# ISSN

**ISSN** është një **Numër Standard Ndërkombëtar Serial ( International Standard Serial Number - ISSN** ) është një kod tetëshifror për të identifikuar në mënyrë unike një botim periodik, siç është një revistë. ISSN është veçanërisht i dobishëm në dallimin midis botimeve seriale me të njëjtin titull. ISSN-të përdoren në porositjen, katalogimin, huazimet ndërbibliotekare dhe praktika të tjera në lidhje me literaturën seriale.

## Vështrim

Sistemi ISSN u hartua për herë të parë si një standard ndërkombëtar i Organizatës Ndërkombëtare për Standardizim (ISO) në vitin 1971 dhe u botua si ISO 3297 në vitin 1975. Nënkomiteti i ISO-s TC 46/SC 9 është përgjegjës për mirëmbajtjen e standardit.

Kur një serial me të njëjtën përmbajtje botohet në më shumë se një lloj mediaje, secilit lloj mediaje i caktohet një ISSN i ndryshëm. Për shembull, shumë seriale botohen si në media të shtypura ashtu edhe në atë elektronike. Sistemi ISSN i referohet këtyre llojeve si **ISSN i shtypur** ( **p-ISSN** ) dhe **ISSN elektronik** ( **e-ISSN** ). Si pasojë, siç përcaktohet në ISO 3297:2007, çdo serial në sistemin ISSN i caktohet gjithashtu një **ISSN lidhës** ( **ISSN-L** ), zakonisht i njëjtë me ISSN-në e caktuar serialit në mediumin e tij të parë të botuar, i cili lidh së bashku të gjitha ISSN-të e caktuara serialit në çdo medium.

Kodet ISSN caktohen nga një rrjet i Qendrave Kombëtare ISSN, zakonisht të vendosura në bibliotekat kombëtare dhe të koordinuara nga **Qendra Ndërkombëtare ISSN** (CIEPS ) me seli në Paris . Qendra Ndërkombëtare është një organizatë ndërqeveritare e krijuar në vitin 1974 nëpërmjet një marrëveshjeje midis UNESCO-s dhe qeverisë franceze.

*ISSN-L* është një identifikues unik për të gjitha versionet e serialit që përmbajnë të njëjtën përmbajtje në media të ndryshme. Siç përcaktohet nga *ISO 3297:2007*, "ISSN-ja lidhëse (ISSN-L)" ofron një mekanizëm për bashkëvendosje ose lidhje midis versioneve të ndryshme mediatike të të njëjtit burim të vazhdueshëm. *ISSN-L* është një nga ISSN-të ekzistuese të një seriali, kështu që nuk ndryshon përdorimin ose caktimin e ISSN-ve "të zakonshme"; bazohet në ISSN-në e versionit të parë të botuar të mediumit të botimit. Nëse versioni i shtypur dhe ai online i botimit publikohen në të njëjtën kohë, ISSN-ja e versionit të shtypur zgjidhet si bazë e *ISSN-L-së* .

Me *ISSN-L* është e mundur të caktohet një ISSN i vetëm për të gjitha versionet mediatike të titullit. Përdorimi i *ISSN-L* lehtëson kërkimin, rikthimin dhe shpërndarjen në të gjitha versionet mediatike për shërbime si OpenURL, katalogët e bibliotekave, motorët e kërkimit ose bazat e njohurive .

Kodet ISSN dhe ISBN janë të ngjashme në koncept, ku ISBN-të u caktohen librave individualë. Një ISBN mund të caktohet për numra të veçantë të një serie, përveç kodit ISSN për serinë në tërësi. Një ISSN, ndryshe nga kodi ISBN, është një identifikues anonim i shoqëruar me titullin e një serie, i cili nuk përmban asnjë informacion në lidhje me botuesin ose vendndodhjen e tij. Për këtë arsye, një ISSN i ri i caktohet një serie sa herë që ai i nënshtrohet një ndryshimi të madh të titullit.

Meqenëse ISSN-ja vlen për një botim të tërë serial, mbi të janë ndërtuar identifikues të tjerë për të lejuar referenca në vëllime, artikuj ose komponentë të tjerë të identifikueshëm specifikë (si tabela e përmbajtjes ): Identifikuesi i Artikullit të Botuesit (PII) dhe Identifikuesi i Artikullit dhe Kontributit Serial (SICI).

Ky "identifikim i orientuar nga media" i serialeve kishte kuptim në vitet 1970. Në vitet 1990 e në vazhdim, me kompjuterët personalë, ekranet më të mira dhe uebin, ka kuptim të merret në konsideratë vetëm *përmbajtja*, e pavarur nga media. Ky "identifikim i orientuar nga përmbajtja" i serialeve ishte një kërkesë e shtypur gjatë një dekade, por nuk ndodhi asnjë përditësim apo iniciativë për ISSN-në. Një zgjerim natyror për ISSN-në, identifikimi unik i artikujve në seriale, ishte aplikimi kryesor i kërkesës. Një model alternativ i përmbajtjes së serialeve erdhi me Modelin e Përmbajtjes indecs dhe aplikimin e tij, identifikuesin dixhital të objektit (DOI), një iniciativë e pavarur nga ISSN-ja, e konsoliduar në vitet 2000.

## Shih edhe

* KODEN
* Biblioteka digjitale
* WorldCat — një shërbim për zgjidhjen e ISSN-ve

## Lidhje të jashtme

* ISSN International Centre
* ISSN Portal
* List of 63800 ISSN numbers and titles
* ISSN InterNational Centre, *ISSN Manual* (PDF) (bot. 2015), Paris: ISSN InterNational Centre (PDF). `{{citation}}`: `|archive-url=` ka nevojë për `|archive-date=` (Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!); Parametri i panjohur `|=` është injoruar (Ndihmë!); Parametri i panjohur `|access-=` është injoruar (Ndihmë!); Parametri i panjohur `|archive-=` është injoruar (Ndihmë!)
* *How U.S. publishers can obtain an ISSN*, United States: Library of Congress `{{citation}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!).
* Canada, Library Archives, *ISSN Canada*, Ottawa: Library and Archives Canada. `{{citation}}`: `|archive-url=` ka nevojë për `|archive-date=` (Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!); Parametri i panjohur `|=` është injoruar (Ndihmë!); Parametri i panjohur `|access-=` është injoruar (Ndihmë!); Parametri i panjohur `|archive-=` është injoruar (Ndihmë!).
* *Getting an ISSN in the UK*, British Library, arkivuar nga origjinali më 15 korrik 2014, marrë më 8 tetor 2008 `{{citation}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!).
* *Getting an ISSN in France* (në frëngjisht), Bibliothèque nationale de France, 15 qershor 2023
* *Getting an ISSN in Germany* (në gjermanisht), Deutsche Nationalbibliothek, arkivuar nga origjinali më 11 dhjetor 2017, marrë më 8 mars 2012
* *Getting an ISSN in South Africa*, National Library of South Africa, arkivuar nga origjinali më 24 dhjetor 2017, marrë më 7 janar 2015 `{{citation}}`: Mungon ose është bosh parametri `|language=` (Ndihmë!)

## Referime