Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Albert Einstein

Albert Einstein, 1921.
**Albert Einstein** waxa uu ahaa nin aad ugu takhasusay cilmiga fiisigiska waxa uu dhashay 14 march 1879. Waxa uu dhintay 18 abril 1955. Waxa uu u dhashay wadanka Jarmalka waxa uu waxbrashadiisi ku qaatay dugsiga swiss federal plytechnic aabihii iyo hooyadiiba waxay ahaayeen yuhuud.waxa uu helay dhalashooyinka Maraykanka iyo Iswiisarland. Waxa uu ku guulaystay 1921 jaaisada looyaqaano Nobel. Kadib markii la'äasaasay dawlada Israaiil. Waxaaloosoo bandhigay in uu noqdo madaxwaynaha, Israaiillaakii wuu diiday. Isaga oo jeclaa in aanuu dhexgelin Siyaasadda.waxa uu in badan kahadlay in yahuuda iyo falastiiniyiintu ay nabad kuwada noolaadaan Falstiin.

## Noloshiisii

Waxa uu dhashay 1879. Waxa uu ku dhashay magaalada olam laakiin nolashiisa inta badan waxa uu ku qaatay magaalada munikh.aabihii waxa uu kashaqayn jiray. Baalka lagasameeyo barkimooyinka
in kasta oo uu ahaa yuhuudi hadana waxa uu wax kabartay dugsiga bilawga oo eey maamuli jiraty, kaniisada kaatooliga ah,laakiin wuudiiday oo wuu kasoo horjeeday, fikradas, ilaaha qofka ah, sidookale waxa uu kasoo horjeeday, diin oodhan, subxaana laah, albert, waxa uu kusoo caanbaxay, ama uu heerka kagaadhay, waa cilmiga, physcska,oo si wayn loogu qadariyo ilaa hada, waxa kale oo uu bartay garaaca muusiga, waxaa wax ka qoray (ilyaas c/raxmaan Sheekhaal).

**E=mc²**

## sido kale fiiri

* Alfred Nobel
* Isxaaq Newton

## Tixraac

* Einstein’s Extraordinary Year
* Einstein’s Appraisal of Man’s Knowledge
# Kalandarka Islaamka

**Maanta waaAxad**
14 Juun

2026 M

---

28 Dhu al-Hijjah

1447 H

---

24 Khordad

1405 SH

---

[]
Isticmaalka Maalintiriska (10 Rajab 1428 / 24 July 2007)
**Kalandarka Islaamka** (Af Ingiriis: *Islamic calendar, Muslim calendar, ama Hijri calendar*; Af Carabi: ٱلتَّقْوِيم ٱلْهِجْرِيّ *at-taqwīm al-hijrī*) (Cilmi Fallag ahaan loo yaqaano: **Anno Hegirae** ama **AH**) waa maalintiriska (Kalandarka) bulshada Islaamka kaasi oo loo yaqaano **Hijri**. Si la mid ah kaalandarka Miilaadiga ah, sanadka Hijriga ah waa labo iyo toban bilood kuwaasi oo leh 354 ama 355 maalmood (cisho).

Kalandarka Hijriga ah waxaa laga isticmaalaa wadamo badan oo Islaam ah, waxaana dadka Muslimka ah ku xisaabshaan isla markaana kala socdaan bilaabida bisha barakaysan ee Ramadaan, soo gudashada waajibaadka Xajka, iyo Ciidaha.

## Taariikhda Hijriga

Taariikhda sanadka Hijriga ah wuxuu bilaabmey sanadkii 622 C.D taasi oo ku beegan wakhtigii Nebi Muxamed (N.N.K.H) iyo asxaabtiisa u hijroodeen magaalada Medina waxaana alifey kalaandarka islamka saxaabigii cumar binu khadaab radiyallahu canhu ayagoo ka soo qaxay Makka.

## Bilaha Hijriga

Afar ka mid ah bilaha Hijriga waxaa loo yaqaana kuwo barakaysan, sababtoo ah waa billo aad muhiim ugu ah taariikhda Islaamka. Afartaasi bilood waa: Rajab (bisha 7aad), iyo sadex bilood oo ku xiga Dū al-Qa‘dah (bisha 11aad), Dul al-Ḥijjah (bisha 12aad) iyo Muxarram (bisha 1aad).

| Tiro | Magac | Af Carabi | Macnaha | Faalo |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Muxarram | مُحَرَّم | la mamnuucay | Waa bil barakaysan sababtoo ah waxaa mamnuuc ah dagaalka. |
| 2 | Ṣafar | صَفَر | meel madhan (en: Void) | Waxaa loogu magac daray wakhti Carabtii hore ay cunto raadis ku jireen |
| 3 | Rabic al-awwal | رَبيع الأوّل | gu'ga koowaad | Waa bil aad ugu muhiim dadka Islaamka sababto ah waxaa ku jirta Mowliidka Nebiga. |
| 4 | Rabī‘ ath-thānī | رَبيع الثاني | gu'ga labaad |  |
| 5 | Jumādá al-ūlá | جُمادى الأولى | Xagaaga hore | Wakhti iskugu jira kulayl daran iyo qaboow saa'id ah habeenkii |
| 6 | Jumādá al-ākhirah | جُمادى الآخرة | Xagaaga dambe |  |
| 7 | Rajab | رَجَب | sharaf, qadarin | Bisha Rajab waa tan labaad ee bilaha Barakaysan, waxaana la mamnuucay dagaalka wakhtigan. |
| 8 | Sha‘bān | شَعْبان | baahsan | Waxaa lagu sheegaa in wakhtigan Carabtii hore raadin jireen biyo iyo baad. |
| 9 | Ramaḍān | رَمَضان | kulayl gubanaya | Kulayl iyo gubasho aya lala xidhiidhiyaa Soonka, sababtoo ah dadka Muslimiinta ahi waxba ma cunaan qorax soo baxa ilaa qorax dhaca. |
| 10 | Shawwāl | شَوّال | la koriyay |  |
| 11 | Dhū al-Qa‘dah | ذو القعدة  | La rumastay |  |
| 12 | Dhū al-Ḥijjah | ذو الحجة  | bishii xajka | Bishani sidoo kale waa bil barakaysan oo dagaalka la xarimay, sababto ah waa bisha la soo guto waajibaadka Xajka. |

## Sidoo Kale Fiiri

* Maalintiris
* bilaha
* Todobaadyada iyo
* maalmaha
* Kalandar
* Kalandarka Hijri
* Kalandarka Miilaadiga
* Bil
* Bilaha Islaamka

## Tixraac

* **Islām—The Way to God by Submission**
# Alwaax

Noocyo badan oo ka mid ah alwaaxa
gobol ka mid ah geed la jaray
**Alwaax** (Af Ingiriis: *wood*; Af Carabi: خشب) (sidoo kale loo yaqaano **qori**) waa gobol, qeyb iyo waaxyo laga soo jaro jirida iyo qeybo kale oo dhirta ka mid ah. Alwaaxa waxaa asal ahaan laga keenaa qeybaha geedka, waxaana loo isticmaalaa in laga sameeyo agab lagu isticmaalo aqalka, xafiisyada iyo guud ahaan qalabka dadku adeegsadaan. Alwaaxa waxaa laga sameeyaa waxyaabo badan, sida: miiska, kursiga, Armaajada, qeybo ka mid ah baabuurta, albaabada, iyo waxyaabo badan oo ka mid ah agabka maalin walba la isticmaalo.

# Sidoo kale fiiri

* Geed
* Dhir

# Tixraac

* Wood That Helps to Keep People Awake!
* Exploring the Age-Old Beauty of Wood
# 1989

1988 - **1989** - 1990

## Dhacdooyin

## Dhalashooyin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Lianne La Havas | Chris Brown | Corbin Bleu |

* 21 Febraayo - Corbin Bleu
* 5 May - Chris Brown
* 23 Agoosto - Lianne La Havas
* 2 Sebteembar - Alexandre Pato
* 13 Diseembar - Taylor Swift

## Dhimashooyin

|  |  |
| --- | --- |
|  | Salvador Dalí |

* 23 Janaayo - Salvador Dalí
* 3 Juun - Ruhollah Khomeini

## Madaxda Aduunka
# Qori

Askari oo qori leh, rasaas ka duulayo
**Quri, Qoray** ama **Bunduq** (Af Carabi: سلاح ناري, Af Ingiriis: *Firearm*) waa qori ama biskoolada iyo wax walboo ay ka dhacdo rasaasta wax disha, wuxuu hal mar ridi karaa xabad iyo ka badan, waxaa loo adeegsadaa dagaalada iyo iska hor imaadyada, waxaa hubka la adeegsado ugu caansan AK-47 waxaa lagu sameeyay ruushka waxaana loo iib geeyaa oo haysta dowladaha caalamka badankood.
# Xorriyadda

**Xorriyadda** (*en:Political freedom*) waa xaaladda awood u yeelashada in ay wax qabato iyada oo aan cidna ama xaalad kasta la faragelin.

Waxaad shakhsi ahaan u dabooli kartaa dalka oo dhan.

Xoriyaddu waxay awood u siinaysaa qofka inuu isku xukumo caqli, diin iyo akhlaaq.

# Sido kale fiiri

* Xorriyadda nafta

|  |  |
| --- | --- |
|  | Maqaalkan guud waa la *bilaabay*. Wax ma ka taqaan **Xorriyadda** sida taariikhdeeda ama xidhiidhka ay la leedahay mawduucyo kale? Waxaa laga yaabaa inaad ku aragto macluumaadka Wikibidhiya Ingiriiska ama luqado kale oo ay tahay in la tarjumo? Markaa waxaad ku caawin kartaa Wikibidhiya leh wax ka bedel oo ku dar xog*.* |