Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Forcat e Armatosura të Kamboxhias

**Forcate Armatosura Mbretërore Kamboxhiane** (**FAMK**) është forca ushtarake kombëtare e Kamboxhias. Komandanti i Përgjithshëm Suprem është Mbreti Norodom Sihamoni. Që nga viti 2018, gjenerali Vong Pisen ka qenë Komandant i Përgjithshëm i FAMK-së si kreu i Ushtrisë, Marinës, Forcave Ajrore dhe Xhandarmërisë. Forcat e armatosura funksionojnë nën juridiksionin e Ministrisë së Mbrojtjes Kombëtare. Sipas kushtetutës së vendit, FAMK-ja është e ngarkuar me mbrojtjen e sovranitetit dhe integritetit territorial të Mbretërisë së Kamboxhias.

Ajo u krijua në 1993 nga një bashkim i **Forcave të Armatosura Popullore Kamboxhiane** (FAPK) dhe **Ushtrisë Kombëtare të Kampuçeas Demokratike** (**UKKD**), e cila përfshinte Kmerët e Kuq, **Frontin Nacional Çlirimtar Popullor Kmer** (**FNÇPK**) dhe **Frontin e Bashkuar Kombëtar për një Kamboxhia të Pavarur, neutrale, paqësore dhe bashkëpunuese** (*Front uni national pour un Cambodge indépendant, neutre, pacifique, et coopératif*, **FUNCINPEC**). Pararendësi i FAPK-së ishte **Forcat e Armatosura Revolucionare Popullore Kampuçean** (**FARPK**), e krijuar në vitin 1979 me mbështetjen e **Ushtrisë Popullore të Vietnamit** (**UPV**).

## Referime
# Universal Studios

Logo e tanishme të **Universal StudiosUniversal Studios** (njohur edhe si **Universal Pictures**) është një filmstudio dhe një ndërmarrje e NBC Universal Inc më e madhe amerikane.

## Studiot në Holivud

## Historiku

Themeluesi i Universal Carl Laemmle ishte nje emigrant gjerman me origjine cifute qe jetonte ne qytetin Oshkosh, ne Wiskonsin, ku dispononte nje dyqan te vogel veshjesh.
Gjate nje udhetimi per ne Çikago ne 1905, u habit shume ka popullariteti i madh qe kishin kinemate e Nickelodeon, qe ishin kinema me kosto te ulet ku projektoheshin filma me metrazh te shkurter, me gjysme çmimi per arsye qe te mund te ndiqeshin nga te gjithe shtresat e popullsise. Sipas historise thuhet qe Laemmle vezhgonte me ore te tera shitjen e biletave, duke numeruar klientet dhe duke llogaritur fitimet ditore te kinemase. Pak jave pas ketij udhetimi ne Çikago ai shiti te gjitha veshjet bashke me dyqanin e tij, per te blere nje kinema te vogel te Nickelodeon.
Mbas kesaj ne 1912 krijoi kompanine UNIVERSAL.
Ne vitin 2004 kompania iu shit General Electric partnere me NBC.

## Shih edhe

| Listat e filmave të Universal Pictures sipas dekadave |
| --- |
| 2001-2010 | 1991-2000 | 1981-1990 | 1971-1980 | 1961-1970 | 1951-1960 | 1941-1950 | 1931-1940 | 1921-1930 |

## Lidhje të jashtme

* Universal Studios
* Universal Studios në Internet Movie Database
# Shekulli XV

Para erë sonë:
XX -
XIX -
XVIII -
XVII -
XVI -
XV -
XIV -
XIII -
XII -
XI -
X -
IX -
VIII -
VII -
VI -
V -
IV -
III -
II -
I

Era jonë:
I -
II -
III -
IV -
V -
VI -
VII -
VIII -
IX -
X -
XI -
XII -
XIII -
XIV -
XV -
XVI -
XVII -
XVIII -
XIX -
XX -
XXI

---

**Shekulli XV** filloi më 1 janar 1401 dhe mbaroi më 31 dhjetor 1500.

## Ngjarje

* 1436 - Kryengritja e Arianit Komneni Thopia Golemit, princ i Kaninës, i Himarës, i Çermenikës dhe i Shpatit në Jug.
* 1436 - Kryengritja e Gjirokastrës.
* 1438 - Rrethimi i Beratit.
* 1444, (29 qershor) - Beteja e Torviollit kundër Ali Pashës.
* 1445, (10 tetor) - Beteja e Mokrës kundër Firuz Pashës.
* 1445, (27 shtator) - Beteja e Otonetës kundër Mustafa Pahës.
* 1448, (14 tetor) - Beteja e Oranikut kundër Mustafa Pashës.
* 1448 - Rrethimi dhe rënia e Sfetigradit.
* 1450 - Rrethimi i parë i Krujës.
* 1451 - Vdekja e Sulltan Muratit II.
* po shyqyre na thate 2 gjera
* 1462 - Formula e pagëzimit Pal Engjëlli

## Shpikje, zbulime, zhvillime

## Njerëz të shquar

Stampa:TabelaShekujvePoshte
# Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Berlin

**Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Berlin**, i njohur gjerësisht si **Berlinale** shqiptimi gjermanisht: [bɛʁliˈnaːlə] është një festival i përvitshëm filmi, i cili mbahet në Berlin, Gjermani. Festivali u themelua në vitin 1951 dhe fillimisht organizohej çdo muaj qershor deri në vitin 1978, kur organizimi i tij u zhvendos në muajin shkurt. Prej atij viti, çdo muaj shkurt Berlinalja shënon një nga " Tre festivalet e mëdha " të filmit në Evropë, së bashku me Festivalin e Filmit në Venecia që mbahet në Itali dhe Festivalin e Filmit në Kanë që mbahet në Francë. Për më tepër, është një nga " Pesë Festivalet më të Mëdhenj ", festivalet më prestigjioze të filmit në botë. Festivali tërheq rregullisht dhjetëra mijëra vizitorë çdo vit.

Çdo vit, rreth 400 filma shfaqen në kinema të ndryshme të Berlinit, kryesisht në dhe përreth Potsdamer Platz . Filmat përfaqësojnë të gjithë zhanret kinematografike dhr shfaqen në nëntë seksione, me rreth njëzet filma që konkurrojnë për çmimet kryesore të festivalit në seksionin e Konkurrencës. Çmimet kryesore, të quajtura Ariu i Artë dhe Ariu i Argjendtë, vendosen nga juria ndërkombëtare, e kryesuar nga një personalitet i kinemasë i njohur ndërkombëtarisht. Kjo juri dhe juri të tjera të specializuara të Berlinales japin gjithashtu shumë çmime të tjera, dhe përveç kësaj ka edhe çmime të tjera të dhëna nga juri dhe organizata të pavarura.

**Tregu Evropian i Filmit** (**EFM**), një panair tregtar filmi, është një takim i rëndësishëm i industrisë që mbahet njëkohësisht me Berlinalen. Panairi tregtar u shërben distributorëve, blerësve të filmave, producentëve, financuesve dhe agjentëve të bashkëprodhimit. “ Talentet e Berlinales”, një seri njëjavore leksionesh dhe punëtorish, është një takim i regjisorëve të rinj që mbahet në partneritet me festivalin.
# Johannesburg

| Johannesburg |
| --- |
| Qytet |
|  |
| FlamuriStema |
| Nicknames: Jo'burg; Jozi; Joni (në gjuhën tsonga); Egoli (Vendi i arit); Maboneng (Qyteti i dritës) |
| Mottoes: Bashkimi në zhvillim |
| Popullsia |
|  • Total | 957.441 |
| Faqja zyrtare | www.joburg.org.za |

**Johannesburg** është qyteti më i madh në Afrikën e Jugut. Është kryeqyteti i provincës Gauteng, e cila është provinca më e pasur në Afrikën e Jugut. Qyteti u themelua më 1886.

## Klima

Johannesburgu ka klimë subtropikale. Nga tetori deri në prill janë muaj të verës, e cila ka ditë të nxehta dhe mbrëmje të ftohta. Nga maji deri në shtator janë muaj të dimrit, e cila ka netë të ftohta. Temperatura më të ulëta të regjistruara gjatë natës është −8.2 °C, ndërsa gjatë ditës, u regjistrua me 1.5 °C më 19 qershor 1964.

## Binjakëzimet

* Akra, Gana
* Addis Abeba, Etiopia
* Londra, Mbretëria e Bashkuar
* New York City, SHBA

## Lidhje të jashtme

* Qyteti i Johannesburgut Arkivuar 22 prill 2016 tek Wayback Machine
* Uebfaqja e turizmit në Johannesburg
# Audienca

Një audiencë në Tel Aviv, Izrael, duke pritur të shohë Kompaninë e Vallëzimit Batsheva.
Një **audiencë** është një grup njerëzish që marrin pjesë në një shfaqje ose hasin një vepër arti, letërsi (në të cilën quhen "lexues"), teatër, muzikë (në të cilën quhen "dëgjues"), videolojëra (në të cilat quhen "lojtarë") ose akademikë në çdo medium. Anëtarët e audiencës marrin pjesë në mënyra të ndryshme në lloje të ndryshme arti. Disa ngjarje ftojnë pjesëmarrjen e hapur të audiencës dhe të tjera lejojnë vetëm duartrokitje, kritika dhe pritje modeste.

Studimet e audiencës mediatike janë bërë një pjesë e njohur e kurrikulës. Teoria e audiencës ofron një pasqyrë shkencore mbi audiencën në përgjithësi. Këto njohuri formësojnë njohuritë tona se si audiencat ndikojnë dhe ndikohen nga format e ndryshme të artit. Forma më e madhe e artit është media masive. Filmat, videolojërat, emisionet radiofonike, softuerët (dhe pajisjet) dhe formatet e tjera ndikohen nga audienca dhe vlerësimet dhe rekomandimet e saj.

Në epokën e pjesëmarrjes së lehtë në internet dhe gazetarisë qytetare, krijuesit profesionistë ndajnë hapësirën, dhe nganjëherë vëmendjen me publikun. Gazetari amerikan Jeff Jarvis tha: "Jepuni njerëzve kontrollin e medias, ata do ta përdorin atë. Konkluzion: Mos u jepni njerëzve kontrollin e medias dhe do të humbisni. Sa herë që qytetarët mund të ushtrojnë kontroll, ata do ta bëjnë." Tom Curley, President i Associated Press, tha në mënyrë të ngjashme: "Përdoruesit po vendosin se cili do të jetë qëllimi i angazhimit të tyre - cili aplikacion, cila pajisje, në çfarë ore, në cilin vend."

## Shiko edhe

* Publiku

## Referime
# 1974

Ngjarjet e tanishme | Vite

◄ |
Shekulli 19 |
**Shekulli 20**
| Shekulli 21

◄ |
Vitet 1940 |
Vitet 1950 |
Vitet 1960 |
**Vitet 1970**
| Vitet 1980
| Vitet 1990
| Vitet 2000
| ►

◄◄ |
◄ |
1970 |
1971 |
1972 |
1973 |
**1974**
| 1975
| 1976
| 1977
| 1978
| ►
| ►►

Udhëheqës të shteteve · Film · Shqipëri · Literaturë · Muzikë

## Ngjarje

* Radio Televizioni i Prishtinës fillon emetimin e programeve.
* Vllaznia Shkodër, kampione e futbollit në Shqipëri.

## Lindje

* 22 shkurt - James Blunt, këngëtar britanik
* 12 qershor - Lulzim Basha - politikan shqiptar, Kryetar i Partisë Demokratike
* 19 shtator - Jimmy Fallon, komedian, moderator dhe aktor amerikan
* 3 tetor - Ismet Munishi, futbollist shqiptarë

## Vdekje

* 23 Shtator - Ali Sokoli, pulmolog Kosovar (l. 1921)
# Banka Botërore

Logoja e Bankës Botërore që nga viti 2016.
**Banka Ndërkombëtare për Rindërtim dhe Zhvillim**, Organizatë e posaçme e Kombeve të Bashkuara e themeluar në 1945. Filloi punën në 1946. Në 1947 krijon lidhjet me OKB-në. Qëllimi i saj është që të nxisë zhvillimin ekonomik të vendeve anëtare, duke dhënë kredi për projekte prodhuese dhe keshillim teknik. Gjithashtu ajo promovon investime private të huaja dhe tregtinë.

## Historia

## Aktiviteti

## Fusha e veprimtarisë

## Lidhje të jashtme

* World Bank site
* World Bank Data and Analysis on Poverty and Economic Growth in South Asia Arkivuar 16 korrik 2012 tek Archive.today
* Ease of Doing Business Index
* Partnership for Disaster reduction and recovery
* iSimulate @ World Bank
* Arno Tausch (2005) ‚World Bank Pension reforms and development patterns in the world system and in the “Wider Europe”. A 109 country investigation based on 33 indicators of economic growth, and human, social and ecological well-being, and a European regional case study’. A slightly re-worked version of a paper, originally presented to the Conference on “Reforming European pension systems. In memory of Professor Franco Modigliani. 24 and 25 September 2004”, Castle of Schengen, Luxembourg Institute for European and International Studies

Perspektivat kritikale
* Essential Action Arkivuar 14 korrik 2009 tek Wayback Machine
* DC Indymedia
* CADTM
* WALHI
* IFIwatchnet: an international network of independent organisations monitoring the World Bank and other International Financial Institutions Arkivuar 28 shtator 2002 tek Wayback Machine
* The Bank Information Center
* The Bretton Woods Project
* Free, online critical video on the World Bank, IMF etc
* Eurodad report: Untying the knots - How the World Bank is failing to deliver real change on conditionality
# Bori

Bori amorf
**Bori** është element kimik me numër atomik 5 dhe simbol kimik **B**. Bori është një jometal trivalent , element i cili ndodhet në me sasi të madhe në evaporite , xehe , boraks dhe ulexite.

Disa alotropes( *elemente që nuk mund të ekzistojn në dy ose më shumë forma* ) të Borit ekzistojnë ; jokristalor(amorfe) Bori është një pluhur ngjyrë kafe, Bori kristalor është i zi , tejet të vështirë (në 9,3 Mohs'-shkallë), dhe një përques i dobët në temperaturën e dhomës.

Bori më së shumti është përdorur si një dopant , gjysmëpërçues në industri, ndërsa komponimet e Borit luajnë role të rëndësishme si në aspektin e materialeve strukturore, insektmbytës dhe mjetruajtës , reagens për sintezë kimike.

## Disa të dhëna

| Fazat e Borit | α | ß | γ |
| --- | --- | --- | --- |
| Simetria | Rhombohedral | Rhombohedral | Orthorhombic |
| Atomi/pjesët qeliza | 12 | ~105 | 28 |
| Dendësia (g/cm3 | 2.46 | 2.35 | 2.52 |
| Vickers hardness (GPa) | 42 | 45 | 50-58 |
| Ngarkesë e madhe (GPa) | 185 | 224 | 227 |
| Bandgap (eV) | 2 | 1.6 | 2.1 |

Struktura e elektroneve
## Referime

## Lidhje të jashtme

* Bori
* WebElements.com – Bori
* National Pollutant Inventory - Bori dhe komponimet

 Definimi i *boron* tek WikiFjalori

## Shih dhe këtë

Sistemi periodik i elementeve

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| H |  | He |
| Li | Be |  | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg |  | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc |  | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga |
Ge
 | As |
Se
 | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y |  | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn |
Sb
 | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi |
Po
 |
At
 | Rn |
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Metalet alkaline | Metalet alkaline tokësore | Lantanoidet | Aktinidet | Metalet kalimtare | Metalet tjera | Jometale | Jometale tjera | Halogjene | Gazrat fisnike |

Elementet kimike:
Ac | Ag | Al | Am | Ar | As | At | Au |
B | Ba | Be | Bh | Bi | Bk | Br |
C | Ca | Cd | Ce | Cf | Cl | Cm | Cn | Co | Cr | Cs |
Cu |
Db | Ds | Dy |
Er | Es | Eu |
F | Fe | Fl | Fm | Fr |
Ga | Gd | Ge |
H | He | Hf | Hg | Ho | Hs |
I | In | Ir |
K | | Kr |
La | Li | Lr | Lu | Lv |
Mc | Md | Mg | Mn | Mo | Mt |
N | Na | Nb | Nd | Ne | Nh | Ni | No | Np |
O | Og | Os |
P | Pa | Pb | Pd | Pm | Po | Pr | Pt | Pu |
Ra | Rb | Re | Rf | Rg | Rh | Rn | Ru |
S | Sb | Sc | Se | Sg | Si | Sm | Sn | Sr |
Ta | Tb | Tc | Te | Th | Ti | Tl | Tm | Ts |
U |
V |
W |
Xe |
Y | Yb |
Zn | Zr

Stampa:Kimi-cung
# Energy Star

Marka e shërbimit Energy Star që nga viti 2003. Mund të gjendet në produkte të çertifikuara me efiçiencë energjetike, shtëpi, ndërtesa tregtare dhe impiante industriale.
**Energy Star** (e markës tregtare **ENERGY STAR**) është një program i drejtuar nga Agjencia e Mbrojtjes së Mjedisit dhe Departamenti i Energjisë i SHBA-së që promovon efiçiencën e energjisë. Programi ofron informacion mbi konsumin e energjisë të produkteve dhe pajisjeve duke përdorur metoda të ndryshme të standardizuara. Etiketa Energy Star gjendet në më shumë se 75 kategori të ndryshme produktesh të çertifikuara, shtëpi, ndërtesa tregtare dhe impiante industriale. Në Shtetet e Bashkuara, etiketa Energy Star shfaqet gjithashtu në etiketën e pajisjes Energy Guide të produkteve të kualifikuara.

Elementet e Programit Energy Star po zbatohen në Japoni, Tajvan, Zvicër si dhe në Kanada. Në vitin 2018, skadoi marrëveshja 15-vjeçare me Bashkimin Evropian. Një marrëveshje e mëparshme me Shoqatën Evropiane të Tregtisë së Lirë ka skaduar.

## Shiko edhe

* Efiçienca elektrike
* Ruajtja e energjisë
* Etiketa e energjisë e Bashkimit Evropian
* Përdorimi efiçient i energjisë

## Referime
# Institucioni Chautauqua

**Institucioni Chautauqua** është një qendër edukimi jofitimprurëse 501(c)(3) dhe vendpushim veror për të rriturit dhe të rinjtë e vendosur në 2,070 acres (840 ha) në Chautauqua, Nju Jork, 17 miles (27 km) në veriperëndim të Jamestown në nivelin jugor perëndimor të shtetit të Nju Jorkut . I themeluar në 1874, institucioni ishte shtëpia e lëvizjes Chautauqua që u bë e njohur në Shtetet e Bashkuara në fund të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të dhe dha shtysë për të. **Distrikti Historik i Institucionit Chautauqua** është i listuar në Regjistrin Kombëtar të Vendeve Historike dhe është caktuar më tej si një pikë referimi Historike Kombëtare .

## Historia

Chautauqua u themelua në 1874 nga shpikësi Lewis Miller dhe metodisti peshkop John Heyl Vincent si një kamp mësimi për mësuesit e shkollës së së dielës. Mësuesit do të mbërrinin me varkë me avull në liqenin Chautauqua, do të zbrisnin në Parkun e Palestinës dhe do të fillonin një kurs studimi biblik që përdorte Parkun për të mësuar gjeografinë e Tokës së Shenjtë .

Institucioni ka funksionuar çdo verë që atëherë, duke zgjeruar gradualisht kohëzgjatjen e sezonit dhe ofertat e programit në art, arsim, fe dhe muzikë. Ai ofron aktivitete edukative për publikun gjatë sezonit, me ngjarje publike duke përfshirë argëtimin popullor, teatrin, simfoninë, baletin, operën dhe ekspozitat e arteve pamore. Institucioni ofron gjithashtu një sërë aktivitetesh rekreative, plus një program edukimi në komunitet të quajtur Studime Speciale së bashku me programet rezidenciale të studimit intensiv të ofruara për studentët që synojnë karriera profesionale që bëjnë audicione për t'u pranuar në Shkollat e Arteve Performuese dhe Pamore të Chautauqua.

Mjedisi fizik i institucionit e përcaktoi zhvillimin e tij si një asamble. Bazat janë në bregun perëndimor të liqenit të sipërm Chautauqua . Asambleja e hershme e kampeve të tendës ua la vendin vilave dhe shtëpive të dhomave, dhe më pas hoteleve, bujtinave dhe përfundimisht godinave.

Vajza e themeluesit Lewis Miller, Mina Miller Edison (gruaja e shpikësit Thomas Edison ) ofroi klasa letrare në Fort Myers, Florida, përmes Shoqërisë Valinda. Pas përfundimit të kurseve, studentëve iu dhanë diploma Chautauqua.

Në vitin 1973, Shërbimi i Parkut Kombëtar e shtoi institucionin në Regjistrin Kombëtar të Vendeve Historike . Në vitin 1989, Departamenti i Brendshëm e caktoi atë një Distrikt Kombëtar të Shëndetit Historik që përbëhet nga pjesa më e madhe e pronës së institucionit midis NY 394, më parë NY 17J, liqenit dhe (përafërsisht) Lowell dhe North Avenues.

## Shih edhe

* Arsimi i të rriturve
* Arsimi i vazhdueshëm

## Referime
# Pesha

Peshore për matjen e peshës
**Pesha** e një objekti, në shkencë dhe inxhinieri, lidhet me forcën që vepron në objekt, qoftë për shkak të gravitetit ose me një forcë reagimi që e mban atë në vend.

Disa libra shkollorë standardë përcaktojnë peshën si një sasi vektori, forca gravituese që vepron në objekt. Të tjerët e përcaktojnë peshën si një sasi shkallore, si madhësi e forcës gravitacionale. Të tjerët e përkufizojnë atë si madhësinë e forcës së reagimit të ushtruar mbi një trup nga mekanizmat që e mbajnë atë në vend: pesha është sasia që matet, për shembull, një shkallë matëse. Kështu, në një gjendje të rënies së lirë, pesha do të ishte zero. Në këtë kuptim të peshës, objektet tokësore mund të jenë pa peshë: injorimi i rezistencës së ajrit, molla e famshme që bie nga pema, në rrugën e saj drejt tokës afër Isaac Newtonit, do të ishte pa peshë.

Njësia e matjes për peshën është ajo e forcës, e cila në Sistemin Ndërkombëtar të Njësive (SI) është Njutoni. Për shembull, një objekt me një masë prej një kilogram ka një peshë rreth 9.8 newtones në sipërfaqen e Tokës, dhe rreth një e gjashta më shumë në Hënë. Megjithëse pesha dhe masa janë sasi shkencërisht të dallueshme, termat shpesh ngatërrohen me njëri-tjetrin në përdorim të përditshëm (d.m.th. krahasimi dhe shndërrimi i peshës së forcës në paund në masë në kilogramë dhe anasjelltas).

Komplikimet e mëtutjeshme në sqarimin e koncepteve të ndryshme të peshës kanë të bëjnë me teorinë e relativitetit, sipas të cilit graviteti modelohet si pasojë e lakimit të hapësirës kohore. Në bashkësinë mësimore në shkollë dhe institucione tjera arsimore, një debat i konsiderueshëm ka ekzistuar për më shumë se gjysmë shekulli se si të përcaktohet pesha për nxënësit ose studentët e tyre. Situata aktuale është se një grup i shumëfishtë konceptesh bashkëjetojnë dhe gjejnë përdorim në kontekstet e tyre të ndryshme.

**Peshat relative në Tokë dhe trupat e tjerë qiellorë**

| Trupi | Shumëfishi i gravitetit të Tokës | Graviteti i sipërfaqes </br> m / s 2 |
| --- | --- | --- |
| Dielli | 27.90 | 274,1 |
| Merkuri | 0,3770 | 3,703 |
| Venus | 0,9032 | 8,872 |
| Toka | 1 (sipas përkufizimit) | 9.8226 |
| Hëna | 0,1655 | 1,625 |
| Marsi | 0,3895 | 3,728 |
| Jupiteri | 2.640 | 25.93 |
| Saturni | 1,139 | 11.19 |
| Urani | 0.917 | 9.01 |
| Neptuni | 1,148 | 11.28 |

## Shih edhe

* Forca
* Shkenca
* Graviteti
* Peshorja
* Sistemi SI
* Inxhinieria
* Njësitë matëse

## Referime
# Kapsula

*Gjendeni tek artikulli Kapsula. Për shprehjet e ngjashme në shkrim, kuptim apo tingëllim, shikoni këtu*.
**Kapsulla** është një lloj mbështjellësi i gjësendi në trajtë të kësulëzës e që vendoset në pjesën përfundimtare të një trupi, organi apo gjësendi dhe që mund të përdoret e ndarë nga trupi për qëllime të ndryshme.

Në fjalorin e gjuhës së sotme shqipe *Kapsulla* është {bot.} Fryti i thatë i disa bimëve, që ka shumë dhomëza të mbushura me fara. {Kapsula e hashashit} - {farm.} Kësulëz prej letre të hollë, prej amidoni etj., që mbështjell një sasi bari pluhur; kokrra që bëhet kështu - Enë e vogël në trajtë gjysmërruzulli që përdoret për punë të ndryshme në laborator. - {anat.} Ind a cipë si qeskë që mbështjell organe të ndryshme ; kokrra që formohet kështu.

## Burim i të dhënave
# Sistemi i qarkullimit të gjakut

Qelizat e kuqe të gjakut është më e rëndësishme në trupin tonë.
Një person në 1mm katror gjak duhet të ketë :5.000.000 qeliza të kuqe, 4.000-8.000 qeliza të bardha dhe 300.000 copë pllakëza.

Gjaku është elementi kryesor në sistemin transportues të trupit të njeriut dhe të kafshëve. Pasi gjaku pompohet nga zemra (deri në 100.000 rrahje në ditë), nëpërmjet tubave që quhen *enë gjaku*, ai hapet në të gjithë trupin, duke shpërndarë oksigjenin, ushqimin dhe elementet kimike, të nevojshme për qelizat. Llogaritet që njeriu mund të jetojë edhe pas humbjes së një të tretës të sasisë së gjakut, çdo humbje e sasisë më të madhe se kjo nga biologët llogaritet vdekjeprurëse.

### Funksioni

Komponentet esenciale të sistemit kardiovaskular të njeriut janë zemra, gjaku dhe enët e gjakut. Ai përfshin qarkullimin pulmonar, një "lak" përmes mushkërive ku oksigjenohet gjaku; Dhe qarkullimi sistemik, një "lak" përmes pjesës tjetër të trupit për të siguruar gjak të oksigjenuar. Qarkullimi sistemik gjithashtu mund të shihet të funksionojë në dy pjesë - një makrokrikullim dhe një mikrokripsion. Një i rritur mesatar përmban pesë deri në gjashtë kuart (afërsisht 4.7 deri 5.7 litra) gjak, duke përbërë rreth 7% të peshës totale të trupit.Gjaku përbëhet nga plazma, qelizat e kuqe të gjakut, qelizat e bardha të gjakut dhe trombocitet. Gjithashtu, sistemi i tretjes punon me sistemin e qarkullimit të gjakut për të siguruar ushqyesve që sistemi ka nevojë për të mbajtur zemrën e pompimit. Sistemet kardiovaskulare të njerëzve janë të mbyllura, që do të thotë që gjaku kurrë nuk lë rrjetin e enëve të gjakut.

Në të kundërt, oksigjeni dhe lëndët ushqyese shpërndahen nëpër shtresat e enëve të gjakut dhe hyjnë në lëngun intersticial, i cili transporton oksigjen dhe lëndë ushqyese në qelizat e synuara, dioksidit të karbonit dhe mbeturinave në drejtim të kundërt.

Ø Rruga e qarkullimit të madh të gjakut:

        barkushja  e majtë - veshi i majtë - aortë - arterie - trup - kapilarë - vena - veshi i djathtë - atriumi i djathtë

Ø Rruga e qarkullimit të vogël të gjakut:

        barkushja  e  djathtë - veshi i djathtë - arterie mushkërore - mushkëri - venë mushkërore - veshi i majtë -atriumi i majtë kshu them edhe un

## Struktura e sistemit

Zemra
Enët e gjakut
Venat:
vena e qafës(vena jugulare)
vena zgavrore e poshtëme
vena e krahut
vena e dores e gishtave
vena e kofshës
vena e kërcirit
vena e këmbës e gishtave
Arteriet:
Aorta
arteria e kokës
arteria e qafës
arteria e krahut
arteria e dorës e gishtave
arteria e kofshës(arteria femorale
arteria e kërcirit
arteria e këmbës e gishtave
arteria e barkut
## Shiko edhe këtë

* Njeriu