Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Woqooyi

**Waqooyi** waa mid ka mid ah Afarta jiho ee asalka ah, waxeyna ka koreysaa dhul baraha.

| Afarta jiho ee asalka ah |
| --- |
|   | Waqooyi |   | Koonfur |   | Bari |   |
|   | Galbeed |
# Oktoobar

| Bilaha sanadka miilaadiyada |
| --- |
|   | Janaayo |   | Febraayo |   | Maarso |   |
|   | Abriil |   | Maajo |   | Juun |   |
|   | Luuliyo |   | Agoosto |   | Sebteembar |   |
|   | Oktoobar |   | Nofeembar |   | Diseembar |   |

Oktoobar (Les très riches heures du duc de Berry)
Sanadka miilaadiga bishiisa tobnaad, waxayna u dhaxaysaa bilaha Sebteembar iyo Nofeembar. Bisha Oktoobar waxay ka koobantahay 31 maalmood, waxaana loo soo gaabiyaa **Okt**.
# Biyaano

Biyaano
(Piano)| Biyaano wayn (bidix) iyo biyaano dhexdhexaad oo taagan (midig) |
| Shanqadha laxanka | 314.122-4-8 (Qalab leh faro la taabto kaasi oo cod iyo shanqadh sameeya) |
| Asalka | Bartolomeo Cristofori |
| Maanta laga isticmaalo | Dhamaan caalamka |
| Heerka Codka Shanqadha |
|
 |

**Biyaano** (Af Ingiriis: **Piano**; Af Carabi: بيانو) (loogu dhawaaqo ˈpjaːno; waa ereyga **pianoforte** oo la soo gaabiyay, loogu dhawaaqaa pjanoˈfɔrt) waa nooc ka mid ah qalabka muusiga taasi oo leh muusig lagu duubay, kuwo diyaar ah, iyo faro badan oo la garaaco (taabto) si ay shanqadh u sameeyso. Biyaanada Waxaa loo garaacaa si loogu qurxiyo iyo macaaneeyo dhadhanka hees, gabay iyo ereyo loogu talogalay in dad lagu madadaaliyo.

Biyaanadu waa qalab muusig taasi oo leh faro la taabto si ay u samayso cod muusiko. Sida caadiga ah waxaa biyaanada loo isticmaala heesaha qaraamiga, kalaasiga iyo jaaska kuwaasi ooy u sameyso dhadhan la jaanqaadaya heesta. Sidoo kale, biyaanadu waxay ka mid tahay qalabka ugu qaalisan agabka muusiga, waxayna inta badan leedahay miisaan culus.

Biyaanadu waxay ka samaysan tahay qolof sare oo alwaax ah, xadhko bir ah, iyo tiro badan oo faro madoow iyo cadaan iskugu jira.

Biyaanada waxaa alifey nin u dhashay wadanka Talyaaniga oo magaciisa la odhan jirey Bartolomeo Cristofori.

# Taariikh

Biyaano wayn.
Jaad kale oo biyaano la sameeyay 1805
Biyaanadu waxay ka mid tahay qalabkii ugu horeeyay ee la sameeyay wakhtiyadii xadaaradu aadka u koraysay. Jaadii ugu horeeyay ee biyaano ah Waxaa sameeyay nin u dhashay wadanka Talyaaniga oo magaciisa la odhan jiray Bartolomeo Cristofori.

Qarnigii 17aad wixii ka dambeeyay aad ayaa loo horumariyay biyaanada waxaana lagu daray faraha cadaanka iyo madowga ah ee maanta lagu yaqaano.

# Muuqaalka

*
*
*

# Qalabka Muusiga

Guud ahaan Waxaa jira noocyo badan oo qalab muusig ah, kuwaasi Waxaa ugu caansan wakhti badan la soo isticmaali jirey kuwan:

* Kaban Durbaan Narso Turunbo Gitaar Biyaano

# Qoraalo La Xidhiidha

* Heeso Soomaali
* gitaar
* turunbo
* narso
* durbaan
* biyaano
* gabay
* hees
* laxan
* muusig
* qaaci
* qaraami

# Linkiyo Banaanka

* A World of Music at Your Fingertips
* A Classical Pianist Explains His Faith
* Can You Tell the Difference?
* History of the Piano Forte Archived Diseembar 10, 2010 // Wayback Machine, Association of Blind Piano Tuners, UK
* Section **Table of Music Pitches** of the Virginia Tech Multimedia Music Dictionary
* The Frederick Historical Piano Collection
* The Pianofortes of Bartolomeo Cristofori, Heilbrunn Timeline of Art History, The Metropolitan Museum of Art
* Five lectures on the Acoustics of the piano Archived Sebteembar 10, 2017 // Wayback Machine
* Agabka Muusiga Archived Diseembar 20, 2007 // Wayback Machine
* Oud Cafe
* shanqadha kabanka

# Tixraac
# Bed

**Bed** waa cabir lagu cabiro meel dusheeda.

Halkaan waxaad ka arki kartaa Bedka iyo cabirkiisa .

|  | Jaada | Qaabka |
| --- | --- | --- |
|  | Saddax-xagal |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 waxay utaagantahay salka, |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 waxay utaagantahay jooga |
|  | Laydi |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 iyo WIKINIUM\_MATH\_PH\_8 ama WIKINIUM\_MATH\_PH\_10 iyo WIKINIUM\_MATH\_PH\_12 la isku dhuftay dhirir iyo balac |
|  | Labajibaarane | Dhinac lagu dhuftay dhinac a \* b ama b \* c ama c \* d |
| Tusaale |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_14  |
| Barbaroole | Barbaroole | A = BH Halka ay (B) ay utaagantahay dhererka (H) ay utaagntahay jooga Sare |
| Bedku waxa uu noqonayaa sedex xagalka ku dhexjira oo laba jibaaran |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_16  |
|  | Qardhaas | Qardhaaska waxaa kala riixaya laba dhidib oo iska jera dhex martamaha |
| Bedkiisuna waa labada dhidib oo laba jibaaran oo laba loo qaybiyey |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_18  |
| Goobo | Goobo | Gacanka oo laba jibaaran lagu sii dhiftay 3.14 ama 22/7 |
| Bedka goobo |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_20  |
|  | Koor | Laba dhinac ee toosan ayaa la isku daraa kadib 2 u qaybi ku dhufo (h) |
| Bedka Koorta | area = WIKINIUM\_MATH\_PH\_22  |
|  | Dhululubo | (r) waa dhexroorka salka (h) waa jooga dhululubada (A) Waa bedka salka WIKINIUM\_MATH\_PH\_24  |
| Bedka Koorta | Bed dhuleedka = Wareeg × Joog = WIKINIUM\_MATH\_PH\_26
* Bedka sare = WIKINIUM\_MATH\_PH\_28
* Bedka hoose = WIKINIUM\_MATH\_PH\_30
* Bedka guud = WIKINIUM\_MATH\_PH\_32
 |
|  | Kubad | Kubada oogadeeda waxa ay leedahay 3 gacan r  : WIKINIUM\_MATH\_PH\_34  |
| Saableeydaan waxay ku tusaysaa bedka guud ee kubad | : WIKINIUM\_MATH\_PH\_36  |
|  | Toobin | Toobintu waxa loo cabiraa Gacanka (r) Jooga toobinta (h) Bedka salka (A) Wreega salka (P) Mugga toobinta (V) dhererka wareega taagan (g) |
| Bedka wareega dhinaca toobinta ee taagan WIKINIUM\_MATH\_PH\_38 bedka salka toobin WIKINIUM\_MATH\_PH\_40  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_42
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_44  |
|  | Gunbur | Bededka Gunbur
* Dhinacyada iska soo horjeeda = Tirada guud ee dhinacyada salka
* Tirada xarfaka ku suntan = Tirada madxaha ee salka
* Jooga Gunbur = Xariiqa lasamaynaya salka xagal Quman kuna xiran madaxa
 |
| Kaba soo qaad (p) Waa wareega salka, (h) Jooga iskasoo horjeeda ee dhinacyada, (B) Bedka salka (d) asigoo madaxa laga jaray | Bedka dhinacyada iska soo horjeeda ee Gunbur toosan WIKINIUM\_MATH\_PH\_46
* Bedka Gunburka salka midka uga eg WIKINIUM\_MATH\_PH\_48
 |
# Napoleon Bonaparte

**Naabulyoon Bonabaarte** (Af Faransiis; *Napoléon* *Bonaparte*) Magaciisa boqortooyana **Naabulyoon I** (Af Faransiis; *Napoléon* Ier**)** Waa hogaamiye ciidan Faransiis ahaa asalkiisana talyaani ah, kaas oo caan noqday intii lagu jiray kacdoonkii Faransiiska, wuxuu xukumay Faransiiska asigoo ku magacaaban qunsulka koowaad 1799-1804 ka dibna imbiraadoor 1804-1814 mar labaad 1815. Naabulyoon wuxuu u horseeday Faransiiska guulo waaweyn oo ka gaaray dawladaha yurub ee u Midoobay horistaagiisa, waxa uuna dhisay imbiraadooriyad weyn oo qabsatay badanaa qaarada yurub ilaa sanadkii 1815 markaas oo dhacday kalana furfurantay .

Napoleon Bonaparte (1801)
Nabulyoon wuxuu ku dhashay jasiirada koorsiikaa 15 agoosto 1769, Sint-Helena ayuuna ku dhintay 5 may 1821). Waxaana loo arkaa mid ka mid ah taliyayaashii milatari ee ugu weynaa taariikhda. Dagaalladiisa iyo ololihiisa waxa daraaseeya ciidamada adduunka oo dhan.

## Noloshiisa hore

## Xukunkiisa Faransiiska

## Dhamaadkiisa

## Xaasaskiis iyo ilmihiisa

## Shaqsiyadiisa

## Dhaxalka

## Sidoo kale fiiri

* kacaankii Faransiiska
* Louis Lucien Bonaparte

## Xigasho

* Fondation Napoleon
# Tin

*Haku khaldin curiyeha birta ah ee "Tin (curiye)"*.
meelaha timuhu ka soo baxaan jidhka dadka.
**TinTimo** (ingiriis: hair) waa dun yariis ah oo ka soo baxda maqaarka jidhka dadka iyo in badan oo xoolaha iyo xayawaanka ka mid ah.
Timaha xoolaha iyo xayawaanka waxaa loo yaqaanaa dhogor. Dhogortu waa tin dheer oo aad u awood badan taasi oo inta badan u samaysan qaab wareegsan ama duuduuban.

Guud ahaan timuhu waxay ka samaysan yihiin borotiin loo yaqaano "keratin".
Xayawaano badan oo naasley ah ma lahan wax dhogor ah, kuwaas waxaa ka mid ah maroodiga iyo nibiriga.

# Faa'iidada Timaha

Aarku wuxuu leeyahay dhogor badan taasi oo u eekaysiisa mid wayn.
Timuhu shaqo badan ayay u hayaan jidhka noolaha, waxaana ka mid ah:

* ineey ka difaacaan ileyska waxyeelada u ah jidhka.
* ineey sii yaan kul iyo qaboow jidhka.
* waxay difaac u yihiin daloolo jidhku ka soo bixiyo dhididka iyo qashinka saa'idka ah.
* xayawaano badan dhogorta ayaa ka difaacda in biyaha roobku gaadhaan jidhkooda.
* dhogortu waxay ka dhigtaa xayawaanada qaarkood mid aad u wayn.

# Timaha Dadka

Timuhu waxay ka soo baxaan meelo badan oo jidhka ah.
Dadku waxay leeyihiin timo badan oo ka soo baxa meelo kala duwan oo jidhka ah. Inta ugu badan timuhu waxay ka soo baxaan madaxa, wejiga labka (timaha wejiga ka soo baxa waxaa loo yaqaanaa gadh iyo shaarbo), laabta, lugaha iyo gacmaha.

Bulshooyinka duniku way ku kala duwan yihiin midabka iyo tirada timaha; Aasiyaanka iyo dadka dega Ameerikooyinka ayaa ugu yar timaha ka soo baxa jidhka, waxaana ugu badan dadka reer Yurub.

# Midabka Timaha

Midabka timaha dabiiciga ah waxaa qofku ka dhaxlaa waalidka, kuwaasi oo ku dhex jira "jiiniska" (genes). Waxaa jira noocyo badan oo midabka timaha dadka ah. Kuwaas waxaa ka mid ah: midabka madoowga ah, timaha midabka cas, timaha midabka cowlan leh iyo inta u dhexaysa kuwaas.

# Qoraalo La Mid ah

* Shaarbo
* Madax
* Weji
* Xidig
* Gadh
* Dhogor
* Naasley
* Xoolo
* Xayawaan
* Timo
* Dad

# Wacdiyahii

„Timaha madaxiinna oo dhan waa tirsan yihiin.”

„Dabiicadda qudheedu miyaanay idin barin in ninku hadduu timo dheer leeyahay ay maamuusdarro u yihiin isaga, laakiin naagtu hadday timo dheer leedahay, waa u sharaf iyada. Waayo, timaha waxaa iyada loo siiyey hagoog.”

# Xigasho

* A Closer Look at Your Hair

* Hair