# Arsimi fillor

Një poster në Selinë e Kombeve të Bashkuara në New York City, New York, Shtetet e Bashkuara, që tregon Qëllimet e Zhvillimit të Mijëvjeçarit
 Nxënësit në arsimin fillor, Kili
**Arsimi fillor** paraqet fazën e parë të arsimit formal, që vjen pas arsimit parashkollor dhe para arsimit të mesëm (shkollës së mesme). Arsimi fillor zhvillohet në shkollën fillore ose shkollën elementare, kjo në varësi të vendit ose shtetit.

Klasifikimi Standard Ndërkombëtar i Arsimit (ISCED) e konsideron arsimin fillor si një fazë të vetme ku programet zakonisht hartohen për të siguruar aftësi themelore në lexim, shkrim dhe matematikë si dhe për të krijuar një themel të fortë për mësimnxënie. Ky është Niveli 1 : Arsimi fillor ose faza e parë e arsimit bazë, sipas ISCED.

## Vështrim

Arsimi fillor ka një rëndësi të veçantë në formimin e bazës së njohurive dhe aftësive të fëmijëve, pasi përveç leximit, shkrimit dhe matematikës, ai synon zhvillimin e aftësive sociale, komunikimit dhe mendimit kritik. Në shumë sisteme arsimore, kjo periudhë lidhet edhe me edukimin qytetar, kulturën e përgjithshme dhe respektin për diversitetin, duke e bërë arsimin fillor jo vetëm një fazë të mësimit akademik, por edhe një proces të integrimit shoqëror dhe përgatitjes për jetën e përditshme.

Përkufizimi i ISCED-it nga viti 1997 e ka vendosur **arsimin fillor** midis moshave 5 - 7 vjeç, me qëllim të krijimit të një baze të shëndoshë arsimore në lexim, shkrim dhe matematikë, së bashku me një kuptim elementar të lëndëve të tjera. Deri në vitin 2011, filozofia ka ndryshuar nga *mirëkuptim elementar i lëndëve të tjera* në favor të "*krijimit të një baze të fortë për të mësuar* ".

Fondi i Kombeve të Bashkuara për Fëmijët (UNICEF) beson se sigurimi i fëmijëve me arsim fillor ka shumë efekte pozitive. Ai mes tjerash

* Zvogëlon varfërinë
* Ul nivelet e vdekshmërisë së fëmijëve
* Inkurajon barazinë gjinore
* Rrit mirëkuptimin mjedisor

Mosha e përmendur mbulon një fazën e zhvillimit intenziv të fëmijëve. Kjo çështje studiohet sidomos në disiplinën psikologjisë zhvillimore, e cila ndër të tjera përpiqet të konstatoj mënyrën se si mësojnë fëmijët.

Filozofia e arsimit, mësimdhënies dhe shkenca e pedagogjisë, sidomos pedagogjia shkollore gjatë mijëvjeçarëve kanë pushtuar mendje të mëdha. Mes tjerave ato përpiqen të konstatojnë ato përmbajtje të cilat duhet të mësojnë fëmijët.

## Shih edhe

* Arsimi
* Shkolla fillore
* Arsimi i mesëm
* Shkolla e mesme
* Indeksi i arsimimit
* Arsimi në Shqipëri
* Arsimi në Kosovë
* Arsimi në Maqedoni
* Arsimi në Mal të Zi

## Literatura

* Gutek, Gerald L. (14 dhjetor 1994). *A History of the Western Educational Experience: Second Edition* (në anglisht). Waveland Press. fq. 25–203. ISBN 978-1-4786-3010-4. Arkivuar nga origjinali më 2 shtator 2019. Marrë më 16 prill 2019.
* Orme, N (2001). *Medieval children* (në anglisht). fq. 315.
* *India: A reference annual* (në anglisht) (bot. 53.). New Delhi: Ministry of Information and Broadcasting of India. 2009. ISBN 9788123015576. OCLC 302318204.
* *India 2009: A Reference Annual (53rd edition)*, New Delhi: Additional Director General (ADG), Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India, .
* "Organisation of Primary Education". *Eurydice - European Commission* (në anglisht). 10 tetor 2017.
* Astrid Kaiser und Silke Pfeiffer: *Grundschulpädagogik in Modulen*. Baltmannsweiler 2007, ISBN 978-3834002860
* Günther Schorch: *Studienbuch Grundschulpädagogik*. UTB/Klinkhardt, Stuttgart/Bad Heilbrunn 2007, ISBN 978-3825229511
* Illeris, Knud (2004). *The three dimensions of learning*. Malabar: Krieger Pub. Co. ISBN 9781575242583. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Ormrod, Jeanne (2012). *Human learning* (bot. 6th). Boston: Pearson. ISBN 9780132595186. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Willingham, Daniel T.; Hughes, Elizabeth M.; Dobolyi, David G. (2015). "The scientific status of learning styles theories". *Teaching of Psychology*. **42** (3): 266–271. doi:10.1177/0098628315589505. S2CID 146126992. `{{cite journal}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Pashler, Harold; McDaniel, Mark; Rohrer, Doug; Bjork, Robert A. (2008). "Learning styles: concepts and evidence" (PDF). *Psychological Science in the Public Interest*. **9** (3): 105–119. doi:10.1111/j.1539-6053.2009.01038.x. PMID 26162104. S2CID 2112166. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 11 nëntor 2020. Marrë më 15 prill 2023. `{{cite journal}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* D.C. Phillips; Soltis, Jonas F. (2009). *Perspectives on Learning*. Thinking About Education (bot. 5th). Teachers College Press. ISBN 978-0-8077-7120-4. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Silverman, Allan (9 qershor 2003). "Plato's Middle Period Metaphysics and Epistemology". përmbledhur nga Edward N. Zalta (red.). *The Stanford Encyclopedia of Philosophy* (bot. 2014). `{{cite encyclopedia}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Brain, Christine; Mukherji, Penny (2005). *Understanding Child Psychology*. Cheltenham: Nelson Thornes. fq. 56–57. ISBN 0-7487-9084-5. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Dearden, R. F. (2012). *Theory and Practice in Education (RLE Edu K)*. Oxon: Routledge. fq. 71. ISBN 978-0-415-69722-4. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Sherman, Patrice (2012). *John Locke: Philosopher of the Enlightenment*. Huntington Beach: Teacher Created Materials. fq. 26. ISBN 978-1-4333-5014-6. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Teaching for Transfer of Learning. Thomas, Ruth; National Center for Research in Vocational Education, Berkeley, CA.. 93 NCRVE, December 1992.
* Perkins, D. (1992). Transfer of Learning. International Encyclopedia of Education, 2. Retrieved March 23, 2015.
* Leonard, David (2002). *Learning theories, A to Z*. Westport: Oryx Press. ISBN 978-1573564137. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Merriam, Sharan (2007). *Learning in adulthood a comprehensive guide* (bot. 3rd). San Francisco: Jossey-Bass. ISBN 9780470229224. `{{cite book}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* "Child Developmental Milestones by Age". *Gold Learners*. Gold Learners. Arkivuar nga origjinali më 27 dhjetor 2017. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* "Child Development Ages & Stages". Child Care Resource Center. Marrë më 2019-08-05. `{{cite web}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)
* Doherty, J. and Hughes, M. (2009). Chapters 6 and 7. *Child Development Theory and Practice 0-11*. Essex: Pearson.
* Segal, Marilyn (1998). *Your Child at Play: Three to Five Years* (në anglisht). New York. ISBN 1-55704-337-X.`{{cite book}}`: Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja (lidhja)
* Ward, Lauren (2018). *How to Accompany Your Child* (në anglisht). Newmarket Press.
* Weiten, Wayne (2017). *Psychology: Themes and Variations* (në anglisht) (bot. 11th). Cengage Learning. fq. 356.

## Referime