# Mali

| Mali täsiväldi *République du Mali* (ranskakielân)ߡߊߟߌ ߞߊ ߝߊߛߏߖߊߡߊߣߊ (bambarakielân) *Mali ka Fasojamana* 𞤈𞤫𞤲𞤲𞤣𞤢𞤢𞤲𞤣𞤭 𞤃𞤢𞤢𞤤𞤭 (fulakielân) *Renndaandi Maali* |
| --- |
|  lippu |  vaakun |
|  |
| Staatâhäämi |
täsiväldi |
|  |
| President | Assimi Goïta |
| Uáiviminister | Abdoulaye Maïga |
|  |
| Uáivikaavpug |
Bamako |
|  |
| Eres kaavpugeh |
Timbuktu |
|  |
| Vijđodâh |
1 240 192 km² |
|  |
| Virgáliih kielah |
bambarakielâ, bobokielâ, bozokielâ, dogonkielâ, fulanikielâ, hassaniyyakielâ, khasonkakielâ, maninkakielâ, miniankakielâ, senufokielâ, songhaikielâ, soninkekielâ já tamašekkielâ |
|  |
| Vaaluut |
CFA-frangi (XOF) |
|  |
| Äigi |
UTC |
|  |
| Uánádâs |
ML |
|  |
| Jotolâh |
uálgispiälásâš |
|  |
| Sundenummeer |
+223 |
|  |
| Internet TLD |
.ml |
|  |
| Motto |
"Un peuple, un but, une foi" |
|  |
| Aalmuglâšlaavlâ | *Pour l'Afrique et pour toi, Mali* |
|  |

**Mali täsiväldi** (ranskakielân *République du Mali*, bambarakielân ߡߊߟߌ ߞߊ ߝߊߛߏߖߊߡߊߣߊ, *Mali ka Fasojamana*, fulakielân 𞤈𞤫𞤲𞥆𞤣𞤢𞥄𞤲𞤣𞤭 𞤃𞤢𞥄𞤤𞤭, *Renndaandi Maali*, arabiakielân جمهورية مالي‎) ađai **Mali** lii staatâ Afrikist. Ton uáivikaavpug lii Bamako.

## Eennâmtieđâ

Mali vijđodâh lii 1 240 192 km². Vijđoduv mield Mali lii maailm 25. stuárráámus staatâ.

### Sajadâh já rääjih

Mali lii siseennâmriijkâ Viestâr-Afrik taveviestâruásist. Ton ránnjástaatah láá tavveen já tavenuorttân Algeria, nuorttân Niger, maadânuorttân Burkina Faso, mäddin Elefanttähtiriddo, maadâviestârist Guinea sehe viestârist Senegal já Mauritania. Malist staatârääjih láá ohtsis 7 908 km. Kuhemus rääji lii rääji Mauritaniain, mii lii 2 236 km. Uánihumos rääji vist lii 489 km rääji Senegaláin.

| Ránnjástaatâ | Rääji kukkodâh | Kárttá |
| --- | --- | --- |
| Algeria | &&&&&&&&&&&01359.&&&&001 359 km |  |
| Burkina Faso | &&&&&&&&&&&01325.&&&&001 325 km |
| Elefanttähtiriddo | &&&&&&&&&&&&0599.&&&&00599 km |
| Guinea | &&&&&&&&&&&01062.&&&&001 062 km |
| Mauritania | &&&&&&&&&&&02236.&&&&002 236 km |
| Niger | &&&&&&&&&&&&0838.&&&&00838 km |
| Senegal | &&&&&&&&&&&&0489.&&&&00489 km |

### Morfologia

Mont Hombori lii Mali alemus vääri.
*Válduartikkâl: Listo Mali vaarijn*
Mali alemus saje lii Mont Hombori čokke, mii paijaan 1 155 meetter alodâhân. Ton vyeligumos saje vist lii Senegaljuuhâ (23 m).

## Haldâttâh já politiik

Mali staatâhäämi lii täsiväldi. Ton staatâhovdâ lii president. Tááláš president lii Assimi Goïta. Tááláš uáiviminister vist lii Abdoulaye Maïga.

## Viehâdâh

### Ässeeloho

| Ihe | Ässeeloho | Ihe | Ässeeloho | Ihe | Ässeeloho | Ihe | Ässeeloho | Ihe | Ässeeloho |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1960 | 5 098 942 | 1972 | 5 893 113 | 1984 | 7 281 246 | 1996 | 9 222 157 | 2007 | 12 725 629 |
| 1961 | 5 151 827 | 1973 | 5 989 840 | 1985 | 7 405 201 | 1997 | 9 462 256 | 2008 | 13 138 299 |
| 1962 | 5 205 248 | 1974 | 6 089 644 | 1986 | 7 514 770 | 1998 | 9 712 365 | 2009 | 14 528 662 |
| 1963 | 5 259 686 | 1975 | 6 191 134 | 1987 | 7 613 990 | 1999 | 9 977 308 | 2010 | 15 370 000 |
| 1964 | 5 315 835 | 1976 | 6 293 218 | 1988 | 7 713 098 | 2000 | 10 260 577 | 2011 | 14 416 737 |
| 1965 | 5 374 327 | 1977 | 6 396 391 | 1989 | 7 826 368 | 2001 | 10 562 768 | 2012 | 14 853 572 |
| 1966 | 5 435 158 | 1978 | 6 502 693 | 1990 | 7 964 066 | 2002 | 10 882 662 | 2013 | 15 301 650 |
| 1967 | 5 498 558 | 1979 | 6 615 058 | 1991 | 8 130 473 | 2003 | 11 219 737 | 2017 | 18 541 980 |
| 1968 | 5 565 670 | 1980 | 6 735 247 | 1992 | 8 322 743 | 2004 | 11 572 936 | 2018 | 19 329 841 |
| 1969 | 5 637 927 | 1981 | 6 865 516 | 1993 | 8 535 338 | 2005 | 11 941 258 | 2020 | 20 250 833 |
| 1970 | 5 716 294 | 1982 | 7 004 456 | 1994 | 8 759 442 | 2006 | 12 325 545 | 2022 | 22 395 489 |
| 1971 | 5 801 472 | 1983 | 7 145 879 | 1995 | 8 988 853 |  |  |  |  |
| Käldee: Wikidata |

### Kielah

Mali lii maaŋgâkielâlâš eennâm. Kolonisaatio keežild ranskakielâ lâi kuittâg kuhháá áinoo virgálâžžân kiellân Malist, mut uđđâivemáánust 2022 Mali já Ranska koskâvuotâ niävránij já Mali almottij, ete bambarakielâst šodâččij staatâ virgálâš kielâ. Keessiv 2023 uárnejum aalmugjienâstmist 97 % jienâsteijein tuhhiittii ive 1992 vuáđulaavâ nubásmitmist nuuvt, ete ranskakielâ ličij tuše pargokielâ já ete Mali 13 aalmuglii kielâst šodâččii staatâ virgáliih kielah. Vuáđulaahâ ij kuittâg raijii eres kielâi máhđulâšvuođâ šoddâđ virgálâžžân kiellân maŋeláá.

Virgálijn kielâin puoh táválumos kielâ lii bambarakielâ, mon suulân 51 % malilijn sárnuh ennikiellân já mon áárvu mield suulân 80 % ässein kevttih *lingua francan*. Vuáđulaavâ artikla 31 mield Mali eres virgâliih kielah láá bobokielâ, bozokielâ, dogonkielâ, fulanikielâ, hassaniyyakielâ, khasonkakielâ, maninkakielâ, miniankakielâ, senufokielâ, songhaikielâ, soninkekielâ já tamašekkielâ.

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Mali**.

## Käldeeh