Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gjuha angleze

| Anglisht |
| --- |
| English |
| Shtetet e botës ku anglishtja është gjuhë zyrtare |
| Pronunciation | /ˈɪŋɡlɪʃ/ |
| Native to | ShBA, Britania e Madhe, Australia, Kanadaja, Zelanda e Re |
| Region | Gjithë bota |
| Native speakers | 600–700 milion |
| Language family | Indo-Evropiane
* Gjermanike
	+ Gjermanike perendimore
		- Ingvaonike
			* Anglo-Frisiane
				+ Angleze
					- **Anglisht**
 |
| Writing system | Alfabeti anglez (nga Alfabeti latin) |
| Language codes |
| ISO 639-1 | `en` |
| ISO 639-2 | `eng` |
| ISO 639-3 | `eng` |
| *Glottolog* | `stan1293` |

**Gjuha angleze** apo **Anglishtja** (anglisht: *English* apo anglisht: *English Language*) është gjuhë e përmasave botërore si dhe gjuha dominuese në Britaninë e Madhe, Shtetet e Bashkuara, Kanada, Irlandë, Australi, Zelandën e Re e një numër vendesh tjera. Përgjithësisht përdoret si gjuhë e dytë dhe si gjuhë zyrtare në shumë shtete të botës. Është gjuha që mësohet dhe kuptohet më së shumti në botë, shpesh e njohur me epitetin “gjuha e tregtisë, arsimit, shkencës dhe diplomacisë”.

Anglishtja i takon familjes së gjuhëve indo-evropiane dhe degës së gjuhëve gjermanike. Rrjedh nga gjuha e vjetër e anglo-saksonëve, paraardhësve të anglezëve, që u dyndën në Gadishullin Britanik në mesjetën e hershme. Mirëpo gjatë historisë është ndikuar nga një numër i madh i fjalëve latine e franceze dhe është thjeshtuar në gramatikë duke dalluar nga gjuhët e tjera gjermanike që flitet në Evropën kontinentale.

Harta e botës me vendet ku gjuha angleze ose kreole anglisht është gjuhë zyrtare (*de jure* dhe *de facto*) kanë shënuar me ngjyrën blu.
## Lidhje të jashtme

Mesojme Anglisht

Lista e foljeve të parregullta në anglisht
# Warner Bros.

Warner Bros.|  |
| Trade name | Warner Bros Pictures |
| Native name | Warner Bros |
| Industry | Industria e video lojërave film production  |
| Founded | 4 Prill 1923 |
| Founder | Albert Warner Harry Warner Sam Warner Jack Warner |
| Production output |  SHBA |

**Warner Bros. Entertainment(shpesh vetëm **Warner Bros.**, shkurtuar **WB**)* është një filmstudio dhe stacion televizioni në ShBA. Kompania Filmike "Warner Bros" u themelua me daten 4 prill 1923.

Qendra e ndërmarrjës është në Burbank te Shteti Federal Kalifornia.

 **WarnerMedia**

|  |  |
| --- | --- |
| Warner Bros. Entertainment (WB) | Warner Independent Pictures **·**  Warner Bros. Television **·**  The WB **·**  The CW **·**  DC Comics **·**  Dark Castle Entertainment **·**  Castle Rock Entertainment **·**  Turner Entertainment |
| New Line Cinema (NL) | Fine Line Features **·**  Picturehouse |
| Home Box Office (HBO) | HBO Films **·**  Cinemax **·**  Picturehouse |
| Time Inc. | Entertainment Weekly **·**  Fortune **·**  Money **·**  New Musical Express **·**  People **·**  Popular Science **·**  Sports Illustrated **·**  TIME |
| Turner Broadcasting System (TBS) | TBS Superstation **·**  Turner Network Television (TNT) **·**  Turner Classic Movies (TCM) **·**  Cartoon Network (CN) **·**  Cartoon Network Studios **·**  Cable News Network (CNN) **·**  CNN International **·**  Atlanta Braves |
| America Online (AOL) |
CompuServe **·**  ICQ **·**  Mirabilis **·**  Netscape **·**  Nullsoft |
| Time Warner Cable |
Road Runner **·**  NY1 |
# Teatri

Parket teatër
**Teatri** (greqisht: τό θέατρον, *Theatron* 'vendi për shikim' dhe θεάομαι *theaomai* „të shikosh“) është nocion që nënkupton rrëfimin e një ngjarjeje të skenuar, që e realizojnë artistët, aktorët, komunikimi i të cilëve bartet te publiku.

Mirëpo, për shkak të kompleksitetit të tij, teatri vështirë mund të përthekohet me një definicion të vetëm: vetë nocioni *teatër* njëkohësisht nënkupton edhe artin teatror, edhe vendin ku realizohet ai, edhe aktin shoqëror të pranisë dhe të përcjelljes së shfaqjes.Teatri është art i fjalës së folur.Kur krijimi letrar luhet në skenë me interpretimin e aktorëve krijohet arti teatror.Ngjarja vendoset në një hapsirë të caktuar që quhet skenë.Më herët skena ishte në teatrot e hapur ose amfitetatrot.

Fjala greke *theatron* (latinisht: *theatrum*) rrjedh nga folja “shikoj”, andaj para së gjithash tërheq vëmendjen në këtë aspekt.

Definicioni i Aristotelit për teatrin në të sheh pikë së pari *veprimin* (gr.*dromenon*), prej nga rrjedh fjala *dramë*, mirëpo, siç e thotë edhe vetë etimologjia e kësaj fjale, këtu më shumë mendohet në veprimin dramatik, në thurrjen e tij, se sa në ngjarjet fizike në skenë.
Teatri ose aktrimi
Sipas definicioneve të kohëve më moderne mund të konstatohet se teatri është një art kompleks, që në vete ngërthen elemente të të gjitha llojeve të tjera të artit: letërsisë, muzikës, pikturës, skulpturës dhe arkitekturës, si dhe artin e aktrimit, që është veçori specifike e teatrit.Njerëzit pelqejn dukjen e personazheve dhe filmin.Kinemaja eshte lloj tetari.Ajo tregon skenen dhe cdo gje .Mund ta quajm edhe kinemane tetater,ajo mbyllet nga një perde e kuqe e ekzekutojne profesionistet.

## Degët e teatrit

Ekzistojnë lloje të ndryshme të teatrove, ndër të cilat janë:

* Teatri folës (Drame, Tragjedi, Komedi, Aktrim)
* Teatër muzike (Opera, Opereta, Teatri muzikor)
* Teatër vallëzimi (Baleti, performansat e vallëzimit)
* Teatër i figurave (Teatër kukullash, Teatër objekti)
* Performance (Hepening, Aktionkunst kur kercen dhe vallzon (?)
* Teatër improvizues(ndryshe edhe: "Improteater" ose dhe Teatër sporti)
* Teatër rrugor (Teatër në vend publik)

Redaktoi : Arianit Selimi & Drilon Selimi
# Bombarduesi

Një B-52 i Forcave Ajrore të SHBA-së që fluturon mbi Teksas.
Një **bombardues** është një avion luftarak ushtarak i projektuar për të sulmuar objektivat tokësore dhe detare duke hedhur armë ajrore-tokë (të tilla si bomba), duke lëshuar silurët ose duke vendosur raketa lundrimi të lëshuara nga ajri. Përdorimi i parë i bombave të hedhura nga një avion ndodhi në Luftën Italo-Turke, me dislokimet e para të mëdha që erdhën në Luftën e Parë Botërore dhe Luftën e Dytë Botërore nga të gjitha forcat kryesore ajrore duke shkaktuar dëme shkatërruese në qytete, qyteza dhe zona rurale. Bombarduesit e parë të ndërtuar për qëllime ishin italianët Caproni Ca 30 dhe Bristol T.B.8 britanike, të dyja të vitit 1913. Disa bombardues ishin zbukuruar me art në hundë ose me shenja fitoreje.

Ekzistojnë dy klasifikime kryesore të bombarduesve: strategjik dhe taktik. Bombardimet strategjike kryhen nga bombardues të rëndë të projektuar kryesisht për misione bombardimi me rreze të gjatë kundër objektivave strategjikë për të pakësuar aftësinë e armikut për të zhvilluar luftë duke kufizuar aksesin në burime përmes infrastrukturës së dëmtuar ose reduktimit të prodhimit industrial. Bombardimi taktik synon të kundërshtojë aktivitetin ushtarak të armikut dhe të mbështesë operacionet sulmuese, dhe zakonisht u caktohet avionëve më të vegjël që veprojnë në rreze më të shkurtra, zakonisht pranë trupave në tokë ose kundër anijeve të armikut.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore me fuqinë e motorit si një kufizim kryesor, të kombinuar me dëshirën për saktësi dhe faktorë të tjerë operacionalë, dizajnet e bombarduesve prireshin të përshtateshin për role specifike. Megjithatë, në fillim të Luftës së Ftohtë, bombarduesit ishin mjetet e vetme për të transportuar armë bërthamore në objektivat e armikut dhe mbanin rolin e parandalimit. Me ardhjen e raketave të drejtuara ajër-ajër, bombarduesit duhej të shmangnin përgjimin. Fluturimi me shpejtësi të lartë dhe në lartësi të madhe u bë një mjet për të shmangur zbulimin dhe sulmin. Me ardhjen e ICBM-ve, roli i bombarduesit u soll në një fokus më taktik në rolet e mbështetjes ajrore të afërt dhe një fokus në teknologjinë stealth për bombarduesit strategjikë.

## Shiko edhe

## Referimet
# Romanticizmi

Caspar David Friedrich, *Wanderer above the Sea of Fog*, 1818
**Romantizmi** (i njohur gjithashtu si **lëvizja romantike** ose **epoka romantike**) ishte një lëvizje artistike dhe intelektuale që filloi në Evropë nga fundi i shekullit të 18-të. Qëllimi i lëvizjes ishte të avokonte për rëndësinë e subjektivitetit, imagjinatës dhe vlerësimit të natyrës në shoqëri dhe kulturë në përgjigje të Epokës së Iluminizmit dhe Revolucionit Industrial.

Romanticistët hodhën poshtë konventat shoqërore të kohës në favor të një pikëpamjeje morale të njohur si individualizmi. Ata argumentuan se pasioni dhe intuita ishin vendimtare për të kuptuar botën dhe se bukuria është më shumë se thjesht një çështje e formës, por më tepër diçka që ngjall një reagim të fortë emocional. Me këtë themel filozofik, romanticistët ngritën disa tema kyçe për të cilat ata ishin thellësisht të përkushtuar: një nderim për natyrën dhe të mbinatyrshmen, një idealizim të së kaluarës si një epokë fisnike, një magjepsje me ekzotiken dhe misteriozen dhe një kremtim të heroikes dhe sublimesë.

Lëvizja romantiste kishte një dashuri të veçantë për Mesjetën, e cila për ta përfaqësonte një epokë kalorësiake, heroizmi dhe një marrëdhënie më organike midis njerëzve dhe mjedisit të tyre. Ky idealizim binte ashpër në kontrast me vlerat e shoqërisë së tyre industriale bashkëkohore, të cilën ata e konsideronin të huaj për materializmin e saj ekonomik dhe degradimin e mjedisit. Ilustrimi i lëvizjes i mesjetës ishte një temë qendrore në debate, me pretendimet se portretizimet romantiste shpesh anashkalonin anët negative të jetës mesjetare.

Konsensusi është se romantizmi arriti kulmin nga viti 1800 deri në vitin 1850. Megjithatë, diskutohen gjithashtu një periudhë "Romantike e Vonë" dhe ringjallje "neoromantike". Këto zgjerime të lëvizjes karakterizohen nga një rezistencë ndaj formave gjithnjë e më eksperimentale dhe abstrakte që kulmuan në artin modern dhe dekonstruksioni i harmonisë tradicionale tone në muzikë. Ata vazhduan idealin romantik, duke theksuar thellësinë e emocioneve në art dhe muzikë duke shfaqur mjeshtërinë teknike në një stil të pjekur romantik. Megjithatë, në kohën e Luftës së Parë Botërore, klima kulturore dhe artistike kishte ndryshuar në një shkallë të tillë që romantizmi në thelb u shpërnda në lëvizjet e mëvonshme. Figurat e fundit të romantizmit të vonë për të ruajtur idealet romantike vdiqën në vitet 1940. Megjithëse ata ishin ende të respektuar gjerësisht, ato shiheshin si anakronizma në atë pikë.

Romantizmi ishte një lëvizje komplekse me një shumëllojshmëri pikëpamjesh që përshkuan qytetërimin perëndimor në të gjithë globin. Lëvizja dhe ideologjitë e saj të kundërta e formuan njëra-tjetrën me kalimin e kohës. Pas përfundimit të tij, mendimi dhe arti romantik ushtroi një ndikim gjithëpërfshirës mbi artin dhe muzikën, trillimet spekulative, filozofinë, politikën dhe ambientalizmin që ka zgjatur deri në ditët e sotme.
# 2003

Ngjarjet e tanishme | Vite

◄ |
Shekulli 20 |
**Shekulli 21**

◄ |
Vitet 1970 |
Vitet 1980 |
Vitet 1990 |
**Vitet 2000**
| Vitet 2010

◄◄ |
◄ |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
**2003**
| 2004
| 2005
| 2006
| 2007
| ►
| ►►

Jan.
| Shk.
| Mar.
| Pri.
| Maj
| Qer.
| Kor.
| Gus.
| Sht.
| Tet.
| Nën.
| Dhj.

Udhëheqës të shteteve · Film · Shqipëri · Literaturë · Muzikë

## Ngjarje

* 12 Tetor - Filluan hapat e parë të shkrimeve në Wikipedian Shqip.
* 24 janar - Filloi veprimin operacioni United States Department of Homeland Security.
* 30 janar - Belgjika legalizoi ligjshëm martesën e gjinisë së njëjtë.
* 12 tetor - Fillon Wikipedia Shqip.
* SK Tirana, e njohur edhe si 17 nëntori Tirana kampione e Shqipërisë në futboll.

## Lindje

## Vdekje

* 1 Janar - **Qerim Haxhiu**, aktivist i shquar për çështjen kombëtare shqiptare
* 1 janar - Ahmet Hromaxhiq, letrar boshnjak
* 10 mars - Abas Ermenji, politikan dhe historian shqiptar (l. 1913)
* 22 korrik - Dhimitër Shuteriqi, shkrimtar shqiptar (l. 1915)
* 27 korrik - Bob Hope, komedian dhe aktor dhe amerikan (l. 1903)
* 16 gusht - Gjon Shllaku, përkthyes epik shqiptar.
# 12 Prill

|  |
| --- |
| **Muajt** |
| Janari | Korriku |
| Shkurti | Gushti |
| Marsi | Shtatori |
| Prilli | Tetori |
| Maji | Nëntori |
| Qershori | Dhjetori |

|  |
| --- |
| **Ditët historike** |
| Mars (muaj) · Prill · Qershor |
| ~~0~~1 | ~~0~~2 | ~~0~~3 | ~~0~~4 | ~~0~~5 | ~~0~~6 | ~~0~~7 |
| ~~0~~8 | ~~0~~9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |

## Ngjarje

* 1946 - Siria pavarësohet nga Franca.
* 1961 - Kozmonauti Sovjetik Jurij Gagarin njeriu i parë i cili fluturoi në gjithësi.
* 1997 - Pretenduesi i fronit mbretëror të Shqipërisë Leka I u kthye në Shqipëri pas 58 viteve .

## Lindje

* 1852 - Ferdinand Lindemann, matematikan gjerman (vdiq më 1939)
* 1917 - Xhemajl Bijediq, politikan boshnjak.
* 1947 - Tom Clancy, shkrimtar amerikan
* 1948 - Joschka Fischer, politikan gjerman

## Vdekje

* 1945 - Franklin D. Roosevelt,politikan amerikan, kryetari i 32. i SHBA-ve.

## Festa dhe përvjetore
# Liverpuli

| Liverpuli
Liverpool |
| --- |
|  |
| Stema |
| Nicknames: Pellgu, Gjithë bota në një qytet |
| Popullsia |
|  • Total | 496.770 |
| Emërtimi i banorëve | Skuser/Liverpulian |
| Prefiksi lokal | 0151 |
| Faqja zyrtare | liverpool.gov.uk |

**Liverpuli** (/ lɪvəpu ː l /) është një qytet i Merseyside, Angli. Ai u formua si fshat në Angli në vitin 1207 por falë zhvillimit të mirë ekonomiko socilal në kohën Viktoriane në Britanin e Madhe ai mori në vitin 1880 statusin si qytet.

Historikisht, Liverpuli ishte një pjesë e Lancashire. Urbanizimi dhe zgjerimi i qytetit u erdhën në masë të madhe nga qënia e qytetit një port i madh. Deri në shekullin e 18-të, tregtia nga Indet Perëndimore, Irlanda dhe Evropa kontinentale, e shoqëruar me lidhjet e ngushta me tregtinë e skllevërve të Atlantikut, çoi më tej zgjerimin ekonomik të Liverpulit. Liverpuli është gjithashtu i njohur edhe për shpikjet dhe novacionet, sidomos në infrastrukturë, transport, ndërtim dhe në fushën e shëndetit publik dhe reformave sociale. Liverpuli ishte porti i regjistrit vaporit oqeanik, "RMS Titanic", dhe fjalët *Titanic, Liverpool* mund të shiheshin në sipërfaqen e anijes.

Qyteti është vendi i komunitetit më të vjetër afrikan në vend dhe komunitetit më të vjetër kinez në Evropë.

## Historia

## Ekonomia

## Gjeografia

## Religjioni

## Referime