# Brendan Fraser

| Brendan Fraser |
| --- |
| Fraser më 2022 |
| Lindi | Brendan James Fraser 3 dhjetor 1968 (57 vjeç) Indianapolis, Indiana, SHBA |
| Shtetësia | * Kanada
* Shtetet e Bashkuara
 |
| Shkollimi | Cornish College of the Arts (BA) |
| Profesioni | Aktor |
| Vite aktiviteti | 1990–present |
| Bashkëshorti/ja |
Afton Smith
​ ​(m. 1998; div. 2009)​ |
| Fëmijë | 3 |
| Të afërm | George Genereux (uncle) |
| Çmimet |  Lista e plotë |
| Faqja në rrjet | brendanfraser.com |

Fraser, 2007
**Brendan James Fraser** (sqt : **Brendën Xhejms Frejzër**; lindi më 3 dhjetor 1968) është një aktor kanadezo-amerikan. Fraser pati zbulimin e tij në 1992 me komedinë *Encino Man* dhe dramën *School Ties*. Ai fitoi rëndësi të mëtejshme për rolet e tij kryesore në komeditë *With Honors* (1994) dhe *George of the Jungle* (1997) dhe u shfaq si një yll duke luajtur Rick O'Connell në trilogjinë *The Mummy*. Ai mori role dramatike në *Gods and Monsters* (1998), *The Quiet American* (2002), dhe *Crash* (2004), dhe role të tjera fantazi në *Bedazzled* (2000) dhe *Journey to the Center of the Earth* (2008).

Puna filmike e Fraser u ngadalësua nga fundi i viteve 2000 deri në mesin e viteve 2010 për shkak të performancës së dobët në arkë të shumë prej filmave të tij, dhe problemeve të ndryshme shëndetësore dhe personale, duke përfshirë pasojat e një sulmi seksual që dyshohet se u krye kundër tij në vitin 2003 nga Philip Berk, presidenti i atëhershëm i Hollywood Foreign Press Association. Fraser u degëzua në televizion me role në dramën Showtime *The Affair* (2016–2017), serialin FX *Trust* (2018), dhe serialin Max *Doom Patrol* (2019–2023). Karriera e tij filmike u rigjallërua nga rolet në *No Sudden Move* të Steven Soderbergh (2021) dhe *The Whale* të Darren Aronofsky (2022). Roli kryesor i Fraser si një homoseksual shumë obez në këtë të fundit i dha atij vlerësime kritike dhe vlerësime të shumta, duke përfshirë Academy Award për Aktorin më të Mirë, duke u bërë kanadezi i parë që fitoi këtë kategori.

## Jeta e hershme dhe edukimi

Fraser lindi më 3 dhjetor 1968, në Indianapolis, Indiana, nga prindërit kanadezë Carol Mary (nèe Genereux) dhe Peter Fraser. Ai është më i vogli nga katër djemtë e tyre. Nëna e tij ishte një këshilltare shitjesh dhe babai i tij ishte një ish-gazetar që punonte si oficer i shërbimit të jashtëm kanadez për Zyrën Qeveritare të Turizmit. Xhaxhai i tij nga nëna, George Genereux, ishte i vetmi kanadez që fitoi një medalje të artë në Lojërat Olimpike Verore 1952, në Olympic Trap. Tre vëllezërit më të mëdhenj të Fraser janë Kevin, Regan dhe Sean. Ata kanë prejardhje irlandeze, skoceze, gjermane, çeke dhe franceze-kanadeze. Ai ka shtetësi të dyfishtë kanadeze dhe amerikane.

Familja e Fraser u zhvendos shpesh gjatë fëmijërisë së tij, duke jetuar në Eureka, California; Seattle, Washington; Ottawa, Ontario; Holandë; dhe Zvicër. Ai ndoqi Upper Canada College, një shkollë private me konvikt në Toronto. Ndërsa ishte me pushime në Londër, Angli, në vitet 1970, ai ndoqi shfaqjen e tij të parë profesionale teatrale, *Oliver!*, në West End, e cila filloi interesin e tij për aktrimin.

Fraser u diplomua nga Cornish College of the Arts në Seattle në 1990. Ai filloi të aktrojë në një kolegj të vogël aktrimi në New York City. Fraser planifikoi të studionte drejt një Master të Arteve të Bukura në aktrim nga Universiteti Metodist Jugor, por u ndal në Hollywood rrugës dhe vendosi të qëndronte atje për të punuar në film.

## Karriera

### 1991–1994: Ngritja e dominimit

Në vitin 1991, Fraser bëri debutimin e tij në film me një rol të vogël si një marinar i drejtuar në Vietnam në *Dogfight*. Ai mori rolin e tij të parë kryesor në film së bashku me Sean Astin dhe Pauly Shore në filmin komedi të vitit 1992 *Encino Man*, ku luajti një shpellar të ngrirë parahistorik që është shkrirë në ditët e sotme. Filmi ishte një sukses i moderuar në arkë dhe ka fituar një kult pasues. Në të njëjtin vit ai luajti në *School Ties* me aktorët e tjerë në rritje Matt Damon, Ben Affleck, dhe Chris O'Donnell si një qendërmbrojtës yll jehud që përballej me antisemitizmin e ngulitur në shoqërinë private të shkollave përgatitore.

Ndërmjet viteve 1994 dhe 1996, ai luajti në disa dështime në arkë, si *With Honors* (1994) me Joe Pesci, *Airheads* (1994) me Steve Buscemi & Adam Sandler, *The Passion of Darkly Noon* (1995), *Mrs. Winterbourne* (1996) dhe *The Twilight of the Golds* (1997). Ai gjithashtu pati një pjesë të vogël në filmin e vitit 1995 *Now and Then*. Ai bëri paraqitje në filmat e Pauly Shore, *Son in Law* (1993) dhe *In the Army Now* (1994), duke ripërsëritur rolin e tij të *Encino Man*.

### 1997–2000: Ylli i karrierës

Ai pati suksesin e tij të parë të madh në arkë me filmin komedi të vitit 1997 *George of the Jungle* i cili u bazua në serialin e animuar me të njëjtin titull të krijuar nga Jay Ward. Ai mori vlerësime kritike për rolin e tij dramatik në 1998 *Gods and Monsters*, i cili bazohej në jetën e James Whale (Ian McKellen), i cili drejtoi Frankenstein. Filmi është shkruar dhe drejtuar nga Bill Condon, dhe ndjek humbjen e krijimtarisë, seksualitetin e paqartë dhe lidhjen midis një kopshtari heteroseksual (të luajtur nga Fraser) dhe një regjisori homoseksual, të torturuar dhe të sëmurë (të luajtur nga McKellen).

Ai arriti suksesin e tij më të madh komercial kur portretizoi aventurierin kryesor Rick O'Connell në filmin aventurë fantazi *The Mummy* (1999) dhe vazhdimin e tij *The Mummy Returns* (2001). Në mes të këtyre sukseseve, ai luajti gjithashtu në bombat e arkës *Dudley Do-Right* (1999) (i cili u bazua në një serial tjetër të animuar të Jay Ward) dhe komedinë fantastike stop-motion/live-action *Monkeybone* (2001); edhe pse ai pati sukses të moderuar me komedinë romantike *Blast from the Past* (1999) dhe komedinë fantazie *Bedazzled* (2000), një ribërje e filmit britanik të vitit 1967 me të njëjtin emër. Ai bëri zërin e tij për filmin e animuar të papublikuar *Big Bug Man*, me Marlon Brando.

### 2001–2008: Role dramatike dhe komike

Fraser luajti si "Brick" në produksionin West End të *Cat on a Hot Tin Roof* të Tennessee Williams në shtator 2001, drejtuar nga Anthony Page. Shfaqja u mbyll më 12 janar 2002, me Fraser që mori shumë komente të shkëlqyera. Në vitin 2002, ai luajti së bashku me Michael Caine në dramën politike *The Quiet American* e cila u prit mirë nga kritikët. Një vit më pas, ai luajti në filmin live-action/animuar *Looney Tunes: Back in Action* si udhëheqësi i tij njerëzor, D.J. Drake (ai gjithashtu dubloi Tasmanian Devil). Në vitin 2004, ai u shfaq si pjesë e një grupi të kastit në filmin fitues të Academy Award *Crash*.

Ai gjithashtu ka bërë paraqitje të ftuar në shfaqjet televizive *Scrubs*, *King of the Hill*, dhe *The Simpsons*. Në mars 2006, ai u përfshi në Canada's Walk of Fame, aktori i parë i lindur në Amerikë që mori këtë nder. Sidoqoftë, që nga viti 2022, ai nuk ka një yll në Hollywood Walk of Fame. Pas një ndërprerjeje gjashtëvjeçare në ekskluzivitet, Fraser u rikthye për vazhdimin e dytë të *The Mummy* të lëshuar në gusht 2008 dhe të titulluar *The Mummy: Tomb of the Dragon Emperor*. Xhirimet filluan në Montreal më 27 korrik 2007, dhe filmi gjithashtu luajti Jet Li në rolin e Perandorit Han. Në të njëjtin vit, ai luajti në përshtatjen e filmit 3D të Journey to the Center of the Earth të Jules Verne dhe në filmin fantazi *Inkheart* (i zgjedhur personalisht për rolin kryesor nga autorja e romanit Cornelia Funke).

### 2009–2020: Luhatjet e karrierës

Në vitin 2010, Fraser u kthye në Broadway në produksionin e *Elling*, por shfaqja u mbyll pas një jave, për shkak të komenteve të pakta. Pasi u shfaq në filmin *Furry Vengeance* në vitin 2010, Fraser u zhvendos nga përfaqësimi i William Morris Endeavour në Creative Artists Agency. Në vitin 2010, ai luajti në *Whole Lotta Sole* me regji të Terry George dhe në vitin 2011, ai do të luante William Tell në *The Legend of William Tell: 3D*, me regji nga Eric Brevig, me të cilin Fraser kishte punuar gjithashtu në *Journey to the Center of the Earth*. Xhirimet u vonuan dhe në fund të vitit 2011, Fraser paditi producentin Todd Moyer për pagat e premtuara. Moyer më vonë kundërshtoi për sulm, të cilin Fraser e hodhi poshtë si përpjekje të dëshpëruar të [Moyerit] për të shmangur pagesën e borxhit të tij. Në vitin 2013, ai luajti një imitues të Elvis Presley në komedinë e zezë të ansamblit *Pawn Shop Chronicles*.

Në vitin 2016, Fraser zëvendësoi Ray Liotta në thrillerin Bollywood *Line of Descent*. Fraser më vonë iu bashkua kastit të përsëritur të serialit dramatik televiziv *The Affair* gjatë sezonit 3 ku ai portretizoi rojen e burgut Gunther me mendje mjerane. Ai portretizoi fiksuesin e familjes Getty, James Fletcher Chace në serialin antologjik FX *Trust*, i cili u shfaq premierë më 25 mars 2018. Fraser portretizoi Clifford "Cliff" Steele / Robotman në serinë televizive *Titans*, me Jake Michaels që portretizon fizikisht Robotman. Ai përsëriti rolin në serialin spin-off *Doom Patrol*, ku ai dublon personazhin dhe shfaqet si Steele në rikthim; Riley Shanahan – duke zëvendësuar Jake Michaels në *Titans* – portretizon fizikisht Robotman. Ky varg paraqitjesh bëri që shumë botime ta etiketonin rikthimin e tij të papritur si "Brenaissance".

## Filmografia

### Filmat

| Year | Title | Role | Notes | Ref. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1991 | *Dogfight* | Sailor No. 1 |  |  |
| 1992 | *Encino Man* | Linkavitch "Link" Chomofsky |  |  |
| 1992 | *School Ties* | David Greene |  |  |
| 1993 | *Twenty Bucks* | Sam Mastrewski |  |  |
| 1993 | *Son in Law* | Link | Uncredited cameo |  |
| 1993 | *Younger and Younger* | Winston Younger |  |  |
| 1994 | *With Honors* | Monty Kessler |  |  |
| 1994 | *Airheads* | Chester "Chazz Darby" Ogilvie |  |  |
| 1994 | *In the Army Now* | Link | Uncredited cameo |  |
| 1994 | *The Scout* | Steve Nebraska |  |  |
| 1995 | *The Passion of Darkly Noon* | Darkly Noon |  |  |
| 1995 | *Now and Then* | Vietnam Veteran | Uncredited |  |
| 1996 | *Kids in the Hall: Brain Candy* | Placebo Patient | Uncredited cameo |  |
| 1996 | *Mrs. Winterbourne* | Bill Winterbourne/Hugh Winterbourne |  |  |
| 1996 | *Glory Daze* | Doug | Cameo |  |
| 1997 | *The Twilight of the Golds* | David Gold |  |  |
| 1997 | *George of the Jungle* | George |  |  |
| 1998 | *Still Breathing* | Fletcher McBracken |  |  |
| 1998 | *Gods and Monsters* | Clayton Boone |  |  |
| 1999 | *Blast from the Past* | Adam Webber |  |  |
| 1999 | *The Mummy* | Rick O'Connell |  |  |
| 1999 | *Dudley Do-Right* | Dudley Do-Right |  |  |
| 2000 | *Bedazzled* | Elliot Richards |  |  |
| 2000 | *Sinbad: Beyond the Veil of Mists* | Sinbad | Voice role |  |
| 2001 | *Monkeybone* | Stu Miley |  |  |
| 2001 | *The Mummy Returns* | Rick O'Connell |  |  |
| 2002 | *The Quiet American* | Alden Pyle |  |  |
| 2003 | *Dickie Roberts: Former Child Star* | Himself | Uncredited cameo |  |
| 2003 | *Looney Tunes: Back in Action* | DJ Drake / Himself Tasmanian Devil / She-Devil (voices) |  |  |
| 2004 | *Crash* | District Attorney Rick Cabot |  |  |
| 2006 | *Journey to the End of the Night* | Paul |  |  |
| 2006 | *The Last Time* | Jamie Bashant | Also executive producer |  |
| 2007 | *The Air I Breathe* | Pleasure |  |  |
| 2008 | *Journey to the Center of the Earth* | Professor Trevor Anderson | Also executive producer |  |
| 2008 | *The Mummy: Tomb of the Dragon Emperor* | Rick O'Connell |  |  |
| 2008 | *Inkheart* | Mortimer Folchart |  |  |
| 2009 | *G.I. Joe: The Rise of Cobra* | Sgt. Geoffrey Stone IV | Uncredited cameo |  |
| 2010 | *Extraordinary Measures* | John Crowley |  |  |
| 2010 | *Furry Vengeance* | Dan Sanders | Also executive producer |  |
| 2012 | *Stand Off* | Joe Maguire | Also executive producer |  |
| 2013 | *Escape from Planet Earth* | Scorch Supernova | Voice role |  |
| 2013 | *A Case of You* | Tony |  |  |
| 2013 | *Hair Brained* | Leo Searly |  |  |
| 2013 | *Pawn Shop Chronicles* | Ricky Baldoski |  |  |
| 2013 | *Breakout* | Jack Damson | Direct-to-video; also producer |  |
| 2013 | *Gimme Shelter* | Tom Fitzpatrick |  |  |
| 2014 | *The Nut Job* | Grayson | Voice role |  |
| 2019 | *The Poison Rose* | Miles Mitchell |  |  |
| 2019 | *Line of Descent* | Charlie "Charu" Jolpin |  |  |
| 2020 | *The Secret of Karma* | Animus/Ronay |  |  |
| 2021 | *No Sudden Move* | Doug Jones |  |  |
| 2022 | *Dimensions* | Animus/Ronay | Alternate version of *The Secret of Karma*. |  |
| 2022 | *The Whale* | Charlie |  |  |
| 2023 | *Killers of the Flower Moon* | W.S. Hamilton |  |  |
| 2023 | *Brothers*  | TBA | Post-production |  |

Key|  | Tregon filma që nuk janë publikuar ende |

### Television

| Year | Title | Role | Notes | Ref. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1991 | *My Old School* | Chevy | Short film |  |
| 1991 | *Child of Darkness, Child of Light* | John's friend | Television film |  |
| 1991 | *Guilty Until Proven Innocent* | Bobby McLaughlin | Television film; aka *Presumed Guilty* |  |
| 1995 | *Fallen Angels* | Johnny Lamb | Episode: "The Professional Man" |  |
| 1997 | *Duckman* | Sammons Cagle (voice) | Episode: "Dammit, Hollywood" |  |
| 1997, 1999 | *Saturday Night Live* | Himself (host) | 2 episodes |  |
| 1998 | *The Simpsons* | Brad (voice) | Episode: "King of the Hill" |  |
| 2000, 2005 | *King of the Hill* | David Kalaiki-Ali/Irv Bennet/Jimmy Beardon (voices) | 2 episodes |  |
| 2002, 2004 | *Scrubs* | Ben Sullivan | 3 episodes |  |
| 2009 | *Wishology* | Turbo Thunder (voice) | Television films |  |
| 2015 | *Texas Rising* | Billy Anderson | 5 episodes |  |
| 2016–2017 | *The Affair* | John Gunther | 6 episodes |  |
| 2017 | *Nightcap* | Himself | Episode: "Poop Show" |  |
| 2018 | *Trust* | James Fletcher Chase | 8 episodes |  |
| 2018 | *Condor* | Nathan Fowler | 7 episodes |  |
| 2018, 2023 | *Titans* | Cliff Steele / Robotman (voice) | 2 episodes |  |
| 2019–2023 | *Doom Patrol* | Cliff Steele / Robotman | Main role |  |
| 2020 | *Professionals* | Peter Swann | Main role; also executive producer |  |

## Referime

## Lidhje të jashtme

* Faqja zyrtare (angl.)
* Brendan Fraser tek IMDb