Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ovtâstum staatâi uásistaatah

GIF, mii čáittá Ovtâstum staatâi uásistaatâid servâm oornigist.
**Ovtâstum staatâi uásistaatah** láá Ovtâstum staatâi 50 haldâttâhkuávlud.

## Uásistaatah

* Alabama
* Alaska
* Arizona
* Arkansas
* Colorado
* Connecticut
* Delaware
* Florida
* Georgia
* Havaiji
* Idaho
* Illinois
* Indiana
* Iowa
* Kalifornia
* Kansas
* Kentucky
* Louisiana
* Maadâ-Carolina
* Maadâ-Dakota
* Maine
* Maryland
* Massachusetts
* Michigan
* Minnesota
* Mississippi
* Missouri
* Montana
* Nebraska
* Nevada
* New Hampshire
* New Jersey
* New Mexico
* New York
* Ohio
* Oklahoma
* Oregon
* Pennsylvania
* Rhode Island
* Tave-Carolina
* Tave-Dakota
* Tennessee
* Texas
* Uárji-Virginia
* Utah
* Vermont
* Virginia
* Washington
* Wisconsin
* Wyoming

## Kárttá Ovtâstum staatâi uásistaatâin

## Käldeeh
# Kentucky

| Kentucky |
| --- |
| Commonwealth of Kentucky |
|  lippu |  seilâ |
|  Ovtâstum staatâi kárttá, mast Kentucky uásistaatâ merkkejum |
| Staatâ |  Ovtâstum staatah |
|  |
| Uáivikaavpug |
Frankfort |
|  |
| Stuárráámus kaavpug |
Louisville |
|  |
| Kuvernöör |
Andy Beshear |
|  |
| Virgáliih kielah |
eŋgâlâskielâ |
|  |
| Vijđodâh |  |
| – ohtsis |
104 749 km² |
| – mast eennâm |
102 896 km² |
| – mast čääsi |
1 763 km² |
|  |
1,7 % |
|  |
| Ässeeloho (2019) |  |
| – ässeeh |
4 467 673 |
| – ässeesaahâdvuotâ |
42,5 äs/km² |
|  |
| Littostaatâ uásistaattân |  |
| – peivimeeri |
1. kesimáánu 1792 |
| – oornigist |
15. |
|  |
| Äigistielâs |
UTC–5/–6 |
| – kesiäigi |
UTC–4/–5 |
|  |
| Ase |  |
| – alemus saje |
1 263  m |
| – koskâmiärálâš alodâh |
230  m |
| – vyeligumos saje |
78  m |
|  |
| Uánádâsah |  |
| – postâuánádâs |
KY |
| – ISO 3166-2 |
US-KY |
|  |
| Jiellâhnommâ | *Bluegrass State* |
|  |
| Motto | *United we stand, divided we fall* já *Deo gratiam habeamus* |
|  |
| Laavlâ | *My Old Kentucky Home* |
|  |
| kentucky.gov |

**Kentucky** lii Ovtâstum staatâi uásistaatâ. Ton uáivikaavpug lii Frankfort já stuárráámus kaavpug Louisville. Kentucky uásistaatâst ääsih ohtsis suulân 4,5 miljovn olmožid (2020).

## Viehâdâh

### Ässeeloho

| Ihe | Ässeeloho | Ihe | Ässeeloho |
| --- | --- | --- | --- |
| 1910 | 2 289 905 | 1980 | 3 660 777 |
| 1920 | 2 416 630 | 1990 | 3 685 296 |
| 1930 | 2 614 589 | 2000 | 4 041 769 |
| 1940 | 2 845 627 | 2010 | 4 339 367 |
| 1950 | 2 944 806 | 2015 | 4 425 092 |
| 1960 | 3 038 156 | 2020 | 4 505 836 |
| 1970 | 3 218 706 |  |  |
| Käldee: Wikidata |

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Kentucky**.

## Käldeeh
# Pariisi

**Pariisi** lii Ranska stuárráámus kaavpug já uáivikaavpug. Ranska taveuásist Eŋland kanalân kolgee Seine kolgá Pariisi čoođâ. Pariisi pegâlmus uáinámuš 300 meetter alosâš Eiffel-tornâ uáinoo kuhás kaavpug káátui paajaabeln.

## Moulin Rouge

Moulin Rouge -kabareeklubi lii ohtâ Pariisi pivnohumosijn uáinámušâin. Moulin Rouge (anarâškielân *ruopsis millo*) leehâi uvsâidis ive 1889. Kabaree lii tobdos rakânâs káátu alne leijee stuorrâ ruopsis pieggâmilloost. Pieggâmilo suájáh koččii enâmân kyevti já kuulmâ ääigi kooskâst cuáŋuimáánu 24. já 25. peeivij koskâsii iijâ ive 2024. Ulmuuh iä lammâšum päärtist. Kuhes historjás ääigi Moulin Rougest lâi tuše ohtâ stuárráb pärtti ive 1915, ko rakânâs puállái. Talle kabaree lâi kiddâ oovce ihheed.

## Viehâdâh

### Ässeeloho

| Ihe | Ässeeloho |
| --- | --- |
| 1990 | 2 152 423 |
| 1999 | 2 125 246 |
| 2008 | 2 211 297 |
| 2014 | 2 243 739 |
| 2017 | 2 187 526 |
| 2018 | 2 175 601 |
| 2019 | 2 165 423 |
| 2020 | 2 145 906 |
| 2022 | 2 113 705 |
| 2023 | 2 103 778 |
| Käldee: Wikidata |

## Panoraamkoveh

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Pariisi**.

## Käldeeh
# New Orleans

New Orleans Louisianast
New Orleans lippu

**New Orleans** lii kaavpug Louisiana uásistaatâst Ovtâstum staatâin. New Orleansist ääsih ohtsis suulân 390 000 olmožid já tot lii-uv Louisiana stuárráámus kaavpug. New Orleans kočodeh távjá Ovtâstum staatâi puoh áinoošlajâsumos kaavpugin.

## Eennâmtieđâ

New Orleans lii Mississippijuuvâ riddoost, juuvâ njálmáduvvâst, maadânuorttii Louisianast. Kaavpug lii suulân 169 km tavas Meksikoluovtâst.

### Hirmosstoormah

Hirmosstormâ Katrina já ton maŋasiih tulveh tuššâdij ennuv New Orleansist ive 2005.

* NASA satelliitkove New Orleansist ive 2004
* Hurrigaan Katarina
* Bourbon street ive 2003

## Historjá

Louis Armstrong
New Orleans vuáđudui ive 1718 ranskalij tooimâst. Ton nommâ puátá Ranska tallaš staatâváldualmast, Philippe d'Orléansist. Ranskaliih monâttii New Orleans espanjalijd ive 1763, mutâ ožžuu tom maassâd ive 1801.

New Orleans tobdeh jazz-muusik šoddâmsajen.

## Kulttuur

New Orleans tobdeh eromâšávt jazz-musikkárijn tego Louis Armstrongist.

Tobbeen lii meid karnevaalpaje, mii čokkeluvá pegâlmâs jyehi-ivvááš Mardi Gras-karnevaalin.

## Käldeeh

nola.gov

NEW ORLEANS HISTORY neworleans.com
# Philadelphia

Philadelphia
Philadelphia lippu
Pennsylvania kárttá, mast Philadelphia pirrâdâhkodde merkkejum
**Philadelphia** lii kaavpug Pennsylvania uásistaatâst Ovtâstum staatâin. Tot lii Pennsylvania uásistaatâ stuárráámus kaavpug já kuđâdin stuárráámus puoh Ovtâstum staatâi kaavpugijn. Ive 2020 tobbeen assii 1 603 797 olmožid.

## Viehâdâh

### Ässeeloho

| Ihe | Ässeeloho | Ihe | Ässeeloho |
| --- | --- | --- | --- |
| 1790 | 28 522 | 1880 | 847 170 |
| 1800 | 41 220 | 1890 | 1 046 964 |
| 1810 | 53 722 | 1900 | 1 293 697 |
| 1820 | 63 802 | 1910 | 1 549 008 |
| 1830 | 80 462 | 2010 | 1 526 006 |
| 1840 | 93 665 | 2014 | 1 560 297 |
| 1850 | 121 376 | 2017 | 1 580 863 |
| 1860 | 565 529 | 2020 | 1 603 797 |
| 1870 | 674 022 |  |  |
| Käldee: Wikidata |

## Šoŋŋâdâh

Čuávuvâš tavlustâh siskeeld liegâsvuođâ koskâáárvuid já ulâttâsâid sehe jyehi mánuppajan já ubâ ihán. Fáárust láá puoh áárvuh mittedemhistorjá aalgâst onnáá piäiván. Tavlustâh peividuvvoo automaatlávt ko uđđâ liegâsvuotâmittedmeh lasettuvvojeh Wikimedia Commonsân.

| Mánuppaje | KL (max) | KL (min) | KL (peivi) | Ulâttâs (max) | Ulâttâs (min) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| uđđâivemáánu | 4,5 | −3,4 | 0,6 | 23,3 | −21,7 |
| kuovâmáánu | 5,6 | −2,9 | 1,3 | 26,1 | −23,9 |
| njuhčâmáánu | 10,5 | 1 | 5,8 | 30,6 | −15 |
| cuáŋuimáánu | 16,9 | 6,3 | 11,6 | 35 | −10 |
| vyesimáánu | 22,8 | 12,1 | 17,5 | 36,1 | −2,2 |
| kesimáánu | 27,6 | 17,2 | 22,4 | 38,9 | 6,7 |
| syeinimáánu | 30 | 20,3 | 25,2 | 40 | 10,6 |
| porgemáánu | 28,8 | 19,4 | 24,1 | 41,1 | 6,7 |
| čohčâmáánu | 25,3 | 15,7 | 20,5 | 38,9 | 1,7 |
| roovvâdmáánu | 19,1 | 9,4 | 14,2 | 35,6 | −3,9 |
| skammâmáánu | 12,5 | 3,7 | 8,1 | 28,9 | −13,3 |
| juovlâmáánu | 6,5 | −1,2 | 2,7 | 22,8 | −20,6 |
| Ihe | 17,5 | 8,1 | 12,8 | 41,1 | −23,9 |
| Käldee: Wikimedia Commons |

**Čielgiittâsah: **KL (max)** = Peeivi alemus liegâsvuođâ -áárvui koskâárvu
* **KL (min)** = Peeivi vyeligumos liegâsvuotâ -áárvui koskâárvu
* **KL (peivi)** = Peeivi koskâliegâsvuotâ -áárvui koskâárvu
* **Ulâttâs (max)** = Mittedemhistorjá alemus liegâsvuotâ
* **Ulâttâs (min)** = Mittedemhistorjá vyeligumos liegâsvuotâ

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Philadelphia**.

## Käldeeh