Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Shoob

**Nolol shooban**, **sikhi**, **daanshood**, **xarshaashi** ama **shoob** (Af Ingiriis: **luxurious**) waa nolol oo raaxo leh oo qaali ah. Noloshada sheebsan wuxuu ka qaalisan yahay rayidka guud. Noloshada qaali ama sheebsan wuxuu tixgeliya kharashka baabuur, guri, dharka, iyo qalabada kale ay dadka isticmaalaan. Lahaanshaha nolol sheebsan wuxuu saamayn ku leeyahay maqaamka, sharafka, maamuuska iyo karaamada uu qofkaas leeyahay. Dadka ku nool nolol sheebsan waxay badankood leeyihiin xisaab socota oo aad u weyn, oo hal yeho / melyan gaadhi karaa.

## Noocyada

Saacada quartz watch waa saacad qiimo badan iyo shebsan ah caused mechanical watches to become primarily luxury goods.
Baabuurka Rolls Royce waa baabuur qiimo lh iyo sheebsan ah
Todobo nooc oo caviar, waa cunto quumo iyo sheebsan ah
Shandad Kelly waa shandad qiimo leh iyo sheebsan ah
## sido kale fiiri

* Rumka Boqorada
* Employment and Money

## Tixraac
# Naafo

*Kani waa maqaal ku saabsan dadka naafada ah.*
*Boga "curyaan" halkan aya laga soo toosiyay*
Astaamaha caalami ee dadka naafada ah
**Naafo** (Af Ingiriis: **disability**; Af Carabi: إعاقة) waa kala dhinaanta iyo dhaawac wayn ee soo gaadha xubnaha, maskaxda, dareenka, garaadka, horumarka caqliga iyo isku darta dhamaantood. Naafadu kuma koobna muuqaalka jidhka oo kaliya, laakiin dareenka iyo maskaxda ayaa laga naafooba. Sidoo kale waxaa loo yaqaanaa **Curyaan**, naafadu waa mid dadka qaar ku soo dhashaan kuwo kalena noqdaan wakhtiga ay noolyihiin.

Ururka Caafimaadka Aduunka (loo yaqaano WHO) waxay naafada ku sharaxday:

„Naafadu waa dalad, midaasi oo kulmisa guud ahaan curyaanimada, laxaad la'aanta, dhaqdhaqaaq yarida, iyo awood la'aanta guud.
Laxaad la'aantu waa dhibaato ku timaada shaqada jidhka ama muuqaalka iyo xubno ka mid ah, kuwaasi oo joojiya wada shaqeeynta xubnaha kale isla markaana awood u waaya ineey si toos ah u shaqeeyaan. Naafonimadu waa mid waxyeelaysa wada-shaqeeynta iyo habsamida jidhka, taasi oo qofka ku ridaysa awood la'aan iyo taagdari.”

Guud ahaan, naafada waxaa soo hoosgala Itaala'aanta maskaxda, indho la'aanta, dhego la'aanta, lugo la'aanta, gacmo la'aanta, maskax xumida, xusuusla'aanta, faham la'aanta, khalkhalka, awood la'aan joogto ah, otismo iyo kuwo kale oo badan.

Intaas waxaa dheer, waxaa naafo noqonaya qofku haduu wakhtiyo hore curyaan soo ahaan jirey ama astaamo la wadaago koox naafo ah.

Intaasi waxaa dheer qofku wuxuu naafo noqon karaa hadii uu beelo xubin ka mid ah laxaadka, tusaale ahaan hadii gacan ama lug qofka ka go'do wuxuu toos ugu biirayaa dadka naafada ah, maadaama jidhkiisii kala dhantaalan yahay.

## Curyaan

Ereyga curyaan wax badan kama duwana naafo, wuxuu u taagan yahay qof laxaad la'; laakiin isticmaalka ereyga curyaan micno gaar ah ayuu sameeyaa, gaar ahaan Waqooyiga Soomaaliya. Guud ahaan naafo waxaa loo isticmaala dadka wax ka dhiman yihiin ama si uun u laxaad la' (ha noqoto il la'aan, dhego la'aan iwm); laakiin curyaan waa qof lugo la' ama gacmo la'.

## Balanqaadyo diimeed

Ilaah wuxuu ballanqaaday inuu dhowaan meesha ka saari doono cudur kasta iyo naafonimo kasta oo yar iyo weynba. Dhowaan dunida jannay noqon doontaa: Mar dambe ma jiri doonaan gaboobid, curyaannimo iyo dhimasho: “Oo kan halkaas deggan ma odhan doono, Waan bukaa.” Ilaahay “indhahooda ilmo kastuu ka tirtiri doonaa, oo dhimashona mar dambe ma jiri doonto, oo mar dambena ma jiri doonaan murug iyo oohin iyo xanuun toona.”

## Qoraalo La Xidhiidha

* Nolol
* Geeri
* Jidh
* Maskax

## Linkiyo Kale

* Naafo
* Itaala'aanta maskaxda
* When Your Child Is Disabled

# Tixraac
# Gootama buuda

| Siddhārtha Gautama |
| --- |
| A statue of the Buddha from Sarnath, 4th century CE |
| Ku dhashay | c. 563 BCE or c. 480 BCE Gautama was a Shakya, born in the Shakya republic. The states of both Nepal and India did not exist at that time. The Shakya territory covered an area which is nowadays partly in Nepal, partly in India. Lumbini, Shakya Republic (according to Buddhist tradition) |
| Dhimasho | c. 483 BCE or c. 400 BCE (aged 80) Kushinagar, Malla Republic (according to Buddhist tradition)According to Mahaparinibbana Sutta, Gautama died in Kushinagar, which is located in present day Uttar Pradesh, India. |
| Loo yaqaano | Founder of Buddhism |
| Ka horeeyay | Kassapa Buddha |
| Ka dambeeyay | Maitreya |
| Waalidka | * Śuddhodana (father)
* Maya (mother)
 |

| Gootama buuda |
| --- |
| **Khalad script: Ma jiro module la yiraahdo "Infobox multi-lingual name".** |

**Gootama buuda** (af-ingiriis: **Gautama Buddha,** af-Sanskrit: सिद्धार्थ गौतम) waa aasaasihii diinta ama falsafada Buudiga, magaciisu waa buudaa oo loola jeedo soo jeedaha dhafarka badan, buudi maaha qof magaciis ee waa diinta dadka buudiga rumaysanyihiin. dadka qaar ayaa sheega inuu dhashay 568 dhalashadii Nabi Ciise (cs) ka hor, qaarna waxay leeyihiin wuxuu dhashay 563 dhalashadii nabi ciise (cs) ka hor tuulo saaran xadka hindiya iyo nibaal.

* Buddhism—A Search for Enlightenment Without God
# Ciidanka Badda

Template:Culuunta Ciidamada

**Ciidanka Badda** ama Ciidamada Badda (Af Ingiriis: **Somali Navy Force**, Af Carabi:  القوات البحرية الصومالية), waa ciidanka loo qorsheeyay difaaca badda iyo xeebaha dalka kana dagaallama Badda si ay u ilaaliyaan waddooyinka badda iyo in ay beegsadaan maraakiibta cadawga. Waxaa hoos imaanaya gaadiid ciidanka badda sida: burburiyaha, markab dagaal, dooman, gujisyo iyo markab xamuul kana samaysan si guud loo yaqaan Xoon Bad. Waxaa suurtowda in ay ka mid noqdaan xoon ka kooban quwadda niyuklerka ee adeegsiga sawaariiq.

## Magaca

Waxaa laga soo qaatay magaca ciidanka badda ama Cidamada Badda magaca ah Badda sababtoo ah waa meesha ay ka howlgalaan.

## Taariikh

## Caadooyinka

## Hawlgallada

## Aasaaska ciidanka Badda

### Maraakiib

Maraakiibta dagaalka oo dhoolatus ku jira.
Maraakiibta dagaalka HMCS *Vancouver* iyo USS *John C Stennis*

### Dooman

### Unugyada

Ciidamada badda sida caadada ah waxa ay ka koobmaan unugyo oo kala sar-sarreeya marka la eego tirada maraakiibta oo koobaysa, markab qura waa kan ugu yar unugga shaqada. waxa ay dhammaan noqon karaan wax ka billowda maraakiib ilaa xooman ama Koox maraakiib ah kuwaas oo noqon kara kuwo u samaysma qaab koox maraakiib dagaal ah.

## Eeg sidoo kale

* Taariikhda Ciidanka Badda
* Ciidanka Badda Soomaaliya

## Tixraac
# Dad

**Dad** (Af Ingiriis: *people*; Af-Carabi: شعب) waa wadarta qof. Sidoo kale dad waa tiro badan oo shakhsiyaad ah kuwaasi oo noqon kara qabiil, bulsho, qoomiyad iyo wixii la mid ah.
Dunida maanta waxaa ku nool dad ka badan 7 bilyan oo qof; kuwaasi oo ku kala nool qaaradaha dunida. Inkastoo bani aadam la isku yahay, hadana dadka dunida ku nool waxay leeyihiin midabo iyo qaabdhismeed xoogaa kala duwan taasi oo ku xidhan cimilada, deegaanka iyo nolosha shakhsigaas ama dadkaasi. Noocyada kala duwan ee dadka waxaa ka mid ah:

* Dadka Madoow - kuwaasi oo ku dhaqan ama asal ahaan ka soo jeeda qaarada Afrika, Ustareliya iyo qeybo ka mid ah qaarada Aasiya.
* Dadka Cad - intooda u badan ka soo jeeda qaarada Yurub, Waqooyiga Ameerika, Koonfur Ameerika, Ustareliya iyo meelo kale.
* Dadka Cowlan (yellow people ama mongoloid people) - asal ahaan ka soo jeeda qaarada Aasiya (gudaha Bariga Aasiya, Koonfur-bari Aasiya, Siberia iyo Aasiyada Dhexe), Waqooyiga Ameerika iyo Koonfur Ameerika, waxaa ka mid ah "Hindida Cas", "Shiinaha" iyo wixii la mid ah.

Arrimaha ugu weyn oo heysata dadka waa shaqo iyo waxbarashada. Dadka lumo marmar waxay uu jeestaan balwad.

Ilaahay baa wax kasta oo nool abuuray. Ninkii ugu horreeyay Aadan baa la dhahay. Binu'aadankoo dhan waxay ka farcameen Aadan iyo Xaawa.
# Xaflad

**Xaflad** (Af Ingiriis: *ceremony*; Af Carabi: المراسم) waa dabaaldega iyo damaashaadka arin farxad leh taasi oo salka ku heeysa guul iyo gaadhista hadaf. Xafladaha noocan ah waxaa loo dhigaa arimaha muhiimka ah sida arooska, dhalashada, qalinjebinta iyo guud ahaan arimaha guusha nolosha ku salaysan.
Dunida maanta waxaa ka jira nidaamyo iyo caadoyin badan kuwaasi oo ku salaysan dhaqanka, dhaqaalaha, wadanada, diinta iyo nolosha.

Aroosyada badankooda waa dhacdooyin farxad leh.

* Reerkaaga Farxad Bay Heli Karaan

* Talo Faaʼiido Leh oo Nolosha Dadka Hagaajisa

Noocyo ka mid ah ArooskaAroos Islaam (Tuuniisiya)Aroos Masiixi (Filibiin)Aroos khaniis (Maraykanka)
## Arooska

Aroos waa dhacdo dabaaldega midowga labo qof ku galayaan guurka. Sida caadiga ah, aroosku waa xaflada iyo damaashaadka wakhtiga ay dhacayso meherka iyo wixii damaashaad iyo farxad ah ee la xidhiidha. Nidaamka iyo dhacdada aroosku waa mid ay ku kala duwan yihiin bulshada caalamku taasi oo ku xidhan dhaqanka, caadada, diinta, wadanka, bulshada iyo heerka darajada dhaqaale ee lamaanaha.

## Hordhac

Aroosku waa xaflada loo dhigo midowga labo qof ku noqonayaan lamaane is-guursaday. Waxaa jira noocyo badan oo damaashaad iyo dabaaldeg ah oo la xidhiidha arooska. Dhaqanka Soomaalidu wuxuu leeyahay nidaam u gaar ah oo loo dhigo arooska.

## Guurka

Guurku waa labo qof sida ninka iyo naagta marka ee is guursadaan. Waa dad kadhaxeeyo isla shaqeen, dhaqaale iyo jaceel. Soomaalida marka ee is guursanaayaan waxaa loo qabtaa buraanbur iyo cayaar. Guurka waa maalin farxad leh, qof walba neh inta oo noolyahay mar uu guursanaa, guurka sidiisa ba waa nolosha biniaadanka. Qof marku uu guursado wuu dagaa oo fakarka badan aya daaya. Gaar raga ayaa ugu fikir badan intay habluhu ka fikir yar yihin guurka soomaalida waxa kalo kamida cilmi badhis lagu sameyey hablaha ugu quruhda badan inay yihin hablaha rer mogdishu gaar ahaan gabdhaha wardhiigley waxa lasoo saray boqolkiba boqol ibtisam inanta ugu xural caysan warta nabada oo macnaheedu uu yahay dhulkii Soomaaliya.gabdhaha ugu badan ee fircoonniga loo gudo waxaa ugu badan warta nabada kuwa ugu dhaadheerna waxa ay ka soo jeedaan ssanaag sool iyo ceyn qaybo ka mid ah dunida iyo dhaqanka ah lama ogola, iyo in laga hadlin xaqiiqda.

## Muuqaalo

* Sawiro
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Sidoo kale fiiri

* Guur
* Meher

## Xigasho
# Sung Jae-ki

---

|  |
| --- |
| **Sung Jae-ki** 성재기 / 成在基 |
| Dhashay:
 | Sebteembar 1967 ( 58Jir)  |
| Ku dhashay:
 | Daegu, Koonfur Kuuriya
 |
| Dhintay:
 | Febraayo 2013 ( 2005–2006 jir) |
| Kudhintay:
 | Mapo, Seoul, Koonfur Kuuriya
 |
| Diintiisa:
 |  |
| Career:
 | U dhaqdhaqaaqa xuquuqda Aadanaha , dhaqdhaqaaqe bulshada, Filasoofiyaasha
 |
| Dhalasho:
 |  Koonfur Kuuriya
 |

**Sung Jae-ki** ama **Sung Jae-gi** (Korea:성재기 / 成在基, 11 Sebteembar 1967 - 26 Luuliyo 2013) waa Human right activists ama Civil right activists, Liberalinimo Filasoofiyaasha ee Koonfur Kuuriya. Sannadkii 2008, aasaasaha ee Midowga urrurka sare ee Korean lab(남성연대 / 男性連帶).

In 2013, wuxuu ahaa sucide, oo iska soo horjeeda oo takoor ah galmada.

## Waxaa Raaca Xilalkii Madaxwayne

## Site link

* *Suicide performance and journalist ethics* News Dongah *(English)*
* Police continue search for missing men's rights activist yonhapnews 2013.07.27 (English)
* Body of Sung Jae-gi found in Han River Koreaherald 2013.07.29 (English)
* Seoul ‘Bridge of Life’ Attracts More Suicide Attempts korearealtime 2013.11.08 (English)
* South Korean channel films suicide Archived Agoosto 1, 2013 // Wayback Machine (English)
* In memoriam 2013:Sung Jae-ki Archived Abriil 7, 2014 // Wayback Machine (France)
* Grabación de un suicidio en Corea del Sur abre el debate sobre la ética de los medios de comunicación (Español)
* Activista Sung Jae-ki se suicidó frente a las cámaras de televisión (Español)
# Ciyaarta Teeniska

Garoonada lagu ciyaaro Teniska
Serena Williams Ciyaarta Teeniska
**Ciyaarta Teeniska** (Af Ingiriis: *tennis*; Af Carabi: كرة المضرب) waa cayaar ka mid ah cayaaraha sportiga sida aad muuqaalka sawirka ka arakto waxaa lagu cayaaraa shabaqa yar ee Gacanta Kaasi oo lagu tuuro kubad aad u yar waana tan loo yaqaano tenis-ka.
Haddii aan wax ka soo qaado dadka ugu caansan ee cayaara waxaa ka mid ah gabadha reer Russia ee Maria Sharapova waxaa kaloo ka mid ah Roger Federer oo u dhashay dalka Switzerland.

* Veli Paloheimo
* Serena Williams

## Isku xidhka

*
*
*  Archived Oktoobar 9, 2015 // Wayback Machine
*
*
# Qaahiro

| Qahiro |
| --- |
| CalankaAstaan |
|  |
| Dalka | Masar |

**Qaahiro**

 Egypt
 Egypt

 Egypt

Magaalada Qaahira ee Masar .

Waa magaalo aay kunoolyihiin dad kabadan 10 milyan oo qof waxeey hoostagtaa magaalada Jasiirada Qaahira ee gobolka El Qaahiro waxaa dega Massaary iyo Carabta o dhan waxaa ee ugu badan magaalada El Qaahirah dadka heer magaalka ee bariga dhexe.

Jasiira waa jasiirad ku taal Webiga Niil ee bartamaha magaalada Qaahira ee Masar . Qeybta koonfureed ee jasiiradda waxaa ku taala degmada Jasiira, qeybta saddexaad ee waqooyiga neh waxaa ku yaal degmada Zamalek. Waa Teemamka ugu xooga badan ka bacdi El Ahli El Masry, El Kabeer.
# Euro

Euro
**Euro** (calaamad: €; code: EUR) waa lacagta rasmiga ah ee Midowga Yurub. Waqtiga hadda, 19 ka mid ah 27/28 dawladood ee xubin ka ah ayaa isticmaala euro; kooxdan dawlad-goboleedyada waxaa loo yaqaanaa aagga euro. Waa lacagta labaad ee ugu sarraysa suuqa sarrifka lacagaha qalaad kadib markii dollarka Maraykanka ah Euro waxaa loo qaybiyaa 100 senti.

Lacagta ayaa sidoo kale si rasmi ah u isticmaasha hay'adaha Midowga Yurub iyo afar dal oo Yurub ah, iyo sidoo kale iyada oo aan si toos ah looga helin laba qof kale, waxaana markaa loo isticmaalaa maalin walba by 349 milyan oo Yurub ah ilaa 2019 Qaar ka mid ah Yurub, tiro ka mid ah dhulalka dibadda ee xubnaha ka tirsan Midowga Yurub ayaa sidoo kale isticmaala euro sida lacagta. Intaa waxaa dheer, 290 milyan oo qof oo dunida oo dhan ah sida 2018 waxay isticmaalaan lacagaha lacagta euro-da.

Euro waa lacagta labaad ee ugu weyn ee ugu weyn iyo sidoo kale lacagta labaad ee ugu caansan adduunka ka dib marka loo eego US dollar. Laga soo bilaabo Janaayo 2017, oo ka badan € 1.1 trillion oo wareeg ah, euro wuxuu leeyahay mid ka mid ah qiimaha ugu sarreeya ee lacagaha iyo baaqyada wareega adduunka, oo ka sarre maray maraykanka.

Magaca euro waxaa si rasmi ah loo ansixiyay 16 December 1995 magaalada Madrid. Euro waxaa loo soo bandhigay suuqyada maaliyadeedka aduunka sida lacagta lagu xisaabtamayo 1 Janaayo 1999, taas oo bedeshay Qaybta Lacagta hore ee Yurub (ECU) marka loo eego 1: 1 (US $ 1,1743). Qaddarka lacagta euro-da iyo lacagta warqadaha lacagta ayaa la geliyay wareegga 1-da Janaayo 2002, taas oo ka dhigtay lacagtii howl-maalmeedka ee xubnihii asalka ahaa, illaa May 2002-kii waxay gabi ahaanba beddeleen lacagihii hore. Inkastoo euro uu hoos u dhacay US $ 0.83 muddo 2 sano gudahood ah (26 Oktoobar 2000), wuxuu ka sarre maray dakhliga Maraykanka tan iyo dhamaadkii 2002, isagoo ka helay US $ 1.60 18 July 2008.

## Sido kale fiiri

* Midowga Yurub
* Midowga Afrika
* Qaramada Midoobay

## Linkiga caddaynta

* Heiko Otto (ed.). "Euro" (in Ingiriisi, Jarmal, and Faransiis). Retrieved 2017-11-10. (Ingiriisi)
# Buweynos ayres

| Buweynos Ayres |
| --- |
| *Caasimad* |
| CalankaAstaan |
|  |
| Dal | Arjantiina |
| La assasay | 2 Febaraayo1536 bedro de Mendosa 11 Juun 1580 khuwan de Garay |
| Dawladda |
|  • Nooca | Ismamul |
|  • Duqa | horasiyo Rodiriges Larrita |
| Bedka |
|  • Wadarta | 203 km2 (78 sq mi) |
| Websaydhka |  |

**Biweynos ayris** waa caasimada Arjantiina
Biweynos ayris (/ ˌbweɪnəs ɛəriːz / or / -aɪrɪs /; Isbaanishka: Bwenos aiɾes] waa caasimadda iyo magaalada ugu badan ee Argentina. Magaaladu waxay ku taallaa xeebta galbeed ee ku taala xeebta Río de la Plata, oo ku taala koonfur galbeed ee koonfur bari ee dalka. "Biweynos ayris" waxaa loo tarjumi karaa "dabaylaha caddaaladda" ama "hawo wanaagsan", laakiin hore waxay ahayd macnaha ay aasaaseen aasaasayaashii qarnigii 16aad, adigoo isticmaalaya magaca asalka ah "Real de Nuestra Señora Santa María del Buen Ayre ". Iskudayga weyn ee Buenos Aires, oo sidoo kale ka mid ah degmooyinka Buenos Aires ee gobolada, waxa uu ka koobanyahay degaanka afaraad ee ugu badan ee ku yaala Ameerika, oo ay ku nool yihiin qiyaastii 17 milyan.

Magaaladan Biweynos ayris maaha qayb ka mid ah Gobolka Buenos Aires ama caasimadda Gobolka; halkii, waa degmo madax-bannaan. Sanadkii 1880, ka dib tobaneeyo sano oo colaad siyaasadeed ah, Biweynos ayris waa mid federaal ah oo laga saaray Buenos Aires. Xadka magaalada ayaa la ballaariyay si loogu daro magaalooyinka Belgrano iyo Flores; labaduba waxay hadda yihiin xaafadaha magaalada. Qodobka dastuurka ee 1994 ayaa la siiyay madax-bannaanida magaalada, markaa magaciisa rasmi ah: Magaalo-madaxda Buenos Aires (Ciudad Autónoma de Buenos Aires; "CABA"). Muwaadiniintooda waxay marka hore doorteen hoggaamiye dawlad (oo ah duqa magaalada) 1996; horaantii, duqa ayaa si toos ah u magacaabay Madaxweynaha Jamhuuriyadda.

Biweynos ayris waxaa loo tixgeliyaa 'alpha city' by daraasadda GaWC5. Tayada Buenos Aires ayaa ku jirta kaalinta 91aad ee adduunka, isagoo ka mid ah kuwa ugu fiican Latin America sannadka 2018. Waa magaalada ugu booqashada badan ee Koonfurta Ameerika, iyo magaalada labaad ee ugu badan ee booqatay Latin Amerika (oo ka dambeysa Magalada Maksiko).

Buenos Aires waa meel sare oo dalxiis ah, waxaana loo yaqaanaa naqshadeeda dhaqan ahaaneed ee Spain / Europe-style iyo dhaqanka qaniga ah. Biweynos ayris waxay qabatay ciyaarihii 1aad ee Pan American Games 1951 iyo sidoo kale martigelinta labo goobood oo lagu qabtay Koobka Aduunka ee 1978. Buenos Aires waxay martigelin doontaa ciyaaraha Olombikada ee 2018 iyo shirarka 2018 ee G20.

Buenos Aires waa magaalo dhaqammo badan, oo leh guri jinsiyado iyo diineed badan. Dhowr luqado ayaa lagu hadlaa magaalada intaa le'eg ee Isbaanishka, oo ka qaybqaatay dhaqankeeda iyo lahjadda laga hadlo magaalada iyo meelaha kale ee dalka. Tani waa sababta oo ah 150-kii sanno ee ugu dambeeyay magaalada, iyo guud ahaan dalka, waxay ahayd malaayiin qof oo muhaajiriin ah oo ka kala yimid adduunka oo dhan, taas oo ka dhigaysa dherad khafiif ah halkaas oo dhowr kooxood oo jinsiyadoodu wada nool yihiin oo loo arko mid ka mid ah magaalooyinka kala duwan ee Ameerika.

## Tixraac

## Taariikh