol Fisnik i Krizantemës"

## Referime

## Literatura

* Adams, Noël, red. (2007). *Good Impressions: Image and Authority in Medieval Seals*. British Museum Research Publications 168 (në anglisht). London: British Museum. ISBN 978-0-86159-168-8.
* Ameri, Marta, red. (2018). *Seals and Sealing in the Ancient World: case studies from the Near East, Egypt, the Aegean, and South Asia* (në anglisht). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9781107194588.
* Boardman, John (1972). *Greek Gems and Finger Rings* (në anglisht). New York.`{{cite book}}`: Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja (lidhja)
* Chassel, Jean-Luc (2003). *Sceaux et usages de sceaux: images de la Champagne médiévale* (në frëngjisht). Paris: Somogny. ISBN 2-85056-643-8.
* Cherry, John (1992). "The breaking of seals". *Medieval Europe 1992: pre-printed papers: vol. 7: Art and Symbolism* (në anglisht). York: Medieval Europe 1992. fq. 23–27. ISBN 0952002361.
* Cherry, John, red. (2018). *Seals and Status: power of objects*. British Museum Research Publication (në anglisht). Vëll. 213. London: British Museum. ISBN 9780861592135.
* Collon, Dominique (1997). *7000 Years of Seals* (në anglisht). London: British Museum Press. ISBN 0-7141-1143-0.
* Grisar, Josef; De Lasala, Fernando (1997). *Aspetti della sigillografia* (në anglisht). Rome.`{{cite book}}`: Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja (lidhja)
* Harvey, P. D. A.; McGuinness, Andrew (1996). *A Guide to British Medieval Seals* (në anglisht). London: British Library and Public Record Office. ISBN 0-7123-0410-X.
* Jenkinson, Hilary (1968). *Guide to Seals in the Public Record Office*. Public Record Handbooks (në anglisht). Vëll. 1 (bot. 2nd). London: Her Majesty's Stationery Office.
* McEwan, John (2016). *Seals in Medieval London, 1050–1300: A Catalogue*. London Record Society Extra Series (në anglisht). Woodbridge, Suffolk: Boydell & Brewer. ISBN 978-0-900952-56-2.
* Morris, David (2012). *Matrix: A Collection of British Seals* (në anglisht). Whyteleaf. ISBN 978-0-9570102-0-8.
* New, Elizabeth (2010). *Seals and Sealing Practices*. Archives and the User (në anglisht). Vëll. 11. London: British Records Association. ISBN 978-0-900222-15-3.
* Pastoureau, Michel (1981). *Les sceaux* (në frëngjisht). Turnhout: Brepols.
* Posse, Otto (1913). *Die Siegel der deutschen Kaiser und Könige, von 751 bis 1913* (në gjermanisht). Vëll. 5. Dresden.`{{cite book}}`: Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja (lidhja) Accessible on Wikisource Arkivuar 14 shtator 2010 tek Wayback Machine
* Schofield, Phillipp R., red. (2015). *Seals and their Context in the Middle Ages* (në anglisht). Oxford: Oxbow. ISBN 978-1-78297-817-6.
* Schofield, P. R., red. (2016). *Seals and Society: medieval Wales, the Welsh marches and their English border region* (në anglisht). Cardiff: University of Wales Press. ISBN 9781783168712.
* Whatley, Laura, red. (2019). *A Companion to Seals in the Middle Ages* (në anglisht). Leiden: Brill. ISBN 978-90-04-38064-6.
* Yule, Paul (1981). *Early Cretan Seals: A Study of Chronology*. Marburger Studien zur Vor und Frühgeschichte 4 (në anglisht). Mainz. ISBN 3-8053-0490-0.`{{cite book}}`: Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja (lidhja)
* Živković, Tibor (2007). "The Golden Seal of Stroimir" (PDF). *Historical Review* (në anglisht). **55**. Belgrade: The Institute for History: 23–29. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 24 mars 2018. Marrë më 30 qershor 2020.