Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Jerusalem

Jerusalem
**Jerusalem** lii Israel stuárráámus kaavpug já uáivikaavpug.

## Pase kaavpug

Jerusalem lii juuvdálij, ristâlij já islamlij pase kaavpug. Tobbeen puáhtá uápásmuđ ristâosko merhâšittee soojijd tego Oljováárán já Golgatan. Kunâgâs Daavid hävdi já Čiärrummuvrâ láá vist juuvdáláid eromâš pase sajeh. Muslimij tehálumos jotteemčuosâttâh Jerusalemist lii Källeemoskeija.

## Viehâdâh

### Ässeeloho

| Ihe | Ässeeloho | Ihe | Ässeeloho | Ihe | Ässeeloho |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1525 | 4 700 | 1905 | 60 000 | 1980 | 407 100 |
| 1538 | 7 900 | 1913 | 75 200 | 1985 | 457 700 |
| 1553 | 12 384 | 1917 | 53 410 | 1990 | 524 400 |
| 1562 | 12 650 | 1922 | 62 053 | 1995 | 617 042 |
| 1800 | 8 750 | 1931 | 90 451 | 2000 | 657 500 |
| 1838 | 11 000 | 1946 | 205 100 | 2005 | 718 900 |
| 1844 | 15 510 | 1948 | 164 440 | 2015 | 865 721 |
| 1876 | 25 030 | 1967 | 262 609 | 2019 | 936 425 |
| 1896 | 45 430 | 1977 | 345 600 |  |  |
| Käldee: Wikidata |

## Kovegalleria

*
*
*
*
*
*
*
*

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Jerusalem**.

## Käldeeh
# Maryland

| Maryland |
| --- |
| State of Maryland |
|  lippu |  seilâ |
|  Ovtâstum staatâi kárttá, mast Maryland uásistaatâ merkkejum |
| Staatâ |  Ovtâstum staatah |
|  |
| Uáivikaavpug |
Annapolis |
|  |
| Stuárráámus kaavpug |
Baltimore |
|  |
| Kuvernöör |
Larry Hogan |
|  |
| Virgáliih kielah |
Ij lah. |
|  |
| Vijđodâh |  |
| – ohtsis |
32 133 km² |
| – mast eennâm |
25 314 km² |
| – mast čääsi |
6 819 km² |
|  |
21 % |
|  |
| Ässeeloho (2019) |  |
| – ässeeh |
6 045 680 |
| – ässeesaahâdvuotâ |
238 äs/km² |
|  |
| Littostaatâ uásistaattân |  |
| – peivimeeri |
28. cuáŋuimáánu 1788 |
| – oornigist |
7. |
|  |
| Äigistielâs |
UTC−5 |
| – kesiäigi |
UTC−4 |
|  |
| Ase |  |
| – alemus saje |
1 024  m |
| – koskâmiärálâš alodâh |
105  m |
| – vyeligumos saje |
0  m |
|  |
| Uánádâsah |  |
| – postâuánádâs |
MD |
| – ISO 3166-2 |
US-MD |
|  |
| Jiellâhnommâ | *"Old Line State", "Free State", "Little America", "America in Miniature"* |
|  |
| Motto | *"Fatti maschii, parole femine"* |
|  |
| Laavlâ | *"Maryland, My Maryland"* |
|  |
|  |
| www.maryland.gov |

**Maryland** lii Ovtâstum staatâi uásistaatâ. Ton uáivikaavpug lii Annapolis já stuárráámus kaavpug Baltimore. Maryland lii ohtâ ucemuin uásistaatâin, mutâ kuittâg tobbeen ääsih ohtsis 6 083 116 olmožid (2020).

## Viehâdâh

### Ässeeloho

| Ihe | Ässeeloho | Ihe | Ässeeloho |
| --- | --- | --- | --- |
| 1910 | 1 295 346 | 1990 | 4 781 468 |
| 1920 | 1 449 661 | 2000 | 5 296 486 |
| 1930 | 1 631 526 | 2010 | 5 773 552 |
| 1940 | 1 821 244 | 2013 | 5 928 814 |
| 1950 | 2 343 001 | 2015 | 6 006 401 |
| 1960 | 3 100 689 | 2019 | 6 045 680 |
| 1970 | 3 922 399 | 2020 | 6 177 224 |
| 1980 | 4 216 975 | 2021 | 6 165 129 |
| Käldee: Wikidata |

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Maryland**.

## Käldeeh
# Aleksandria

| Aleksandria الإسكندرية (arabiakielân) ⲁⲗⲉⲝⲁⲛⲇⲣⲓⲁ, ⲣⲁⲕⲟϯ (koptikielân) Αλεξάνδρεια (kreikakielân) |
| --- |
|  Aleksandria |
|  |  |
|  |
|  |
| Staatâ |
Egypt |
| Kuvernoraat |
Al-Iskandariyya |
|  |
| Vuáđudum |
331 oKr. |
|  |
| Alodâh |
5 m |
|  |
| Äigistielâs |
UTC+2 |

**Aleksandria** lii kaavpug Egyptist. Tot lii ässeelovo mield Egypt nubben stuárráámus kaavpug.

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Aleksandria**.

## Käldeeh
# Addis Abeba

Addis Abeba Etiopiast
**Addis Abeba** (amharakielân አዲስ አበባ, "uđđâ kukká", oromokielân *Finfinne*) lii Etiopia stuárráámus kaavpug já uáivikaavpug.

## Viehâdâh

### Ässeeloho

| Ihe | Ässeeloho |
| --- | --- |
| 2008 | 3 384 569 |
| 2012 | 3 041 002 |
| 2022 | 5 228 000 |
| 2024 | 5 704 000 |
| Käldee: Wikidata |

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Addis Abeba**.

## Käldeeh
# Kuovâmáánu

|  |
| --- |
| **Máánuh** |
|  |
| Uđđâivemáánu |
| Kuovâmáánu |
| Njuhčâmáánu |
| Cuáŋuimáánu |
| Vyesimáánu |
| Kesimáánu |
| Syeinimáánu |
| Porgemáánu |
| Čohčâmáánu |
| Roovvâdmáánu |
| Skammâmáánu |
| Juovlâmáánu |

**Kuovâmáánu** lii gregoriaanlâš já juliaanlâš kalender mield ive nubbe mánuppaje. Kuovâmáánust láá 28 peivid, pic kárgámive tast láá 29 peivid.

Kuovâmáánu 6. peeivi lii ive vuossâmuš Säämi lippupeivi ađai Säämi aalmugpeivi.

## Nommâ

Kuovâmáánu nommâ já eromâšávt sääni algâuási kuovâ lii skandinaavisâš lovnâ. Tot máccá háámán *gói* já *gómánađr*, mii lii merhâšâm ääigi kuovâmáánu pelimuddoost njuhčâmáánu pelimuudon. Lii arvâlum, et kuovâmáánu nommâ lii lamaš skandinaavisâš kielâin merhâšuumeest "muotâmáánu", tastko uđđâ tárukielâ (nynorsk) tobdá sääni *gjö*, mii meerhâš asettes muottuu. Tággáár muottust ellei luodah uáinojeh pyereest.

Taan mánuppaajeest lii kevttum meid suomâkiel lovnânommâ "helmimáánu".

Uđđâivemáánu teikâ loppâuási tast já kuovâmáánu algâuási láá tovle nomâttum máhđulávt puolâšmáánnun.

## Kuovâmáánu sämikulttuurist

### Kinttâlpeivi

*Válduartikkâl: Kinttâlpeivi*
Kinttâlpeeivi tovlááh sämmiliih peskidii saavzâi tälviulloid meddâl. Tain suulâin tohhii išedeh še Reisvuonmääđhi, veikkâ táválávt talle lijjii korrâ puolâšeh, mut meiddei korrâ puurgah-uv. Kinttâlpeeivi rahttâsškuottii ovdiih anarâšäijiheh tälvikoddepiivdon.

### Maatipeivi

*Válduartikkâl: Maatipeivi*
Anarâš-kalenderist Maatipeivi lii kuovâmáánu 24. peeivi. Maatipeivi ij viettum tađe komebeht, mut tot liijká lâi maaŋgâ áášán čyeccee.

## Pasepeivinomâttâsah

Kuonâmáánu peht láá iänááš kalenderijn muáddi pasepeivinomâttâs Tagareh láá:

* Septugeesima lii läättinkielâ, já tot uáivild "čiččâmlovváád" (70-lohon vuáđuduvvee rekinistemoornig). Tot uáivilid kuittâg oovcád pasepeeivi ovdil pessijái.
* Seksageesima lii läättinkielâ, já tot uáivild "kuttlovváád" (60-lohon vuáđuduvvee rekinistemoornig). Tot uáivilid kuittâg káávcád pasepeeivi ovdil pessijái.

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Kuovâmáánu**.

## Käldeeh
# Malawi

| Malawi täsiväldi *Republic of Malawi* (eŋgâlâskielân) *Dziko la Malaŵi* (chicheŵakielân) *Charu cha Malaŵi* (tumbukakielân) |
| --- |
|  lippu |  vaakun |
|  |
| Staatâhäämi |
täsiväldi |
|  |
| President |
Lazarus Chakwera |
|  |
| Uáivikaavpug |
Lilongwe |
|  |
| Virgáliih kielah |
eŋgâlâskielâ, chicheŵakielâ |
|  |
| Vaaluut |
Malawi kwacha (MWK) |
|  |
| Äigi |
UTC +2 |
|  |
| Uánádâs |
MW |
|  |
| Jotolâh |
čižetpiälásâš |
|  |
| Sundenummeer |
+265 |
|  |
| Internet TLD |
.mw |
|  |
| Motto |
"Unity and Freedom" |
|  |
| Aalmuglâšlaavlâ | *Mlungu dalitsani Malawi* |
|  |

**Malawi täsiväldi** (eŋgâlâskielân *Republic of Malawi*, chicheŵan *Dziko la Malaŵi*, tumbukan *Charu cha Malaŵi*) ađai **Malawi** lii staatâ Afrikist. Ton uáivikaavpug lii Lilongwe.

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Malawi**.

## Käldeeh
# Arizona

| Arizona |
| --- |
| State of Arizona |
|  lippu |  seilâ |
|  Ovtâstum staatâi kárttá, mast Arizona uásistaatâ merkkejum |
| Staatâ |  Ovtâstum staatah |
|  |
| Uáivikaavpug |
Phoenix |
|  |
| Stuárráámus kaavpug |
Phoenix |
|  |
| Kuvernöör |
Doug Ducey |
|  |
| Virgáliih kielah |
eŋgâlâskielâ |
|  |
| Vijđodâh |  |
| – ohtsis |
295 234 km² |
| – mast eennâm |
294 312 km² |
| – mast čääsi |
942 km² |
|  |
| Ässeeloho (2019) |  |
| – ässeeh |
7 278 717 |
| – ässeesaahâdvuotâ |
22,9 äs/km² |
|  |
| Littostaatâ uásistaattân |  |
| – peivimeeri |
14. kuovâmáánu 1912 |
| – oornigist |
48. |
|  |
| www.az.gov |

**Arizona** lii Ovtâstum staatâi uásistaatâ. Ton uáivikaavpug lii Phoenix já tot lii meid stuárráámus kaavpug. Tom maŋa stuárráámuuh kaavpugeh Arizonast láá Tucson já Mesa.

Arizona uásistaatâst ääsih ohtsis suulân 7,4 miljovn olmožid (2020).

## Viehâdâh

### Ässeeloho

| Ihe | Ässeeloho | Ihe | Ässeeloho |
| --- | --- | --- | --- |
| 1901 | 131 000 | 1980 | 2 718 215 |
| 1920 | 334 162 | 1990 | 3 665 228 |
| 1930 | 435 573 | 2000 | 5 130 632 |
| 1940 | 499 261 | 2010 | 6 392 017 |
| 1950 | 749 587 | 2015 | 6 828 065 |
| 1960 | 1 302 161 | 2020 | 7 151 502 |
| 1970 | 1 770 900 |  |  |
| Käldee: Wikidata |

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Arizona**.

## Käldeeh