Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Donald Trump

Ovtâstum staatâi 45. president Donald Trump ive 2017
**Donald Trump** (š. kesimáánu 14. peeivi 1946, New York, New York, Ovtâstum staatah) lii ovtâstumstaatâlâš finnodâholmooš já politikkár. Sun lâi Ovtâstum staatâi 45. president oovtâ paje verd iivij 2017–2021. Suu väljejii uđđâsist presidentin ive 2024 presidentvaaljâin, já uđđâivemáánu 20. peeivi 2025 sust šoodâi Ovtâstum staatâi 47. president.

## Ive 2024 morheiskâstem

Donald Trump hávádui uálgispiäljásis ton keežild ko sun šoodâi morheirâttâs moolân kampanjateivâdmis ääigi Pennsylvaniast syeinimáánu 13. peeivi 2024. FBI mield saahâ lâi morheiiskâstmist. 20-ihásâš almai päjiškuođij Trump kulij ollâ saajeest tábáhtumesaje ulguubeln. Tárkkápäččee paajij taam almaa masa tállân morheiskâstem maŋa jaamâs. Ohtâ Trump kyeditteijee jaamij päčimist. Kyevtis lává ruásnuluin viärráht.

Trump lâi tolâmin saavâ Butler-nommâsii kaavpugist, ko päčimeh kulluuškuottii. Trump njavhâstij peeljis, koskâldutij saavâs já nutâgij vuálus suáján. Kuldâleijeeh Trump tyehin meid nutâgii. Mottoom ääigi keččin torvoalmaah tolvuu Trump autoin meddâl. Sun eelij ton maŋa pyecceiviäsust. Maŋeláá Trump tieđettij, et sun vaja pyereest já sun lii jo peessâm pyecceiviäsust.

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Donald Trump**.

## Käldeeh
# Oulu

| Oulu |
| --- |
|  Oulu kaavpugtáálu |
|  |  |
|  |
| Staatâ |  Suomâ |
| Eennâmkodde |
Tave-Pohjanmaa |
|  |
| Vijđodâh |
3 817,54 km² |
| – eennâm |
2 971,96 km² (77,8 %) |
| – sisčääci |
80,08 km² (2,1 %) |
| – merâčääci |
765,50 km² (20,1 %) |
|  |
| Ässeeloho |
205 750 (30.6.2020) |
| Ässeesaahâdvuotâ |
69,19 ässed/km² (31.1.2020) |
|  |
| Eenikielâ |
31.12.2019 |
| – suomâkielâ |
95,3 % |
| – ruotâkielâ |
0,2 % |
| – sämikielah |
0,1 % |
| – eres kielah |
4,4 % |

**Oulu** (ruotâkielân *Uleåborg*) lii kaavpug Suomâst, Tave-Pohjanmaa eennâmkoddeest. Oulust ääsih 205 750 olmožid, já ton vijđodâh lii 3 817,54 km², mast 845,58 km² lii čääci. Oulu naaburkieldah láá Hailuoto, Ii, Kempele, Liminka, Lumijoki, Muhos, Pudasjärvi, Tyrnävä já Utajärvi.

## Historjá

Oulu vuáđudui ive 1605.

## Viehâdâh

### Ässeeloho

| Oulu ässeeloho iivij 1980–2020 |
| --- |
| Ihe |  |  | Ässeeh |  |
| 1980 |    | 121 809 |
| 1985 |    | 128 869 |
| 1990 |    | 136 029 |
| 1995 |    | 146 395 |
| 2000 |    | 160 851 |
| 2005 |    | 173 436 |
| 2010 |    | 185 419 |
| 2015 |    | 198 525 |
| 2020 |    | 205 629 |
| Käldee: Tilastokeskus. |

### Čuákkipääihih

| # | Čuákkipäikki | Ässeeloho (31.12.2017) |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Oulu kuávdáščuákkipäikki**\* | &&&&&&&&&0183701.&&&&00183 701 |
| 2 | Kiiminki markkân | &&&&&&&&&&&05654.&&&&005 654 |
| 3 | Alakylä | &&&&&&&&&&&01538.&&&&001 538 |
| 4 | Ylikiiminki markkân | &&&&&&&&&&&&0732.&&&&00732 |
| 5 | Vesala | &&&&&&&&&&&&0711.&&&&00711 |
| 6 | Yli-Ii kirkkokuávlu | &&&&&&&&&&&&0686.&&&&00686 |
| 7 | Huttukylä | &&&&&&&&&&&&0297.&&&&00297 |

\* Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild.

Kaavpug kuávdáščuákkipäikki lii **puáidudum**.

## Ustevvuotâkaavpugeh

Oulu ustevvuotâkaavpugeh láá:

* Alta, Taažâ
* Arkaŋŋel, Ruoššâ
* Boden, Ruotâ
* Bursa, Turkki
* Halle, Saksa
* Hangzhou, Kiina
* Leverkusen, Saksa
* Matera, Italia
* Odessa, Ukraina
* Siófok, Uŋgar
* Nijmegen, Vuáládâhenâmeh

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Oulu**.

## Käldeeh
# Euroop

| Euroop |
| --- |
|  |
| Vijđodâh |
10 180 000 km² |
| Ässeeloho |
746 419 440 |
| Ässeesaahâdvuotâ |
72,9 ässed/km² |
| Staatah |
51 |
| Äigistielâs |
UTC – UTC+6 |
| Stuárráámuuh kaavpugeh |
Istanbul, Moskova, Pariisi, Lontoo, Madrid, Barcelona, Saint Petersburg, Rooma, Berlin, Milano |

**Euroop** lii eennâmuási, kost Säämi-uv lii.

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Euroop**.

## Käldeeh
# Kesimáánu 29.

**Kesimáánu 29.** peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 180. peivi (kárgámive 181. peivi). Ive loopân láá 185 peivid.

## Nommâpeeivih

* anarâš kalender: Piäkká, Piäjáš, Piättâr, Petter, Pierâ
* syemmilâš kalender: Pekka, Petri, Petra, Petteri, Peetu, Pietari, Pekko

## Tábáhtusah

* 1855 – The Daily Telegraph -aavis vuossâmuš nummeer almostui.

## Šoddâmeh

* 1900 – Antoine de Saint-Exupéry, ranskalâš kirječällee (j. 1944)
* 1926 – Jabir al-Ahmad al-Jabir al-Sabah, Kuwait 3. eemiir (j. 2006)

## Jämimeh

* 2003 – Katharine Hepburn, ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. 1907)

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Kesimáánu 29.**.

## Käldeeh
# Syeinimáánu 1.

**Syeinimáánu 1.** peivi lii gregoriaanlâš kalender mield ive 182. peivi (kárgámive 183. peivi). Ive loopân láá 183 peivid.

## Nommâpeeivih

* anarâš kalender: Áárun
* syemmilâš kalender: Aaro, Aaron

## Tábáhtusah

* 1796 – Tennesseest šoodâi Ovtâstum staatâi 16. uásistaatâ.
* 1853 – Tissot vuáđudui.
* 1991 – Varsova litto lopâttui virgálávt Prahast.
* 2006 – Euroop union saavâjođetteijeevuotâ sirdui Nuorttâriijkâst Suomân ive loopâ räi.
* 2013 – Kroatia seervâi Euroop unionân.
* 2019 – Euroop union saavâjođetteijeevuotâ sirdui Romaniast Suomân ive loopâ räi.

## Šoddâmeh

* 1848 – Arvid Genetz, syemmilâš tivtâsteijee já kielâtotkee sehe senaattor iivij 1901–1905 (j. 1915)
* 1879 – Léon Jouhaux, ive 1951 Nobel-ráávhupalhâšume finnim ranskalâš áámmátservihovdâ (j. 1954)
* 1885 – Bertel Liljeqvist, syemmilâš arkkiteht (j. 1954)
* 1961 – Diana Spencer, Wales prinses (j. 1997)

## Jämimeh

* 1950 – Eliel Saarinen, syemmilâš arkkiteht (š. 1873)
* 1971 – William Lawrence Bragg, ive 1915 Nobel-fyysiikpalhâšume finnim australialâš-brittilâš fysikkár (š. 1890)
* 2024 – Ismail Kadare, albanialâš kirječällee (š. 1936)

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Syeinimáánu 1.**.

## Käldeeh
# Tave-Makedonia

| Tave-Makedonia täsiväldi *Република Северна Македонија* (makedoniakielân) *Republika e Maqedonisë së Veriut* (albaniakielân) |
| --- |
|  lippu |  vaakun |
|  |
| Staatâhäämi |
täsiväldi |
|  |
| President |
Stevo Pendarovski |
| Uáiviminister |
Zoran Zaev |
|  |
| Uáivikaavpug |
Skopje |
|  |
| Eres kaavpugeh |
Kumanovo |
|  |
| Vijđodâh |
25 713 km² |
| – sisčääci |
1,9 %  |
|  |
| Ässeeloho (2019) |
2 077 132 |
| – ässeesaahâdvuotâ |
80,1 ässed/km² |
|  |
| Virgáliih kielah |
makedoniakielâ, albaniakielâ virgáliih ucceeblovokielah: aromaniakielâ, bosniakielâ, romanikielâ, serbiakielâ, tuurkikielâ |
|  |
| Vaaluut |
Makedonia deenaar (MKD) |
|  |
| Äigi |
UTC+1 |
| – kesiäigi |
UTC+2 |
|  |
| Jiečânâsvuotâ |  |
| – Jugoslaviast |
čohčâmáánu 8. 1991 |
|  |
| Uánádâs |
MK |
| – fiävruin |
MK |
| – kirdemmašinijn |
Z3 |
|  |
| Jotolâh |
uálgispiälásâš |
|  |
| Sundenummeer |
+389 |
|  |
| Internet TLD |
.mk .мкд |
|  |
| Motto |
ij lah |
|  |
| Aalmuglâšlaavlâ | *Денес над Македонија (Denes nad Makedonija)* |

**Tave-Makedonia**, virgálávt **Tave-Makedonia täsiväldi** (makedoniakielân Република Северна Македонија, *Republika Severna Makedonija*), lii staatâ Euroopist. Ton uáivikaavpug lii Skopje.

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Tave-Makedonia**.

## Käldeeh