# Brasilia

| Brasilia littotäsiväldi *República Federativa do Brasil* (portugalkielân) |
| --- |
|  lippu |  vaakun |
|  |
| Staatâhäämi |
littotäsiväldi |
|  |
| President | Luiz Inácio Lula da Silva |
| Väripresident | Luiz Inácio Lula da Silva |
|  |
| Uáivikaavpug |
Brasília |
|  |
| Eres kaavpugeh |
São Paulo, Rio de Janeiro, Salvador |
|  |
| Vijđodâh |
8 515 770 km² |
| – sisčääci |
0,65 %  |
|  |
| Ässeeloho (2019) |
210 147 125 |
| – ässeesaahâdvuotâ |
25 ässed/km² |
| – aalmugstuárrum |
0,8 % (2014) |
|  |
| Virgáliih kielah |
portugalkielâ |
|  |
| Vaaluut |
Real (BRL) |
|  |
| Äigi |
UTC−2 - UTC−5 |
|  |
| Uánádâs |
BR |
| – fiävruin |
BR |
| – kirdemmašinijn |
PP/PT |
|  |
| Jotolâh |
uálgispiälásâš |
|  |
| Sundenummeer |
+55 |
|  |
| Internet TLD |
.br |
|  |
| Motto |
"Ordem e Progresso" |
|  |
| Aalmuglâšlaavlâ | *Hino Nacional Brasileiro* |
|  |

**Brasilia** lii staatâ Maadâ-Amerikist. Ton uáivikaavpug lii Brasília.

## Eennâmtieđâ

Brasilia vijđodâh lii 8 515 770 km², mast 157 630 km² lii čääci. Vijđoduv mield Brasilia lii maailm 6. stuárráámus staatâ.

### Sajadâh já rääjih

Brasilia lii jiečânâs littotäsiväldi Maadâ-Amerik nuorttâriddoost. Ton ránnjástaatah láá tavveen Venezuela, Guyana, Suriname já Ranska (Ranska Guayana, mii lii Ranska tovnbeln meerâ kuávlu), mäddin Uruguay, maadâviestârist Argentiina, Paraguay já Bolivia, viestârist Peru sehe taveviestârist Kolumbia. Brasiliast staatârääjih láá ohtsis 16 145 km. Kuhemus rääji lii rääji Boliviain, mii lii 3 403 km. Uánihumos rääji vist lii 515 km rääji Surinamein. Brasilia rájášuvá Atlant väldimeerân. Merâriddo lii ohtsis 7 491 km.

| Ránnjástaatâ | Rääji kukkodâh | Kárttá |
| --- | --- | --- |
| Venezuela | 2 137 km |  |
| Guyana | 1 308 km |
| Suriname | 515 km |
| Ranska (Ranska Guayana) | 649 km |
| Uruguay | 1 050 km |
| Argentiina | 1 263 km |
| Paraguay | 1 371 km |
| Bolivia | 3 403 km |
| Peru | 2 659 km |
| Kolumbia | 1 790 km |

## Haldâttâh já politiik

### Kuávlulâš jyehim

*Atlant
väldimeerâ*
*Kuálhis-
meerâ*
Tave kuávlu
Tavenuorttii kuávlu
Koskâ-viestâr kuávlu
Maadânuorttii kuávlu
Maadâ kuávlu
Acre
Amazonas
Pará
Roraima
Amapá
Rondônia
Tocantins
Maranhão
Bahia
Piauí
Ceará
Rio Grande
do Norte
Paraíba
Pernambuco
Alagoas
Sergipe
Mato Grosso
Mato Grosso
do Sul
Distrito
Federal
Goiás
Minas Gerais
São Paulo
Rio de Janeiro
Espírito Santo
Paraná
Santa Catarina
Rio Grande
do Sul
*Argentina*
*Bolivia*
*Chile*
*Colombia*
*Ranska Guyana*
*Guyana*
*Paraguay*
*Peru*
*Suriname*
*Uruguay*
*Venezuela*

Brasiliast láá 26 uásistaattâd (*estado*) já uásistaatâi ulguubeln leijee littopirrâdâh, mon uáivikaavpug lii Brasília.

Uásistaatah

1. Acre
2. Alagoas
3. Amapá
4. Amazonas
5. Bahia
6. Ceará
7. Espírito Santo
8. Goiás
9. Maranhão
10. Mato Grosso
11. Mato Grosso do Sul
12. Minas Gerais
13. Pará
14. Paraíba
15. Paraná
16. Pernambuco
17. Piauí
18. Rio de Janeiro
19. Rio Grande do Norte
20. Rio Grande do Sul
21. Rondônia
22. Roraima
23. Santa Catarina
24. São Paulo
25. Sergipe
26. Tocantins

Littopirrâdâh
* Distrito Federal

## Viehâdâh

### Ässeeloho

Brasiliast ääsih kuđâdin enâmustáá ulmuuh maailmist, paijeel 210 miljovn.

### Kielah

Brasilia váldukielâ lii portugalkielâ, mut enâmist – iänáážin Amazonas kuávlust – sárnojeh masa 300 algâaalmugkiellâd, main stuorrâ uási láá uhkevuálásiih tâi joba vaarâst lappuđ ollásávt. Ovdâmerkkân apurinã aalmugân kuleh suullân 9 500 olmožid, mut eenikielâg sárnooh láá ton juávhust árvuštâlmij mield ucceeb ko kuálmádâs.

Syenimáánust 2023 Amazonas uásistaatâ meridij adeliđ virgálii sajaduv portugalkielâ lasseen meiddei 16 algâaalmugkielân. Ovdeláá virgálii sajaduv finnim tucano, nheengatu já baniua lasseen ovdâmerkkân tagareh kielah ko apurinã, kanamari já waiwai finnejii laavâ syeje.

### Kaavpugeh

Veikkâ Brasilia uáivikaavpug lii Brasília, ton stuárráámus kaavpug lii São Paulo.

## Škovlâláid

* Lasetiäđuh Brasiliast láá siijđoin 49–53 (9. Brasilia – käähvi já karnevaaleh) oppâkirjeest *ŠE Amerik*.

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Brasilia**.

## Käldeeh