# Ukraina

| Ukraina **Україна (ukrainakielân)** |
| --- |
|  lippu |  vaakun |
|  Ruánáá kuávlu lii Ukraina. Kuovgisruánáájin lii merkkejum Ruošâ väldidem kuávlu. |
| Staatâhäämi |
täsiväldi |
|  |
| President |
Volodymyr Zelensky |
| Uáiviminister |
Yulia Svyrydenko |
|  |
| Uáivikaavpug |
Kiova |
|  |
| Eres kaavpugeh |
Harkova Odessa Dnipro Donetsk Zaporižžja Lviv Kryvyi Rih Mykolajiv Mariupol eres kaavpugeh |
|  |
| Vijđodâh |
603 550 km² |
| – sisčääci |
7 %  |
|  |
| Ässeeloho (2021) |
41 554 836 (Krimttáá já Sevastopolttáá) |
| – ässeesaahâdvuotâ |
73,8 ässed/km² |
|  |
| Virgáliih kielah |
ukrainakielâ |
|  |
| Vaaluut |
hryvnia (UAH) |
|  |
| Äigi |
UTC+2 |
| – kesiäigi |
UTC+3 |
|  |
| Jiečânâsvuotâ |  |
| – Sovjetlittoost |
porgemáánu 24. 1991 |
|  |
| Uánádâs |
UA |
| – fiävruin |
UA |
| – kirdemmašinijn |
UR |
|  |
| Jotolâh |
uálgispiälásâš |
|  |
| Sundenummeer |
+380 |
|  |
| Internet TLD |
.ua .укр |
|  |
| Motto |
"Воля, Злагода, Добро" |
|  |
| Aalmuglâšlaavlâ | *Štše ne vmerla Ukrajiny* |
|  |

**Ukraina** (ukrainakielân *Україна* [ukrɑˈjinɑ]) lii jiečânâs staatâ Nuorttâ-Euroopist. Ukraina uáivikaavpug lii Kiova.

## Historjá

Porgemáánu 24. peeivi 1991 Ukraina šoodâi jiečânâssân Sovjetlittoost. Ive 2014 Ruoššâ volliittij maadâ-Ukrainast leijee Krimân já väldidij tom. Tooláá iđedist kuovâmáánu 24. peeivi 2022 Ruoššâ volliittij Ukrainan uđđâsist, taan keerdi meiddei Vielgis-Ruošâ já Krim peht.

## Eennâmtieđâ

Ukraina vijđodâh lii 603 550 km², mast 24 220 km² lii čääci. Vijđoduv mield Ukraina lii maailm 48. stuárráámus staatâ sehe Euroop nubben stuárráámus staatâ já stuárráámus ollásávt Euroopist leijee staatâ.

### Sajadâh já rääjih

Karpaatij aalmuglâšmecci lii viestâr-Ukrainast.
Ukraina lii staatâ Nuorttâ-Euroopist. Ton ránnjástaatah láá nuorttân Ruoššâ, tavveen Vielgis-Ruoššâ já uárjin Puola, Slovakia, Uŋgar, Romania já Moldova. Ukrainast staatârääjih láá ohtsis 5 581 km. Kuhemus rääji lii 1 944 km rääji Ruoššáin. Uánihumos rääji vist lii 97 km rääji Slovakiain. Ukraina máddáábeln láá Azovameerâ já Čapismeerâ. Merâriddo lii ohtsis 2 782 km.

Hoverla lii Ukraina alemus vääri.
### Morfologia

Ukraina alemus saje lii Hoverla čokke (2 061 m) Viestâr-Karpaatijn, Karpaatij aalmuglâšmeecist viestâr-Ukrainast. Ton vyeligumos saje vist lii Čapismeerâ riddo (0 m).

## Haldâttâh já politiik

Ukraina staatâhäämi lii semipresidentlâš täsiväldi.

### Haaldâtlâš jyehim

Ukraina kuávluh já kaavpugeh sehe Krim autonomisâš täsiväldi
Ukraina lii juohhum 24 kuávlun, Krim autonomisâš täsivááldán já kyevti kaavpugân (ukrainakielân *місто*): Sevastopol já Kiova.

* Dnipropetrovsk kuávlu (Дніпропетровська область)
* Donetsk kuávlu (Донецька область)
* Harkova kuávlu (Харківська область)
* Herson kuávlu (Херсонська область)
* Hmelnytskyi kuávlu (Хмельницька область)
* Ivano-Frankivsk kuávlu (Івано-Франківська область)
* Kiova kuávlu (Київська область)
* Kirovohrad kuávlu (Кіровоградська область)
* Luhansk kuávlu (Луганська область)
* Lviv kuávlu (Львівська область)
* Monnjâ-Karpatia kuávlu (Закарпатська область)
* Mykolajiv kuávlu (Миколаївська область)
* Odessa kuávlu (Одеська область)
* Pultava kuávlu (Полтавська область)
* Rivne kuávlu (Рівненська область)
* Sumy kuávlu (Сумська область)
* Ternopil kuávlu (Тернопільська область)
* Tšerkasy kuávlu (Черкаська область)
* Tšernihiv kuávlu (Чернігівська область)
* Tšernivtsi kuávlu (Чернівецька область)
* Vinnytsja kuávlu (Вінницька область)
* Volynia kuávlu (Волинська область)
* Zaporižžja kuávlu (Запорізька область)
* Žytomyr kuávlu (Житомирська область)
* Krim autonomisâš täsiväldi (Автономна Республіка Крим; Krym)
* Kiova\* (Київ; Kyjiv)
* Sevastopol\* (Севастополь)

Kuávluhaldâttuv nube tääsist Ukraina kuávluh já Krim autonomisâš täsiväldi láá juohhum syeinimáánu 2020 rääjist 136 pirrâdâhân (ukrainakielân *район*).

## Viehâdâh

### Kaavpugeh

Ukraina stuárráámus kaavpug lii ton uáivikaavpug Kiova. Tavenuorttâ-Ukrainast lii staatâ nubben stuárráámus kaavpug Harkova. Kuálmádin stuárráámus kaavpug lii ive 2014 rääjist Odessa. Ovdil 2014 tot lâi Dnipro, mii lii tääl niäljádin stuárráámus kaavpug.

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Ukraina**.

## Käldeeh