# Puola

| Puola täsiväldi *Rzeczpospolita Polska* (puolakielân) |
| --- |
|  lippu |  vaakun |
|  |
| Staatâhäämi |
täsiväldi |
|  |
| President | Karol Nawrocki |
| Uáiviminister | Donald Tusk |
|  |
| Uáivikaavpug |
Varsova |
|  |
| Eres kaavpugeh |
Krakova Wrocław Łódź Poznań Gdańsk Szczecin |
|  |
| Vijđodâh |
312 685 km² |
| – sisčääci |
2,7 %  |
|  |
| Ässeeloho (2020) |
38 268 000 |
| – ässeesaahâdvuotâ |
123 ässed/km² |
|  |
| Virgáliih kielah |
puolakielâ |
|  |
| Vaaluut |
złoty (PLN) |
|  |
| Äigi |
UTC+1 |
| – kesiäigi |
UTC+2 |
|  |
| Uánádâs |
PL |
| – fiävruin |
PL |
| – kirdemmašinijn |
SP |
|  |
| Jotolâh |
uálgispiälásâš |
|  |
| Sundenummeer |
+48 |
|  |
| Internet TLD |
.pl |
|  |
| Motto |
ij lah |
|  |
| Aalmuglâšlaavlâ | *Mazurek Dąbrowskiego* |
|  |
|  |
| Oovdiš staatâ(h) |  Puola aalmugtäsiväldi |

**Puola täsiväldi** (puolakielân *Rzeczpospolita Polska*) ađai **Puola** lii staatâ Euroopist. Ton uáivikaavpug lii Varsova.

## Eennâmtieđâ

Puola vijđodâh lii 312 685 km², mast 8 430 km² lii čääci. Vijđoduv mield Puola lii maailm 71. stuárráámus já Euroop 9. stuárráámus staatâ.

### Sajadâh já rääjih

Puola lii staatâ Koskâ-Euroopist. Ton ránnjástaatah láá tavveen Ruoššâ (Kaliningrad Oblast), tavenuorttân Liettua, nuorttân Vielgis-Ruoššâ, maadânuorttân Ukraina, mäddin Slovakia, maadâviestârist Čekki já viestârist Saksa. Puolast staatârääjih láá ohtsis 2 865 km. Kuhemus rääji lii rääji Čekkijn, mii lii 699 km. Uánihumos rääji vist lii 100 km rääji Liettuain. Puola rájášuvá tavveen Nuorttâmeerân. Merâriddo lii ohtsis 440 km.

| Ránnjástaatâ | Rääji kukkodâh | Kárttá |
| --- | --- | --- |
| Ruoššâ (Kaliningrad Oblast) | 209 km |  |
| Liettua | 100 km |
| Vielgis-Ruoššâ | 375 km |
| Ukraina | 498 km |
| Slovakia | 517 km |
| Čekki | 699 km |
| Saksa | 467 km |

### Jäävrih já juuvah

Wisła Varsovast
Puola kuhemuuh juuvah láá Wisła, Oder, Warta já Bug.

Śniardwy lii Puola stuárráámus jävri vijđoduv mield. Ton vijđodâh lii 113,8 km². Kieŋâlumos jävri lii Hańcza (108,5 m).

### Morfologia

Rysy lii Puola alemus vääri.
Puola alemus saje lii Rysy čokke (2 499 m). Tot lii eennâm maadâuásist Puola já Slovakia rääjist. Väärist láá kulmâ čohe, main koskâ- já maadânuorttâčoheh láá Slovakiast já taveviestârčokke lii Puolast. Taat taveviestârčokke lii Puola alemus saje.

Staatâ vyeligumos saje lii tääl Marzęcino-nommâsii siijdâst (-2,2 m). Ive 2022 räi tot lâi Raczki Elbląskie aldasijn (-1,8 m).

## Haldâttâh já politiik

Puola staatâhäämi lii semipresidentlâš täsiväldi. Puola staatâhovdâ lii president. Tááláš president lii Karol Nawrocki.

### Kuávlulâš jyehim

Puola voivodkodeh já täi uáivikaavpugeh.
*Válduartikkâl: Puola voivodkodeh*
Uđđâivemáánu 1. peeivi 1999 Puola juohhui kuulmâ táásán: alemuu tääsi voivodkuudijd (puolakielân *województwo*), haldâttâhpirrâduvváid (*powiat*) já kieldáid (*gmina*). Talle Puolast lijjii 16 voivodkodded, 308 haldâttâhpirrâdâhhâd, 65 kaavpugid, main lâi haldâttâhpirrâduv status, já 2 489 kieldâd.

Kuávlulâš jyehim lii muttum maŋgii ive 1999 maŋa. Veikkâ uđđâivemáánu 1. peeivi 2024 rääjist Puolast láá lamaš vala-uv 16 voivodkodded, tast láá tääl 314 haldâttâhpirrâdâhhâd, 66 kaavpugid, main lii haldâttâhpirrâduv status, já 2 477 kieldâd.

### President

Puola president roolâ lii viehâ seremonialâš, mutâ sust lii vetovuoigâdvuotâ haldâttâs miärádâsâin.

## Viehâdâh

### Kaavpugeh

*Válduartikkâl: Listo Puola kaavpugijn*
Puola stuárráámus kaavpug lii Varsova, mii lii meiddei staatâ uáivikaavpug. Eres stuorrâ kaavpugeh láá Krakova, Wrocław, Łódź, Poznań, Gdańsk já Szczecin.

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Puola**.

## Käldeeh