# 1999

|  |  |
| --- | --- |
| **Ihečyeđeh** | 1700-loho · 1800-loho · 1900-loho · 2000-loho · 2100-loho |
| **Iheloveh** |

---

1890-loho · 1900-loho · 1910-loho · 1920-loho · 1930-loho · 1940-loho 1950-loho · 1960-loho · 1970-loho · 1980-loho · 1990-loho · 2000-loho

---

 |
| **Iveh** | 1890 · 1891 · 1892 · 1893 · 1894 · 1895 · 1896 · 1897 · 1898 · 1899 1900 · 1901 · 1902 · 1903 · 1904 · 1905 · 1906 · 1907 · 1908 · 1909 1910 · 1911 · 1912 · 1913 · 1914 · 1915 · 1916 · 1917 · 1918 · 1919 1920 · 1921 · 1922 · 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 1940 · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 |

Porgemáánu tievâslâš piäiváásiävŋánem Euroopist já Aasiast
Armand Duplantis já Ruotâ lippu ive 2019
Nelson Mandela ive 2000
Emmanouil Karalis ive 2018 Birminghamist, Eŋlandist
**1999** (**MCMXCIX**) lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi gregoriaanlâš kalender mield vástuppeivi. Tot lâi 1990-lovo majemuš ihe.

OA nomâttij ive 1999 almugijkoskâsâžžân vuorâsij ihheen.

## Tábáhtusah

### Uđđâivemáánu

* uđđâivemáánu 1. peeivi – Suomâst poođij vuáimán laahâ aldanemkiäldust (898/1998).
* uđđâivemáánu 28. peeivi – Kittâl Pokkaast mittedui Suomâ ton räi puoh vyeligumos liegâsvuotâ kuássin -51,5 °C.

### Kuovâmáánu

* kuovâmáánu 5. peeivi – Mari Mörö vuoitij Runeberg-palhâšume kirjestis *Kiltin yön lahjat*.
* kuovâmáánu 6. peeivi – Sämmilâš kirjálâšvuođâ totkee Vuokko Hirvonen nágáttâlâi tuáhtárin Oulu ollâopâttuvvâst.

### Njuhčâmáánu

* njuhčâmáánu 14. peeivi – Maadâ-Afrik president Nelson Mandela poođij staatâkolliistâlmân Suomân.

### Cuáŋuimáánu

* cuáŋuimáánu 23. peeivi – Nato algâttij 50-ive juhlečuákkim New Yorkist.

### Vyesimáánu

* vyesimáánu 13. peeivi – Carlo Azeglio Ciampi väljejui Italia presidentin.
* vyesimáánu 17. peeivi – Ehud Barak väljejui Israel uáiviministerin.
* vyesimáánu 29. peeivi – Euroviisuh uárnejuvvojii Jerusalemist Israelist. Kišto vuoitij Ruotâ ovdâsteijee Charlotte Nilsson pittáin *Take Me to Your Heaven*.

### Kesimáánu

* kesimáánu 3. peeivi – Suomâ ovdâskodde tuhhiittij Suomâ uđđâ vuáđulaavâ.
* kesimáánu 18. peeivi – Latvia parlament valjij staatâ uđđâ presidentin professor Vaira Vīķe-Freiberga.

### Porgemáánu

* porgemáánu 11. peeivi – Tievâslâš piäiváásiävŋánem Euroopist já Aasiast.

### Nobel-palhâšumeh

* Fyysiik – Gerardus ’t Hooft já Martinus J. G. Veltman
* Kemia – Ahmed Zewail
* Kirjálâšvuotâ – Günter Grass
* Ráávhu – Tuáhtáreh rajijttáá
* Talhâstieđâ – Günter Blobel

### Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn

* Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1999
* Sämikielâlâš muusik ive 1999
* Videospeelah ive 1999

## Šoddâmeh

* njuhčâmáánu 25. peeivi – Jin Ji-hee, maadâkorealâš čaittâleijee
* njuhčâmáánu 25. peeivi – Mikey Madison, ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee
* cuáŋuimáánu 9. peeivi – Lil Nas X, ovtâstumstaatâlâš ráppájeijee, lávloo já laavlârähtee
* vyesimáánu 13. peeivi – Red Sebastian, belgialâš lávloo-laavlârähtee
* vyesimáánu 27. peeivi – Lily-Rose Depp, ranskalâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já mannekiin
* vyesimáánu 28. peeivi – Cameron Boyce, ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. 2019)
* porgemáánu 28. peeivi – Tanska prinssâ Nikolai
* roovvâdmáánu 20. peeivi – Emmanouil Karalis, kreikkalâš stávránjuškejeijee.
* skammâmáánu 10. peeivi – Armand Duplantis, ovtâstumstaatâlâš-ruátálâš stávránjuškejeijee

## Jämimeh

* uđđâivemáánu 29. peeivi – Eeva-Kaarina Volanen, syemmilâš čaittâleijee (š. 1921)
* kuovâmáánu 25. peeivi – Glenn T. Seaborg, ive 1951 Nobel-kemiapalhâšume finnim ovtâstumstaatâlâš kemist (š. 1912)
* njuhčâmáánu 7. peeivi – Stanley Kubrick, ovtâstumstaatâlâš elleekovestivrejeijee (š. 1928)
* njuhčâmáánu 21. peeivi – Mary Ainsworth, ovtâstumstaatâlâš ovdánempsykologia professor (s. 1913)
* syeinimáánu 23. peeivi – Hassan II, Marokko kunâgâs iivij 1961–1999 (š. 1929)
* porgemáánu 12. peeivi – Giuseppe Beviacqua, italialâš almosvalastâllee (š. 1914)
* porgemáánu 16. peeivi – Esko Toiviainen, syemmilâš arkkiteht (š. 1915)
* skammâmáánu 16. peeivi – Daniel Nathans, ive 1978 Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume finnim ovtâstumstaatâlâš mikrobiolog (š. 1928)
* juovlâmáánu 24. peeivi – João Figueiredo, Brasilia 30. president (š. 1918)

## Kalender

| Kalender 1999 |
| --- |
|   | **1** | **2** | **3** | **4** | **5** | **6** | **7** | **8** | **9** | **10**   | **11** | **12** | **13** | **14** | **15** | **16** | **17** | **18** | **19** | **20**   | **21** | **22** | **23** | **24** | **25** | **26** | **27** | **28** | **29** | **30**   | **31** |
| **Uđđâivemáánu** | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa |   |
| **Kuovâmáánu** | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa |   |   |   |
| **Njuhčâmáánu** | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko |   |
| **Cuáŋuimáánu** | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá |   |
| **Vyesimáánu** | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu |   |
| **Kesimáánu** | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko |   |
| **Syeinimáánu** | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá |   |
| **Porgemáánu** | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma |   |
| **Čohčâmáánu**    | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu |   |
| **Roovvâdmáánu** | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa |   |
| **Skammâmáánu** | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma |   |
| **Juovlâmáánu** | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá | Lá | Pa | Vu | Ma | Ko | Tu | Vá |   |

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **1999**.

## Käldeeh