Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Rrëmbimi

K. J. Ståhlberg (në qendër të djathtë), Presidenti i parë i Republikës së Finlandës dhe gruaja e tij në Stacionin Qendror të Helsinkit pas rrëmbimit të tyre. Në mes të fotos vajza e tyre Elli Ståhlberg qëndron pas tyre.
Në të drejtën penale, **rrëmbimi** është transportimi dhe mbyllja e paligjshme e një personi kundër vullnetit të tij. Rrëmbimi zakonisht kryhet, por jo domosdoshmërisht me përdorimin e forcës ose frikës; d.m.th., gjithashtu zakonisht përfshin kërcënim/sulm; por ende është rrëmbim pa ato elemente shtesë, ose nëse një person joshet të hyjë në automjet me dëshirë.

Rrëmbimi mund të bëhet për të kërkuar shpërblim në këmbim të lirimit të viktimës, ose për qëllime të tjera të paligjshme. Rrëmbimi mund të shoqërohet me lëndim trupor që e çon krimin në rrëmbim të rëndë.

Rrëmbimi i një fëmije njihet si rrëmbim i fëmijës, që është një kategori e veçantë ligjore.

## Shiko edhe

* Rrëmbimi i fëmijës

## Referime
# 18 Qershor

|  |
| --- |
| **Muajt** |
| Janari | Korriku |
| Shkurti | Gushti |
| Marsi | Shtatori |
| Prilli | Tetori |
| Maji | Nëntori |
| Qershori | Dhjetori |

|  |
| --- |
| **Ditët historike** |
| Maji · Qershori · Korriku |
| ~~0~~1 | ~~0~~2 | ~~0~~3 | ~~0~~4 | ~~0~~5 | ~~0~~6 | ~~0~~7 |
| ~~0~~8 | ~~0~~9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

## Ngjarje

* 1953 – Egjipti rrëzon mbretërinë dhe zyrtarisht shpallet Republikë, me gjeneralin Neguib si president të parë.
* 1954 – Pierre Mendes-France bëhet kryeministër i Francës.
* 1972 – Ndodh katastrofa ajrore Staines me vdekjen e 118 personave, kur një aeroplan rrëzohet vetëm dy minuta pas që të ngrihet nga aeroporti ndërkombëtar i Londrës “Heathrow”.
* 1981 – Epidemia e AIDS-it zyrtarisht njihet nga ekspertët mjekësorë në San Francisco të Californias.
* 1984 – Një përleshje ndërmjet rreth 5.000 policëve dhe një numri të përafërt të minatorëve ndodh në Orgreave, Yokshiren jugore, gjatë protestës së viteve 1984-1985 të minatorëve britanikë.
* 1997 – Sirhan Sirhanit i refuzohet lirimi me kusht për të dhjetën herë. Ai kishte vrarë kandidatin presidencial amerikan, Robert Kennedy, më 1968.
* 2002 – Në Algier, Algjeri, ministrat e Jashtëm të Etiopisë dhe Eritresë nënshkruan një marrëveshje preliminare të armëpushimit dhe u pajtuan të punojnë se bashku për një paqe të përhershme pas luftës dyvjeçare për kufijtë.
* 2006 - Kazakistani lansoi satelitin vete të parë.

## Lindje

* 1918 - Franco Modigliani, ekonom italian dhe fitues i çmimit Nobel
* 1924 - George Mikan, basketbollist amerikan
* 1942 - Paul McCartney, britanski kantautor
* 1943 - Raffaella Carrà, këngëtare italiane dhe yll i TV
* 1949 - Lech Kaczyński, Presidenti i Polonisë
* 1952 - Isabella Rossellini,aktore italiane
* 1974 - Kenan Imirzalioglu, aktor turk

## Vdekje

* 1904 - Sami Frashëri, rilindasi enciklopedist, u nda nga jeta ne moshen 54 vjeqare.
* 1928 - Roald Amundsen, hulumtues norvegjez
* 1936 - Maksim Gorki, letrar rus
* 2006 - Adi Lukovac, kantautor boshnjak

## Festa dhe përvjetore
# Fallxhorja

*Romët duke shikuar fatin* (1841) nga Taras Shevçenko
**Tregimi i fatit** është praktika e parashikimit të informacionit për jetën e një personi.

Qëllimi i tregimit të fatit është në parim identik me praktikën e hamendjes. Dallimi është se hamendja është termi i përdorur për parashikimet që konsiderohen pjesë e një rituali fetar, duke thirrur hyjnitë ose shpirtrat, ndërsa termi tregim i fatit nënkupton një mjedis më pak serioz ose formal, madje edhe atë të kulturës popullore, ku besimi në punët okulte pas parashikimit. Është më pak i spikatur se koncepti i sugjerimit, këshillimit ose pohimit shpirtëror ose praktik.

## Referenca

*
*
# Detektivi

**Detektivi** është agjent profesionist i policisë gjurmuese ose agjent privat, që ngarkohet të sqarojë rrethanat e një krimi të ndërlikuar dhe të zbulojë a të fshehë fajtorët, të gjurmojë dikë sipas porosive e interesave të dikujt tjetër.

## Burimi i të dhënave
# Wayback Machine

Wayback Machine|  |
| Lloji i faqes | Arkivë |
| Pronari/ja | Internet Archive |
| URL | web.archive.org |
| Regjistrimi | Zgjedhore |

**Wayback Machine** (ose makina e kthimit prapa) është një arkivë digjitale e World Wide Web dhe informacioneve të tjera në Internet e krijuar nga Internet Archive, një organizatë jofitimprurëse, me bazë në San Francisko, Kaliforni, Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Internet Archive nisi me Wayback Machine, në tetor të vitit 2001.

## Referime

## Lidhje të jashtme

* Faqja zyrtare në internet
* Pasqyrim zyrtar i Wayback Machine Arkivuar 18 mars 2009 tek Wayback Machine në Bibliotheca Alexandrina
* Mjet për të tërhequr një backup nga Wayback Machine
# Viti

**Viti** (lat. annus) është një njësi matëse kohore prej 365 ditësh (366 ditësh gjatë vitit të brishtë).

## Renditja vjetore sipas dhjetëvjeçarëve

Nga këtu ju mund të kërkoni me shpejtësi informacionet e dëshiruara, artikujt e të cilave i përkasin një periudhe kohore vjetore.

### Shekulli XXI

#### Dhjetëvjeçari i parë

2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010

#### Dhjetëvjeçari i dytë

2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020

---

**Kalendari që përdoret në Shqipëri është Kalendari Gregorian.**

|  |
| --- |
| **Formati i datës** vendos formën, në të cilën do të pasqyrohet **Data** dhe **Ora**. |
| Mijëvjeçar | Shekull | Dekadë | Vit | Muaj | Javë |
| Ditë | Orë | Minutë | Sekondë | Millisekondë |   |
| Ngjarjet e një dekade Dekadat nga 1290 p.e.re deri më sot | Ngjarjet e një viti  Çdo vit nga 400 p.e.re deri më sot  | Përvjetorë historikë  Të gjitha ditët e një viti  |
| **Kronologjia** është strukturimi i kohës. |
| **Kozmologjia** merret me zhvillimin kohor të universit. |
| **Historia e tokës** ndahet në Gjeologjinë historike dhe në Shkallën kohore të gjeologjisë. |
| **Historia e natyrës** analizon nëpërmjet Paleontologjisë qëniet e gjalla dhe rrethanat e tyre të jetesës. |

---
# Gjuha aimare

| Aymara |
| --- |
| Language family | Default* **Gjuha aimare**
 |
| Language codes |
| ISO 639-3 | – |
| ELP | Aymara |

**Gjuha aimare**, apo aimaraishtja është gjuha që flitet nga populli aimara në malet e Andeve.
# E hëna

|  |
| --- |
| **Java** |
| E hëna |
| E marta |
| E mërkura |
| E enjtja |
| E premtja |
| E shtuna |
| E diela |

**E hëna** është dita e javës midis të dielës dhe të martës. Emri vjen nga përkthimi dhe adaptimi i Monas, perëndisë Saxone të quajtur Luna, ose Hëna.

E hëna mbahet si dita e parë e javës në shumë vende në botë (sidomos në Evropë, shikoni ISO 8601). Në disa vende e hëna mbahet si dita e dytë dhe kjo vjen nga feja e lashtë e Hebreve. Kjo traditë vazhdon akoma në Amerikë. Në Arabisht dhe Portugalisht emri i të hënës është "dita e dytë".Ne gjuhen shqipe Hena është dita e dytë ose e parë dhe i takon gjinise femerore gje qe ne gjuhe tjera është shpesh e gjinise mashkullore.
# E marta

|  |
| --- |
| **Java** |
| E hëna |
| E marta |
| E mërkura |
| E enjtja |
| E premtja |
| E shtuna |
| E diela |

**E marta** është dita e dytë e javës së kalendarit Julian. Emri i saj vjen nga planeti Mars. Në antikitet ajo ishte dita e tretë e javës, prandaj quhet Triti (e treta) në greqishten moderne.
# E mërkura

|  |
| --- |
| **Java** |
| E hëna |
| E marta |
| E mërkura |
| E enjtja |
| E premtja |
| E shtuna |
| E diela |

**E mërkura** është dita e tretë e javës e kalendarit shqiptar. Emri i saj vjen nga planeti i Merkurit.
E mërkura mbahet si dita e tretë e javës në shumë vënde në botë (sidomos në Evropë, për më tepër shikoni ISO 8601).

## Shih edhe
# E enjtja

|  |
| --- |
| **Java** |
| E hëna |
| E marta |
| E mërkura |
| E enjtja |
| E premtja |
| E shtuna |
| E diela |

**E enjtja** është dita e katërt e javës së kalendarit shqiptar. Rradhitet pas ditës së mërkure dhe paraprinë ditën e premte.

Emri i saj vjen nga **En** ose i enjturi, perëndia e lashtë ilire e qiellit, motit dhe rrufeve. **En** i cili në mitologjinë ilire njihet edhe me emrin **Perëndi** është i barazvlefshëm me **Jupiterin** në mitologjinë romake, me **Zeusin** nëmitologjinë greke dhe **Thorin** në mitologjinë vikinge.

E enjtja mbahet si dita e katërt e javës në shumë vënde në botë (sidomos në Evropë sipas ISO 8601).

## Referimet
# E premtja

|  |
| --- |
| **Java** |
| E hëna |
| E marta |
| E mërkura |
| E enjtja |
| E premtja |
| E shtuna |
| E diela |

**E premtja** është dita e pestë e javës e kalendarit shqiptar. Emri i saj vjen nga perëndesha ilire me emrin "Prene", e cila barazvlerësohet me Afroditën greke dhe Venusin romak, të quajtur më vonë Venere. Në italisht Venerdi quhet e premtja. Ajo mbahet si dita e pestë e javës në shumë vënde në botë (sidomos në Evropë sipas ISO 8601). Perëndesha Prene është shndërruar më vonë në shenjtore, sot kemi disa kisha të njohura të Shna Prenes.
# E shtuna

|  |
| --- |
| **Java** |
| E hëna |
| E marta |
| E mërkura |
| E enjtja |
| E premtja |
| E shtuna |
| E diela |

**E shtuna** është dita e gjashtë e javës e kalendarit shqiptar. Emri i saj vjen nga perëndia romake, Saturn. Jo më vonë se shekulli i II-të, romakët e emërtuan ditën e gjashtë të javës si *dita e Saturnit*.

Saturni nga Karavaxho
E shtuna mbahet si dita e gjashtë e javës në shumë vende në botë (sidomos në Evropë sipas ISO 8601).
# E diela

|  |
| --- |
| **Java** |
| E hëna |
| E marta |
| E mërkura |
| E enjtja |
| E premtja |
| E shtuna |
| E diela |

E diela vjen prej emrit *Diell*
**E diela** është dita e shtatë e javës. Emri i saj vjen nga Dielli, pra dita e diellit, jo vetëm në shqip, por në disa gjuhë (anglisht: Sun-day). E diela mbahet si dita e shtatë e javës në shumë vende në botës, por në antikitet ajo ka qenë dita e parë. E diela u la pushim për herë të parë nga perandori Kostandini i Madh në vitin 321, pasi ai fillimisht adhuronte Diellin si hyjninë e tij supreme. Pas ligjësimit të krishtërimit në disa vende të botës emri i ditës së Diellit u ndryshua në 'Dita e Zotit'. Në latinisht e diela quhej 'Dies Solis', ku më vonë u bë *Domenica*.

## E diela në Krishterim

Në traditën e Kishës Ortodokse, në ndryshim nga traditat e tjera, e diela është dita e parë e javës, sipas konceptit biblik të krijimit të botës, ndërsa e shtuna është dita e shtatë (Gjeneza 1). Ajo përkon me ditën e ngjalljes së Krishtit, e kësisoj quhet dita e Zotit, madje në disa gjuhë është emërtuar pikërisht kështu, p.sh., në italisht *Domenica*, në greqisht *Κυριακή* (*Kiriaki*) etj. Në shqip kjo ditë vazhdon të emërtohet sipas kuptimit të ditës së Diellit.

Me të dielën fillon java e besimtarëve dhe rreth saj lëviz duke e pasur si qendër adhuruese dhe si qendër të kohës personale.

Sipas dëshmive të apostujve (Mattheu 28:1; Marku 16:2; Llukai 24:1; Joani 20:1,19 ), Ngjallja Krishtit ndodhi “ditën e parë të javës”. Kështu të krishterët filluan ta nderojnë shumë këtë ditë, sepse me ngjalljen u shpartallua pushteti i djallit, u çliruan besimtarët nga vargonjtë e vdekjes dhe filloi një jetë e re për tërë krijesën, si rrjedhojë kjo u bë ngjarja më e rëndësishme e krishterimit.

Dita e diel - dita e Zotit, është gjithashtu dita e tetë dhe e parë, sipas etërve të shenjtë të kishës. Ajo tregon fundin e botës së vjetër (si ditë e tetë) dhe fillimin e botës së re që vjen (si ditë e parë dhe si ditë e përjetësisë).

Shën Konstandini i Madh ishte i pari që caktoi ditën e Zotit, pra ditën e diel, si ditë pushimi për të gjithë Perandorinë Romake. Urdhëresa perandorake, që doli më 3 mars të vitit 321, caktoi pushim të përgjithshëm nga çdo lloj pune. Që prej asaj kohe e deri më sot legjislacionet e të gjitha shteteve të krishtera përcaktojnë të dielën - ditën e Zotit, ditë pushimi.

Këtë ditë, besimtarët i lënë pas gjërat materiale të përditshme dhe luten më intensivisht.

Veçanërisht shenjtërimi i kësaj dite, arrihet me gatishmërinë për pjesëmarrjen në liturgjinë hyjnore dhe në kungimin e shenjtë.

## Referime
# Ora (njësi kohe)

**Lua error te Moduli:Arguments te rreshti 260: table index is nil.**

Mesnata (ose mesdita) deri në 1 në një orë 12-orëshe me një fytyrë analoge.
Një **orë** (simbol: **h**; gjithashtu shkurtuar **hr**) është një njësi e kohës e llogaritur në mënyrë konvencionale si 1⁄24 e ditës dhe e llogaritur shkencërisht midis 3.599 dhe 3.601 sekonda, në varësi të shpejtësisë së rrotullimit të Tokës. Ka 60 minuta në 1 orë dhe 24 orë në 1 ditë.

## Shiko edhe

* Minuta
* Sekonda

## Referenca
# Java (kalendar)

*Gjendeni tek artikulli Java. Për shprehjet e ngjashme në shkrim, kuptim apo tingëllim, shikoni këtu*.

**Java** është një nga njësitë matëse të kohës.

Ditët e javës në shqip janë këto:

* E hënë
* E martë
* E mërkurë
* E enjte
* E premte
* E shtunë
* E diel

## Lidhje tek kompleksi i temave: Kalendar dhe Kohë

**Kalendari që përdoret në Shqipëri është Kalendari Gregorian.**

|  |
| --- |
| **Formati i datës** vendos formën, në të cilën do të pasqyrohet **Data** dhe **Ora**. |
| Mijëvjeçar | Shekull | Dekadë | Vit | Muaj | Javë |
| Ditë | Orë | Minutë | Sekondë | Millisekondë |   |
| Ngjarjet e një dekade Dekadat nga 1290 p.e.re deri më sot | Ngjarjet e një viti  Çdo vit nga 400 p.e.re deri më sot  | Përvjetorë historikë  Të gjitha ditët e një viti  |
| **Kronologjia** është strukturimi i kohës. |
| **Kozmologjia** merret me zhvillimin kohor të universit. |
| **Historia e tokës** ndahet në Gjeologjinë historike dhe në Shkallën kohore të gjeologjisë. |
| **Historia e natyrës** analizon nëpërmjet Paleontologjisë qëniet e gjalla dhe rrethanat e tyre të jetesës. |
# Sekonda

**Sekonda** është njësi matëse e kohës. Sekonda është e një e gjashtëdhjeta pjesë e minutit. Një orë e plotë ka saktësisht 3600 sekonda.

Përkufizimi i tanishëm dhe formal i Sistemit Ndërkombëtar të Njësive për sekondën është:

> Sekonda [...] përkufizohet duke marrë vlerën numerike fikse të frekuencës së ceziumit Δ*ν*Cs, frekuenca e pangacmuar e kalimit në gjëndjen bazë të atomit cezium 133, që është 9192631770 kur shprehet në njësinë Hz, që shkruhet ndryshe s−1.
>
>

**Ora** aktualisht është 21:09 (UTC) , kurse në Shqipëri 22:09.

**Kalendari që përdoret në Shqipëri është Kalendari Gregorian.**

|  |
| --- |
| **Formati i datës** vendos formën, në të cilën do të pasqyrohet **Data** dhe **Ora**. |
| Mijëvjeçar | Shekull | Dekadë | Vit | Muaj | Javë |
| Ditë | Orë | Minutë | Sekondë | Millisekondë |   |
| Ngjarjet e një dekade Dekadat nga 1290 p.e.re deri më sot | Ngjarjet e një viti  Çdo vit nga 400 p.e.re deri më sot  | Përvjetorë historikë  Të gjitha ditët e një viti  |
| **Kronologjia** është strukturimi i kohës. |
| **Kozmologjia** merret me zhvillimin kohor të universit. |
| **Historia e tokës** ndahet në Gjeologjinë historike dhe në Shkallën kohore të gjeologjisë. |
| **Historia e natyrës** analizon nëpërmjet Paleontologjisë qëniet e gjalla dhe rrethanat e tyre të jetesës. |
# Minuta

**Minuta** është një njësi e matëse e kohës. Minuta është 1 e 60-ta pjesë e orës.

**Ora** aktualisht është 02:52 (UTC) , kurse në Shqipëri 04:52

**Kalendari që përdoret në Shqipëri është Kalendari Gregorian.**

|  |
| --- |
| **Formati i datës** vendos formën, në të cilën do të pasqyrohet **Data** dhe **Ora**. |
| Mijëvjeçar | Shekull | Dekadë | Vit | Muaj | Javë |
| Ditë | Orë | Minutë | Sekondë | Millisekondë |   |
| Ngjarjet e një dekade Dekadat nga 1290 p.e.re deri më sot | Ngjarjet e një viti  Çdo vit nga 400 p.e.re deri më sot  | Përvjetorë historikë  Të gjitha ditët e një viti  |
| **Kronologjia** është strukturimi i kohës. |
| **Kozmologjia** merret me zhvillimin kohor të universit. |
| **Historia e tokës** ndahet në Gjeologjinë historike dhe në Shkallën kohore të gjeologjisë. |
| **Historia e natyrës** analizon nëpërmjet Paleontologjisë qëniet e gjalla dhe rrethanat e tyre të jetesës. |
# WikiFjalori

Logo: Wiktionary
**Wiktionary(sqt.: **Wikifjalor**)* është një projekt i përbashket tek Wikimedia për krijimin e një fjalori të plotë, shumëgjuhësh dhe të lirë për përdorim, si dhe krijimin e një thesari përkatës për çdo gjuhë.

Wiktionary është partneri leksikor i enciklopedisë së lirë Wikipedia. Ashtu siç ka Wikipedi në gjuhë të ndryshme, po ashtu ka dhe Wiktionarë në gjuhë të ndryshme.

Versioni anglez filloi i pari më 12 dhjetor 2002. Versioni shqiptar startoi për herë të parë më datë 12 prill 2004.

Ashtu si gjithë Wikipediat, edhe Wiktionarët zhvillohen dhe përmirësohen vazhdimisht. Çdokush mund të bashkëpunojë dhe të kontribojë në çdo kohë.

Emri Wiktionary është ashtu si Wikipedia një fjalë e përbërë, se ajo është e krijuar nga fjalët **Wik**i und dic**tionary** (*sq.:* fjalor).

Por Wiktionary ndryshon në disa pika rrënjësisht nga Wikipedia. Ndërsa në Wikipedia përshkruen jo fjalët, por brendia e koncepteve, tek Wiktionary kryesore janë pshm. cilësite gjuhësore si domethenia, karakteristikat gramatikore, Etimologjia, Homonimi dhe Sinonimi, si dhe përkthimet.

Në Wikifjalor duhet përdorur pshm. një shabllon formatesh për shënime në fjalor, për shkak se për krijimin e një fjalori duhet pasur parasysh, që paraqitja e jashtme e faqeve të fjalorit duhet të jetë e njëjte (unike). Informacionet e veçanta kanë në një fjalor vendin e tyre të përhershëm. Për tu informuar dhe përdorur me me saktësi këtë shabllon formatimi, ka në Wiktionary faqen "Përdorimi i shabllonit të formatimit".

## Shiko edhe

* Wikipedia, Wikibooks, Wikiquote, Wikisource, Wikimedia Commons

## Lidhje të jashtme

* Wiktionary në anglisht
* Wiktionary në gjermanisht
* Wiktionary në shqip