Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Qudus

'Jerusalem' halkan u jiheeyo. Caasimada palesten, eeg Galbeedka Qudus
Caasimada Falastiin, eeg Bariga Qudus

| Qudus, Yeruusaalem Ingriis: Jerusalem
יְרוּשָׁלַיִם (Yerushalayim) القُدس (al-Quds) |
| --- |
| Magaalo |
|  |
|  |
|  |
| Waxa Mamulasha | Israaiil (Galbeedka Qudus), Falastiin (Bariga Qudus) |
| Waxa sheegta | Falastiin & Israaiil |
| Dawladda |
|  • Duqa/Mayar | Morshi liyon |

**Qudus** waa Qudus waa magaalo ay ku muransan yihiin Israa’iil iyo Falastiin. **Qudus** waa caasimadda ay wada sheeganayaan Falastiiniyiinta iyo Yahuudda, waana qibladii qadiimiga ahayd ee Muslimiinta iyo sidoo kale magaalada ugu barakeysan ee Yahuudda iyo Nasaarada. **Qudus** wax'a ku yaala **Bayt al Aqsa** ama **Bayt al-Maqdis** oo ah qibladda Labaadka ee **Islaam**ka. **Qudus** waa magaalo aad u taariikh dheer. Magaalada **Qudus** waxey u kala qeybsantahay labo qeybood., qeyb waxey magaalamadax u tahay dadka Falastiinyiinta ah.::.

Qeyb neh dadka Yahuuda ah. Sanadkii 1949-kii ayay yuhuuddu ku dhawaaqday in Qudus ay tahay caasimadda Israa’iil, waxaana ay u rareen inta badan wasaaradaha dowladda iyo xarumaha dowladda oo ay ka dhiseen qeybta ay ku leeyihiin magaalada Qudus, balse inta badan caalamka ma aqoonsana.::.

Waxaa jira dhismayaal kale oo badan oo xurmo leh oo ku yaal xukunkiisa marka laga reebo Masjid-e-Aqsa iyo Qubat-ul-Sakhra. Hadda magaaladan waxay martigelisaa meelaha ugu diinta iyo barakeysan ee Yuhuudda, Masiixiyiinta iyo Muslimiinta.::.

Xilliga Masjidka AlAksa lagu ogeysiinayo warbaahinta muuqaalka, ma muujineyso sawirka Masjidka Al-Aqsa. Waxay muujinaysaa sawirka Dome of the Rock halkii Al Aqsa.::.

# Taarikhda

1027 C.H. Dhisiddii macbudka Yeruusaalem baa la dhammeeyay, 607 C.H. Baabbiʼi Yeruusaalem. Bilowgii maxaabiisnimadii Baabuloon, 537 C.H. Yuhuudi Yeruusaalem bay ku soo noqdeen, 455 C.H. Yeruusaalem derbiyadeeda dib baa loo dhisay. 69 toddobaad oo sanadood baa bilaabmay, 70 C.D. Rooma Yeruusaalem iyo macbudkeeda bay baabbiʼiyeen.::.!’!

# Tixraac

.
.
.
.
.
# Istoroontiyaam

**Istoroontiyaam**

Curiyaha Istoroontiyaam
**Istoroontiyaam** (ingiriis: Strontium) astaanta (Sr) waa curiye kimiko oo leh tiro atom sodon-iyo-sideed ah. Waxay xubin ka tahay guruubka 2aad ee Diwaanka Curiye iyo birta loo yaqaano **Birta Alkalineta Dhulka**.

Curiyaha Istoroontiyaam waa bir miisaan fudud leh, dhalaalaysa, midabka naxaasta oo huruud ah leh, isla markaan aad u firfircoon oo si dhakhso badan ula falgasha curiyayaasha ay la kulanto.

Si la mid ah xubnaha ay la guruubka tahay, inta badan lama helo atomyo Istarooniyaam oo xor ah, mar kasta iskudhis ayay ka mid tahay.
Isotopeyada qaar, sida 90Sr waa radioactive khatar badan kaas oo laga helo carada dhexdeeda.
# Askandariya

**Askandariya** (Afka Carabiga; **الإسْكَنْدَرِيَّة**) waa magaalo ku taala Masar, waana caasimada labaad ee dalkaasi, waxeyna magaalo madax u tahay Gobolka Askan

Alexandria

|native\_name =

Sii balaari
الإسكندرية (Arabic)
* |  |  |
| --- | --- |
| Standard Arabic: | *al-Iskandariyya* |
| Egyptian Arabic: | *Eskenderiyya* |

Sii balaari
ⲁⲗⲉⲝⲁⲛⲇⲣⲓⲁ, ⲣⲁⲕⲟϯ (Coptic)
* |  |  |
| --- | --- |
| ⲁⲗⲉⲝⲁⲛⲇⲣⲓⲁ: | *Alexandria* |
| ⲣⲁⲕⲟϯ: | *Rakotī* |

Sii balaari
Αλεξάνδρεια (Greek)
* |  |  |
| --- | --- |
| Αλεξάνδρεια: | *Alexandria* |
| Ρακώτις: | *Rhakotis* |

|settlement\_type = Metropolis

|image\_skyline =
# Kaarboon laba ogsaydh

Kaarboon laba ogsaydh|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tusaha tib kubadeed ee kaarboon laba ogsaydh | Qaab banaan ee kaarboon laba ogsaydh |

 |
| Magacyo |
| Magacyo kale
Kaarboon laba ogsaydh Baraf ee xaalad maado E290 R744 |
| Calaamado |
| lambarka CAS | 124-38-9 |
| PubChem | 280 |
|
Sumado Kiimiked
* InChI=1S/CO2/c2-1-3YKey: CURLTUGMZLYLDI-UHFFFAOYSA-NY
* InChI=1/CO2/c2-1-3Key: CURLTUGMZLYLDI-UHFFFAOYAO
 |
| Astaamaha |
| Jid kimikeed | CO2 |
| Cuf moolar | 44.01 g·mol−1   |
| Muuqaalka | Neef Midab la' |
| Caraf | Ur la' |
| Cufnaan | 1562 kg/m3 (adke marka uu 1 atm iyo −78.5 °C) 770 kg/m3 (dareere marka uu 56 atm. iyo 20 °C) 1.977 kg/m3 (neef marka 1 atm. iyo 0 °C) |
| Bar dhalal |  −78.5 °C; −109.2 °F; 194.7 K  |
| Bar karkar |  −56.6 °C; −69.8 °F; 216.6 K  |
| ku milanka biyaha | 1.45 g/l marka la gaaro 25 °C, 100 Kilopascal |
| Cadaadis uumi | 5.73 Mega pixel (20 °C) |
| Wehliyaha qalloocsanka (*n*D) | 1.1120 |
| Isjiidashada | 0.07 Poise marka la gaaro −78.5 °C |
| maroojis laba cirif | 0 D |
| Dhismaha |
| Qaab moolikiyuuleed | Toosnaan |
| Teermokimistari |
| Kul qaad (*C*) | 37.135 joule·mool−1·Kelvin−1 |
| Intarabbi beegaal moolar (*S*~~o~~298) | 214 joule·mool−1·Kelvin−1 |
| Bedel beegaal samays ee intalbi (Δf*H*~~o~~298) | −393.5 Kilojoule·mool−1 |
| Marka laga reebo in la xuso arrinkaas wax ka duwan, caddaymaha la xusay ee xaalad maado ee ah weji beegaal (at 25 °C [77 °F], 100 kPa). |
| Macluumaad Box |
|  |  |

**Kaarboon laba ogsaydh** (ama sida loo yaqaan magaca caanka *Kaarboon laba ogsaydh*) waa Isku dhis kiimikeed ka mid ah Ogsajiin iyo Kaarboon lehna Jid kiimikeed CO2. Marka la gaaro xilli cabur kul qiyaas leh wuxuu noqonayaa kaarboon laba ogsaydh qaab ah Neef midab la' ama xitaa ur la' mana ahan mid holca, waxa uuna leeyahay asataan ah aysid, waxaa sidoo kale u sahlan ku Milan Biyaha.

Neeftu ama gaaska CO2 waxay ka dhigantahay 0.040 % ee Atmosfeer taasoo ah in u dhiganta 400 qayb ka mid ah malyan (sano 2014). si ah qayb ka mid ah Meero Kaarboon, waxaa loo adeegsadaa dhirta iyo Talli iyo Cyanobacteria tamarta ilayska si ay u samayso Photosynthesis Kaarbohaydareyt ee kaarboon laba ogsaydh iyo biyaha, waxaa arrinkaas ka dhalanaya samaysan Ogsajiin taasoo ka dhalatay fal. taa waxaa la mid ah, falka Photosynthesis ma suurtoobaayo mugdiga, dhirtu waxay gudagalaysaa in ay dhaliso Kaarboon ogsaydh habeenkii inta uu socdo Cellular respiration. Waxaa sidoo kale jira, Kaarboon laba ogsaydhka wuxuu dhaliyaa xilliga neef soo celinta dadka iyo guud ahaa noolaha. sidoo kale wuxuu dhaliyaa kaarboon laba ogsaydh xilliga Kalabaxa walxaha orgaaniga, xitaa Khamiir Kaarbohaydareyt, taasoo ka dhalatay Cubasho Alwaax iyo Kaarbohaydareyt iyo intabadan shidaalka ku badan Kaarboonka, dhuxusha iyo Shidaal iyo Gaaska dabiiciga ah. Waxaa ka dhasha CO2 sidoo kale fulkaanooyinka .

## Tixraac
# Operating system

**Operating system** ama **Nidaamka shidida** (OS) waa koox barnaamijyo kombuyuutar ah, oo ay ku jiraan darawalada qalabka, kernels, iyo software kale oo u oggolaanaya dadka inay la falgalaan kombuyuutarka. Waxay maamushaa qalabka kombiyuutarka iyo agabka software-ka. Waxay bixisaa adeegyo guud oo loogu talagalay barnaamijyada kombiyuutarka. OS wuxuu noqon karaa mid yar (sida MenuetOS), ama weyn (sida Microsoft Windows). Nidaamyada shidida ee kala duwan ayaa loo isticmaali karaa ujeedooyin kala duwan. Qaarkood waxaa loo isticmaalaa waxyaabaha maalinlaha ah sida kombayutarka gaarka ah. Kuwo kale waa nidaamka shidida mobilada ama waxaa loo isticmaalaa shaqo khaas ah.
# Febraayo

| Bilaha sanadka miilaadiyada |
| --- |
|   | Janaayo |   | Febraayo |   | Maarso |   |
|   | Abriil |   | Maajo |   | Juun |   |
|   | Luuliyo |   | Agoosto |   | Sebteembar |   |
|   | Oktoobar |   | Nofeembar |   | Diseembar |   |

* Sanadka miilaadiga bishiisa labaad, waxayna u dhaxaysaa bilaha Janaayo iyo Maarso . Bisha Febraayo waxay ka koobnaan kartaa 28 ama 29 maalmood, waxaana loo soo gaabiyaa **feb**. Afartii sanaba mar ayey noqotaa 29 maalmood.

* + 21 Fabraayo: Maalinta Caalamiga ah ee Afka Hooyo
# Dagaalkii Qaboobaa

**Dagaalkii qaboobaa** waxay ahayd colaad u dhaxaysey Midowgii Sofiyet iyo Mareykanka, taas oo bilaabatay taariikhdu markay ahayd 1945kii ilaa waqtigii midowgi sofiyeti dhacay 1991. Colaadda iyo khilaafka mareykanka iyo sofiyetka waxay markii ugu horeysay dhamaatay, waqtigii la dumiyey Darbigii Barliin 1989, waxay colaaddaasu si sax u usoo idlaatay burburkii midowgi soofiyeeti
Dagaalkan waxa uu dhexeeyey labadii quwadood ee adduunka ku loollamaysay muddidii u dhaxaysay 1945-1991. Waxaa loollamayay MIdowgii Soviyetiga (xulufadii Warso) iyo NATO (ee uu Maraykanku horkacayey). sababta keenatay in dagaalkaa lagu magacaabo "dagaalkii qaboobaa" waxa aan dhicin mid kulul oo dagaalka si toos ah labada awoodood iskama horimaan. hase ahaatee marar badan ayey si dadban isaga horyimaadeen (sida Vietnam, Korea, Afghanistan)sida tusaalaha ka muuqata waxay isu adeegsadeen dadyowgii labada siyaasadood laka safnaa isla markaana xilliyadaa dabku ka shidnaa dalalkooda.
# Lacag

*Boga "Beeso" halkan ayaa laga soo toosiyay.*
birka marakanka
Lacagtii ugu horeeysay ee warqad laga sameeyo.
Lacag la daabacayo.
lacag kala duwan.
**Beeso** (Af Ingiriis: *Money*) waa shey ka samaysan bir, shilinka, iyo warqad leh astaamo iyo calaamado kala duwan taas oo dadku isla garteen in wax lagu kala iibsado. Beesadu waa shey miisaan yar oo lagu qiimeeyo qadarka alaab, badeecad, guri, dhul iyo waxyaabo kale leeyihiin.

Hadaba dunida maanta waxaa jira tiro badan oo lacag ah, wadan kasta wuxuu leeyahay beeso u gaar ah, taasi oo qiimaheedu kala sareeyo isla markaana ka sameeysan shilimaan iyo warqado.

Guud ahaan beesadu waa labo nooc: mid shilin ah iyo mid warqad ka sameeysan. Shilimaantu waa qadarka ugu qiimaha hooseeya lacagta wadan leeyahay, inta badana waxa ka soo bilaabmaan hal senti, shan senti, toban senti, konton senti iyo boqol senti.

Boqolka senti wixii ka sareeya waxaa la isticmaalaa warqad taas oo ka bilaabanta kow ilaa malaayiin. Laakiin inta badan, lacagta dunida waxaa ugu sareeysa warqad shan kun ah.

# Taariikhda Beesada

Inkasto aanan la hubin, waxaa la sheegaa in sheeyo u eeg shilinka la isticmaali jirey 100,000 sano ka hor. Laakiin waxaa la hubaa in lacagtii ugu horeeysay ay sameeyeen ganacsatadii hore ee beeraleyda ahayd ee ilbaxnimodii Mesobotaamiya (Mesopotamia) wakhti hada laga joogo 3,000 sano Ciise hortiis.

Sidoo kale, lacagta bocoolsha (shell money) wakhtiyo hore ayaa laga isticmaali jirey qaarad Afrika, Aasiya, Ameerika iyo Ustareeliya.

Shilinka shaanbadeysan ee astaamaha iyo calaamadaha leh, kaas oo ka samaysan dahab iyo naxaas, waxaa la alifey intii u dhaxaysay 650 ilaa 600 ciise hortiis.

# Qeybaha Beesada

Qiimaha Beesada=100 shilin

# Sharaxaad

**Lacag** waxee noqon kartaa ayada oo xaanshi ah ama shilin ah, waxaana loogu talagalay , kala ganacsiga ama wax kala iibsashada. lacagta waa shay oo maalin walba la isticmaalo.

* SOS : Shilin Soomaali : Soomaaliya
* ETB : Birr : Itoobiya
* USD : Dollar : Maraykanka
* EUR : Euro : Yurub
* KES : Shilin Kiinyaati : Kiinya

## Sideed u maarayn kartaa hantidaada?

* „Kii raaxaysi jecelu miskiin buu ahaan doonaa, Oo kii khamri iyo saliid jeceluna taajir ma noqon doono.”
* „Taajirku masaakiintuu u taliyaa Oo kii wax amaahdaana midiidin buu u yahay kii wax amaahiya.”
* „Waayo, midkiinnee doonaya inuu noobiyad dhiso oo aan kolkii hore fadhiisan inuu xisaabo intay ku kacayso, inuu ogaado inuu haysto wax uu ku dhammeeyo iyo in kale? Waaba intaasoo markuu aasaaska dhigo oo uu dhammayn kari waayo, kuwa eegaya oo dhammu ay bilaabaan inay ku qoslaan, iyagoo leh, Ninkanu wuxuu bilaabay inuu wax dhiso, waana dhammayn kari waayay.”
* „Markay wada dhergeen, wuxuu xertiisii ku yidhi, Ururiya jajabkii hadhay, waxba yaanay ka hallaabin.”
* sidoo kale waxaa jira dhallinyaro badan iyo article lo badan Archived Luuliyo 23, 2024 // Wayback Machine oo ka hadla sida ay dhallinyaradu lacag uga sameyn karaan online gaar ahaan wakhtigan dambe ee tiknoolojiyaddu ay aadka u horumartay.

## sido kale fiiri

* Rumka Boqorada
* Employment and Money
* Kitaabka Caawimaad Muu Ka Dhiibaa Dhibaatooyinka Lacagta iyo Deynta?
# 1993

1992 - **1993** - 1994

Marka laga eego aragtida waqtiga, 1993 waxay ahayd sannadkii 93-aad ee qarnigii 20-aad iyo sannadkii 3-aad ee tobanka sano ee 1990-meeyadii. Waxay bilaabatay Jimcaha, Janaayo 1, waxayna dhamaatay Jimcaha, Diseembar 31. Sannadku wuxuu ahaa 365 maalmood.

## Dhacdooyin

* Heshiisyada Oslo ayaa la saxiixay ee dhex-dhexaadinta Israel iyo Ururka Xorriyadda Falastiin (PLO).
* Midowga Yurub (EU) si rasmi ah ayaa loo aasaasay.
* Xarunta Ganacsiga Adduunka ee New York ayaa markii ugu horreysay lagu qarxiyay.
* Nelson Mandela iyo F.W. de Klerk ayaa loo aqoonsaday abaalmarinta Nabadda Nobel.
* Fatahaaddii Weyn ee 1993 ayaa ka dhacday Maraykanka.

## Dhalashooyin

## Dhimashooyin

## Madaxda Aduunka
# Mole

Mole ku waa qiyaasta lagu cabiro maatarka kimisteri iyo molekuleyaasha Fiisikiska

Tusaale ahaan

Karboon uu Atom kiisu yahay 12 waxaan leenahay 1 mole oo Karboon ah waa 12 Garaam

Cabirka mole ka

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0