# Demonimi

Një **demonim** ( /*dɛmənɪm*/ ;nga greqishtja e lashtë δῆμος ) ose **gentilik** ( nga latinishta gentilis 'i një klani ose fisi) është një fjalë që identifikon një grup njerëzish (banorë, vendas) në lidhje me një vend të caktuar. Demonimet zakonisht rrjedhin nga emri i vendit (katund, fshat, qytet, qytet, rajon, krahinë, shtet, vend dhe kontinent). Demonimet përdoren për të përcaktuar të gjithë njerëzit (popullsinë e përgjithshme) të një vendi të caktuar, pavarësisht nga dallimet etnike, gjuhësore, fetare ose të tjera kulturore që mund të ekzistojnë brenda popullsisë së atij vendi. Shembuj demonimesh përfshijnë *Cochabambino*, për dikë nga qyteti i Cochabamba; Francez për një person nga Franca; dhe *suahili*, për një person të bregdetit suahili, Shkodran për një person nga Shkodra.

Si një nënfushë e antroponimisë, studimi i demonimeve quhet *demonimi* ose *demonimika* .

Meqenëse u referohen grupeve të njerëzve të përcaktuar territorialisht, demonimet janë semantikisht të ndryshëm nga etnonimet (emrat e grupeve etnike ). Në gjuhën angleze, ka shumë fjalë polisemike që kanë disa kuptime (duke përfshirë përdorime demonimike dhe etnonimike), dhe për këtë arsye një përdorim i veçantë i çdo fjale të tillë varet nga konteksti. Për shembull, fjala *Thai* mund të përdoret si një demonim, duke përcaktuar çdo banor të Tajlandës, ndërsa e njëjta fjalë mund të përdoret gjithashtu si një etnonim, duke përcaktuar anëtarët e popullit tajlandez . Anasjelltas, disa grupe njerëzish mund të lidhen me demonime të shumta. Për shembull, një vendas i Mbretërisë së Bashkuar mund të quhet një *person britanik*, një *britanik* ose, joformalisht, një *britanez*.

Disa demonime mund të kenë disa kuptime. Për shembull, demonimi *Maqedonas* mund t'i referohet popullsisë së Maqedonisë së Veriut, ose më në përgjithësi të gjithë popullsisë së rajonit të Maqedonisë, një pjesë e së cilës është në Greqi . Në disa gjuhë, një demonim mund të huazohet nga një gjuhë tjetër si një pseudonim ose mbiemër përshkrues për një grup njerëzish: për shembull, *Québécois*, *Québécoise (femër)* përdoret zakonisht në anglisht për një vendas të provincës ose qytetit të Quebec (megjithëse *Quebecer*, *Quebecker* janë gjithashtu në dispozicion).

Shpesh, demonimet janë të njëjta me formën mbiemërore të vendit, p.sh. *egjiptian*, *japonez* ose *grek* . Megjithatë, ato nuk janë domosdoshmërisht të njëjta, siç ilustrohet nga spanjolli në vend të spanjollit ose britaniku në vend të briton.

English commonly uses national demonyms such as *Ethiopian* or *Guatemalan*, while the usage of local demonyms such as *Chicagoan*, *Okie* or *Parisian* is less common. Many local demonyms are rarely used and many places, especially smaller towns and cities, lack a commonly used and accepted demonym altogether.

## Etimologjia

*National Geographic* ia atribuon termin *demonim* redaktorit të Merriam-Webster Paul Dickson në një vepër të vitit 1990. Fjala nuk u shfaq për emrat, mbiemrat dhe foljet e prejardhura nga emrat gjeografikë në Fjalorin Kolegjial Merriam-Webster dhe as në manualet e stilit të shquar si *Manuali i Stilit të Çikagos* . Më pas u popullarizua në këtë kuptim në 1997 nga Dickson në librin e tij *Etiketat për vendasit* . Megjithatë, në nga *çfarë e quani një person...?* *A Dictionary of Resident Names* (botimi i parë i *Labels for Locals* ) Dickson ia atribuoi termin George H. Scheetz, në *Emrat e tij të Emrave: Një Onymicon Descriptive and Rescriptive* (1988), që me sa duket është ku termi shfaqet fillimisht. Termi mund të jetë krijuar pas *demonimit*, të cilin *Fjalori anglez i Oksfordit* e përcakton si emrin e një qytetari athinas sipas popullit të cilit i përket qytetari, me përdorimin e tij të parë të gjurmuar në 1893.

## Referime