Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Fool

Ilkaha qofka qaandhaadhla ah.
Qaabdhismeedka ilkaha dadka.
Gows dambeed.
**Fool** wadar ahaan loo yaqaano **Foolal** (Af Carabi: قاطعة Af-Taliyaani: *incisivo* Af Ingiriis: *incisor*) waa afarta ilkood ee sare iyo afarta hoose ee afka dadka xaga hore kaga taala.

Foolashu waa sideeda ilig ee ilkaha dadka.
Foolasha waxaa ku xiga miciyada.

Cilmiga barashada, daawaynta iyo fahanka ilkaha iyo ciridka aadamaha waxaa loo yaqaanaa "Dental".
Ilkaha oo dhamaantood ah 32, ayaa waxa loo kala saaraa Ilkaha sare iyo ilkaha hoose.

Ilmaha yar ee dadku wuxuu leeyahay 20 ilig, laakiin qofka qaangaadhka ah wuxuu leeyahay 32 ilig oo u kala baxa 4 fool, 20 gows, 4 mici iyo 4 ilig. Sidoo kale, ilkuhu waxay ku kala yaalaan daanka sare - oo leh 16 ilig - iyo daanka hoose oo leh 16 ilig.
# Caanaqub

caanaqub
**Caanaqubada** ( Af Ingiriis: *porcupine*) waa jiiro weyn oo leh saan cirbadaysan, kuwaas oo ka difaaca hororka. Eraygaas wuxuu ku saabsan yahay laba qoys oo xayawaan ah: caanaqubka Dunida Qadiimiga ah ee qoyska Hystricidae, iyo caanaqubka Dunida Cusub ee qoyska Erethizontidae. Labada qoys waxay ka tirsan yihiin infraorder Hystricognathi ee ka mid ah qoyska xayawaanka Rodentia, waxaana ay leeyihiin jaakado isku mid ah oo laga sameeyey saanad cirbado leh, kuwaas oo ah timaha loo beddelay keratin. Inkastoo ay isku mid u muuqdaan, labada kooxood waa kuwo kala duwan oo aan si dhow u xiriir la ahayn midba midka kale ee Hystricognathi. Nooca ugu weyn ee caanaqubka waa kan saddexaad ee ugu weyn xayawaanka jiirka ee ku nool aduunka, kadib kapybara iyo beaver.

Caanaqubka Dunida Qadiimiga ah (Hystricidae) waxay ku nool yihiin Talyaaniga, Aasiya (galbeed iyo koonfur), iyo inta badan Afrika. Waa waaweyn, dhul-mareen ah, oo habeenkii kaliya nool.

Caanaqubka Dunida Cusub (Erethizontidae) waxay asal ahaan ka jiraan Waqooyiga Ameerika iyo Koonfurta Ameerika waqooyiga. Waxay ku noolyihiin meelaha geedaha leh oo waxay awoodaan inay fuulaan geedaha, halkaas oo qaar ka mid ah noocyadooda ay ku qaataan noloshooda oo dhan. Si ka yar habeenkii kaliya ayay u nool yihiin marka loo eego kuwa Dunida Qadiimiga ah, waxayna guud ahaan ka yaryihiin.

Inta badan caanaqubka waxay leeyihiin dherer dhan 60–90 cm (25–36 inji), iyagoo leh dab 20–25 cm (8–10 inji) ah. Culeyskoodu waa 5–16 kg (12–35 lb), waxayna yihiin kuwo wareegsan, waaweyn, oo gaabis ah, waxayna isticmaalaan istiraatiijiyad difaac ah oo muuqata. Midabka caanaqubka waxaa ka mid ah jaallaha, cawlka iyo caddaan. Difaaca thorn-ka ee caanaqubka ayaa u eg midka kaliya ee si fog ula xiriira hedgehogs-ka erinaceomorph iyo echidnas-ka monotreme-ka ee Australia, iyo sidoo kale tenrecs-ka tenrecid.

## Tixraac